Love and Grief

20/02/2026

🌸 Οι 7 βασικοί τρόποι φροντίδας μετά από απώλεια εγκυμοσύνης
Βιωματικό online σεμινάριο

Η απώλεια εγκυμοσύνης, η νεογνική απώλεια, η υπογονιμότητα
είναι εμπειρίες που συχνά μένουν αόρατες.
Οι άνθρωποι ξεχνούν, δεν αναγνωρίζουν τον πόνο, υποτιμούν αυτά που νιώθεις.
Κι όμως, το πένθος είναι εκεί.
Στο σώμα. Στην καρδιά. Κάθε στιγμή.

Αυτό το βιωματικό online σεμινάριο δίνει χώρο.
Χώρο μνήμης, φροντίδας και σύνδεσης.

✨ Θα μιλήσουμε για το περιγεννητικό πένθος
✨ Θα γνωρίσουμε τους 7 τρόπους φροντίδας
✨ Θα συναντηθείς με άλλες γυναίκες που σε νιώθουν.

◽ Με τελετουργικό άναμμα κεριού
◽ Με χώρο για μοίρασμα
◽ Με παρουσία και ασφάλεια.

Η κοινωνία και οι γύρω μας δεν καταλαβαίνουν. Εμείς όμως ξέρουμε.
Σε περιμένουμε 💛

Zoom / 1 ώρα & 15' / 45€
Περιορισμένες θέσεις - θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

💕 Κράτηση θέσης: maria@loveandgrief.gr

Με πολλή αγάπη
Μαρία - Love and Grief

Δες εδώ το event για περισσότερες λεπτομέρειες: https://fb.me/e/6zwaG2ZPC

17/02/2026

Ο Kenneth Doka ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την έννοια του παραγνωρισμένου πένθους. Τι είναι το πένθος αυτό;

Παραγνωρισμένο πένθος: Το πένθος που δεν αναγνωρίζεται ανοιχτά, που δεν είναι κοινωνικά αποδεκτό. Οι άνθρωποι που το βιώνουν νιώθουν ότι δεν έχουν το δικαίωμα να πενθούν την απώλειά τους, γιατί το κοινωνικό σύνολο δεν την αναγνωρίζει σαν απώλεια.
Και ως εκ τούτου, λείπει ή είναι ανεπαρκής η στήριξη όταν βιώνεις μια τέτοια εμπειρία.

Όταν βίωσα την απώλεια του μωρού μου, τότε κατάλαβα ότι το πένθος μου ανήκει σε αυτή την κατηγορία.

Δεν την ήξερα ακόμα τότε. Μετά άρχισα να ψάχνω, να διαβάζω, και έτσι το έμαθα.

Στην αρχή η γνώση μπορεί να έλειπε.

Αλλά το βίωμα ήταν ακριβώς αυτό:

Κανείς δεν μπορούσε να αναγνωρίσει την απώλειά μου στην ολότητά της.

Υποτιμήθηκε, μίκρυνε στα χέρια και στις καρδιές των άλλων ανθρώπων.
Κι έτσι για καιρό μίκρυνα κι εγώ,
δεν μιλούσα όσο ήθελα,
και υπήρχαν στιγμές που προσπαθούσα να πείσω τον εαυτό μου
να μην το σκέφτεται.

Γιατί δεν χωρούσα. Ούτε εγώ, ούτε το μωρό μου.

Σήμερα ξέρω.
Πως αν ένα μόνο πράγμα μπορούμε να δώσουμε στον συνάνθρωπό μας,
είναι τον χώρο που ο ίδιος χρειάζεται όταν πονάει
- όχι αυτόν που φτιάξαμε εμείς για αυτόν,
χωρίς να τον ρωτήσουμε.

Το πένθος είναι μια πικρή αλλά μοναδική ευκαιρία να εξελιχθούμε.
Να μεγαλώσουμε.
Να χωρέσουμε τον άλλον, όπως ακριβώς είναι.

Να ανοίξουμε την καρδιά και τα χέρια μας,

και να συναντηθούμε.

Γιατί δεν υπάρχει μεγαλύτερη παρηγοριά

από το να σε βλέπουν.

Να σε βλέπουν αληθινά.

