24/06/2015
ΑΦΘΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
Η περιγραφή των αφθών και η ονομασία τους αποδίδεται στον Ιπποκράτη.Σήμερα οι άφθες θεωρούνται σαν ένα χρόνιο νόσημα, το οποίο απαντάται σε ποσοστό 20% περίπου του πληθυσμού.Κλινικά χαρακτηρίζονται ως επώδυνες διαβρώσεις ή εξελκώσεις του βλεννογόνου του στόματος, που περιβάλλονται από ερυθρή άλω και καλύπτονται από λευκωπό ή υποκίτρινο επίχρισμα.
Υποτροπιάζουσες άφθες
Σε ελαφρά προσβολή ο ασθενής εμφανίζει 1-2 ή περισσότερες μικρές άφθες, ενώ σε βαριά μορφή οι άφθες έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά αλλά το μέγεθός τους μπορεί να φτάσει τα 30 mm.Mε κλινικά κριτήρια οι άφθες του στόματος ταξινομούνται ως εξής.
α)Μικρές άφθες. Είναι οι συχνότερες και απαντώνται στο 80% των ασθενών που πάσχουν από υποτροπιάζουσες άφθες.Κλινικά εμφανίζονται ως κυκλοτερείς επώδυνες διαβρώσεις που καλύπτονται απο επίχρισμα και περιβάλλονται από την τυπική ερυθρή άλω.Ο αριθμός τους μπορεί να φτάσει τις 2-6 κάθε φορά, η διάμετρός τους κυμαίνεται από 2-4 mm και η διάρκειά τους από 4-15 ημέρες.Πρωτοεμφανίζονται συνήθως μετά την πρώτη δεκαετία της ζωής, οι υποτροπές δεν είναι τόσο συχνές και κυμαίνονται από 1-4 μήνες.
β)Μεγάλες άφθες. Είναι σπανιότερες, η διάμετρός τους είναι μεγαλύτερη των 10 mm, συνήθως είναι πολλαπλές, διαρκούν 10-30 ημέρες και η επούλωσή τους γίνεται σε μεγάλο ποσοστό με σχηματισμό ουλής.Οι υποτροπές εμφανίζονται σε διαστήματα μικρότερα του μήνα και πρωτοεμφανίζονται συνήθως σε νεαρή ηλικία.
γ)Ερπητικού τύπου άφθες. Εμφανίζονται σαν πολλαπλές συγκεντρωμένες επώδυνες διαβρώσεις που πολλές φορές δίνουν την εντύπωση ενιαίας αλλοίωσης.Ο αριθμός τους κυμαίνεται από 10-100, η διάμετρός τους δεν υπρβαίνει τα 2 mm, διαρκούν συνήθως 7-10 ημέρες και σε ποσοστό 30% αφού ιαθούν αφήνουν ουλή.Συνήθως εμφανίζονται κατά τη 2η και 3η δεκαετία της ζωής, ενώ οι υποτροπές παρατηρούνται σε διαστήματα μικρότερα του μήνα.
Οι άφθες εδράζονται συνήθως στο βλεννογόνο των παρειών και των χειλέων, επίσης στη γλώσσα, το έδαφος του στόματος και σπανιότερα στα ούλα.Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν πρόδρομα συμπτώματα όπως αίσθημα νυγμών, καύσου, τάσης ή πόνου στην περιοχή που θα εμφανιστεί η αλλοίωση.Στη συνέχεια ο πόνος αυξάνεται με την εγκατάσταση της εξέλκωσης, μετά όμως υποχωρεί και αρχίζει το στάδιο της επούλωσης που διαρκεί 5-35 ημέρες.
Αιτιολογία.
α) Ιοί
β)Μικρόβια
γ)Συστηματικές παθήσεις
δ)Κληρονομικότητα
ε)Τραυματισμός-Εμμηνορροή-Κάπνισμα
στ)Ψυχικοί παράγοντες
ζ)Αλλεργία-Υπερευαισθησία-Αυτοανοσία
Θεραπεία.
Η θεραπεία θα πρέπει να προσανατολίζεται σε δύο ομάδες ασθενών.Η πρώτη ομάδα είναι αυτή που υποφέρει από συστηματική νόσο, η θεραπεία της οποίας είναι απαραίτητη προυπόθεση, οπότε μετά από ένα χρονικό διάστημα οι άφθες εξαφανίζονται, με εξαίρεση τη σιδηροπενική αναιμία.Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει ασθενείς στους οποίους το αίτιο είναι άγνωστο, οπότε σκοπός είναι η ανακούφιση με μία συγκεκριμένη συμπτωματική θεραπεία η οποία όταν οι άφθες δεν είναι συχνές και με όχι έντονο πόνο περιλαμβάνει τοπικά αντισηπτικά για στοματοπλύσεις ή επιθίξεις.Τα κορτικοστεροειδή τοπικά με μορφή αλοιφής ή δισκίων εφαρμόζονται σε ασθενείς που πάσχουν από επώδυνες μεγάλες άφθες.Η χρήση αντιβιοτικών τοπικά θεωρείται ως θεραπεία εκλογής για τις άφθες ιδίως της ερπητικής μορφής.
