Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας EICP

14/04/2026

Στη σημερινή εποχή πολλοί ψυχαναλυτικοί και ψυχιατρικοί όροι χρησιμοποιούνται ευρέως από το κοινό, χωρίς να είναι σαφές τι ακριβώς σημαίνουν. Έννοιες όπως «τραύμα», «ναρκισσισμός» ή «κατάθλιψη» έχουν περάσει στην καθημερινή γλώσσα, συχνά όμως χάνουν την ακρίβεια και το βάθος τους, καθώς απουσιάζουν σαφείς ορισμοί.

Health & Fitness - Ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής Σάββας Σαββόπουλος, μιλάει με αφορμή το νέο του βιβλίο: Ο Μηχανιστικός Άνθρωπος - Σιωπές της ψυχής, ρωγμές του σώματος

11/04/2026

Γράφει: Τσιριγώτης Θεόδωρος

«Ποιοι Θάνατοι Αξίζουν Πένθος;»

Η Μεγάλη Παρασκευή δεν είναι απλώς μια θρησκευτική μνήμη· είναι ένα πολιτισμικό επεισόδιο επαναλαμβανόμενου πένθους. Μια οργανωμένη σκηνοθεσία απώλειας που επιτρέπει σε μια κοινότητα να αντέξει αυτό που, σε άλλες συνθήκες, θα ήταν ψυχικά αδιανόητο: τον θάνατο του νοήματος. Το σώμα κατεβαίνει από τον σταυρό, περιποιείται, εκτίθεται, θρηνείται. Η απώλεια αποκτά μορφή — και μόνο τότε γίνεται, προσωρινά, υποφερτή.

Θεολογικά, η ημέρα αυτή είναι το απόλυτο παράδοξο του χριστιανισμού. Δεν πρόκειται απλώς για το πάθος ενός αθώου, αλλά για την εμπειρία ενός Θεού που πεθαίνει. Η φράση «Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» δεν είναι μόνο κραυγή πόνου· είναι ρήξη μέσα στο ίδιο το θείο. Δεν έχουμε έναν παντοδύναμο Θεό που διαχειρίζεται τον θάνατο από απόσταση, αλλά έναν Θεό που εκτίθεται στην εγκατάλειψη, στην απώλεια, στην απόλυτη αδυναμία. Η Μεγάλη Παρασκευή, επομένως, δεν είναι απλώς προοίμιο της Ανάστασης· είναι μια θεολογία της απογύμνωσης.
Ο Θεός δεν σώζει αποφεύγοντας τον θάνατο· σώζει περνώντας μέσα από αυτόν.

Ψυχαναλυτικά, αυτή η σκηνή μπορεί να διαβαστεί ως κατάρρευση της πρωτογενούς φαντασίωσης παντοδυναμίας. Το «αντικείμενο» —είτε το σκεφτούμε ως Θεό, είτε ως μητρική/πατρική φιγούρα— αποδεικνύεται ευάλωτο, θνητό, μη εγγυητικό. Αυτό είναι το σημείο όπου το υποκείμενο καλείται να περάσει από την ψευδαίσθηση στην πραγματικότητα. Όμως αυτή η μετάβαση δεν είναι καθόλου ομαλή. Αν δεν υπάρξει επαρκές «κράτημα», αν δεν υπάρξει ένας χώρος που να αντέξει την εμπειρία της απώλειας, το υποκείμενο είτε διαλύεται είτε αμύνεται: με άρνηση, με αποσύνδεση, με επιθετικότητα.
Εδώ ακριβώς λειτουργεί το τελετουργικό. Ο επιτάφιος, οι ψαλμοί, η σιωπή της ημέρας συγκροτούν ένα συλλογικό holding environment.

Κάτι σαν εξωτερική ψυχική λειτουργία, εκεί όπου η εσωτερική έχει καταρρεύσει. Δεν είναι τυχαίο ότι το πένθος στη Μεγάλη Παρασκευή είναι δημόσιο. Η κοινότητα «σκέφτεται» εκεί που το άτομο δεν μπορεί ακόμη να σκεφτεί.

