07/12/2025
Κατά την περίοδο των γιορτών, το δώρο που προσφέρουμε σε αγαπημένα πρόσωπα ενεργοποιεί σημαντικά συστήματα ανταμοιβής στον εγκέφαλο, όπως εξηγεί η Emiliana Simon-Thomas, PhD, κορυφαία ειδικός στη νευροεπιστήμη και την ψυχολογία της συμπόνιας, της καλοσύνης, της ευγνωμοσύνης και άλλων προκοινωνικών δεξιοτήτων που ενισχύουν την ανθρώπινη ευτυχία. Η γενναιοδωρία —είτε πρόκειται για δωρεά είτε για αγορά ενός δώρου— αυξάνει την αλληλεπίδραση μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών που σχετίζονται με την κοινωνική επεξεργασία και την ευχαρίστηση. Έρευνες δείχνουν ότι όσοι ξοδεύουν χρήματα για άλλους νιώθουν μεγαλύτερη ευτυχία.
Η διαδικασία της προσφοράς ενεργοποιεί όχι μόνο το σύστημα ανταμοιβής μέσω ντοπαμίνης, αλλά και την έκκριση ωκυτοκίνης, μιας ουσίας που συνδέεται με την εμπιστοσύνη και τη συναισθηματική σύνδεση. Αυτή η «κοινωνική ανταμοιβή» μπορεί να διαρκεί περισσότερο και εμφανίζεται ακόμη και στα στάδια πριν το δώρο δοθεί: στην επιλογή και στο τύλιγμα.
Παρότι η παροχή δώρων συχνά θεωρείται πιο ευχάριστη από τη λήψη, οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι και οι δύο εμπειρίες μπορούν να προκαλέσουν παρόμοιες θετικές αντιδράσεις στον εγκέφαλο, όταν το δώρο προέρχεται από αγαπημένο πρόσωπο και μας ικανοποιεί.
Ωστόσο, η προετοιμασία των δώρων μπορεί να συνοδεύεται από άγχος, είτε λόγω του κόστους είτε λόγω της αγωνίας για το αν το δώρο θα αρέσει. Ακόμη, η αμηχανία όταν δεχόμαστε δώρο απροειδοποίητα μπορεί να προκαλέσει «ψυχολογικό πόνο».
Για να μειωθεί το άγχος, είναι σημαντικό να αναθεωρήσουμε τον τρόπο που βλέπουμε την προσφορά: να θέσουμε ρεαλιστικές προσδοκίες, να μιλήσουμε ανοιχτά για οικονομικούς περιορισμούς και να σκεφτούμε εναλλακτικές λύσεις, όπως η προσφορά χρόνου ή βοήθειας. Ένα καλό δώρο, τελικά, περιλαμβάνει κάποια μορφή προσωπικής θυσίας και δείχνει ότι γνωρίζουμε και νοιαζόμαστε για το αγαπημένο μας πρόσωπο. https://www.apa.org/topics/mental-health/brain-gift-giving