Μισερλής θεοφάνης Γυναικολόγος-Μαιευτήρας

  • Home
  • Greece
  • Athens
  • Μισερλής θεοφάνης Γυναικολόγος-Μαιευτήρας

Μισερλής θεοφάνης Γυναικολόγος-Μαιευτήρας Γυναικολογικό ιατρείο

15/02/2026

Γιατί οι γυναίκες νιώθουν πιο έντονα το κρύο – Η επιστημονική εξήγηση

Μια νέα μελέτη φωτίζει τη σχέση μεταβολισμού, σωματικού λίπους και θερμικής μόνωσης, εξηγώντας τις διαφορές στην αντίληψη θερμοκρασίας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Η αίσθηση ότι «οι γυναίκες κρυώνουν περισσότερο» δεν αποτελεί απλώς στερεότυπο. Επιστημονική μελέτη επιχείρησε να εξηγήσει τη διαφορά αυτή, αναδεικνύοντας βιολογικούς και μεταβολικούς παράγοντες που επηρεάζουν την αντίληψη του ψύχους.

Σε ελεγχόμενο περιβάλλον με θερμοκρασίες από 17 έως 31 βαθμούς Κελσίου, ερευνητές μελέτησαν 28 υγιείς άνδρες και γυναίκες και κατέγραψαν τις αντιδράσεις του οργανισμού τους.

Χαμηλότερος μεταβολικός ρυθμός ηρεμίας

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, Robert Brychta, οι γυναίκες εμφάνισαν «ψυχρότερη» μετατόπιση στη θερμοκρασία σώματος, χωρίς όμως σημαντικές διαφορές στη θερμοκρασία του δέρματος.

Το κρίσιμο εύρημα αφορά τον μεταβολικό ρυθμό ηρεμίας. Οι άνδρες διαθέτουν κατά μέσο όρο περίπου 23% υψηλότερο βασικό μεταβολισμό, κυρίως λόγω μεγαλύτερης μυϊκής μάζας. Δεδομένου ότι ο βασικός μεταβολισμός καθορίζει την παραγωγή θερμότητας σε κατάσταση ανάπαυσης, τα άτομα με υψηλότερο μεταβολισμό παράγουν περισσότερη εσωτερική θερμότητα.

Ο μεταβολικός ρυθμός ηρεμίας αφορά τις θερμίδες που καίει ο οργανισμός για βασικές λειτουργίες, όπως αναπνοή, κυκλοφορία και ρύθμιση θερμοκρασίας.

Το μέγεθος σώματος παίζει καθοριστικό ρόλο

Η έρευνα δείχνει ότι το σωματικό μέγεθος επηρεάζει άμεσα την παραγωγή θερμότητας. Ένα μικρότερο άτομο, ανεξαρτήτως φύλου, παράγει λιγότερη θερμότητα από ένα μεγαλύτερο σώμα.

Έτσι, μια μικροκαμωμένη γυναίκα ενδέχεται να αισθάνεται περισσότερο το κρύο σε σύγκριση με έναν μεγαλόσωμο άνδρα. Ωστόσο, το ίδιο μπορεί να ισχύει και για έναν μικροκαμωμένο και αδύνατο άνδρα σε σχέση με ένα άτομο μεγαλύτερου μεγέθους.

Η παραγωγή θερμότητας αυξάνεται αναλογικά με τη μάζα σώματος, ενώ η ικανότητα διατήρησης της θερμότητας επηρεάζεται από τη σύσταση του σώματος.

Ρόλος του σωματικού λίπους και της «θερμικής μόνωσης»

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τη θερμική μόνωση. Τα άτομα με υψηλότερα ποσοστά σωματικού λίπους εμφανίζουν μεγαλύτερη αντίσταση στην απώλεια θερμότητας.

Οι γυναίκες τείνουν να έχουν υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους σε σχέση με τους άνδρες, γεγονός που παρέχει αυξημένη μόνωση. Ωστόσο, η συνολική παραγωγή θερμότητας παραμένει χαμηλότερη λόγω μικρότερης μυϊκής μάζας και μεταβολικού ρυθμού.

Η τελική αίσθηση ψύχους, επομένως, δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα, αλλά από τη δυναμική ισορροπία ανάμεσα σε παραγωγή και απώλεια θερμότητας.

Εσωτερική θερμοκρασία και άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες διαθέτουν ελαφρώς υψηλότερη εσωτερική θερμοκρασία. Η διαφορά αυτή ενδέχεται να ενισχύει την αντίληψη του κρύου αέρα ως πιο έντονου.

Παράλληλα, η αίσθηση ψύχους επηρεάζεται από επιπλέον μεταβλητές, όπως:

Στρες

Κάπνισμα

Διατροφικές συνήθειες

Χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών

Η ορμονική ισορροπία παίζει ιδιαίτερο ρόλο, ειδικά κατά τον εμμηνορροϊκό κύκλο ή στην εμμηνόπαυση.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα στην πράξη

Η έρευνα καταλήγει ότι η αίσθηση ζέστης ή κρύου εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες: το μέγεθος του σώματος, τη σύσταση (μυϊκή μάζα – λίπος) και τον μεταβολικό ρυθμό.

Η διαφορά ανάμεσα στα φύλα δεν αποτελεί απόλυτο κανόνα. Αντίθετα, αντικατοπτρίζει μέσους βιολογικούς δείκτες που διαφοροποιούνται σημαντικά από άτομο σε άτομο.

11/02/2026

Στατίνες: Πόσο ασφαλή είναι τα φάρμακα για τη χοληστερόλη

Οι στατίνες αποτελούν βασικό πυλώνα πρόληψης καρδιαγγειακών νοσημάτων παγκοσμίως.

Νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη υποδεικνύει ότι οι περισσότερες παρενέργειες που αποδίδονται στα φάρμακα αυτά πιθανώς δεν σχετίζονται άμεσα με τη χρήση τους, ενισχύοντας τη συζήτηση για τη σημασία τους στη δημόσια υγεία.

