03/03/2026
Πόλεμος και παιδιά: πώς μιλάμε με ειλικρίνεια
Τα παιδιά μαθαίνουν για τον πόλεμο ακόμη κι όταν δεν τους μιλήσουμε εμείς για αυτόν. Τον ακούνε από άλλους, τον βλέπουν σε οθόνες, τον αντιλαμβάνονται στην ατμόσφαιρα του σπιτιού.
Το ερώτημα εδώ δεν είναι αν θα μιλήσουμε ή όχι αλλά το πώς θα μιλήσουμε για αυτόν, με κατάλληλο τρόπο για την ηλικία, την ιδιοσυγκρασία και την προσωπικότητά τους.
Ας ξεκινήσουμε με βάση την ειλικρίνεια και το μέτρο που αυτή πάντα έχει: Η σιωπή ως «απόπειρα προστασίας» θα φέρει προβλήματα. Η υπερέκθεση με σκοπό τη σύνδεση του παιδιού με την «πραγματικότητα» θα γεννήσει άλλα.
Στα μικρότερα παιδιά (δύο έως πέντε ετών): «Αυτόν τον καιρό συμβαίνουν δύσκολα πράγμα. Υπάρχουν άνθρωποι που πληγώνονται και άνθρωποι που βοηθούν. Εγώ είμαι εδώ μαζί σου.»
Στα παιδιά δημοτικού δίνουμε λίγες πληροφορίες και ρωτάμε αν έχουμε ερωτήσεις και απορίες. Συνήθως ανακαλύπτουμε ότι τα παιδιά σε αυτήν την ηλικία φοβούνται για την ασφάλεια τους και έχουν απορίες για τους λόγους του πολέμου.
Τα παιδιά στην εφηβεία χρειάζονται συζητήσεις που να περιλαμβάνουν τις αξίες που έχουμε ως οικογένεια, τα συναισθήματα και τις δικές μας σκέψεις, και πως ξεχωρίζουμε τις fake πληροφορίες ενώ ταυτόχρονα τι σημαίνει «υπερέκθεση και τραύμα» Ενήλικες και παιδιά υπερφορτωνόμαστε όταν βρισκόμαστε συνέχεια πάνω από κινητό μας.
Το πιο σημαντικό για κάθε ηλικία είναι να μην καταφύγουμε αφορισμούς: «Τίποτε δεν συμβαίνει όλα θα πάνε καλά» ή «Δεν βλέπεις τι συμβαίνει; Όλα πάνε χάλια»
Ας προσθέσουμε δύο λέξεις ακόμα που έχουν ειδικό βάρος: αλληλεγγύη και συμφιλίωση. Αλληλεγγύη σημαίνει να δείξουμε ότι, ακόμη κι όταν δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα γεγονότα, μπορούμε να επιλέξουμε ανθρωπιά: μια μικρή πράξη προσφοράς, ένα μήνυμα, μια κουβέντα για το πώς βοηθάμε όσους υποφέρουν. Συμφιλίωση σημαίνει να «σταθούμε μαζί» και να αντέξουμε την πραγματικότητα χωρίς να χάσουμε τη ψυχή μας .
Σημαντική σημείωση: Αν διαπιστώσετε ό,τι υπάρχουν επίμονοι εφιάλτες, έντονη ανησυχία, απόσυρση, σωματικά συμπτώματα ή αλλαγές που σας προβληματίζουν, μην το περάσετε απλά και μόνο ως “φάση”.
