26/03/2026
Copy, paste, and translation
ФҮ ЖЭНЬ ЗАСАЛ – ТЯНЬ И ЦЮАНЬ – 1-Р ХЭСЭГ
Фү Жэнь заслын түүвэр
I. Тойм
Фү Жэнь засал (Abdominal Acupuncture) нь профессор Бай Жыюнь олон жилийн судалгааны үр дүнд боловсруулсан хэвлийн зүү заслын систем юм.
Мөн чанарын хувьд энэ нь хүйс болон түүний эргэн тойрон дахь хэвлийн хэсэгт төвлөрдөг рефлекс зүү засал юм. Энэ хэсгийг охь (essence), сүнс (spirit), хий (energy) болон цус хуралдах "төв" гэж үзэх бөгөөд ингэснээр бүх биед нөлөөлөх чадвартай гэж үздэг.
Хэрэв биеийг зураг гэж төсөөлбөл, Фү Жэнь засал нь хэвлий дээрх "яст мэлхийн зураглал"-ыг ашиглан дотор эрхтэн, нурууны үе болон гадаад үе мөчүүдтэй дүйцэх хэсгүүдийг тодорхойлдог.
Профессор Баг Три Ван (Бай Жыюнь) яст мэлхийн дүрсийг ашиглан дараах зураглалыг гаргажээ:
• Яст мэлхийн толгой: Жунгуань (Zhongguan) → толгой – тархи – ам
• Яст мэлхийн хуяг: Таван цул эрхтэн
• Яст мэлхийн сүүл: Гуанюань (Guanyuan) → бүсэлхий – бэлэг эрхтэн – бөөр
• Яст мэлхийн мөчдүүд: мөр – тохой – бугуй – түнх – өвдөг – шагай
Энэ нь зөвхөн зүйрлэл биш, эмнэлзүйн практикт туйлын ач холбогдолтой бодит зураглал юм.
II. Онолын үндэс
Хүйснээс эхтэй, "Шэньцюэ" (Shenque) меридиан систем гэж нэрлэгддэг төрөлхийн суваг байдаг гэж үздэг бөгөөд энэ нь Жам ёсны (Ren), Чун (Chong) сувгууд болон таван цул эрхтэнтэй нягт холбоотой.
Хэвлийн бүс, ялангуяа хүйсний орчим нь бүх биеийн тусгал хэсэг (чихний зүү заслын тусгалын онолтой төстэй) гэж тооцогддог.
Хэвлийн хэсгийн цэгүүдийг цочроосноор хий, цусыг зохицуулж, биеийг дулаацуулан, эмгэг төрүүлэгчдийг зайлуулж, суурь эрүүл мэндийг бэхжүүлснээр архаг болон "хүнд" өвчнийг илааршуулах боломжтой.
III. Нөлөөлөх хүрээ ба зураглал
Зүү заслын бүсийг дараах байдлаар тодорхойлно: Жунгуань (дээр) болон Гуанюань (доод) цэгүүдийн хоорондох босоо тэнхлэгийн дагуу, Дахун (Dahong) цэгийг дайрсан хэвтээ шугамын дагуу.
Яст мэлхий хэлбэртэй загварыг ашиглан анатомийн бүсийг хувааж, зүүний цэгүүдийг харгалзах эрхтэн, нуруу, үе мөчүүдтэй холбодог.
1. Үндсэн цэгүүд ба үүрэг
• Жунгуань (Zhongguan): Хоол боловсруулах эрхтний хямрал (ходоодны үрэвсэл/шарх, гэдэс дүүрэх, бөөлжих), мөн толгой, нүүр, амны хөндийн өвчин.
• Сягуань (Xiaguan): Хоол боловсруулах, дотор муухайрах; хүзүүний зарим нугалмуудтай дүйцнэ.
• Шуйфэнь (Shuifen): Хаван, бөөлжих, суулгах, бөөрний өвчин; нурууны цээжний 7-р нугалмтай дүйцнэ.
• Шэньцюэ (Хүйс): Гэдэсний хямрал (гэдэсний үрэвсэл, цусан суулга, шулуун гэдэсний унжилт), эмэгтэйчүүдийн эмгэг, хаван, гэдэс дүүрэх.
• Цихай (Qihai): Хоол боловсруулах замын хямрал, шээс саатах, бэлгийн сулрал, сарын тэмдгийн мөчлөг алдагдах; Бүсэлхийн 2-3-р нугалмтай дүйцнэ.
• Шимэнь (Shimen): Хэвлийн доод хэсгээр базлах, суулгах, сарын тэмдэг их ирэх, хаван.
• Гуань Юань (Guan Yuan): Бөөрийг тэтгэх, суурийг бэхжүүлэх, "Ян" энергийг сэргээх; мөн бүсэлхийн 4-5-р нугалмын өвчнийг эмчилнэ.
