21/02/2026
Από τις Μυστικές Υπηρεσίες στα Social Media: Πώς Άλλαξε το Μοντέλο Ρωσικής Επιρροής
Τα τελευταία χρόνια, ο τρόπος με τον οποίο η Ρωσία ασκεί επιρροή στο εξωτερικό έχει αλλάξει αισθητά. Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτικές κινήσεις ή κλασική κατασκοπεία, αλλά για έναν συνδυασμό μυστικών επιχειρήσεων, ψηφιακής στρατολόγησης και υβριδικών μεθόδων πίεσης.
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της στρατηγικής ήταν η Federal Security Service (FSB), η επίσημη κρατική υπηρεσία ασφαλείας της Ρωσίας, και η Wagner Group, η ιδιωτική στρατιωτική οργάνωση που βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων τα τελευταία χρόνια.
Η FSB λειτουργεί παραδοσιακά με μυστικότητα. Βασίζεται σε δίκτυα επαφών, πληροφοριοδότες και διασυνδέσεις που έχουν δημιουργηθεί σε βάθος χρόνου. Η δράση της είναι χαμηλής δημοσιότητας και στοχεύει κυρίως σε διείσδυση, συλλογή πληροφοριών και άσκηση επιρροής χωρίς δημόσια έκθεση.
Αντίθετα, η Wagner ακολούθησε μια διαφορετική προσέγγιση. Υπό την ηγεσία του Yevgeny Prigozhin, προχώρησε σε ανοιχτή και επιθετική στρατολόγηση. Χρησιμοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πατριωτικά μηνύματα και οικονομικά κίνητρα για να προσελκύσει χιλιάδες άτομα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η εικόνα που καλλιέργησε ήταν δυναμική, στρατιωτική και συχνά προκλητική.
Η διαφορά μεταξύ των δύο μοντέλων είναι σαφής:
Η FSB επενδύει στη μυστικότητα και στη μακροχρόνια επιρροή.
Η Wagner επένδυσε στη δημόσια εικόνα και στη γρήγορη κινητοποίηση.
Τα γεγονότα του 2023 και ο θάνατος του Πριγκόζιν άλλαξαν τις ισορροπίες. Το ρωσικό κράτος επανέφερε τον πλήρη έλεγχο στις παραστρατιωτικές δομές, περιορίζοντας την αυτονομία της Wagner. Οι δραστηριότητές της δεν εξαφανίστηκαν, αλλά πέρασαν σε πιο άμεσο κρατικό έλεγχο.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το Κρεμλίνο δεν εγκαταλείπει το υβριδικό μοντέλο δράσης. Αντίθετα, επιδιώκει να το ενσωματώσει σε ένα πιο ελεγχόμενο και θεσμικό πλαίσιο.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο είδος απειλής. Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά για:
Παραπληροφόρηση μέσω διαδικτύου
Στρατολόγηση μέσω social media
Χρήση εγκληματικών δικτύων για στοχευμένες ενέργειες
Ριζοσπαστικοποίηση ατόμων μέσω ψηφιακών καναλιών
Η απειλή πλέον μπορεί να ξεκινήσει από μια ανάρτηση στο διαδίκτυο και να εξελιχθεί σε πραγματικό περιστατικό ασφάλειας.
Η Wagner είχε ενεργή παρουσία σε περιοχές όπως η Syria, η Libya, η Central African Republic και το Mali, λειτουργώντας ως στρατιωτικός υποστηρικτής τοπικών καθεστώτων και εξυπηρετώντας ρωσικά γεωπολιτικά συμφέροντα.
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, οι επιχειρήσεις αυτές συνεχίζονται, αλλά με πιο άμεση κρατική εποπτεία.
Ένας νέος τύπος υβριδικής ισχύος
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ρωσία φαίνεται να συνδυάζει πλέον δύο κόσμους:
την παραδοσιακή μυστική δράση και τη σύγχρονη ψηφιακή επιρροή.
Το αποτέλεσμα είναι ένα υβριδικό μοντέλο ισχύος, όπου η κρατική δομή, τα δίκτυα επιρροής και η διαδικτυακή κινητοποίηση λειτουργούν ταυτόχρονα.
Σε έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες διαδίδονται σε δευτερόλεπτα και η επιρροή μπορεί να ασκηθεί χωρίς εμφανή στρατιωτική παρουσία, η κατανόηση αυτής της μετάβασης είναι κρίσιμη. Όχι μόνο για τις κυβερνήσεις, αλλά και για κάθε οργανισμό ή επαγγελματία που δραστηριοποιείται στον χώρο της ασφάλειας και της στρατηγικής ανάλυσης
www.dsacademy.gr
