18/12/2025
Το ισχυρότερο επιστημονικό αντίβαρο σε αυτές τις απόψεις αποδεικνύει ότι η πληρωμένη πλασματοδοσία δεν είναι ασφαλής και δεν είναι βιώσιμη. Σύμφωνα με τη μελέτη των Greinacher et al. (2022) στο The Lancet Regional Health – Europe, το πληρωμένο μοντέλο πλασματοδοσίας θέτει σοβαρούς κινδύνους στους δότες. Σε χώρες όπως η Τσεχία, όπου ένας δότης μπορεί να δίνει πλάσμα με συχνότητα έως 104 δωρεές τον χρόνο, οι παρενέργειες περιλαμβάνουν πτώση ανοσοσφαιρινών, μείωση αλβουμίνης, επιβάρυνση συνολικών πρωτεϊνών και μακροχρόνια εξάντληση. Ως εκ τούτου, οι δότες αυτοί δεν μπορούν να δώσουν ολικό αίμα: το σώμα τους βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση αναπλήρωσης. Παράλληλα και ο δέκτης της δωρεάς τίθεται σε κίνδυνο, καθώς η αμοιβή προσελκύει συχνά κοινωνικοοικονομικά ευάλωτους δότες («δότες ανάγκης»), οι οποίοι μπορεί να αποκρύψουν παράγοντες κινδύνου για να μη χάσουν το οικονομικό όφελος.
Το πληρωμένο πλάσμα δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: εξαντλεί τους δότες, εκθέτει τους λήπτες σε κίνδυνο και αποσπά πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό από την εθελοντική αιμοδοσία.
Η Ελλάδα και η Τσεχία έχουν σχεδόν τον ίδιο πληθυσμό (~10,3-10,5 εκατ.). Η Ελλάδα συλλέγει περίπου 600.000 μονάδες αίματος τον χρόνο, εκ των οποίων το 63-68% προέρχεται από εθελοντές, ενώ το υπόλοιπο 32-37% παραμένει συγγενική αιμοδοσία. Η Τσεχία, αντιθέτως, συλλέγει περίπου 450.000 μονάδες αίματος τον χρόνο, παρότι διαθέτει ευρύ δίκτυο πληρωμένων κέντρων πλάσματος, τα οποία ανήκουν σε πολυεθνικές εταιρείες.
Συμπέρασμα: η Ελλάδα, χωρίς καμία αμειβόμενη πλασματοδοσία, συλλέγει περισσότερο ολικό αίμα από την Τσεχία – παρά το ότι η Τσεχία διαθέτει «βιομηχανική» παραγωγή πλάσματος.
Αν επιτραπεί η λειτουργία ιδιωτικών κέντρων πληρωμένης συλλογής πλάσματος στην Ελλάδα, τα αποτελέσματα θα είναι τριπλά: υγειονομικός κίνδυνος για τους δότες, ρήγμα στην επάρκεια ολικού αίματος και κατάρρευση της κουλτούρας αλληλεγγύης. Η Ελλάδα έχτισε την αιμοδοσία της πάνω σε εθελοντές. Αν μπει η αποζημίωση, αλλάζει η φιλοσοφία: από προσφορά σε συναλλαγή. Και όταν η υγεία γίνει συναλλαγή, η κοινωνία χάνει κάτι πολύ βαθύτερο από μονάδες αίματος.
Η Ελλάδα μπροστά στη θεσμοθέτηση ιδιωτικών κέντρων αιμοδοσίας Με αφορμή την επικείμενη θεσμοθέτηση ιδιωτικών κέντρων συλλογής πλάσματος από το Υπουργείο Υγείας ....