• Ци Пан (Qi Pang): Бүсэлхийн булчингийн чангарал, нурууны өвдөлт, доод мөчний сулрал.
• Ци Сюэ (Qi Xue): Нурууны өвдөлт, сарын тэмдгийн алдагдал, үргүйдэл, шээсний замын халдвар, суулгалт.
• Хуо Ру Мэнь, Тянь Шу, Вай Лин, Шан Цю: Тухайн байрлалаас хамааран мөр, нурууны дунд хэсэг, цавь, бугуй, тохойн үений шинж тэмдгийг эмчлэх цэгүүд.
2. Зөвхөн зүү засалд ашиглагддаг 8 тусгай цэг
Шан Фэн Ши Дянь, Шан Фэн Ши Вай Дянь, Шан Фэн Ши Шан Дянь, Ся Фэн Ши Дянь, Ся Фэн Ши Нэй Дянь, Ся Фэн Ши Ся Дянь, Ци Пан, Ци Сюэ.
Эдгээр цэгүүд нь үе мөчний асуудал (тохой, бугуй, өвдөг, шагай), нурууны өвдөлт болон харгалзах үйл ажиллагааны алдагдлыг засах өвөрмөц цэгүүд гэж тооцогддог.
IV. Хэрэгжүүлэх арга зүй
• Оношилгоо нь ерөнхий үзлэг + яст мэлхийн зураглалыг ашиглан хэвлийн хэсгийг ажиглах/шинжлэхэд үндэслэнэ.
• Тодорхойлсон хэвлийн хэсэгт байрлах үндсэн болон туслах цэгүүдийг сонгоно; Жам ёсны (Ren), Бөөрний, Ходоодны, Дэлүүний сувгийн цэгүүдийг нэн тэргүүнд анхаарна.
• Техник: Хэвлийн зүү заслыг зохих эрчим, гүн, өнцгөөр (эмчлэгчийн туршлага дээр үндэслэн) хийнэ. Эмчилгээний зорилгоос хамааран зөөлөн цочроох, зүүг байлгах эсвэл хөнгөн цахилгаан зүү засалтай хослуулж болно.
• Үр нөлөө: Эрхтнүүдийн үйл ажиллагааг зохицуулах, хий болон цусыг тэнцвэржүүлэх, өвдөлт намдаах, үрэвслийн эсрэг тэмцэх, хөдөлгөөний функцийг сайжруулах.
V. Эмнэлзүйн заалтууд
• Хоол боловсруулах замын архаг өвчнүүд: Ходоодны үрэвсэл/шарх, хоол боловсруулах хямрал, цочромтгой гэдэсний хам шинж, архаг суулгалт, шулуун гэдэсний унжилт.
• Шээс бэлгийн замын болон эмэгтэйчүүдийн эмгэг: Сарын тэмдгийн алдагдал, үргүйдэл, эрт дур тавих/үрийн шингэн гоожих.
• Нурууны өвдөлт: Бүсэлхийн өвдөлт, булчингийн суналт, нуруу нугастай холбоотой үе мөчний өвчнүүд.
• Бусад архаг өвчин: Мэдрэл сулрал, таталт/унадаг өвчний зарим хэлбэр, багтраа (астма), хаван.
• Хий цусны алдагдал эсвэл эрхтний үйл ажиллагааны хямралтай холбоотой системийн архаг өвчнүүд.
VI. Давуу тал ба анхаарах зүйлс
• Давуу тал: Хялбар хүртээмжтэй рефлекс бүсээр дамжуулан олон төрлийн архаг өвчнийг анагаах боломжтой; зөв хийвэл ерөнхий зүү засалтай харьцуулахад аюулгүй бөгөөд өвдөлт багатай.
• Аюулгүй байдлын урьдчилан сэргийлэлт: Эрхтнүүдийг гэмтээхээс зайлсхийхийн тулд хэвлийн анатомийн өндөр мэдлэгтэй, туршлагатай зүү заслын эмч шаардлагатай; ил шархтай, хэвлийн халдвартай, жирэмсэн (цэгийг харгалзах), эсвэл цус алдалтын эмгэгтэй өвчтөнүүдэд хориглоно; өвчтөний хариу үйлдлийг хянах; шаардлагатай тохиолдолд орчин үеийн анагаах ухааны тусламжтай хослуулах (яаралтай тусламжийг орлохгүй).
Үр дүн нь зөв оношилгоо, эмчлэгчийн ур чадвар болон өвчтөний биеийн онцлогоос хамаарна. Эмчилгээг хяналтын дор, тодорхой дэглэмийн дагуу хийх ёстой.