Αλλά αν απομακρυνθούμε από τη λειτουργική καθαρότητα του τελετουργικού και κοιτάξουμε τον σύγχρονο κόσμο, η εικόνα διαταράσσεται. Οι πόλεμοι, οι συνεχείς εικόνες νεκρών σωμάτων, οι πόλεις που καταρρέουν, παράγουν ένα υπερκορεσμένο πένθος που δεν προλαβαίνει να γίνει εργασία. Δεν υπάρχει χρόνος για αποεπένδυση, δεν υπάρχει συμβολικός χώρος για να επεξεργαστεί κανείς την απώλεια. Το τραύμα παραμένει ωμό, αδιαμεσολάβητο.

Κοινωνιολογικά, αυτή η αποτυχία πένθους έχει συνέπειες. Όταν οι απώλειες δεν αναγνωρίζονται, όταν οι νεκροί δεν θρηνούνται ισότιμα, τότε δημιουργούνται ιεραρχίες πένθους. Υπάρχουν ζωές που αξίζουν να θρηνηθούν και ζωές που απλώς καταγράφονται ως «παράπλευρες απώλειες». Αυτή η διάκριση δεν είναι ουδέτερη· είναι πολιτική. Και συχνά, είναι η πρώτη ύλη της βίας.

Το μη-πενθημένο επιστρέφει — όχι ως θλίψη, αλλά ως επιθετικότητα.

Η Μεγάλη Παρασκευή, σε αυτή τη συνθήκη, γίνεται κάτι σχεδόν άβολο. Γιατί μας θυμίζει ότι το πένθος απαιτεί χρόνο, μορφή, αναγνώριση. Και εμείς ζούμε σε έναν κόσμο που επιταχύνει τη λήθη. Δεν υπάρχει πια επιτάφιος για όλους· υπάρχουν μόνο ροές εικόνων που διαδέχονται η μία την άλλη, μέχρι να χάσουν το βάρος τους.

Και ίσως εδώ χρειάζεται μια άλλη, πιο σκεπτική στάση — όχι τόσο θρησκευτική όσο υπαρξιακή. Αν ο Θεός της Μεγάλης Παρασκευής είναι ένας Θεός που βιώνει την εγκατάλειψη, τότε η πίστη δεν μπορεί να είναι απλώς παρηγοριά. Είναι, μάλλον, μια μορφή αντοχής στο νόημα που διαλύεται. Μια επιμονή να μείνει κανείς παρών εκεί όπου δεν υπάρχει άμεση λύτρωση.

Δεν είναι εύκολο να σταθείς μπροστά σε έναν σταυρό χωρίς να βιαστείς προς την Ανάσταση. Ούτε είναι εύκολο να κοιτάξεις τον πόλεμο χωρίς να καταφύγεις σε αφηρημένες αφηγήσεις περί αναγκαιότητας ή ιστορικής εξέλιξης. Η Μεγάλη Παρασκευή, αν την πάρει κανείς στα σοβαρά, δεν επιτρέπει τέτοιες ευκολίες. Σε αφήνει με το ερώτημα: τι κάνεις με τον θάνατο όταν δεν μπορείς να τον εξηγήσεις;

Ίσως η μόνη έντιμη απάντηση είναι να μην τον εξηγήσεις. Να τον αναγνωρίσεις. Να του δώσεις χώρο. Να πενθήσεις — όχι μόνο για τους «δικούς σου», αλλά και για εκείνους που δεν θα γίνουν ποτέ δικοί σου. Γιατί εκεί, στο ποιον επιλέγεις να θρηνήσεις, αποκαλύπτεται όχι μόνο η ηθική σου, αλλά και η πολιτική σου θέση.

Και κάπου ανάμεσα στη θεολογία της εγκατάλειψης και την ψυχανάλυση της απώλειας, ίσως υπάρχει μια πιο λιτή σκέψη: ότι ο πολιτισμός δεν κρίνεται από το πώς νικά τον θάνατο, αλλά από το πώς τον πενθεί.

10/04/2026

Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς,
το Πάσχα δεν είναι μόνο μια γιορτή.

Είναι μια υπενθύμιση ότι ακόμη και μέσα στη διάσπαση,
υπάρχει δυνατότητα επανασύνδεσης.

