24/12/2025
Er mwyn cefnogi cleifion â chyflyrau sy'n cyfyngu ar fywyd, mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro wedi partneru â Chymorth Canser Macmillan i ail-lunio'r ffordd y darperir gofal yn yr ardal leol drwy ddatgelu cynllun gofal lliniarol a chefnogol newydd. I gyflawni'r cynllun, bydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn gweithio'n agos gyda phartneriaid yn y sector gwirfoddol gan gynnwys Marie Curie a City Hospice, sydd wedi bod yn darparu gofal lliniarol arbenigol rhagorol ers blynyddoedd lawer.
Mae tua 3,900 o bobl yn marw o gyflwr lliniarol yng Nghaerdydd a'r Fro bob blwyddyn, a rhagwelir y bydd hyn yn cyrraedd 5,000 erbyn 2040.
Yn aml, mae'r system gofal iechyd yn derbyn pobl i'r ysbyty, sy'n marw, am fwy na phedair wythnos yn ystod blwyddyn olaf eu bywyd. Er bod 81% o bobl wedi dweud y byddent yn dymuno marw gartref pan ddaw'r amser, mae 43.4% o farwolaethau'n digwydd yn yr ysbyty.
Mae’r cynllun gofal lliniarol a chefnogol newydd sbon hwn wedi'i gynllunio i helpu pobl yn y flwyddyn neu ddwy olaf o'u bywydau i gael gofal mwy personol, gyda mwy o gefnogaeth gartref a llai o ymweliadau diangen â'r ysbyty. Y nod yw helpu pobl i dreulio eu misoedd olaf yn y ffordd sy'n teimlo'n iawn iddyn nhw.
Drwy ail-lunio gwasanaethau diwedd oes, bydd y cynllun gofal newydd yn sicrhau bod pobl yn cael cymorth teg, amserol ac ymatebol pan fyddant ei angen fwyaf. Mae'r cynllun yn canolbwyntio ar ddod â gwasanaethau at ei gilydd yn fwy effeithiol, gwella cydlynu a lleihau bylchau mewn gofal, fel bod gan bobl brofiad gwell a mwy cyson ar ddiwedd oes. Bydd y cynllun gofal yn cefnogi mynediad mwy lleol at ofal o fewn y gymuned ac yn dwyn ynghyd ofal o'r ysbyty, y gymuned, a'r sectorau gwirfoddol.
Mae cydweithwyr hefyd wedi gweld gwelliant mawr yn ansawdd y gofal i gleifion ers ymgymryd â'r gwaith hwn. Mae 93% o gydweithwyr wedi newid y ffordd maen nhw'n atgyfeirio, ac mae hyn wedi arwain at fwy o gleifion yn cael mynediad at ofal cefnogol nag yn y gorffennol.
Mae cleifion hefyd wedi nodi canlyniad gwell. Mewn arolwg o 205 o gleifion nad oeddent yn dioddef o ganser, roedd 94% yn teimlo eu bod yn rhan o’r broses o wneud penderfyniadau, nododd 72% fod ansawdd bywyd wedi gwella, a byddai pawb yn argymell y gwasanaeth.
Drwy ddefnyddio dull sy'n seiliedig ar ganlyniadau, mae Macmillan yn newid y ffordd y mae gwasanaethau iechyd a gofal yn cael eu ha***nnu, fel bod mwy o bobl yn derbyn y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt, ac y maent yn ei haeddu. Rhan allweddol o'r gwaith hwn yw integreiddio gwasanaethau gofal lliniarol a gofal diwedd oes yn lleol a darparu gwasanaethau sydd â'r nod o wella canlyniadau cleifion a lleihau arosiadau yn yr ysbyty. Mae'r cynllun newydd sy'n cael ei ddatgelu gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn cael ei gefnogi gan Gronfa Gofal Diwedd Oes Macmillan, gyda'r gobaith y bydd yn helpu mwy o bobl i gael mynediad at ofal personol, hyblyg sy'n diwallu eu hanghenion, lle maen nhw.
Dywedodd Clea Atkinson, Arweinydd Clinigol ar gyfer Gofal Lliniarol a Chefnogol yng Nghaerdydd a'r Fro: "Mae pob person yn haeddu gofal sy’n anrhydeddu eu dymuniadau ac yn cefnogi eu hurddas. Drwy integreiddio ein timau a sefydlu gofal cefnogol a lliniarol yn gynharach, rydym yn creu dull rhagweithiol, sy'n canolbwyntio ar y person, sy'n sicrhau bod pobl yn derbyn y gofal iawn yn y lle iawn, ar yr amser iawn. Mae hyn yn symudiad sylfaenol tuag at system fwy cynaliadwy a chyfartal ac un sy'n ymateb yn wirioneddol i'r hyn sydd bwysicaf i bobl."
Dywed Richard Ball, Pennaeth Buddsoddiadau System yng Nghymorth Canser Macmillan: “Mae gormod o bobl yn treulio eu misoedd olaf i mewn ac allan o’r ysbyty pan mai’r hyn maen nhw ei eisiau fwyaf yw gofal sy'n eu cefnogi gartref ac yn eu cymuned. Mae'r bartneriaeth hon gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn helpu i newid hynny; gan greu gofal lliniarol a chefnogol cydgysylltiedig, personol fel y gall pobl fyw cystal â phosibl a threulio eu misoedd olaf yn y ffordd sy'n teimlo'n iawn iddyn nhw.
Wedi'i gefnogi gan Gronfa Gofal Diwedd Oes Macmillan, ac wedi'i gyflwyno drwy fodel buddsoddi cymdeithasol cynaliadwy, mae'r dull hwn yn anelu at wella canlyniadau wrth sicrhau cynaliadwyedd a***nnol hirdymor. O dan y model hwn, unwaith y bydd y canlyniadau y cytunwyd arnynt wedi'u cyflawni, mae a***n yn cael ei ddychwelyd i Macmillan, gan ein galluogi i ailfuddsoddi mewn mentrau arloesi pellach sy'n rhoi i bobl y gefnogaeth dosturiol, wedi'i theilwra y maen nhw'n ei haeddu, yn agos at adref.”
📸: Clea Atkinson, Arweinydd Clinigol ar gyfer Gofal Lliniarol a Chefnogol yng Nghaerdydd a'r Fro