Κι εσένα, και το μωρό σου.

Μαρία - Love and Grief
www.loveandgrief.gr

εικόνα: Korrig Anne

14/02/2026

Αύγουστος του 2017. Μόνη μου σε ένα
κρύο νοσοκομειακό δωμάτιο. Δίπλα
γεννιόταν ένα μωρό...
Έτσι ξεκινάει το γράμμα που έγραψα ένα απόγευμα στον εαυτό μου, για το μωρό μου που ποτέ δεν είδε το φως αυτού του κόσμου.
Και σήμερα το μοιράζομαι μαζί σου, γιατί ξέρω πως το γράμμα αυτό αφορά και εσένα.
Για όλα όσα νιώθουμε και δεν βρίσκουν χώρο να εκφραστούν - για να μαλακώσει η καρδιά - για να μην είμαστε μόνες, άλλο πια.

💜 Διάβασέ το πατώντας στο κουμπί sign up / εγγραφή 💜

Μαρία-Love and Grief

Ένα γράμμα που θα σε αγγίξει βαθιά.

11/02/2026

Στη γυναίκα που κάθε μήνα βλέπει αίμα στο εσώρουχό της και πενθεί για το παιδί που για άλλη μια φορά δεν ήρθε.

Στη γυναίκα που βλέπει κοιλιές εγκυμοσύνης στο δρόμο και νιώθει απέραντη μοναξιά.

Στη γυναίκα που κάθε φορά που κάνει σεξ, είναι σίγουρη ότι έμεινε έγκυος και πριν ακόμη σηκωθεί απ' το κρεβάτι έχει ήδη υπολογίσει την ΠΗΤ της.

Στη γυναίκα που λαχταράει τόσο μα τόσο πολύ ένα μωρό, που έχει χάσει τον εαυτό της.

Στη γυναίκα που αφήνεται στον πόνο της ζωής, όταν οι γύρω της την σχολιάζουν λέγοντας πως φτάνει πια, τώρα θα έπρεπε επιτέλους να γελάει.

Στη γυναίκα που αφήνεται στη χαρά της ζωής, όταν οι γύρω της την σχολιάζουν λέγοντας ότι είναι πολύ νωρίς, ότι θα έπρεπε ακόμα να κλαίει.

Στη γυναίκα που βίωσε απώλεια ή διακοπή κύησης και είναι εντάξει με αυτό, πιο εντάξει από όσο θα περίμεναν οι γύρω της.

Στη γυναίκα που μαγκώνεται, που αφήνεται, που δυσκολεύεται, που ξεπερνάει, που συμφιλιώνεται, που δεν ξεπερνάει, που κάθε μέρα και κάθε λεπτό αντιμετωπίζει την κοινωνία και τους δαίμονές της…

Σε όποιο σημείο της διαδρομής σου κι αν είσαι, είσαι αποδεκτή.
Όπως κι αν επιλέγεις να ζεις τη ζωή σου.
Όπως κι αν διαχειρίζεσαι τα θέματά σου.
Ό,τι κι αν αισθάνεσαι, είσαι αποδεκτή.

Μια ύπαρξη σε συνεχή μεταμόρφωση, που σε κάθε σου βήμα αξίζεις και είσαι όμορφη για αυτό που ακριβώς είσαι:

Για αυτό το συγκλονιστικό, αυθεντικό,
υπέροχο Είναι σου.

Μαρία - Love and Grief

Είμαι η Μαρία Στραγαλινού και είμαι μητέρα 2 παιδιών, του Χρήστου που γεννήθηκε το 2012, και ενός ακόμη που όμως δεν κράτησα ποτέ στα χέρια μου. Η απώλεια της δεύτερης ε...

05/02/2026

Πάντα με συγκλόνιζε αυτή η παραδοσιακή συγκέντρωση γυναικών γύρω απ' τον νεκρό, που τον μοιρολογούσαν όλες μαζί, αυτές σε κύκλο κι ο νεκρός ξαπλωμένος στο κέντρο, να τον βλέπουν, να τον αγγίζουν, και τα δάκρυα να τρέχουν, κι οι φωνές οι σπασμένες να λένε τραγούδια αποχαιρετισμού, και με μοναδικό τρόπο να ξεπροβοδίζουν αυτόν που φεύγει και να φροντίζουν τον πόνο.

