11/02/2026
‘Άγιος Βαλεντίνος: Έρωτας vs Marketing:
Πώς να γιορτάσεις χωρίς να «αγοράσεις» το συναίσθημα
Σε έναν κόσμο που κινείται με ταχύτητα του scrolling, η 14η Φεβρουαρίου συχνά κατηγορείται ως μια «εμπορική εφεύρεση». Αν όμως λύσουμε το περιτύλιγμα της σοκολάτας, θα βρούμε κάτι βαθύτερα ανθρώπινο: την ανάγκη μας για τελετουργία.
Ιστορικά, ο Άγιος Βαλεντίνος ήταν υπαρκτό πρόσωπο που έζησε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στη Ρώμη. Δεν υπήρξε απλά ο ….άγιος των λουλουδιών, αλλά υπήρξε ένας επαναστάτης. Σύμφωνα με τους θρύλους, αψήφησε τις εντολές του αυτοκράτορα Κλαύδιου Β’, ο οποίος πίστευε ότι οι ανύπαντροι άνδρες γίνονταν καλύτεροι στρατιώτες. Ο Βαλεντίνος ήταν ιερέας και επέλεξε να παντρεύει κρυφά τα ζευγάρια, θέτοντας την αγάπη πάνω από το κράτος. Αυτή η πράξη πολιτικής ανυπακοής είναι η πραγματική ρίζα της γιορτής: η αναγνώριση ότι ο προσωπικός δεσμός είναι ιερός! Η ημερομηνία 14 Φεβρουαρίου καθιερώθηκε από τον Πάπα Γελάσιο Α’ το 496 μ.Χ., πιθανώς ως απάντηση στις παγανιστικές γιορτές γονιμότητας.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Άγιος Βαλεντίνος αναγνωρίζεται ως μάρτυρας (εορτάζεται στις 6 Ιουλίου) αλλά δεν θεωρείται παραδοσιακά ο προστάτης των ερωτευμένων. Για τους Ορθόδοξους, «’Άγιοι του ‘Έρωτα» θεωρούνται οι Ακύλας και Πρίσκιλλα (13 Φεβρουαρίου) ή ο Άγιος Υάκινθος (3 Ιουλίου).
Στην Ελλάδα η γιορτή της 14ης Φεβρουαρίου καθιερώθηκε κυρίως στα τέλη της δεκαετίας του ’70, περισσότερο ως μια εμπορική αφορμή παρά ως θρησκευτική πεποίθηση.
Πέρα από τα δόγματα όμως χρειαζόμαστε ακόμα τον Άγιο Βαλεντίνο σε έναν ψηφιακό κόσμο; Σήμερα η πρόκληση δεν αφορά το πόσο ακριβό είναι το δώρο, το ρομαντικό δείπνο, το ειδικά διαμορφωμένο μενού, ή ένα weekend σε spa για δύο… αλλά το αν μπορείς να δεις τον άλλον ουσιαστικά, γιατί ο Άγιος Βαλεντίνος είναι κάτι παραπάνω από μια ημερομηνία.
Οι σύγχρονες τάσεις δείχνουν ότι οι ερωτευμένοι προτιμούν τις βιωματικές εμπειρίες από τα υλικά αγαθά αποδεικνύοντας ότι η αυθεντικότητα είναι το νέο luxury. Σε μια εποχή κυνισμού, το να επιλέξεις να γιορτάσεις το συναίσθημα είναι μια μορφή γενναιότητας. Το πιο «ψαγμένο» δώρο που μπορείς να προσφέρεις είναι να δηλώσεις παρών: «Σε βλέπω, σε εκτιμώ, είμαι εδώ». Σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από δεδομένα, υπάρχει μια μορφή νοημοσύνης που συχνά αγνοούμε, το ερωτικό IQ. Δεν πρόκειται για τις ερωτικές επιδόσεις στο σεξ, αλλά για την ικανότητα να διατηρεί κανείς την ζωντάνια, την επιθυμία, την περιέργεια μέσα στην σχέση.
Τον όρο «Ερωτικό IQ» (Erotic intelligence), τον εισήγαγε η γνωστή θεραπεύτρια Esther Perel, και αφορά την τέχνη να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη για την ασφάλεια (το σπίτι, η ρουτίνα, η σιγουριά) και την ανάγκη για περιπέτεια (το άγνωστο, το μυστήριο, ο ενθουσιασμός). Τα ζευγάρια με υψηλό ερωτικό IQ κατανοούν ότι η αγάπη θέλει οικειότητα, αλλά η επιθυμία θέλει μια δόση «απόστασης» για να αναπνεύσει. Συχνά πιστεύουμε ότι όσο πιο κοντά ερχόμαστε με κάποιον, τόσο το καλύτερο. Όμως, η υπερβολική οικειότητα μπορεί πολλές φορές να πνίξει τον ερωτισμό.