Ότι μετά το σκοτάδι,
δεν έρχεται απλώς φως —
έρχεται νόημα.

Καλή Ανάσταση.
Με περισσότερη επίγνωση, λιγότερο θόρυβο.

06/04/2026

Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους σπουδαστές μας και τους ανθρώπους που μας εμπιστεύονται, ο οργανισμός μας συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία των μεγάλων επιστημονικών φορέων της χώρας.

Ως μέλη της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (ΕΕΨΕ) και της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής (ΕΕΣ), πιστεύουμε ότι η διαφάνεια και ο θεσμικός διάλογος είναι ο μόνος δρόμος για την εξέλιξη του κλάδου μας.

Γιατί η συμμετοχή μας στους ιστορικούς αυτούς συλλόγους είναι η βάση μας:

*ΕΕΨΕ: Εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψυχοθεραπείας (EAP), διασφαλίζοντας διεθνή πρότυπα εκπαίδευσης.
*ΕΕΣ: Ο αρχαιότερος φορέας Συμβουλευτικής στη χώρα

Παράλληλα, θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε σοβαρός επαγγελματίας οφείλει να πλαισιώνεται και από τους εξειδικευμένους συλλόγους της επιστημονικής του προσέγγισης. Αυτό το πολυεπίπεδο δίκτυο ελέγχου είναι η εγγύηση της ποιότητας των υπηρεσιών μας.

Το ψήφισμα που συνυπογράφουμε στοχεύει στην αποσαφήνιση του τοπίου, μακριά από άστοχες γενικεύσεις, και διεκδικεί:
✅ Την επίσημη θεσμοθέτηση του κλάδου από το Υπουργείο Υγείας.
✅ Την ανάδειξη της σοβαρής εκπαίδευσης που παρέχεται επί δεκαετίες.
✅ Την προστασία των θεραπευόμενων από την παραπληροφόρηση.

Προτρέπουμε τους συναδέλφους, τους σπουδαστές, αλλά και κάθε πολίτη που αναγνωρίζει την αξία της έγκυρης ψυχικής υποστήριξης, να ενημερωθούν και να στηρίξουν την προσπάθεια με την υπογραφή τους.

👇 Διαβάστε και υπογράψτε εδώ: https://www.openpetition.eu/gr/petition/online/thesmothetese-psychotherapeias-kai-symbouleutikes-me-epistemonika-kriteria

#ΨυχικήΥγεία #Ψυχοθεραπεία #Συμβουλευτική #ΕΕΨΕ #ΕΕΣ #ΕπιστημονικήΕγκυρότητα #Θεσμοθέτηση

Ψήφισμα από τους οργανισμούς: Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (ΕΕΨΕ), Εταιρεία Γνωσιακών Συμπεριφοριστικών Σπουδών (ΕΓΣΣ), Ινστιτούτο Ομαδικής Ανάλυσης S. H. Fo...

06/04/2026

Ρουμπίνη Βασιλοπούλου: Όλα τα επαγγέλματα ψυχικής υγείας θα έπρεπε να αδειοδοτούνται.

Οι διαφορές μεταξύ Ψυχολόγου, Συμβούλου Ψυχικής Υγείας και Ψυχοθεραπευτή και αλλαγή πλαισίου.

Κυρία Βασιλοπούλου ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ Ψυχολόγου, Συμβούλου Ψυχικής Υγείας και Ψυχοθεραπευτή για να γίνει κατανοητό στον κόσμο;

05/04/2026

Γράφει: Τσιριγώτης Θεόδωρος

"Ο εαυτός ως πρόβλημα"

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι άνθρωποι λένε το ίδιο πράγμα: «κάνω ψυχοθεραπεία». Το λένε όπως θα έλεγαν ότι πάνε γυμναστήριο ή ότι προσπαθούν να τρώνε καλύτερα. Κάτι έχει αλλάξει — όχι μόνο στη γλώσσα, αλλά στον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας.