Τον δικό τους πόνο.

Σήμερα, δεν φροντίζουμε τον πόνο.
Τον καταπίνουμε, σφίγγουμε τα δόντια, παίρνουμε και κανένα δυνατό χαπάκι και προχωράμε, νομίζοντας, αλίμονο, πως όλα τέλειωσαν, έτσι απλά.

Όμως ο πόνος θέλει να τον συναντήσεις, θέλει δάκρυα και μοιρολόι. Θέλει να τον δεις κατάματα, να τον θρηνήσεις, να τον θεραπεύσεις. Για να μπορέσεις να θεραπευτείς.

Αλλιώς θα τον κουβαλάς παντού μαζί σου.

Στα πάρτυ τα παιδικά, στη δουλειά, στους τσακωμούς στο facebook, στο σούπερ-μάρκετ, στην παραλία.
Θα 'ρχεται ντυμένος σαν θυμός, σαν νεύρα, σαν αγωνία, ή σαν ένα μαύρο πέπλο που σκεπάζει τα μάτια και σκοτεινιάζει καρδιά και νου.
Κι αν είσαι τυχερός και τον καταλάβεις, και τον ξεσκεπάσεις, ίσως τον ακούσεις που σου ζητάει απεγνωσμένα να τον ελευθερώσεις.

Τότε μη δειλιάσεις:
Κλάψε. Και τραγούδα λόγια πονεμένα. Και φώναξε. Πάρε κι άλλους μαζί σου, να θρηνήσετε μαζί. Να αγκαλιαστείτε, να χαϊδέψετε πρόσωπα και σώματα, να ανακατέψετε δάκρυα, και με φωνές σπασμένες να πείτε:

"Δεν κατάφερα να θηλάσω, και το λαχταρούσα τόσο πολύ"

"Η μάνα μου πέθανε πριν προλάβω να της πω όλα όσα ήθελα"

"Γέννησα νεκρό το παιδί μου και δεν μπόρεσα να το αποχαιρετήσω"

"Μου λείπουν αυτοί που φύγανε, μου λείπουν τόσο που δεν μπορώ να αναπνεύσω"

"Δεν αντέχω άλλο πόνο. Μικρό ή μεγάλο, δεν τον θέλω άλλο πια".

Κι έτσι, σαν ένα πρώτο βήμα, ο πόνος θα ξεμυτίσει, θα ξεθαφτεί, θα βιωθεί όπως του πρέπει, και σιγά-σιγά θα ελευθερωθεί κι αυτός, κι εσύ.
Και τότε, όπως οι μοιρολογήστρες του παλιού καιρού, δώσε ένα φιλί στον νεκρό-πόνο, δώστου και λουλούδια μυρωδάτα να τον συνοδεύσουν, και επέστρεψε σε μια άλλη ζωή…

***Το κείμενο αυτό το έγραψα τέσσερις μέρες πριν γεννήσω το μωρό μου νεκρό τον Αύγουστο του 2017. Όταν το έγραφα δεν ήξερα απολύτως τίποτα για την απώλεια που θα βίωνα τέσσερις μέρες μετά.

Μαρία - Love and Grief

01/02/2026

Δεν το περίμενα.
Η μαμά μου είχε δύο απώλειες πριν γεννήσει εμένα.
Αλλά δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα μου συμβεί.
Όταν μου είπαν “λυπάμαι, δεν βρίσκω καρδιακό παλμό”,
δεν κατάλαβα τι μου είπανε.
Άργησα να συνειδητοποιήσω τι συνέβη.
Και τότε όλα σκοτείνιασαν.

Έπρεπε να το ζήσω για να καταλάβω:
Εκεί που περιμένεις ζωή και σου ‘ρχεται θάνατος,
όλα καταρρέουν.
Και κανείς δεν καταλαβαίνει γιατί.
Μα είναι η μεγαλύτερη ανατροπή!

Η περιγεννητική απώλεια είναι τρανή απόδειξη πως αν δεν το ‘χεις ζήσει στο πετσί σου κυριολεκτικά, δεν μπορείς να καταλάβεις.