Το ερωτικό IQ δεν είναι ένα στατικό χάρισμα με το οποίο γεννιόμαστε, αλλά η ικανότητα που καλλιεργείται και εξελίσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Δεν είναι η ικανότητα να κερδίζεις κάποιον ερωτικά, αλλά είναι η δεξιότητα, που καλλιεργεί τη νοημοσύνη των σχέσεων. Περιλαμβάνει την κατανόηση των δικών μας αναγκών, ορίων και επιθυμιών, κάτι που απαιτεί συνειδητή ενασχόληση, αλλά και την κατανόηση των αναγκών του άλλου για βαθύτερη σύνδεση. Είναι μια δυναμική διαδικασία που απαιτεί φροντίδα και διάθεση για μάθηση.
Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι υπάρχουν στη ζωή άνθρωποι περισσότερο επικοινωνιακοί, που εύκολα ανοίγονται σε κουβέντες που αφορούν τον εαυτό τους και τα συναισθήματά τους. Το ερωτικό IQ απαιτεί επικοινωνιακές δεξιότητες ώστε να εκφράζουμε τι μας ευχαριστεί και να μπορούμε να ακούμε τον σύντροφό μας. Αυξάνεται όταν απελευθερωνόμαστε από κοινωνικά στερεότυπα, ντροπή ή προκαταλήψεις.
Από την άλλη, υπάρχουν άνθρωποι που δεν είχαν ποτέ εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, που δεν μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και που πάντα νιώθουν υποδεέστεροι από τον συνομιλητή τους. Όλοι αυτοί έχουν να αναφέρουν μια πονεμένη ιστορία μιας σχέσης που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ ή που ναυάγησε στα πρώτα της βήματα και την εισέπραξαν ως μια μεγάλη τους αποτυχία. Όμως, οι αποτυχίες στη ζωή είναι ευκαιρίες για να γίνουμε πιο δυνατοί και πιο διεκδικητικοί, πιο έμπειροι και πιο ανθεκτικοί.
Το ερωτικό IQ είναι η γέφυρα ανάμεσα στην ασφάλεια που έχουμε ανάγκη και την περιπέτεια που λαχταράμε. Φανταστείτε ένα ζευγάρι που ζει μαζί χρόνια. Το ερωτικό IQ μπαίνει στο παιχνίδι όταν αυτό το ζευγάρι καταφέρει να διατηρήσει την περιπέτεια μέσα στη σιγουριά. Όπως όταν βλέπεις τον σύντροφό σου να παίζει μουσική ή να ασχολείται με ένα χόμπι, να κάνει δηλαδή κάτι με πάθος στο οποίο είναι πολύ καλός.
Το ερωτικό IQ είναι ένα σύγχρονο εργαλείο που μας διδάσκει πώς να παραμένουμε δύο ξεχωριστές οντότητες που επιλέγουν να συνυπάρχουν. Το κλειδί δεν είναι η ταύτιση, αλλά ο αμοιβαίος θαυμασμός. Είναι συναρπαστικό να κοιτάζεις το ταίρι σου όχι ως «το άλλο σου μισό», αλλά ως έναν συναρπαστικό ξένο που επέλεξε να είναι μαζί σου.
Η υψηλή ερωτική νοημοσύνη απαιτεί παρουσία και μοίρασμα ποιοτικού χρόνου. Απαιτεί να αφήσουμε τα κινητά στην άκρη, καθώς οι οθόνες τους μας αποσυνδέουν από το σώμα μας. Η σύνδεση συμβαίνει στα μάτια και όχι στις οθόνες.
Η υψηλή ερωτική νοημοσύνη αναζητεί τη δύναμη του μυστηρίου. Αναζητεί εμπειρίες που περιέχουν το στοιχείο της έκπληξης. Το παράδειγμα του «Ραντεβού στα Τυφλά» με τον ίδιο μου το ταίρι τροφοδοτεί την φαντασία με την συνειδητή απόφαση να εγκαταλείψουμε τον έλεγχο και την οικειότητα για λίγες ώρες, επιτρέποντας στο άγνωστο να μας ξανα συστήσει με τον σύντροφό μου.