Τι είναι οι στατίνες και πώς λειτουργούν

Οι Στατίνες αποτελούν φαρμακευτική κατηγορία που χρησιμοποιείται για τη μείωση της χοληστερόλης στο αίμα και την προστασία των αγγείων. Δρουν κυρίως μειώνοντας τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, γνωστής και ως «κακής» χοληστερόλης, ενώ παράλληλα μπορούν να μειώσουν και τα τριγλυκερίδια.

Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η δημιουργία αθηρωματικής πλάκας στα αγγεία, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Τι δείχνουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα

Μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο The Lancet αξιολόγησε στοιχεία από 123.940 ασθενείς που παρακολουθήθηκαν για περίπου 4,5 χρόνια. Η μελέτη βασίστηκε σε 19 κλινικές δοκιμές όπου συγκρίθηκαν οι στατίνες με placebo.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που συχνά αναφέρονται – όπως κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, κόπωση και πονοκέφαλοι – δεν εμφάνιζαν σημαντική αύξηση στους ασθενείς που λάμβαναν στατίνες.

Ποια είναι τα κύρια οφέλη της θεραπείας

Η χρήση στατινών θεωρείται κρίσιμη στην πρόληψη καρδιαγγειακών συμβάντων, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο. Εκτός από τη μείωση της LDL, οι στατίνες συμβάλλουν στη σταθεροποίηση των αθηρωματικών πλακών, γεγονός που μειώνει την πιθανότητα ρήξης τους και επακόλουθου εμφράγματος.

Στην κλινική πράξη χρησιμοποιούνται διάφορα φάρμακα της κατηγορίας, όπως:

Atorvastatin

Simvastatin

Rosuvastatin

Pravastatin

Fluvastatin

Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα με βάση το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ του ασθενούς.

Ποιοι ασθενείς λαμβάνουν συνήθως στατίνες

Η θεραπεία συνταγογραφείται κυρίως σε άτομα με αυξημένη χοληστερόλη, αλλά και σε ασθενείς που εμφανίζουν παράγοντες κινδύνου όπως:

ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, κάπνισμα, παχυσαρκία ή ισχυρό οικογενειακό ιστορικό.
 Οι γιατροί χρησιμοποιούν ειδικούς υπολογιστικούς δείκτες κινδύνου δεκαετίας, ώστε να αξιολογούν την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακού επεισοδίου πριν αποφασίσουν τη θεραπεία.

Πότε απαιτείται προσοχή ή αποφυγή της θεραπείας

Παρότι οι στατίνες είναι γενικά ασφαλείς, δεν είναι κατάλληλες για όλους. Ενδέχεται να αποφεύγονται σε άτομα με σοβαρή ηπατική νόσο, εγκυμοσύνη ή ιστορικό έντονων μυϊκών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστούν τα ηπατικά ένζυμα, γι’ αυτό απαιτείται τακτικός εργαστηριακός έλεγχος.

Πώς λαμβάνονται οι στατίνες και γιατί απαιτείται παρακολούθηση

Συνήθως χορηγούνται μία φορά ημερησίως, συχνά τις βραδινές ώρες. Πριν από την έναρξη της θεραπείας πραγματοποιούνται εξετάσεις αίματος για έλεγχο χοληστερόλης και ηπατικής λειτουργίας, ενώ επαναλαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Η ταυτόχρονη λήψη άλλων φαρμάκων ή τροφίμων, όπως το γκρέιπφρουτ, μπορεί να επηρεάσει τη δράση τους.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής στη θεραπευτική αποτελεσματικότητα

Η φαρμακευτική αγωγή λειτουργεί αποτελεσματικότερα όταν συνδυάζεται με υγιεινό τρόπο ζωής. Η διακοπή καπνίσματος, η ισορροπημένη διατροφή και η τακτική σωματική άσκηση αποτελούν κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας της θεραπείας.

Οι στατίνες χρησιμοποιούνται συχνά μακροχρόνια, καθώς η διακοπή τους μπορεί να οδηγήσει σε επαναφορά των επιπέδων χοληστερόλης και αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου.

16/01/2026

Γιατί οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη σεξουαλική επιθυμία – Δεδομένα 67.000 ατόμων

Μια από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακές μελέτες που έχουν γίνει ποτέ αποκαλύπτει ότι το φύλο και η ηλικία αποτελούν τους ισχυρότερους παράγοντες που διαμορφώνουν τη σεξουαλική επιθυμία, με διαφορές που παραμένουν έντονες ακόμη και μετά τον έλεγχο κοινωνικών και συντροφικών μεταβλητών

Η σεξουαλική επιθυμία αποτελεί βασικό πυλώνα της ψυχικής ευεξίας και της συντροφικής ζωής, ωστόσο οι παράγοντες που τη διαμορφώνουν στον γενικό πληθυσμό παραμένουν ελλιπώς κατανοητοί. Μια νέα, εξαιρετικά μεγάλης κλίμακας μελέτη από το Εσθονικό Biobank, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, αναλύοντας δεδομένα από περισσότερους από 67.000 ενήλικες.

Τα ευρήματα είναι σαφή: το φύλο και η ηλικία αποτελούν τους ισχυρότερους προβλεπτικούς παράγοντες της σεξουαλικής επιθυμίας, ενώ μεταβλητές όπως η οικογενειακή κατάσταση, ο αριθμός παιδιών, ο επαγγελματικός ρόλος και η ικανοποίηση από τη σχέση παίζουν συμπληρωματικό αλλά μετρήσιμο ρόλο.

Οι άνδρες δηλώνουν σταθερά υψηλότερη σεξουαλική επιθυμία από τις γυναίκες, σε όλες σχεδόν τις ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες, με τη διαφορά να παραμένει ισχυρή ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη πολλαπλοί δημογραφικοί παράγοντες.

Φύλο και ηλικία: οι δύο καθοριστικοί παράγοντες

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι άνδρες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σεξουαλικής επιθυμίας από τις γυναίκες, με το φύλο να εξηγεί από μόνο του περίπου 18% της διακύμανσης – ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό για πληθυσμιακή έρευνα.