Μπορείς όμως να προσπαθήσεις.

Εγώ ήθελα οι άνθρωποι γύρω μου να είχαν προσπαθήσει περισσότερο τότε.
Έχουν περάσει 8 χρόνια.
Σήμερα, μιλάμε πιο πολύ.
Αλλά ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς.

Όσοι θέλουμε και μπορούμε, να μιλάμε.
Να διεκδικούμε.
Για εμάς, για τα μωρά μας, για τους γονείς που δεν ξεχνούν ποτέ.

Κάθε αγκαλιά μετράει.
Κάθε λυπάμαι μετράει.
Κάθε “δεν ξέρω τι να πω αλλά θα κάτσω εδώ δίπλα σου” μετράει.

Ο πόνος και οι απώλειες στην εποχή μας ξεχειλίζουν από παντού.

Ωρα να ξεχειλίσουν και η κατανόηση, η φροντίδα, η αναγνώριση.

Μαρία - Love and Grief

*Αν έχεις βιώσει απώλεια-διακοπή κύησης και νιώθεις ότι χρειάζεσαι στήριξη, κλείσε ένα ραντεβού γνωριμίας μαζί μου εδώ: https://loveandgriefsupport.youcanbook.me/

27/01/2026

Γιατί μιλάμε για το περιγεννητικό πένθος;

💜Για να μάθουν όλοι ότι οι απώλειές μας μετράνε και πονάνε
💜Για να αλλάξει ο τρόπος που μας φέρονται οι άνθρωποι γύρω μας
💜Για να αλλάξει ο τρόπος που μας φέρονται στα μαιευτήρια, στις κλινικές
💜Για να μην υποτιμούνται τα συναισθήματά μας, όσο καιρό κι αν κρατάνε, όπως και αν εκφράζονται
💜 Για να ανοίξει πάλι ο χώρος στο πένθος, που βιαστικά η κοινωνία μας
θέλει να το ξεπετάξει
💜Γιατί για όποιον λόγο κι αν δεν ολοκληρώθηκε ή δεν ξεκίνησε ποτέ μια εγκυμοσύνη, αν πονάς και θες να μιλήσεις, είναι δικαίωμά σου και πρέπει να σου δίνεται απλόχερα
💜Για να μη νιώθουν μόνοι οι άνθρωποι που δε μιλάνε για τις απώλειές τους - κι είναι οκ να μην μιλάνε
💜Για να δώσουμε φωνή στα μωρά μας που δεν απέκτησαν ποτέ τη δική τους.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό για σένα;
Έχεις να προσθέσεις
κι άλλους λόγους;

Μαρία
Love and Grief

#διακοπήκύησης #αποβολή #απώλειαεγκυμοσύνης #διεκδίκηση

21/01/2026

Στις κλινικές της Ιρλανδίας τοποθετείται ένα ειδικό σύμβολο περιγεννητικού πένθους/απώλειας έξω από το δωμάτιο που βρίσκεται μια μητέρα που έχει βιώσει ή πρόκειται να βιώσει μια τέτοια εμπειρία.

Ο στόχος ενός τέτοιου συμβόλου είναι να:

✔Διασφαλίζει ότι οι γυναίκες έχουν έγκαιρη και κατάλληλη πρόσβαση στη φροντίδα όταν τη χρειάζονται, χωρίς να απαιτείται η επανάληψη ή εξήγηση του ιστορικού αναπαραγωγικής απώλειας ή απώλειας κύησης σε κάθε επίσκεψη στο νοσοκομείο.
✔Αποτελεί μια ορατή υπενθύμιση ώστε να δείχνει σεβασμό και αξιοπρέπεια με πρακτικό τρόπο.
✔Αλληλεπιδρά κατάλληλα με άτομα που έχουν επηρεαστεί από απώλεια κύησης.
✔Δημιουργεί ένα ήσυχο, με σεβασμό περιβάλλον στον κλινικό χώρο.
✔Προετοιμάζει το προσωπικό για να υποδεχθεί ανθρώπους που πενθούν.
✔Αναγνωρίζει την απώλεια κύησης και αποτρέπει δυνητικά ενοχλητικές ερωτήσεις.
✔Διευκολύνει συζητήσεις σχετικά με την απώλεια κύησης.