Η ψυχοθεραπεία δεν εμφανίζεται απλώς μετά τον Διαφωτισμό· είναι από τα πιο χαρακτηριστικά του παράγωγα. Μαζί με το πανεπιστήμιο, το νοσοκομείο, το κράτος πρόνοιας. Αν ο 18ος αιώνας ανακάλυψε το άτομο ως φορέα δικαιωμάτων, ο 19ος και ο 20ός το ανακάλυψαν ως πρόβλημα — και, κυρίως, ως αντικείμενο γνώσης.

Η αφετηρία είναι φιλοσοφική και αρκετά απαιτητική. Ο Immanuel Kant το θέτει καθαρά: ωριμότητα σημαίνει να χρησιμοποιείς τον λόγο σου χωρίς καθοδήγηση. Η ψυχοθεραπεία βασίζεται σε αυτό ακριβώς — μιλάς, άρα υποτίθεται ότι κατανοείς. Μια θέση με σαφές γνωσιολογικό βάρος, όχι απλώς μια «τεχνική».

Στον 19ο αιώνα όμως, η βεβαιότητα αρχίζει να χαλάει. Ο Friedrich Nietzsche αποσυνθέτει την ιδέα του ενιαίου υποκειμένου και ο Sigmund Freud εισάγει μια ριζική ασυνέχεια: το ασυνείδητο. Από εκεί και πέρα, το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, αλλά μέχρι ποιο σημείο.

Η ψυχοθεραπεία εγκαθίσταται ακριβώς σε αυτή την ένταση.

Αν το δει κανείς ιστορικά, πρόκειται για μέρος ενός ευρύτερου μετασχηματισμού. Ο Michel Foucault το περιγράφει χωρίς αυταπάτες: η νεωτερική εξουσία δεν περιορίζεται στο να απαγορεύει· παράγει υποκείμενα που μιλούν, που εξομολογούνται, που αυτοερμηνεύονται. Η ψυχοθεραπεία εντάσσεται σε αυτή τη λογική. Δεν είναι μόνο απελευθέρωση — είναι και μορφή πειθαρχίας του εαυτού.

Κι έπειτα, υπάρχει η κοινωνική διάσταση, που συνήθως υποτιμάται. Το άτομο που κάθεται στον καναπέ δεν είναι αφηρημένο. Είναι ήδη διαμορφωμένο: από τάξη, φύλο, ιστορία, πολιτισμικά σχήματα. Η δυσφορία του δεν είναι μόνο ενδοψυχική· είναι και κοινωνικά παραγόμενη. Η εξάπλωση της ψυχοθεραπείας συμπίπτει με την αποδυνάμωση των συλλογικών μορφών ζωής και τη μεταφορά της ευθύνης στο άτομο.

Κάπου εκεί εμφανίζεται ο θεραπευτής — όχι ως αυθεντία, αλλά ως συνομιλητής σε ένα πεδίο όπου το νόημα δεν είναι δεδομένο.

Και παρ’ όλα αυτά, η ψυχοθεραπεία διατηρεί ένα κλασικό υπόλειμμα: την πίστη ότι η αφήγηση μπορεί να οργανώσει την εμπειρία. Ότι το хаοτικό μπορεί, ως έναν βαθμό, να γίνει κατανοήσιμο.

Αυτό είναι το διαφωτιστικό της ίχνος.

Μόνο που στο μεταξύ έχει χάσει την αθωότητά της. Ξέρει ότι το υποκείμενο δεν είναι διαφανές. Ότι η γλώσσα δεν αποκαλύπτει απλώς — συχνά συγκαλύπτει. Ότι η επιθυμία δεν υπακούει σε καμία λογική οικονομία.

Γι’ αυτό και δεν υπόσχεται πολλά.

Αν ο Διαφωτισμός έλεγε «γνώρισε για να ελευθερωθείς», η ψυχοθεραπεία απαντά πιο περιορισμένα:
γνώρισε — και δες τι αντέχεις να κάνεις με αυτό.

Και ίσως αυτή η «περιορισμένη» υπόσχεση να είναι τελικά η δύναμή της.

Γιατί σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να ζητά βεβαιότητες, η ψυχοθεραπεία επιμένει σε κάτι λιγότερο θεαματικό αλλά πιο ουσιαστικό: στην κατανόηση ως διαδικασία, όχι ως λύση. Δεν υπόσχεται σωτηρία — προσφέρει όμως έναν τρόπο να σχετίζεται κανείς διαφορετικά με τον εαυτό του και τους άλλους.

