25/10/2021
Η 25η Οκτωβρίου είναι μία ημέρα που αφορά όλες τις γυναίκες, αφού είναι αφιερωμένη στον αγώνα τους ενάντια στον καρκίνο του μαστού. Μία ασθένεια που δεν είναι αθεράπευτη, ωστόσο η αντιμετώπισή της είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον τακτικό προληπτικό έλεγχο.
Αυτό εξάλλου είναι και το μήνυμα αυτής της ημέρας, αλλά και ολόκληρου του Οκτώβρη, που είναι ο μήνας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού.
Kάθε χρόνο στη χώρα μας αναφέρονται 6.000 νέες περιπτώσεις, ενώ υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες παγκοσμίως θα εκδηλώσει καρκίνο του μαστού σε κάποια στιγμή της ζωής της.
Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί το συχνότερο κακόηθες νεόπλασμα των γυναικών στον δυτικό πολιτισμό και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.
Παράγοντες Κινδύνου για Καρκίνο του Μαστού
• Ηλικία
• Οικογενειακό ιστορικό
• Ατομικό ιστορικό
• Ιστορικό αναπαραγωγής- Ορμονικό ιστορικό
• Έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες
Διάγνωση
• Ιστορικό
• Φυσική- Κλινική Εξέταση
• Μαστογραφία
• Υπερηχοτομογραφία
• Μαγνητική Τομογραφία Μαστών
• Κυτταρολογική- Ιστολογική Εξέταση
• Εξετάσεις αίματος ( Γονιδιακός έλεγχος, Καρκινικοί δείκτες)
Εξετάσεις αίματος
Γονιδιακός έλεγχος
Μετάλλαξη στα γονίδια BRCA-1, BRACA-2: Οι κληρονομούμενες μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 έχουν συσχετιστεί με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών.Περίπου το 25% των κληρονομικών κρουσμάτων καρκίνου του μαστού προκαλούνται από μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2, και περίπου το 10% όλων των καρκίνων μαστού.Μεταλλάξεις στα BRCA1 και BRCA2, αντιπροσωπεύουν συνολικά το 15% των καρκίνων των ωοθηκών.
Ωστόσο, ένα θετικό αποτέλεσμα μας παρέχει μόνο την πληροφορία ότι η γυναίκα έχει αυξημένο κίνδυνο (περισσότερες πιθανότητες) να αναπτύξει καρκίνο αλλά δεν μπορεί να μας πει εάν θα αναπτύξει σίγουρα ή πότε. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα αναπτύξουν όλες οι γυναίκες που κληρονομούν μια γονιδιακή μετάλλαξη των BRCA1 ή BRCA2 καρκίνο του μαστού ή των ωοθηκών. Η θεραπευτική απόφαση για τη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου των φορέων των γονιδίων BRCA1 και BRCA2, αποτελεί ένα δύσκολο θεραπευτικό δίλημμα και πρέπει να εξατομικεύεται.
Πέρα από τα BRCA1 και BRCA2 έχουν σήμερα συσχετιστεί με τον κληρονομικό καρκίνο μαστού ή/και ωοθηκών και το BRCA3, το PALB2, τα TP53, PTEN, STK11/LKB1, CDH1, CHEK2, ATM, MLH1 και MSH2.
Καρκινικοί δείκτες : Δεν χρησιμοποιούνται ως έλεγχος ανίχνευσης καρκίνου του μαστού αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παρακολούθηση ήδη διαγνωσμένων ασθενών.
Οι πιο γνωστοί δείκτες που χρησιμοποιούνται για την περίπτωση του καρκίνου του μαστού είναι τα ογκοεξαρτώμενα γονίδια CA 15-3 και CA 27.29. Επίσης χρησιμοποιούνται οι δείκτες TPS, CEA, CA-125, CASA, MSA, CA 50 και CA 549.
CA-15-3 Το αντιγόνο αυτό είναι ένας ειδικός βιοχημικός ογκογονικός δείκτης του μαστού και βρίσκεται σε αυξημένα στον ορό αίματος ασθενών με καρκίνο του μαστού. Σε περίπτωση μη μεταστατικού αδενοκαρκινώματος το ποσοστό των ασθενών με αυξημένες τιμές του CA-15-3 κυμαίνεται από 35-50%. Αντίθετα σε μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα του μαστού το CA-15-3 είναι αυξημένο σε μεγάλο ποσοστό αρρώστων που κυμαίνεται από 75-95%. Τα αυξημένα επίπεδα του CA-15-3 σχετίζονται με το μέγεθος του όγκου και περιέργως δεν σχετίζονται με τους οιστρογονικούς υποδοχείς, εκτός από την περίπτωση των μεταστατικών όγκων.
Σε περιπτώσεις χειρουργικής αφαίρεσης του όγκου, το CA-15-3 ελαττώνεται, όπως το ίδιο συμβαίνει σε περιπτώσεις πετυχημένης ραδιοθεραπείας ή χημειοθεραπείας ενώ αντίθετα σε επιδείνωση ή μετάσταση του όγκου το CA-15-3 .Διευκρινίζεται ότι το CA-15-3 βρίσκεται αυξημένο λίγους μήνες πριν την διάγνωση της νέας μετάστασης και για αυτό χρησιμοποιείται σαν προγνωστικός δείκτης στις περιπτώσεις αυτές .Πέραν αυτών το CA-15-3 μπορεί να βρεθεί αυξημένο και σε μικρό ποσοστό ασθενών με καλοήθη νοσήματα όπως του μαστού (16%) του ήπατος(2%) κλπ.
Από τα προαναφερθέντα προκύπτει ότι τα επίπεδα του CA-15-3 στον ορό αίματος ασθενών με καρκίνο του μαστού παρέχουν ένα δείκτη της κατάστασης της νόσου και δίνουν γρήγορα πληροφορίες για τυχόν μετάσταση ή υποτροπή της νόσου, καθώς επίσης και τη δυνατότητα εκτίμησης της απόδοσης της θεραπείας.
CA 27.29 Είναι μια γλυκοπρωτείνη, η οποία χρησιμοποιείται σαν καρκινικός δείκτης για τον καρκίνο του μαστού. Υποστηρίζεται μάλιστα ότι παρουσιάζει καλύτερη ευαισθησία από το CA-15-3.
Η πρόληψη είναι το κλειδί
Καθώς ο καρκίνος είναι μια πολυπαραγοντική νόσος με πολλές μορφές δεν είναι εύκολο να πούμε ότι βρήκαμε ή μπορούμε ίσως στο άμεσο μέλλον να βρούμε το φάρμακο για τη θεραπεία του. Γι αυτό στην περίπτωση αυτή η ρήση του πατέρα της ιατρικής, Έλληνα, Ιπποκράτη "Κάλλιον προλαμβάνειν ή θεραπεύειν" ( Καλύτερα να προλαμβάνεις από το να θεραπεύεις) είναι ακόμα περισσότερο σημαντική.
Η μηνιαία αυτοεξέταση, η διενέργεια μαστογραφίας αναλόγως την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, ο περιορισμός του αλκοόλ, η αποφυγή του καπνίσματος,η σωματική άσκηση και η καλή διατροφή είναι τρόποι πρόληψης που μπορεί κάθε γυναίκα να κάνει για να προασπίσει την υγεία της.