Το σύμβολο αυτό είναι αναγνωρίσιμο από όλα τα μέλη του προσωπικού, έτσι ώστε να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα, όταν μπαίνουν μέσα στο δωμάτιο. Ένα αντίστοιχο σύμβολο τοποθετείται και στον ιατρικό φάκελο της μητέρας, για τους ίδιους λόγους.

Στην εικόνα βλέπουμε το σύμβολο που χρησιμοποιείται στις κλινικές στην Ιρλανδία. Είναι εμπνευσμένο από την αρχαία ιρλανδική ιστορία και δεν συνδέεται με καμία θρησκεία ή δόγμα.

💜Πώς σου φαίνεται μια τέτοια πρακτική; Θα ήθελες να υπήρχε ένα τέτοιο σύμβολο έξω από το δωμάτιο που ήσουν;
💜Αν έχεις βιώσει απώλεια εγκυμοσύνης σε κλινική εκτός Ελλάδος, συνάντησες κάτι αντίστοιχο;
#πρακτικέςφροντίδας #περιγεννητικήαπώλεια #κλινικές #μαιευτήρια

10/01/2026

Όταν περάσει καιρός από την απώλεια, όταν περάσουν χρόνια,
μπορεί το μυαλό να μη θυμάται.

Μπορεί να περάσουν ώρες, μέρες, που να μη σκέφτεσαι το μωρό σου.

Μπορεί να ζεις και να γελάς, και να μην υπάρχει πουθενά στο προσκήνιο η σκιά αυτή.

Και ναρθει ένα πρωί που θα ξυπνήσεις με έναν πόνο, και με την απορία:

"Μα πως γίνεται? Πώς γίνεται να ξέχασα? Πώς γίνεται να ζω και να μη θυμάμαι?"

Αλλά δεν είμαστε μόνο το μυαλό μας.
Είμαστε και έχουμε τόσα πολλά άλλα.
Είμαστε σώμα, και το σώμα θυμάται.

Είμαστε ψυχή, κι η ψυχή πάντα κουβαλά το σημάδι αυτό.

Έχουμε δάκρυα, που όποτε τρέχουν φροντίζουν να κρατούν μερικές σταγόνες για το μωρό μας.

Έχουμε κύτταρα που θα έχουν για πάντα καταγεγραμμένο το πέρασμα του παιδιού μας από το σώμα μας.

Είμαστε μια κινούμενη δυναμική μοναδική ανθρώπινη ιστορία, που έχει καθοριστεί από την απώλεια.

Είσαι τόσα πολλά, είσαι και η απώλεια.

Κι αυτό δε χρειάζεται να το θυμάσαι.
Είναι σαν την ανάσα:
Υπάρχει πέρα και πάνω από τη σκέψη.
Υπάρχει.
Για πάντα.

Μαρία - Love and Grief

23/12/2025

Αν δε σε χωράει ο τόπος στις Γιορτές,
αν τα λαμπάκια σε τυφλώνουν,
αν τον πόνο σου δεν τολμά κανείς να κοιτάξει κατάματα,

Αν έχεις ένα καινούριο μωρό στο χέρια σου αλλά ακόμα πονάς γι’ αυτό που δεν ήρθε,
Αν οι αγαπημένοι σου άνθρωποι δεν είναι πια εδώ
και κανείς και τίποτα δεν μπορεί να μαλακώσει την απουσία

Αν δεν έχεις ακούσει τη λέξη “μαμά”
Και σε τριγυρίζουν άλλα παιδιά που τα αγαπάς
Αλλά δεν σου αρκούνε

Αν νιώθεις πως δεν ανήκεις
Δεν χωράς
Νιώθεις παράταιρα

Εύχομαι φέτος να βρεις μια
μια τόση δα γωνιά
Να σε καλοδεχτεί

Μια δική σου Φάτνη,
μακριά απ’ τα μεγάλα φώτα,
γεμάτη αγάπη, ελπίδα,
κατανόηση
και ζεστασιά.

Να βρεις την αγκαλιά που χωράς,
όπως ακριβώς είσαι.

