25/11/2021
ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ)
ΟΡΙΣΜΟΣ: ως ΑΕΕ ορίζεται η μη αναστρέψιμη βλάβη του εγκεφαλικού παρεγχύματος αγγειακής αιτιολογίας που οφείλεται είτε σε διακοπή της παροχής του αίματος στην πάσχουσα περιοχή (ισχαιμικό ΑΕΕ), είτε από αιμορραγία ως επακόλουθο της ρήξης ενός αγγείου (αιμορραγικό ΑΕΕ).
ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ: το 80% των ΑΕΕ είναι ισχαιμικά και το 20% αιμορραγικά. Τα ΑΕΕ αποτελούν παγκοσμίως τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου μετά την καρδιαγγειακή νόσο, την πρώτη αιτία μακροχρόνιας σοβαρής αναπηρίας και το δεύτερο συχνότερο αίτιο άνοιας (αγγειακή άνοια) μετά τη νόσο Alzheimer. Κάθε 6 δευτερόλεπτα ένα θανατηφόρο ΑΕΕ συμβαίνει κάπου στον κόσμο (τα αιμορραγικά ΑΕΕ έχουν διπλάσια θνησιμότητα από τα ισχαιμικά) ενώ ένας στους έξι ανθρώπους κινδυνεύει να υποστεί ΑΕΕ κάποια στιγμή στη ζωή του.
ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ για εκδήλωση: A) ισχαιμικού ΑΕΕ: κληρονομικότητα, προχωρημένη ηλικία , τρόπος ζωής (κάπνισμα, κατάχρηση αλκοόλ, καθιστική ζωή και παχυσαρκία), υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιακή νόσος (αρρυθμία όπως π.χ. κολπική μαρμαρυγή, βαλβιδοπάθεια), στένωση αγγείων τραχήλου (καρωτίδων, σπονδυλοβασικού), θρομβοφιλικές νόσοι. B) αιμορραγικού ΑΕΕ: υπέρταση, ανωμαλίες στα τοιχώματα των αγγείων (ανευρύσματα, αγγειακές δυσπλασίες), αυτοάνοσα νοσήματα που προκαλούν αγγεείτιδες (όπως συστηματικός ερυθηματώδης λύκος), ύπαρξη όγκου ή ισχαιμικού ΑΕΕ.
ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ: εξαρτάται από την λειτουργία που επιτελεί η πληγείσα από το ΑΕΕ περιοχή του εγκεφάλου. Έτσι παρατηρούνται διαταραχές λόγου (δυσαρθρία= δυσκολία άρθρωσης λόγου, αφασία= δυσκολία κατανόησης ή εκφοράς λόγου), κινητικότητας (ημιπάρεση ή ημιπληγία =μερική ή πλήρης παράλυση των άκρων της μίας πλευράς), αισθητικότητας (υπαισθησία), όρασης (θάμβος ή αμαύρωση , διπλωπία) κλπ. ΔΙΑΓΝΩΣΗ: είναι κατ' εξοχήν κλινική από τα ευρήματα μιας λεπτομερούς νευρολογικής εξέτασης και τη λήψη ενός καλού ιστορικού. Η επιβεβαίωση γίνεται με την αξονική τομογραφία εγκεφάλου η οποία προτιμάται για να αποκλειστεί ενδοεγκεφαλική αιμορραγία και με την μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου η οποία μπορεί να αναδείξει νωρίτερα την ισχαιμική βλάβη.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: αντιμετωπίζεται πάντα το αίτιο. Γενικά: A) σε ισχαιμικά ΑΕΕ χορηγείται αντιθρομβωτική αγωγή ενώ σε περίπτωση έγκαιρης προσέλευσης σε εξειδικευμένα νοσοκομεία υπάρχει η επιλογή της ενδοφλέβιας θρομβόλυσης. Β) σε αιμορραγικά ΑΕΕ μπορεί να γίνει παροχέτευση της αιμορραγίας από νευροχειρουργό και/ ή να χορηγηθούν αποιδηματικά φάρμ