Η υψηλή ερωτική νοημοσύνη επιτρέπει να εκφράζουμε πτυχές του εαυτού μας που η καθημερινότητα «καταπίνει». Σκεφτείτε έναν άνθρωπο που στην καθημερινότητά του φέρει το βάρος μεγάλων ευθυνών. Όπως ένας γονιός που πρέπει να είναι υπόδειγμα σταθερότητας ή έναν επαγγελματία που είναι πάντα σοβαρός και συγκρατημένος. Το ερωτικό IQ μετατρέπει τη σχέση σε ένα «καταφύγιο ελευθερίας» όπου το άτομο μπορεί να ανασάνει έξω από τα στενά όρια των κοινωνικών ρόλων, να γελάσει μέχρι δακρύων, να πει κάτι ανόητο… χωρίς το φόβο της κριτικής.
Η υψηλή ερωτική νοημοσύνη «επενδύει» στις αισθήσεις, στην αλλαγή σκηνικού μέσα στην πιεστική καθημερινότητά μας, στην επίτευξη της επανασύνδεσης με το ταίρι μας. Σκεφτείτε τη στιγμή που κλείνει η πόρτα του σπιτιού μετά από μια κοπιαστική ημέρα. Αντί να βυθιστεί το ζευγάρι στον καναπέ και στις οθόνες των κινητών του, επιστρατεύει τις αισθήσεις του (χαμηλώνει την ένταση των φώτων, ανάβει αρωματικά κεριά, ακούει την αγαπημένη του μουσική) και ξαναγίνονται «σύντροφοι στην απόλαυση» από «συγκάτοικοι της κούρασης».
Η υψηλή ερωτική νοημοσύνη μας καλλιεργεί καλύτερες σχέσεις με αποτέλεσμα να χτίζουμε καλύτερες ζωές και τις υπόλοιπες 364 ημέρες του χρόνου. Άλλωστε είναι γνωστό ότι η ποιότητα των σχέσεών μας καθορίζει και την ποιότητα της ζωής μας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ανήκει και η διαχείριση των συγκρούσεων που είναι αναπόφευκτες στις σχέσεις, αλλά που αντιμετωπίζονται με ωριμότητα και όχι με παρορμητισμό.
Η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου 2026 δεν είναι μια γιορτή για να αποδείξουμε ότι είμαστε το «τέλειο ζευγάρι», αλλά για να «παγώσουμε" τον χρόνο και να εστιάσουμε στον άνθρωπό μας με ενσυναίσθηση. Ένα χειρόγραφο μήνυμα με πραγματικά συναισθήματα έχει μεγαλύτερο «ΙQ» από ένα έτοιμο δύστυχο από το διαδίκτυο.
Συχνά η κοινωνία αντιμετωπίζει τον έρωτα ως προνόμιο των νέων. Όμως η πραγματική δοκιμασία –και ο θρίαμβος- του ερωτικού IQ κρύβεται στους ανθρώπους που έχουν μοιραστεί δεκαετίες μαζί. Σε αυτές της σχέσεις η γιορτή του εντυπωσιασμού γίνεται η γιορτή της βαθιάς ανθεκτικότητας. Σε αυτές τις σχέσεις η ερωτική νοημοσύνη μεταφράζεται σε μια μοναδική ικανότητα να ανακαλύπτεις ξανά και ξανά τον άνθρωπο που έχεις δίπλα σου, παρά τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος. Η συντροφικότητα σε αυτή τη φάση της ζωής, σύμφωνα με κοινωνιολογικές μελέτες, είναι μια από τις πιο ισχυρές μορφές συναισθηματικής υγείας.
Τελικά, η ουσία της 14ης Φεβρουαρίου βρίσκεται πίσω από το «κόκκινο» της βιτρίνας… Δεν κρύβεται στα προκατασκευασμένα σύμβολα, αλλά στην τόλμη να καλλιεργήσουμε μια υψηλή ερωτική νοημοσύνη κάθε μέρα του χρόνου. Γιατί ο έρωτας δεν γιορτάζει όταν καταναλώνεται, αλλά όταν καταφέρνει να παραμένει ζωντανός, απρόβλεπτος και ελεύθερος μέσα στη ζεστασιά της κοινής μας διαδρομής.
Φέτος ας γιορτάσουμε τη σύνδεση. Σε κάθε ηλικία, με κάθε μορφή, με κάθε τρόπο.
Γκέλυ Γρατσία
Ελληνικό Σεξολογικό Ινστιτούτο