Η σεξουαλική επιθυμία μειώνεται με την ηλικία και στα δύο φύλα, ωστόσο η πτώση είναι σαφώς εντονότερη στις γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών. Αντίθετα, στους άνδρες παρατηρείται μια αξιοσημείωτη σταθερότητα της επιθυμίας μέχρι τα μέσα της ζωής, με κορύφωση μάλιστα γύρω στα 40 έτη, πριν ξεκινήσει σταδιακή κάμψη.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το μοτίβο αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε ορμονικές μεταβολές, αλλά πιθανότατα συνδέεται με συντροφικές, κοινωνικές και ψυχολογικές παραμέτρους.

Σεξουαλικός προσανατολισμός και επιθυμία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Τα υψηλότερα επίπεδα επιθυμίας καταγράφηκαν σε άτομα που αυτοπροσδιορίστηκαν ως bisexual ή pansexual, ενώ τα χαμηλότερα σε άτομα που δήλωσαν asexual, επιβεβαιώνοντας ότι η ασεξουαλικότητα συνιστά ξεχωριστό προσανατολισμό και όχι παθολογία.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι διαφορές φύλου διατηρούνται σχεδόν σε όλες τις ομάδες προσανατολισμού, ενισχύοντας τη θέση ότι το φύλο λειτουργεί ως διαχρονικός και διατομεακός παράγοντας.

Σχέση, παιδιά και οικογενειακός ρόλος

Η συντροφική ζωή φαίνεται να επηρεάζει τη σεξουαλική επιθυμία με διαφορετικό τρόπο για άνδρες και γυναίκες. Οι άνδρες που ζουν με σύντροφο εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα επιθυμίας σε σύγκριση με όσους ζουν μόνοι, ενώ στις γυναίκες η εικόνα είναι πιο σύνθετη.

Η απόκτηση παιδιών συνδέεται με μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας στις γυναίκες, ιδίως όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών, ενώ στους άνδρες παρατηρείται το αντίθετο μοτίβο ή ουδέτερη επίδραση. Οι ερευνητές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο οι διαφορές αυτές να αντικατοπτρίζουν άνιση κατανομή φροντίδας, κόπωση και ψυχοκοινωνικές πιέσεις.

Η πρόσφατη γέννηση παιδιού εμφάνισε μικρή αλλά στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση με τη σεξουαλική επιθυμία, εύρημα που οι συγγραφείς αποδίδουν σε πολύπλοκους βιοψυχοκοινωνικούς μηχανισμούς.

Εργασία και εκπαίδευση: μικρές αλλά υπαρκτές επιδράσεις

Η εκπαίδευση δεν αναδείχθηκε σε ισχυρό ανεξάρτητο παράγοντα, ωστόσο παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις ανά επαγγελματική κατηγορία. Υψηλότερα επίπεδα επιθυμίας καταγράφηκαν, μεταξύ άλλων, σε στρατιωτικό προσωπικό, χειριστές μηχανημάτων και στελέχη διοίκησης, ενώ χαμηλότερα σε εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης ή σε άτομα εκτός αγοράς εργασίας.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα αυτά πιθανότατα επηρεάζονται από την ηλικιακή και έμφυλη σύνθεση κάθε επαγγελματικής ομάδας.

Τι σημαίνουν όλα αυτά

Συνολικά, τα δημογραφικά και συντροφικά χαρακτηριστικά εξηγούν σχεδόν το 30% της συνολικής διακύμανσης της σεξουαλικής επιθυμίας, ποσοστό εξαιρετικά υψηλό για έρευνα σε γενικό πληθυσμό. Το εύρημα αυτό προσφέρει ισχυρή βάση για την ανάπτυξη θεωρητικών μοντέλων, αλλά και για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στη σεξουαλική υγεία.

Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, η σεξουαλική επιθυμία δεν είναι ενιαία έννοια, αλλά πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο διαμορφώνεται από βιολογικούς, κοινωνικούς και συναισθηματικούς παράγοντες που αλληλεπιδρούν δυναμικά σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

16/01/2026

KAIST: Αιμοστατικό σπρέι «κλείνει» βαριά τραύματα σε 1 δευτερόλεπτο

Ερευνητές του KAIST ανέπτυξαν αιμοστατικό σπρέι σε μορφή σκόνης που μετατρέπεται σε προστατευτικό φραγμό μέσα σε ένα δευτερόλεπτο, ανοίγοντας νέους δρόμους στη διάσωση ζωών σε μάχες, καταστροφές και επείγοντα περιστατικά.

