12/12/2025
Χοληστερόλη (ή χοληστερίνη) - είναι πράγματι η κακιά μάγισσα της υγείας μας??
Με αφορμή ένα πρόσφατο περιστατικό του ιατρείου, που αφορά σε ηλικιωμένη ασθενή μου με εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης (υπό αγωγή), μου γεννήθηκε η επιθυμία να γράψω το παρόν άρθρο...
Η χοληστερόλη έχει αποκτήσει κακή φήμη τις τελευταίες δεκαετίες, συνδεόμενη κυρίως με την καρδιαγγειακή νόσο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
‼️ Η χοληστερόλη αποτελεί θεμελιώδες δομικό στοιχείο του ανθρώπινου σώματος και χωρίς αυτήν η ζωή – όπως την ξέρουμε – δεν θα ήταν δυνατή‼️ Περισσότερο από το 75% της χοληστερόλης παράγεται ενδογενώς (κυρίως στο ήπαρ), γεγονός που υπογραμμίζει τη βιολογική της αναγκαιότητα.
Για να τα πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή, η χοληστερόλη αποτελεί:
👉 Βασικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών- ‼️είναι αναπόσπαστο μέρος των κυτταρικών μεμβρανών‼️
Ρυθμίζει τη ρευστότητα και τη σταθερότητά τους.
Επιτρέπει τη σωστή λειτουργία των υποδοχέων και των ενζύμων που βρίσκονται στην επιφάνειά τους.
Προστατεύει τα κύτταρα από μηχανικές και χημικές βλάβες.
Χωρίς χοληστερόλη, τα κύτταρα θα ήταν ασταθή και ευάλωτα, με δυσλειτουργίες σε πολλές βασικές διαδικασίες.
👉 Πρόδρομη ουσία ορμονών ζωτικής σημασίας
Η χοληστερόλη αποτελεί τη βάση για τη σύνθεση πολλών στεροειδών ορμονών όπως:
Κορτιζόλη – απαραίτητη για το στρες, τον μεταβολισμό και την ανοσορρύθμιση
Αλδοστερόνη – ρυθμίζει τη συγκέντρωση νατρίου/καλίου και την αρτηριακή πίεση
Οιστρογόνα, τεστοστερόνη, προγεστερόνη – κρίσιμες για την αναπαραγωγική λειτουργία
Επομένως, η χοληστερόλη συμμετέχει άμεσα στη ρύθμιση της ενέργειας, της διάθεσης, της γονιμότητας και της ορμονικής ισορροπίας.
👉 Απαραίτητη ουσία για την παραγωγή της βιταμίνης D η οποία:
εμπλέκεται στην ομοιόσταση του ασβεστίου- υγεία των οστών
είναι αντικαρκινική, αντιφλεγμονώδης και ενισχυτική της ανοσολογικής λειτουργίας,
Χωρίς επαρκή χοληστερόλη, ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει ικανοποιητικά τη βιταμίνη D.
👉 Συστατικό των χολικών οξέων και της πέψης
Το ήπαρ χρησιμοποιεί τη χοληστερόλη για να δημιουργήσει χολικά οξέα, τα οποία:
διασπούν τα λίπη της τροφής,
επιτρέπουν την απορρόφηση λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E, K),
διευκολύνουν την πέψη και τη μεταφορά θρεπτικών συστατικών.
Χωρίς χοληστερόλη, η απορρόφηση λίπους και ζωτικών βιταμινών θα ήταν ελλιπέστατη.
👉 Κρίσιμη για τη λειτουργία του εγκεφάλου
Ο εγκέφαλος περιέχει περίπου 20% της συνολικής χοληστερόλης του σώματος. Είναι απαραίτητη:
για τον σχηματισμό και τη σταθερότητα των συνάψεων,
για την παραγωγή μυελίνης (η «μόνωση» των νευρικών ινών),
και την ομαλή επικοινωνία μεταξύ νευρικών κυττάρων.
Η ανεπαρκής χοληστερόλη έχει συσχετιστεί σε μελέτες με διαταραχές διάθεσης, γνωστική εξασθένηση και νευρολογικές δυσλειτουργίες.
Κάποια facts:
📍 Η παρεξήγηση: “καλή” και “κακή” χοληστερόλη
Συχνά θεωρείται ότι η χοληστερόλη είναι “κακή”, όμως αυτό αποτελεί παρερμηνεία.
Η χοληστερόλη δεν κυκλοφορεί ελεύθερη στο αίμα· μεταφέρεται μέσω λιποπρωτεϊνών:
HDL (καλή): μεταφέρει χοληστερόλη από τους ιστούς πίσω στο ήπαρ.
LDL (κακή): μεταφέρει χοληστερόλη από το ήπαρ στους ιστούς.