Και όλα αυτά δεν είναι θεωρία.

Ζούμε σε μια εποχή όπου το άτομο καλείται να ερμηνεύει διαρκώς τον εαυτό του. Στα social media, στην εργασία, στις σχέσεις. Η γλώσσα της ψυχοθεραπείας έχει διαχυθεί — συχνά απονευρωμένη, αλλά ενδεικτική μιας πραγματικής ανάγκης.

Ταυτόχρονα, οι σταθερές αποσύρονται. Οι ρόλοι γίνονται ρευστοί. Η ελευθερία αυξάνεται, αλλά χωρίς αντίστοιχες εγγυήσεις νοήματος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ψυχοθεραπεία δεν είναι απλώς σύμπτωμα.
Είναι απάντηση.

Όχι γιατί λύνει τα πάντα.
Αλλά γιατί διατηρεί έναν χώρο όπου η εμπειρία μπορεί να ειπωθεί, να σκεφτεί και —μέχρι ενός σημείου— να μετασχηματιστεί.

Και ίσως εκεί φαίνεται πιο καθαρά η σχέση της με τον Διαφωτισμό:
δεν εγκαταλείπει την ιδέα της κατανόησης —
την υπερασπίζεται, ακόμη κι όταν γνωρίζει τα όριά της.
_____________

Σημείωση:
Το παρόν κείμενο εκφράζει αποκλειστικά τις απόψεις του γράφοντος. Η χρήση του αρσενικού γένους γίνεται για λόγους γλωσσικής οικονομίας και αναφέρεται σε όλα τα φύλα. Το κείμενο έχει χαρακτήρα θεωρητικό και στοχαστικό και δεν υποκαθιστά επιστημονική ή θεραπευτική καθοδήγηση.

03/04/2026

Γράφει: Τσιριγώτης Θεόδωρος

"Τα καρτέλ της ψυχοθεραπείας"

Υπάρχουν στιγμές όπου δεν χρειάζεται να ειπωθεί κάτι ρητά για να γίνει αντιληπτό. Αρκεί να παρατηρήσει κανείς τι αλλάζει, ποιος μένει και ποιος φεύγει, ποιος αντέχει και ποιος όχι. Εκεί, η πρόθεση δεν δηλώνεται· διαφαίνεται.

Η ψυχοθεραπεία, ένα πεδίο που υποτίθεται ότι υπηρετεί την ανθρώπινη ευαλωτότητα, βρίσκεται σήμερα σε μια διαδικασία που θυμίζει λιγότερο φροντίδα και περισσότερο αναδιάταξη ισχύος. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο τη θεραπευτική σχέση, αλλά ολοένα και περισσότερο την εκπαίδευση, την πιστοποίηση, την αναγνώριση. Με άλλα λόγια: ποιος επιτρέπεται να υπάρχει μέσα στο πεδίο.

Στην Οικονομική επιστήμη, το καρτέλ είναι μια συμφωνία. Σπάνια όμως τα σύγχρονα πεδία λειτουργούν με τόσο αφελή τρόπο. Δεν χρειάζονται συναντήσεις σε κλειστά δωμάτια ούτε ρητές αποφάσεις. Χρειάζονται κανόνες. Και οι κανόνες, όταν σχεδιάζονται με συγκεκριμένο τρόπο, παράγουν προβλέψιμα αποτελέσματα.

Στην ελληνική ψυχοθεραπεία, τα αποτελέσματα αυτά αρχίζουν να αποκτούν μορφή. Εντατικοποιημένοι έλεγχοι, αυστηρότερα κριτήρια, αυξανόμενη εξάρτηση από συγκεκριμένες δομές πιστοποίησης. Όλα παρουσιάζονται ως απαραίτητα για τη διασφάλιση ποιότητας. Και είναι. Αλλά ταυτόχρονα κάνουν και κάτι άλλο: μεταβάλλουν ριζικά το ποιος μπορεί να παραμείνει.

