14/02/2026
ΚΛΙΜΑΚΑ : ΟΤΑΝ ΤΟ ΕΞΙΤΗΡΙΟ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ - Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΩΝ 20 ΗΜΕΡΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ
Το πρόσφατο περιστατικό σε μεγάλη περιφέρεια της χώρας μας, όπου ένας άντρας με ιστορικό σοβαρής ψυχικής νόσου κατέληξε με πτώση ΙΧ σε χαράδρα, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη είδηση αλλά μία επαναλαμβανόμενη ιστορία. Παρότι δεν έχουμε στη διάθεσή μας πλήρη τεκμηρίωση των θεραπευτικών παρεμβάσεων, της αξιολόγησης επικινδυνότητας και του σχεδιασμού μετά το εξιτήριο, διότι δεν έχει διενεργηθεί διαδικασία ψυχολογικής αυτοψίας από την εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ που θα επέτρεπε τεκμηριωμένη αποτίμηση των αιτιών, τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί συνθέτουν ένα κλινικό μοτίβο υψηλού κινδύνου.
Όσοι εργαζόμαστε διαχρονικά στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας έχουμε συναντήσει επανειλημμένα το ίδιο μοτίβο: εξιτήριο χωρίς ουσιαστική βελτίωση του αυτοκτονικού κινδύνου, επαναλαμβανόμενες νοσηλείες χωρίς σταθεροποίηση, σαφή προειδοποιητικά σημεία που προϋπήρχαν. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες λεπτομέρειες, αλλά για αναγνωρίσιμους παράγοντες υψηλού κινδύνου, οι οποίοι στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν συστηματικά συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, ιδίως στο διάστημα που ακολουθεί μια ψυχιατρική νοσηλεία.
Η διεθνής επιστημονική τεκμηρίωση είναι σαφής: η περίοδος αμέσως μετά το ψυχιατρικό εξιτήριο και ιδιαίτερα οι πρώτες 20 ημέρες αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους για την ασφάλεια του ασθενούς και την επανάληψη της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς. Η ευθύνη του θεράποντος ιατρού και της δομής δεν ολοκληρώνεται με την υπογραφή του εξιτηρίου και δεν αποτελεί ένα διεκπεραιωτικό βήμα. Εκτείνεται χρονικά και περιλαμβάνει τεκμηριωμένη αξιολόγηση επικινδυνότητας πριν την έξοδο, σαφές σχέδιο συνέχειας της φροντίδας, ενεργή παρακολούθηση κατά τις πρώτες κρίσιμες εβδομάδες, διασύνδεση με κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και ουσιαστική καθοδήγηση της οικογένειας.
Η διεθνής εμπειρία υποδεικνύει ότι η λειτουργική διασύνδεση νοσοκομειακών και κοινοτικών υπηρεσιών, η ενεργή μετανοσηλευτική παρακολούθηση και η σαφής, υπεύθυνη ενημέρωση της οικογένειας συνιστούν βασικούς πυλώνες αποτελεσματικής πρόληψης. Ωστόσο, σύμφωνα με την κλινική μας εμπειρία, δεν είναι σπάνιο οι οικογένειες ατόμων με αυξημένο αυτοκτονικό κίνδυνο να μην ενημερώνονται επαρκώς για το επίπεδο επικινδυνότητας ή να μην εντάσσονται ουσιαστικά, πολλές φορές, στο θεραπευτικό πλάνο. Σε άλλες περιπτώσεις, οι συγγενείς καλούνται εκ των υστέρων να διαχειριστούν το βάρος της φροντίδας και, ενίοτε, της απώλειας, χωρίς να έχουν λάβει την αναγκαία ενημέρωση, καθοδήγηση και υποστήριξη. Η ουσιαστική εμπλοκή της οικογένειας, με σεβασμό στα δικαιώματα του ασθενούς και με σαφή κλινικά κριτήρια, δεν αποτελεί παραβίαση της δεοντολογίας· αποτελεί προϋπόθεση ασφαλούς διαχείρισης του κινδύνου.
Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι περιστατικά θανάτου που εκδηλώνονται ως τροχαία, πτώσεις ή άλλες βίαιες καταλήξεις, σε περιβάλλον σοβαρής ψυχικής επιβάρυνσης, συχνά δεν καταγράφονται τελικά ως αυτοκτονίες. Η συστηματική υποκαταγραφή αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο πρόβλημα, το οποίο επηρεάζει την ακρίβεια της επιτήρησης και δυσχεραίνει τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων πολιτικών πρόληψης. Όταν προϋπάρχουν σαφείς παράγοντες υψηλού κινδύνου, η προσεκτική διερεύνηση της πρόθεσης δεν αποτελεί απλώς επιστημονική αναγκαιότητα, αλλά και θεσμική υποχρέωση.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους του εκλιπόντος.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ, μέσω του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, παρέχει εξειδικευμένη υποστήριξη σε επιζώντες αυτοκτονίας (survivors), δηλαδή σε οικογένειες και πρόσωπα που βιώνουν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου που έθεσε τέλος στην ζωή του.
--------------------------------------------------------------------------
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018
Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Ευμολπιδών 30-32, Κεραμεικός
Τηλ. 210-3417160-3
help@suicide-help.gr