Μια τεχνολογική εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει ριζικά τη διαχείριση των βαριών αιμορραγιών σε πολεμικά μέτωπα, φυσικές καταστροφές και επείγοντα περιστατικά παρουσίασαν επιστήμονες του Korea Advanced Institute of Science and Technology (KAIST). Πρόκειται για ένα νέο αιμοστατικό υλικό σε μορφή σκόνης, το οποίο όταν ψεκάζεται πάνω στο τραύμα μετατρέπεται μέσα σε ένα δευτερόλεπτο σε ισχυρό υδρογέλη, σφραγίζοντας άμεσα την πληγή.
Η ανεξέλεγκτη αιμορραγία εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου σε τραυματισμούς μάχης, αλλά και έναν από τους σοβαρότερους παράγοντες θνησιμότητας στην επείγουσα ιατρική. Με αυτό ως αφετηρία, η ερευνητική ομάδα του KAIST, στην οποία συμμετείχε και εν ενεργεία αξιωματικός του στρατού, σχεδίασε ένα αιμοστατικό μέσο προσαρμοσμένο στις πραγματικές συνθήκες του πεδίου.
Άμεση δράση, ακόμη και σε ακραίες συνθήκες
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Ιδρύματος, το νέο αιμοστατικό σπρέι σχηματίζει ισχυρό προστατευτικό φραγμό σχεδόν ακαριαία, ακόμη και σε περιβάλλοντα με υψηλή υγρασία, σκόνη ή θερμικές μεταβολές. Η σταθερότητά του επιτρέπει αποθήκευση έως και δύο χρόνια σε θερμοκρασία δωματίου, γεγονός που το καθιστά άμεσα διαθέσιμο σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, διασώσεις και καταστάσεις μαζικών τραυματισμών.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά αιμοστατικά επιθέματα, τα οποία δυσκολεύονται να εφαρμοστούν σε βαθιά ή ακανόνιστα τραύματα, η μορφή σκόνης επιτρέπει πλήρη κάλυψη τραυμάτων κάθε γεωμετρίας, βελτιώνοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητα.
Φυσικά υλικά, ταχύτατη πήξη
Το υλικό, γνωστό ως AGCL powder, συνδυάζει βιοσυμβατά φυσικά συστατικά, όπως αλγινικό νάτριο και gellan gum, που αντιδρούν με το ασβέστιο του αίματος για υπερταχεία πήξη, καθώς και χιτοζάνη, η οποία ενισχύει τη βιολογική και χημική αιμόσταση μέσω σύνδεσης με τα αιμοπετάλια.
Το αποτέλεσμα είναι ένας τρισδιάστατος αιμοστατικός φραγμός, ικανός να απορροφήσει ποσότητα αίματος έως και επτά φορές το βάρος του υλικού, ενώ αντέχει πίεση άνω των 40 kPa, επίπεδο που θεωρείται επαρκές ακόμη και για ισχυρή χειροκίνητη πίεση.
Ασφάλεια και αναγέννηση ιστών
Σε πειραματικά μοντέλα σε ζώα, το υλικό εμφάνισε εξαιρετικό προφίλ ασφάλειας, με αιμόλυση κάτω του 3%, βιωσιμότητα κυττάρων άνω του 99% και αντιβακτηριακή δράση που αγγίζει το 99,9%. Παράλληλα, παρατηρήθηκε ταχεία επούλωση, ενίσχυση της αγγειογένεσης και αυξημένη παραγωγή κολλαγόνου.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακά ήταν τα αποτελέσματα σε πειράματα ηπατικής χειρουργικής, όπου ο χρόνος αιμόστασης και η απώλεια αίματος μειώθηκαν σημαντικά σε σύγκριση με εμπορικά προϊόντα, ενώ η ηπατική λειτουργία επανήλθε σε φυσιολογικά επίπεδα μέσα σε δύο εβδομάδες.
Από την άμυνα στην πολιτική ιατρική
Παρότι η έρευνα σχεδιάστηκε με προτεραιότητα τις ανάγκες της εθνικής άμυνας, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εφαρμογή της τεχνολογίας μπορεί να επεκταθεί στην επείγουσα ιατρική, στις αναπτυσσόμενες χώρες και σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε χειρουργικές υποδομές.
Ο υποψήφιος διδάκτορας Kyusoon Park, αξιωματικός του στρατού και μέλος της ερευνητικής ομάδας, τόνισε ότι «ο πυρήνας του σύγχρονου πολέμου είναι η ελαχιστοποίηση της απώλειας ανθρώπινων ζωών», εκφράζοντας την ελπίδα η τεχνολογία να αποτελέσει σωτήριο εργαλείο τόσο για στρατιώτες όσο και για πολίτες.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Functional Materials και απέσπασε σημαντικές διακρίσεις, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της αμυντικής έρευνας ως μοχλού καινοτομίας για την ιατρική.

13/01/2026

Χειμώνας και διατροφή: παίζει ρόλο η ώρα που τρώμε το δείπνο;

Η ώρα του δείπνου φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία τον χειμώνα, σύμφωνα με έρευνες που συνδέουν τον χρονισμό των γευμάτων με τον μεταβολισμό.

Όταν τα ρολόγια γυρίζουν πίσω και το σκοτάδι πέφτει πριν καν φύγουμε από τη δουλειά, ο χειμώνας αλλάζει τον ρυθμό της καθημερινότητας. Οι μέρες μικραίνουν, τα βράδια γίνονται πιο βαριά και, για πολλούς, το δείπνο μετατίθεται αργότερα. Ωστόσο, η αλλαγή της ώρας που τρώμε τους χειμερινούς μήνες ίσως κάνει αυτή την περίοδο πιο «φιλική» για το σώμα και το μυαλό.

Ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί με κιρκάδιους ρυθμούς – εσωτερικά 24ωρα «ρολόγια» που ρυθμίζουν τον ύπνο, τον μεταβολισμό, την πέψη και τις ορμόνες. Οι ρυθμοί αυτοί συγχρονίζονται φυσικά με το φως και το σκοτάδι. Όταν λοιπόν το φυσικό φως μειώνεται νωρίτερα, ο μεταβολισμός αρχίζει επίσης να «χαμηλώνει στροφές».

Αυτή η σύνδεση μεταξύ φωτός και μεταβολισμού εξηγεί γιατί ένα συνεχώς αυξανόμενο σώμα ερευνών στον τομέα της χρονοδιατροφής δείχνει ότι το πότε τρώμε μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου σημαντικό με το τι τρώμε. Η χρονοδιατροφή εξετάζει πώς ο χρονισμός των γευμάτων αλληλεπιδρά με το εσωτερικό βιολογικό ρολόι και πώς οι μικρές ημέρες επηρεάζουν τη διάθεση, τον μεταβολισμό και τη συνολική υγεία.

Οι διαφορές

Ενδεικτικά, μελέτη έδειξε ότι υγιείς ενήλικες που έτρωγαν δείπνο στις 22:00 εμφάνιζαν κορυφές σακχάρου στο αίμα κατά 20% υψηλότερες και έκαιγαν 10% λιγότερο λίπος σε σύγκριση με όσους έτρωγαν στις 18:00. Και αυτό παρότι κατανάλωναν τα ίδια γεύματα και κοιμούνταν την ίδια ώρα.