Κάποιες σχολές αντέχουν. Κάποιες συμμορφώνονται. Κάποιες εξαφανίζονται.

Αυτό δεν είναι ουδέτερο.

Στην Πολιτική οικονομία γνωρίζουμε ότι η ρύθμιση δεν είναι απλώς τεχνικό εργαλείο· είναι και μηχανισμός κατανομής ισχύος. Όταν το κόστος συμμόρφωσης αυξάνεται, όταν τα κριτήρια γίνονται πιο σύνθετα, όταν η αναγνώριση περνά μέσα από περιορισμένα κανάλια, το πεδίο δεν εξυγιαίνεται απλώς—συγκεντρώνεται.

Και η συγκέντρωση, όσο κι αν αποφεύγεται η λέξη, έχει συγκεκριμένη λογική.

Δεν χρειάζεται να αποδειχθεί ότι υπάρχει ρητή πρόθεση καρτελοποίησης. Αρκεί ότι οι συνθήκες που διαμορφώνονται λειτουργούν σαν να υπήρχε. Ότι το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: λιγότεροι παίκτες, μεγαλύτερος έλεγχος, αυξημένη εξάρτηση από συγκεκριμένα κέντρα εκπαίδευσης και πιστοποίησης.

Η Κοινωνιολογία θα το ονόμαζε professional closure. Η καθημερινή εμπειρία το ονομάζει απλούστερα: «δεν χωράμε όλοι».

Η εκπαίδευση βρίσκεται στο επίκεντρο. Για να γίνει κανείς ψυχοθεραπευτής απαιτούνται χρόνια, χρήμα, αντοχή. Αυτά είναι αναγκαία. Αλλά όταν το κόστος γίνεται δυσβάστακτο και οι διαδρομές όλο και πιο περιορισμένες, τότε το επάγγελμα παύει να είναι ανοιχτό. Γίνεται προνόμιο.

Εδώ η ψυχοθεραπεία συναντά τον καπιταλισμό χωρίς καμία αντίσταση. Η γνώση αποκτά τιμή. Η πιστοποίηση αποκτά αξία. Η εκπαίδευση μετατρέπεται σε επένδυση. Και όπως σε κάθε επένδυση, δεν έχουν όλοι πρόσβαση.

Έτσι, το επάγγελμα ελιτικοποιείται.

Και μαζί του αλλάζει και κάτι πιο βαθύ: το ποιος έχει το δικαίωμα να φροντίζει. Όταν οι θεραπευτές προέρχονται από όλο και στενότερα κοινωνικά στρώματα, όταν η είσοδος απαιτεί όλο και περισσότερους πόρους, τότε η ψυχοθεραπεία παύει να είναι καθολική δυνατότητα. Γίνεται υπηρεσία για όσους μπορούν.

Από μια ψυχοδυναμική οπτική, τίποτα από αυτά δεν είναι τυχαίο. Τα συστήματα, όπως και οι άνθρωποι, οργανώνονται γύρω από άγχος. Και απέναντι στο άγχος, επιλέγουν τον έλεγχο. Ορίζουν, φιλτράρουν, αποκλείουν. Όχι απαραίτητα επειδή «θέλουν» να κυριαρχήσουν, αλλά επειδή δεν αντέχουν την αβεβαιότητα.

Και όμως, το αποτέλεσμα δεν αλλάζει.

Υπάρχουν στιγμές όπου η πρόθεση δεν χρειάζεται να αποδειχθεί, γιατί η κατεύθυνση είναι ήδη ορατή. Όταν κάθε νέα ρύθμιση δυσκολεύει την είσοδο, όταν κάθε έλεγχος αφαιρεί έναν ακόμη παίκτη από το πεδίο, όταν η εκπαίδευση συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια, τότε το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος σχεδιάζει κάτι.

Το ερώτημα είναι γιατί όλα οδηγούν στο ίδιο σημείο.

Και αυτό το σημείο μοιάζει όλο και περισσότερο με κάτι γνώριμο: ένα πεδίο όπου η γνώση δεν κυκλοφορεί ελεύθερα, αλλά ελέγχεται. Όπου η πρόσβαση δεν είναι δικαίωμα, αλλά προνόμιο. Όπου η φροντίδα περνά μέσα από φίλτρα που λίγοι μπορούν να διασχίσουν.