Με πολλή αγάπη
Μαρία - Love and Grief

*Και αν χρειάζεσαι στήριξη στο πένθος σου,
κλείσε μια δωρεάν συνάντηση γνωριμίας εδώ:
https://loveandgriefsupport.youcanbook.me/

15/12/2025

Αν έχεις βιώσει απώλεια ή διακοπή κύησης, αυτός ο οδηγός θα κάνει τις φετινές Γιορτές πιο απαλές 🙏

Απόκτησε τον δωρεάν πατώντας εδώ:
https://mailchi.mp/loveandgrief.gr/christmas

02/11/2025

Έφτιαξα χαλβά σήμερα και θυμήθηκα τη μέρα εκείνη, 7 χρόνια πριν...

Αποφασίσαμε με τον γιο μου τον Χρήστο να κάνουμε ένα γλυκό, για να τιμήσουμε τον αδερφό του που δεν πρόλαβε να γνωρίσει.

Ο Χρήστος διάλεξε το γλυκό: «Θέλω χαλβά σιμιγδαλένιο μαμά!», και σκέφτηκε να το κάνουμε σαν γενέθλια. Είπε ότι θα βάλουμε ένα κεράκι, «Αφού πριν ένα χρόνο γεννήθηκε μαμά», και με ενθουσιασμό απαίτησε να σβήσει αυτός το κεράκι, και να φάει δύο κομμάτια, ένα για τον ίδιο, και ένα για τον αδερφό του, «αφού αυτός δε μπορεί».

Είπαμε δύο λόγια όλοι μας για το πώς νιώθουμε, και μετά ο Χρήστος έσβησε το κεράκι και κεραστήκαμε όλοι από ένα κομμάτι –ο Χρήστος έβαλε εννοείται και δεύτερο!

Την επόμενη χρονιά δεν κάναμε τίποτα. Το είχα στην άκρη του μυαλού μου, αλλά δε μου βγήκε. Υπήρξαν μικρές στιγμές που ένιωσα άσχημα, αλλά οι περισσότερες στιγμές μου είχαν ηρεμία και γαλήνη - και ήμουν καλά με αυτό.

Οι τελετουργίες για να θυμόμαστε και να τιμάμε τα μωρά μας βοηθούν στη διαχείριση του πένθους, δένουν την οικογένεια και ωθούν προς την έκφραση συναισθημάτων που πολλές φορές δε βρίσκουν άλλον τρόπο να εκφραστούν.

Όμως πριν και πάνω απ΄ όλες τις τελετουργίες, είμαστε εμείς.

Οι γονείς που δεν είδαμε τα μωρά μας ζωντανά, ή τα είδαμε για πολύ λίγο.

Και για να μπορέσουμε να ξαναβρούμε την ισορροπία μας, είναι σημαντικό να ακούμε τις ανάγκες μας, να μην πιεζόμαστε, να μην κάνουμε τίποτα επειδή πρέπει, αλλά να μπαίνουμε στη ροή της ζωής και να ζούμε την κάθε μέρα προσπαθώντας να ακούμε την μικρή φωνή μέσα μας, που μας λέει τι μας ταιριάζει, και τι μας κάνει πραγματικά καλό κάθε στιγμή.

Έτσι έφτιαξα και σήμερα τον χαλβά τον σιμιγδαλένιο, όχι στην επέτειο πάνω, και όχι με πρώτη αφορμή το μωρό μου.
Όμως εκεί που τον έτρωγα, το θυμήθηκα το μικρό μου το μωρό που δεν είναι πια εδώ, αλλά είναι πάντα στην καρδιά μου, ακόμη κι όταν δεν του φτιάχνω γλυκό, ακόμη κι όταν το μυαλό μου ταξιδεύει αλλού, ή όταν γελάω ζώντας όμορφες στιγμές.

Να αφηνόμαστε, να αγκαλιάζουμε τον εαυτό μας που έχει πονέσει πολύ, και να τον συγχωρούμε, συντροφιά με ανθρώπους που μας αποδέχονται και μας στηρίζουν.
Και να τον γλυκαίνουμε τον εαυτό μας.

Με χαλβά, ή με ό,τι άλλο ποθεί η ψυχή μας 💜