Αντίστοιχα, μετα-ανάλυση 29 κλινικών δοκιμών κατέληξε ότι τα νωρίτερα «παράθυρα» φαγητού, τα λιγότερα γεύματα και η κατανάλωση των περισσότερων θερμίδων νωρίς μέσα στην ημέρα συνδέονται με μεγαλύτερη απώλεια βάρους και καλύτερους μεταβολικούς δείκτες, όπως χαμηλότερο σάκχαρο, αρτηριακή πίεση και χοληστερόλη.

Άλλες έρευνες συσχετίζουν τη συστηματική κατανάλωση φαγητού αργά το βράδυ –ιδίως κοντά στην ώρα του ύπνου– με δυσμενέστερα αποτελέσματα για την υγεία και αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και μεταβολικών νοσημάτων, όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Το νωρίτερο δείπνο φαίνεται να ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τους φυσικούς μεταβολικούς ρυθμούς του οργανισμού, ειδικά όταν το τελευταίο γεύμα ολοκληρώνεται αρκετές ώρες πριν από τη φάση «ανάπαυσης» του σώματος. Αυτό πιθανόν εξηγεί γιατί ο νωρίτερος χρονισμός έχει θετικά αποτελέσματα.

Πολλοί χρονοβιολόγοι συμφωνούν ότι η ευθυγράμμιση της διατροφής με την κιρκάδια βιολογία αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη, χαμηλού κόστους στρατηγική βελτίωσης του μεταβολισμού, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με σωματική δραστηριότητα και ισορροπημένη διατροφή.

Τρώγοντας με πρόθεση

Τον χειμώνα, ειδικά στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη, οι μικρότερες μέρες και οι μεγαλύτερες νύχτες μπορούν να διαταράξουν τους κιρκάδιους ρυθμούς. Η μειωμένη έκθεση στο φως επηρεάζει τα επίπεδα σεροτονίνης, συμβάλλοντας σε χαμηλή διάθεση ή ακόμη και σε εποχική συναισθηματική διαταραχή.

Σε συνδυασμό με περισσότερες ώρες στο σπίτι, πολλοί τσιμπολογούν συχνότερα ή καθυστερούν το δείπνο μέχρι αργά το βράδυ. Ωστόσο, η πέψη, η έκκριση ορμονών –συμπεριλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με τον ύπνο– και ακόμη και οι θερμίδες που καίμε μέσα στην ημέρα ακολουθούν κι αυτές κιρκάδιους ρυθμούς. Όταν το φαγητό πλησιάζει πολύ τον ύπνο, οι διαδικασίες αυτές «επικαλύπτονται», επηρεάζοντας τόσο τον μεταβολισμό όσο και την ποιότητα της ξεκούρασης.

Το φως και το σκοτάδι έχουν τον ισχυρότερο ρόλο, αλλά και άλλοι παράγοντες, όπως το φαγητό, το στρες, η άσκηση και η θερμοκρασία, επηρεάζουν το εσωτερικό μας ρολόι.

Τελικά, να τρώμε νωρίτερα το δείπνο τον χειμώνα;

Για αρκετούς ανθρώπους, ναι – έστω και λίγο νωρίτερα. Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι.
Πρώτον, η μεταβολική ευθυγράμμιση: όταν τρώμε ενώ ο μεταβολισμός είναι ακόμη ενεργός, βελτιώνεται ο έλεγχος του σακχάρου και η καύση ενέργειας.
Δεύτερον, η πέψη: το διάστημα δύο έως τριών ωρών πριν τον ύπνο επιτρέπει στο πεπτικό σύστημα να «ηρεμήσει», ενισχύοντας την ποιότητα του ύπνου.
Τρίτον, η διάθεση και οι ρυθμοί: ένα σταθερό ωράριο και νωρίτερο δείπνο βοηθούν στη διατήρηση καθημερινής ρουτίνας όταν τα φυσικά χρονικά «σήματα», όπως το φως, εξασθενούν.

Υπάρχει όμως μια σημαντική εξαίρεση: δεν πρόκειται για λύση που ταιριάζει σε όλους. Το επίπεδο δραστηριότητας, η ύπαρξη χρόνιων παθήσεων και το καθημερινό πρόγραμμα παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ένας αθλητής που προπονείται αργά το βράδυ μπορεί να χρειάζεται ένα μεταγενέστερο γεύμα, ενώ κάποιος λιγότερο δραστήριος ίσως ωφελείται από ένα νωρίτερο και ελαφρύτερο δείπνο.

Γι’ αυτό, αντί για άκαμπτους κανόνες, ο χρονισμός των γευμάτων μπορεί να ιδωθεί ως ένα ευέλικτο εργαλείο. Το κλειδί είναι η πρόθεση: να λαμβάνονται υπόψη οι προσωπικοί στόχοι, η άσκηση, η ώρα ύπνου, το πώς αισθάνεται κανείς ανάλογα με το πότε τρώει και τι είναι ρεαλιστικό στην πράξη.

Αν το δείπνο καταναλώνεται συστηματικά μετά τις 21:00 και συνοδεύεται από κακή ποιότητα ύπνου ή πρωινή κόπωση, μια δοκιμή νωρίτερου φαγητού μπορεί να αξίζει. Αντίθετα, όταν υπάρχουν κοινωνικές ή προπονητικές υποχρεώσεις, η ποιότητα και η ισορροπία του γεύματος έχουν μεγαλύτερη σημασία από την αυστηρή ώρα.

Καθώς ο χειμώνας προχωρά, το πότε τρώμε μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντικό με το τι τρώμε. Η ευθυγράμμιση των γευμάτων με τους φυσικούς ρυθμούς του σώματος βοηθά στη σταθεροποίηση της ενέργειας, της διάθεσης και του ύπνου. Το πραγματικό κλειδί, όμως, παραμένει η συνειδητή επιλογή και όχι οι άκαμπτοι κανόνες.

10/01/2026

Τι δείχνει πείραμα για τη γρίπη: Γιατί δεν κόλλησε κανείς – Νέα μελέτη

Μέσα σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους γρίπης των τελευταίων ετών, νέα κλινική μελέτη φέρνει στο φως κρίσιμα στοιχεία για τον τρόπο μετάδοσης του ιού. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του βήχα, του εξαερισμού και της χρήσης μάσκας.