Αν αυτό δεν είναι ακόμη καρτέλ, τότε είναι τουλάχιστον η σκιά του.

Και ίσως το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι διαμορφώνεται, αλλά ότι διαμορφώνεται χωρίς να ονομάζεται.

___________________
Υ.Γ. Οι απόψεις και οι ερμηνείες που διατυπώνονται στο παρόν άρθρο αποτελούν προσωπικές θέσεις του γράφοντος και φέρουν αποκλειστικά τη δική του ευθύνη.

Υ.Γ.Η χρήση του αρσενικού γένους στο κείμενο γίνεται για λόγους απλότητας και αναγνωσιμότητας και δεν υποδηλώνει καμία διάκριση φύλου· αφορά όλα τα πρόσωπα ανεξαιρέτως.

31/03/2026

Γράφει: Τσιριγώτης Θεόδωρος

«Όταν η Εκπαίδευση στην Ψυχοθεραπεία δεν Χωρά στα Τετραγωνικά»

Κάτι δεν πάει καλά όταν η ίδια νομοθεσία προσπαθεί να χωρέσει, κάτω από την ίδια ομπρέλα, ένα σεμινάριο πληροφορικής με την εκπαίδευση ενός ψυχοθεραπευτή. Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα με το πλαίσιο των Κέντρων Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ), το οποίο, με τις νέες κτηριακές και οργανωτικές απαιτήσεις, οδηγεί στην εξαφάνιση μικρών εκπαιδευτικών μονάδων. Όχι επειδή υστερούν επιστημονικά, αλλά επειδή δεν χωράνε –κυριολεκτικά– στα τετραγωνικά που απαιτεί ο νόμος.

Το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά ουσιαστικό.

Τα ΚΔΒΜ σχεδιάστηκαν για μαζική εκπαίδευση. Για αίθουσες γεμάτες κόσμο, για οριζόντια μετάδοση γνώσης, για δεξιότητες που διδάσκονται με σαφή, μετρήσιμο τρόπο. Δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό. Το αντίθετο: είναι απολύτως αναγκαίο. Το ερώτημα είναι άλλο. Μπορεί η εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία να λειτουργήσει έτσι;

Η απάντηση είναι μάλλον προφανής για όποιον γνωρίζει στοιχειωδώς το πεδίο.

Η ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση δεν γίνεται σε αμφιθέατρα. Γίνεται σε μικρές ομάδες, όπου οι άνθρωποι δεν ανταλλάσσουν απλώς πληροφορίες αλλά εκτίθενται, δοκιμάζονται, επεξεργάζονται προσωπικά βιώματα. Υπάρχει ένας λόγος που οι ομάδες αυτές παραμένουν μικρές και κλειστές: η εμπιστευτικότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι προϋπόθεση. Χωρίς αυτήν, δεν υπάρχει εκπαίδευση· υπάρχει απλώς μια απομίμησή της.

Κι εδώ αρχίζει η σύγχυση.

Όταν μια μικρή εκπαιδευτική μονάδα δεν πληροί πλέον τις νέες κτηριακές προδιαγραφές, χάνει την άδεια λειτουργίας της. Αυτό, διοικητικά, είναι σαφές. Όμως στο δημόσιο λόγο –και συχνά χωρίς διάκριση– μεταφράζεται σε κάτι άλλο: σε αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της. Σαν να πρόκειται για προβληματικούς ή «ύποπτους» φορείς.

Αυτή η ταύτιση είναι λανθασμένη.

Οι άδειες δεν ανακλήθηκαν επειδή κάποιος έκρινε ότι τα προγράμματα είναι ανεπαρκή, ότι οι εκπαιδευτές δεν έχουν κατάρτιση ή ότι παραβιάζεται η δεοντολογία. Ανακλήθηκαν επειδή άλλαξαν οι κανόνες του παιχνιδιού – και οι νέοι κανόνες σχεδιάστηκαν για κάτι εντελώς διαφορετικό. Το να συγχέουμε τη μη συμμόρφωση σε κτηριακά standards με έλλειψη επιστημονικής εγκυρότητας είναι, στην καλύτερη περίπτωση, επιπολαιότητα.

