23/11/2025
Όταν η 18χρονη Σοφία Μπερς παντρεύτηκε τον 34χρονο Λέο Τολστόι το 1862, δεν έγινε απλώς σύζυγός του αλλά ολόκληρη η υποδομή της ιδιοφυΐας του. Πέρα από σύζυγος και μητέρα, έγινε αντιγραφέας, επιμελήτρια, γραμματέας και διαχειρίστρια της δουλειάς του.
Ο Τολστόι έγραφε πρόχειρα και χαοτικά· η Σοφία αντέγραφε ολόκληρη τον “Πόλεμος και Ειρήνη” μέχρι και επτά φορές με το χέρι, ενώ βοήθησε στη διαμόρφωση των καθαρών κειμένων της “Άννας Καρένινα” και πολλών άλλων έργων.
Παράλληλα, διαχειριζόταν τα οικονομικά, τις συμφωνίες με τους εκδότες, προστατεύοντας την οικογένεια και το έργο του, ενώ γέννησε και δεκατρία παιδιά, από τα οποία επέζησαν τα οκτώ. Στα ημερολόγιά της μιλά για νύχτες δουλειάς με κερί, όταν όλο το σπίτι κοιμόταν, αλλά και για την τέχνη, την πίστη και το βάρος του να ζεις δίπλα σε μια ιδιοφυΐα.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Τολστόι στράφηκε στην άρνηση των υλικών αγαθών, κάτι που συγκρούστηκε με τη δική της ανάγκη να κρατήσει το σπίτι ζωντανό. Τον Οκτώβριο του 1910 έφυγε από το σπίτι· αρρώστησε στον σταθμό Άσταποβο. Δημοσιογράφοι κατέφτασαν, αλλά η Σοφία κρατήθηκε έξω και της επέτρεψαν να τον δει μόνο λίγο πριν πεθάνει.
Ο Τολστόι ήταν ιδιοφυΐα, αλλά τα βιβλία που διαβάζουμε υπάρχουν επειδή η Σοφία τα αντέγραψε, τα οργάνωσε, τα διόρθωσε και τα έφερε στον κόσμο.
Δεν ήταν υποσημείωση στην ζωή του αλλά η υποδομή.
Κάτι μικρό για τον μέγα Τολστόι που έφυγε σαν σήμερα.
Chris Pinturicchio