Η φετινή περίοδος γρίπης εξελίσσεται σε ιδιαίτερα επιβαρυντική, καθώς μια νέα παραλλαγή, γνωστή ως υποομάδα K, εξαπλώνεται ταχύτατα. Σε αυτό το πλαίσιο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PLOS Pathogens επιχειρεί να αποσαφηνίσει πώς μεταδίδεται η γρίπη και ποιοι παράγοντες μπορούν να περιορίσουν τις εξάρσεις.

Ερευνητές από το University of Maryland, σε συνεργασία με τη Σχολή Δημόσιας Υγείας και Μηχανικής στο College Park και τη Σχολή Ιατρικής στη Βαλτιμόρη, πραγματοποίησαν μια πρωτοποριακή κλινική δοκιμή. Φοιτητές που είχαν ήδη νοσήσει από γρίπη τοποθετήθηκαν σε δωμάτιο ξενοδοχείου μαζί με υγιείς εθελοντές μέσης ηλικίας. Παρά τη στενή επαφή, δεν καταγράφηκε καμία μετάδοση.

Γιατί δεν μεταδόθηκε ο ιός

Σύμφωνα με τον Donald Milton, καθηγητή στο Τμήμα Παγκόσμιας, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας, το αποτέλεσμα εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τους μηχανισμούς μετάδοσης. Όπως εξηγεί, παρότι οι ασθενείς είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη, δεν παρουσίασαν συχνό βήχα, με αποτέλεσμα να εκπέμπονται μικρές ποσότητες ιού στον αέρα.

Ο ρόλος του βήχα και του εξαερισμού

Ο συν-ερευνητής Jianyu Lai τονίζει ότι ο βήχας αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης της μετάδοσης. Παράλληλα, ο συνεχής εξαερισμός και η ταχεία ανάμιξη του αέρα στον χώρο, μέσω θέρμανσης και αφύγρανσης, οδήγησαν σε αραίωση των ιικών σωματιδίων, μειώνοντας τον κίνδυνο εισπνοής.

Ηλικία και ευαισθησία στη γρίπη

Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάστηκε ήταν η ηλικία των συμμετεχόντων. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι ενήλικες μέσης ηλικίας εμφανίζουν συχνά μικρότερη ευαισθησία στη γρίπη σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες, γεγονός που πιθανότατα συνέβαλε στο αποτέλεσμα.

Αερογενής μετάδοση και διεθνείς οδηγίες

Παρότι η αερογενής μετάδοση θεωρείται βασικός μηχανισμός εξάπλωσης της γρίπης, ο Milton σημειώνει ότι η επικαιροποίηση των διεθνών οδηγιών ελέγχου λοιμώξεων απαιτεί στοιχεία από τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες όπως αυτή. Η ερευνητική ομάδα συνεχίζει την ανάλυση, με στόχο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πότε και πώς συμβαίνει η μετάδοση μέσω εισπνοής.

Πρακτικά συμπεράσματα για την καθημερινότητα

Τα ευρήματα προσφέρουν άμεσα εφαρμόσιμα συμπεράσματα. Η στενή, πρόσωπο με πρόσωπο επαφή σε εσωτερικούς χώρους με ανεπαρκή κυκλοφορία αέρα θεωρείται ο πιο επικίνδυνος συνδυασμός. Σε τέτοιες συνθήκες, φορητοί καθαριστές αέρα που αναδεύουν και φιλτράρουν τον αέρα μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου, ενώ όταν υπάρχει έντονος βήχας σε μικρή απόσταση, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως η N95, παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο.

Πώς πραγματοποιήθηκε το πείραμα

Η μελέτη διεξήχθη σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου στη Βαλτιμόρη. Πέντε άτομα με επιβεβαιωμένη γρίπη και έντεκα υγιείς εθελοντές συμμετείχαν σε καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίαζαν κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, όπως συζητήσεις και ήπια σωματική άσκηση. Παράλληλα, ανταλλάχθηκαν αντικείμενα καθημερινής χρήσης.

Προηγμένες μετρήσεις εκπνεόμενης αναπνοής

Οι ερευνητές παρακολούθησαν συμπτώματα, πραγματοποίησαν καθημερινά ρινικά και σιελικά τεστ, αιμοληψίες για αντισώματα και μέτρησαν την ιική έκθεση στον αέρα. Η ανάλυση της εκπνεόμενης αναπνοής έγινε με το σύστημα Gesundheit II, που αναπτύχθηκε στο Harvard T.H. Chan School of Public Health.

Δημόσια υγεία και παγκόσμιο φορτίο της γρίπης

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο έλεγχος της γρίπης παραμένει ύψιστη προτεραιότητα δημόσιας υγείας, καθώς έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως νοσούν κάθε χρόνο. Μόνο στις ΗΠΑ, η φετινή περίοδος έχει ήδη προκαλέσει εκατομμύρια κρούσματα, δεκάδες χιλιάδες νοσηλείες και χιλιάδες θανάτους.

08/01/2026

Κρύο νερό και κύτταρα: τι αλλάζει μέσα σε μόλις επτά ημέρες

Νέα έρευνα από τον Καναδά δείχνει ότι η έκθεση στο κρύο νερό ενεργοποιεί μηχανισμούς που προστατεύουν τα κύτταρα και ενισχύουν την ανθεκτικότητα.

Μια σύντομη, καθημερινή έκθεση σε κρύο νερό δεν λειτουργεί μόνο ως απότομο ξύπνημα για το σώμα. Σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, μπορεί να πυροδοτήσει βαθιές προσαρμογές σε κυτταρικό επίπεδο, ενεργοποιώντας μηχανισμούς προστασίας που συνδέονται με την υγιή γήρανση και τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα του οργανισμού.

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Οτάβα διαπίστωσε ότι ακόμη και μία εβδομάδα καθημερινής έκθεσης σε κρύο νερό αρκεί για να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα ανταποκρίνονται στο στρες και επιδιορθώνουν τις φθορές τους.