Η ειρωνεία είναι ότι οι ίδιες αυτές «μικρές μονάδες» είναι συχνά εκείνες που πλησιάζουν περισσότερο τα διεθνή πρότυπα εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία. Όχι επειδή είναι μικρές από ανάγκη, αλλά επειδή η ίδια η φύση της εκπαίδευσης το απαιτεί. Δεν εκπαιδεύεις ψυχοθεραπευτές με όρους μαζικής παραγωγής.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να εξαιρεθεί η ψυχοθεραπεία από κάθε έλεγχο. Το αντίθετο. Είναι να ελεγχθεί με τα σωστά κριτήρια.

Και εδώ προκύπτει το προφανές: η ψυχοθεραπεία δεν ανήκει αποκλειστικά στο πεδίο της εκπαίδευσης. Ανήκει, πρωτίστως, στο πεδίο της υγείας. Έχει δεοντολογία, έχει κλινικές συνέπειες, έχει ευθύνη απέναντι σε ανθρώπους. Δεν είναι απλώς μια δεξιότητα που αποκτάται· είναι μια ιδιότητα που διαμορφώνεται μέσα από μακρά, απαιτητική και συχνά προσωπικά απαιτητική εκπαίδευση.

Δεν είναι τυχαίο ότι φορείς του χώρου στράφηκαν προς το Υπουργείο Υγείας, αναζητώντας ένα πλαίσιο πιο κοντά στη φύση του αντικειμένου. Όχι για να αποφύγουν τη ρύθμιση, αλλά για να υπάρξει ρύθμιση που να βγάζει νόημα.

Γιατί στο τέλος, αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα: θέλουμε ένα σύστημα που να φαίνεται τακτοποιημένο στα χαρτιά ή ένα σύστημα που να παράγει επαγγελματίες ικανούς να δουλέψουν με την ψυχική οδύνη των ανθρώπων;

Οι δύο στόχοι δεν είναι πάντα συμβατοί.

Η ομοιομορφία είναι διοικητικά βολική. Η ακρίβεια όμως –επιστημονική και κλινική– είναι πιο απαιτητική. Και στην περίπτωση της ψυχοθεραπείας, η ακρίβεια δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι όρος ποιότητας.

Αν κάτι χρειάζεται να διορθωθεί, δεν είναι οι μικρές εκπαιδευτικές ομάδες. Είναι η υπόθεση ότι όλες οι μορφές εκπαίδευσης μπορούν να χωρέσουν στο ίδιο καλούπι.

Γιατί, πολύ απλά, δεν μπορούν.

28/03/2026

Μια διεισδυτική ανάλυση του Θ. Τσιριγώτη για το θεσμικό κενό στη Συμβουλευτική και την Ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα. Γιατί η απουσία σαφούς πλαισίου και οι κρατικοί έλεγχοι δημιουργούν ένα επικίνδυνο παράδοξο για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας;

Μια διεισδυτική ανάλυση του Θ. Τσιριγώτη για το θεσμικό κενό στη Συμβουλευτική και την Ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα. Γιατί η απουσία σαφούς πλαισίου και οι κρατικοί έλ....

26/03/2026

Τα «Τέμπη» της ψυχικής υγείας δεν είναι ένα γεγονός.
Είναι μια κατάσταση που χτίζεται αθόρυβα, μέσα από ασάφειες, παραλείψεις και ευθύνες που δεν ορίστηκαν ποτέ.

Δεν υπάρχουν συντρίμμια για να δεις.
Υπάρχουν άνθρωποι που χάνονται μέσα σε ένα σύστημα χωρίς σαφή όρια.

Και το ερώτημα δεν είναι τελικά ποιος φταίει —
αλλά ποιος όρισε το πλαίσιο, και ποιος επέτρεψε να παραμείνει ασαφές.

https://eicp.eu/ta-tebi-tis-psychikis-ygeias/

25/03/2026

Γνωρίστε τον Θεόδωρο Τσιριγώτη (DClinPsy), Επιστημονικό Συντονιστή του EICP.