Το κρύο ως βιολογικό «κουμπί επανεκκίνησης»

Η μελέτη δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη βύθιση σε χαμηλές θερμοκρασίες δεν αποτελεί απλώς ένα έντονο ερέθισμα, αλλά λειτουργεί σαν ένα είδος κυτταρικής επανεκκίνησης. Σε σύντομο χρονικό διάστημα καταγράφηκε σημαντική ενίσχυση της αυτοφαγίας, της βασικής διαδικασίας μέσω της οποίας τα κύτταρα απομακρύνουν κατεστραμμένα στοιχεία και ανανεώνουν τη λειτουργία τους.

Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μειωμένα επίπεδα κυτταρικού θανάτου, χαμηλότεροι δείκτες φλεγμονής και ταχύτερη προσαρμογή στο περιβαλλοντικό στρες. Όπως σημείωσε ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Glen Kenny, η ταχύτητα με την οποία ο οργανισμός προσαρμόζεται στο κρύο ήταν εντυπωσιακή και υποδηλώνει έναν μηχανισμό με δυνητικά προστατευτικό ρόλο απέναντι στη φθορά του χρόνου.

Από το αρχικό σοκ στη λειτουργική προσαρμογή

Στις πρώτες ημέρες έκθεσης, σε θερμοκρασίες γύρω στους 14°C, το σώμα αντιδρά έντονα. Καταγράφονται αυξημένες κυτταρικές βλάβες και ενεργοποίηση της απόπτωσης, μιας φυσικής διαδικασίας που απομακρύνει τα λιγότερο ανθεκτικά κύτταρα. Ωστόσο, αυτή η αρχική «αναστάτωση» φαίνεται να αποτελεί το πρώτο στάδιο της προσαρμογής.

Όπως εξηγεί η φυσιολόγος Kelli King, μέσα σε λίγες ημέρες ο οργανισμός αναδιοργανώνει τον μεταβολισμό του, περιορίζει τις φθορές και ενισχύει τους μηχανισμούς άμυνας. Στο τέλος της πρώτης εβδομάδας, τα κύτταρα εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη αντοχή στο ψύχος.

Τι σημαίνει αυτό για την υγεία και τη μακροζωία

Η ενίσχυση της αυτοφαγίας θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της κυτταρικής ισορροπίας και τη μείωση του κινδύνου ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Όταν αυτή η διαδικασία λειτουργεί αποτελεσματικά, έχει συνδεθεί με χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης νευροεκφυλιστικών, καρδιαγγειακών και μεταβολικών διαταραχών.

Οι ερευνητές, πάντως, υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Η μελέτη περιλάμβανε μικρό αριθμό συμμετεχόντων – δέκα υγιείς νεαρούς άνδρες – και διεξήχθη σε ελεγχόμενο περιβάλλον, χωρίς έκθεση σε ψυχρό αέρα. Μεγαλύτερες και πιο διαφοροποιημένες μελέτες κρίνονται απαραίτητες για γενικευμένα συμπεράσματα.

Το μήνυμα της συνέπειας και της ήπιας προσαρμογής

Παρά τους περιορισμούς, το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η τακτική, ελεγχόμενη έκθεση στο κρύο μπορεί να λειτουργήσει ως ήπιο αλλά ωφέλιμο στρεσογόνο ερέθισμα. Μέσω της διαδικασίας της hormesis, το σώμα «εκπαιδεύεται» να ανταποκρίνεται καλύτερα στις προκλήσεις.

Η καναδική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Biology, ενισχύει το ενδιαφέρον για την κολύμβηση σε κρύο νερό ως πιθανό εργαλείο πρόληψης απέναντι στη γήρανση και τα χρόνια νοσήματα. Το κλειδί, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν είναι η υπερβολή, αλλά η σταθερότητα και η σταδιακή προσαρμογή.

08/01/2026

Ο εγκέφαλος στο μικροσκόπιο: τι αποκάλυψε η επιστήμη το 2025

Η επιστήμη του εγκεφάλου προχώρησε δυναμικά το 2025, φωτίζοντας περιοχές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απροσπέλαστες.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος, με περίπου 86 δισεκατομμύρια νευρώνες και σχεδόν 100 τρισεκατομμύρια συνάψεις, παραμένει το πιο σύνθετο γνωστό βιολογικό σύστημα. Κάθε χρονιά προσθέτει νέα κομμάτια στο παζλ της λειτουργίας του, όμως το 2025 ξεχώρισε για την ποιότητα και το εύρος των ευρημάτων: από τη μνήμη της βρεφικής ηλικίας και τη νευρογένεση στους ηλικιωμένους, μέχρι νέα χρώματα που δεν υπάρχουν στη φύση και πειραματικές προσεγγίσεις στο αιώνιο ερώτημα της συνείδησης.

Ακολουθούν δέκα από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις για τον εγκέφαλο, όπως αναδείχθηκαν μέσα στη χρονιά.

Οι «εποχές» του εγκεφάλου

Μελέτες απεικόνισης από χιλιάδες ανθρώπους έδειξαν ότι ο εγκέφαλος δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά περνά από πέντε διακριτές «εποχές». Κομβικές αναδιοργανώσεις εντοπίστηκαν γύρω στα 9, 32, 66 και 83 έτη, με κάθε φάση να χαρακτηρίζεται από κοινά μοτίβα αλλαγών. Για παράδειγμα, η μακρά περίοδος από την παιδική ηλικία έως την πρώιμη ενήλικη ζωή συνοδεύεται από εντατική αναδιάρθρωση των δικτύων που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων και τον αυτοέλεγχο.

Οι χαμένες αναμνήσεις της βρεφικής ηλικίας

Το γεγονός ότι δεν θυμόμαστε τα πρώτα μας χρόνια δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν κατέγραφε εμπειρίες. Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι ο ιππόκαμπος των βρεφών είναι ικανός να αποθηκεύει μνήμες ήδη από τον πρώτο χρόνο ζωής. Το μυστήριο δεν είναι πια αν δημιουργούνται αναμνήσεις, αλλά γιατί αυτές καθίστανται απρόσιτες αργότερα, πιθανότατα λόγω αλλαγών στα νευρωνικά δίκτυα που αναπτύσσονται με την ωρίμανση.

Νέα οπτική για τη νόσο Αλτσχάιμερ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν τα ευρήματα για τις πρωτεΐνες ταυ. Ενώ στους ενήλικες οι παθολογικές τους μορφές συνδέονται άμεσα με τη νόσο Αλτσχάιμερ, στους εγκεφάλους νεογνών εντοπίζονται φυσιολογικά σε υψηλές συγκεντρώσεις χωρίς να προκαλούν βλάβη. Το γεγονός αυτό ενισχύει την ιδέα ότι οι παθολογικές διεργασίες στους ηλικιωμένους ίσως δεν είναι αναπόφευκτες και ότι μελλοντικές θεραπείες θα μπορούσαν να μιμηθούν ή να επαναφέρουν «νεανικά» μοτίβα λειτουργίας.

Νευρογένεση και ενήλικη ζωή

Η πεποίθηση ότι ο εγκέφαλος σταματά να παράγει νέους νευρώνες μετά την παιδική ηλικία συνεχίζει να καταρρέει. Το 2025, ερευνητές εντόπισαν νεοσχηματισμένους νευρώνες και πρόδρομα κύτταρα σε εγκεφάλους ενηλίκων έως και 78 ετών. Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν το σενάριο ότι η νευρογένεση παραμένει ενεργή σε συγκεκριμένες περιοχές και ενδέχεται να παίζει ρόλο στη μνήμη και στη γνωστική ανθεκτικότητα.

Πώς ο εγκέφαλος ξεχωρίζει τη φαντασία από την πραγματικότητα

Η εγκεφαλική δραστηριότητα όταν φανταζόμαστε ένα αντικείμενο μοιάζει εντυπωσιακά με εκείνη της πραγματικής όρασης. Το 2025, οι επιστήμονες εντόπισαν έναν μηχανισμό «ελέγχου» στον κροταφικό λοβό, και ειδικότερα στο fusiform gyrus, ο οποίος λειτουργεί ως φίλτρο. Το σύστημα αυτό εκτιμά αν ένα ερέθισμα προέρχεται από τον εξωτερικό κόσμο ή από εσωτερική αναπαράσταση, εξηγώντας γιατί η δυσλειτουργία του μπορεί να συνδέεται με ψευδαισθήσεις.

Νέες γνώσεις για τους εγκεφάλους των πρωτευόντων

Οι γνωστικές ικανότητες των πρωτευόντων αποδείχθηκαν πιο σύνθετες απ’ όσο πιστευόταν. Χιμπαντζήδες έδειξαν ότι μπορούν να σταθμίζουν αποδείξεις και να αναθεωρούν πεποιθήσεις, ενώ μπονόμπο επέδειξαν στοιχεία «Θεωρίας του Νου», αντιλαμβανόμενοι πότε ένας άνθρωπος αγνοεί κάποια πληροφορία. Τα ευρήματα αυτά θολώνουν περαιτέρω τη γραμμή μεταξύ ανθρώπινης και μη ανθρώπινης νοημοσύνης.

Ένα νέο χρώμα πέρα από το ουράνιο τόξο

Με τη χρήση εξαιρετικά ακριβών λέιζερ, ερευνητές κατάφεραν να διεγείρουν επιλεκτικά τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς που ανιχνεύουν το πράσινο φως. Το αποτέλεσμα ήταν η αντίληψη ενός χρώματος που δεν υπάρχει στη φύση, το οποίο ονομάστηκε «olo»: μια έντονη μπλε-πράσινη απόχρωση που διευρύνει τα όρια της ανθρώπινης όρασης και ανοίγει νέες προοπτικές για την κατανόηση της χρωματικής αντίληψης.

Ο εγκέφαλος που… εκπέμπει φως

Οι ζωντανοί ιστοί εκπέμπουν ασθενές φως, τα λεγόμενα βιοφωτόνια, ως παραπροϊόν του μεταβολισμού. Για πρώτη φορά, το 2025, επιστήμονες κατάφεραν να ανιχνεύσουν τέτοια φωτόνια να εκπέμπονται από τον ανθρώπινο εγκέφαλο έξω από το κρανίο. Η ένταση του φωτός μεταβαλλόταν ανάλογα με τη νοητική δραστηριότητα, αν και παραμένει άγνωστο αν τα βιοφωτόνια έχουν λειτουργικό ρόλο στη σκέψη.

Συνείδηση: το άλυτο μυστήριο

Παρά την πρόοδο, η συνείδηση παραμένει το μεγαλύτερο αίνιγμα. Δύο από τις πιο γνωστές θεωρίες για το πώς προκύπτει η υποκειμενική εμπειρία συγκρούστηκαν σε άμεσες πειραματικές δοκιμές μέσα στο 2025. Τα αποτελέσματα δεν δικαίωσαν πλήρως καμία από τις δύο, υπογραμμίζοντας πόσο μακριά βρισκόμαστε ακόμη από μια ενιαία εξήγηση του ανθρώπινου νου.

Το 2025 δεν έδωσε όλες τις απαντήσεις, αλλά ανέδειξε με εντυπωσιακό τρόπο ότι ο εγκέφαλος παραμένει δυναμικός, προσαρμοστικός και βαθιά μυστηριώδης σε κάθε στάδιο της ζωής. Από τη γέννηση έως τα βαθιά γηρατειά, η σύγχρονη νευροεπιστήμη συνεχίζει να αποκαλύπτει ότι όσα θεωρούσαμε δεδομένα μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατραπούν.

Address

Athens
11742

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Μισερλής θεοφάνης Γυναικολόγος-Μαιευτήρας posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Μισερλής θεοφάνης Γυναικολόγος-Μαιευτήρας:

Shortcuts

Featured

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram

Category