Η LDL δεν είναι «κακή» από τη φύση της· χρειάζεται για την παροχή χοληστερόλης στα κύτταρα. Γίνεται προβληματική μόνο όταν: υπάρχει σε υπερβολική ποσότητα, οξειδώνεται ή συνδυάζεται με φλεγμονή, υπέρταση, κάπνισμα ή υψηλό σάκχαρο.
📍 Το σώμα ρυθμίζει αυστηρά τη χοληστερόλη
Ακόμη και όταν η πρόσληψη από τη διατροφή αλλάζει, το σώμα αυτορρυθμίζει την παραγωγή του.
Όταν η πρόσληψη αυξάνεται, το ήπαρ μειώνει τη σύνθεση, και το αντίστροφο.
Αυτό αποδεικνύει ότι η χοληστερόλη δεν είναι περιττή, αλλά ρυθμιζόμενη και απαραίτητη ουσία.
Υπάρχουν άπειρες έγκριτες μελέτες που συσχετίζουν τα αυξημένα επίπεδα LDL με αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι συμβαίνει όμως όταν οι τιμές χοληστερόλης είναι ιδιαίτερα χαμηλές?
Υπάρχουν επιστημονικές μελέτες που έχουν εξετάσει τη σχέση μεταξύ πολύ χαμηλών επιπέδων LDL (συχνά κάτω από ~70 mg/dL) και αυξημένου κινδύνου θνησιμότητας σε πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων και ηλικιωμένων. Παρακάτω είναι μερικές από τις κύριες μελέτες και ευρήματα που βασίζονται σε δημοσιευμένα δεδομένα:
📌 1. Λαϊκή μελέτη στην Ιαπωνία (55+ ετών)
Τίτλος: Low density lipoprotein cholesterol and all-cause mortality rate: Japanese cohort – Lipids Health Dis (2021) SpringerLink
Περιγραφή: Σε άτομα ηλικίας ≥55 ετών, τα πολύ χαμηλά επίπεδα LDL (< 70 mg/dL) σχετίστηκαν στατιστικά σημαντικά με υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με υψηλότερα επίπεδα LDL. Αυτή η συσχέτιση ήταν πιο έντονη σε άνδρες και σε άτομα με χρόνια νεφρική νόσο.
🔎 Συμπέρασμα: Η μελέτη υποστηρίζει ότι σε κοινότητες ηλικιωμένων η πολύ χαμηλή LDL μπορεί να συνδέεται με αυξημένο συνολικό κίνδυνο θανάτου — πιθανόν λόγω σύνθετων παραγόντων και όχι μόνο της χοληστερόλης.
📌 2. Κινεζική μελέτη σε ηλικιωμένους ενήλικες
Τίτλος: Associations of LDL-C with all-cause mortality in older Chinese adults – Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism
Περιγραφή: Σε μεγάλη κοόρτη ηλικιωμένων στην Κίνα, τα πολύ χαμηλά (< 70 mg/dL) επίπεδα LDL σχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία. Η ανάλυση δείχνει επίσης αυξημένο κίνδυνο από καρδιαγγειακά και καρκινικά αίτια σε αυτές τις χαμηλές κατηγορίες LDL.
📌 3. Ανάλυση από το NHANES III στις ΗΠΑ
Τίτλος: LDL-C and mortality in the NHANES III cohort – Scientific Reports - Nature
Αυτή η προοπτική μελέτη του αμερικανικού πληθυσμού βρήκε επίσης ότι πολύ χαμηλά επίπεδα LDL (< 70 mg/dL) συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία, ακόμη και μετά από προσαρμογή για παράγοντες κινδύνου όπως ηλικία, φύλο, καπνιστική συνήθεια κ.λπ.
🔍 Σημείωση: Η ανάλυση έδειξε επίσης U-μορφη σχέση μεταξύ επίπεδων LDL και θνησιμότητας — και τα χαμηλά αλλά και τα πολύ υψηλά επίπεδα LDL σχετίζονταν με υψηλότερο συνολικό κίνδυνο.
📌 4. Ανάλυση από το ASPREE Trial (μετα-ανάλυση σε ηλικιωμένους)
Τίτλος: ASPREE post-hoc analysis on LDL and mortality in elderly – Journals of Gerontology: Series A
Αυτή η μετα-ανάλυση έδειξε ότι σε υγιείς ηλικιωμένους ενήλικες υπάρχει καμπύλη U-σχέσης μεταξύ LDL και θνησιμότητας, με τον υψηλότερο σχετικό κίνδυνο στο χαμηλότερο άκρο των τιμών LDL για συνολική και μη-καρδιαγγειακή θνησιμότητα.
👉 Τα παραπάνω δεδομένα προφανώς και δεν αλλάζουν την αναγκαιότητα εφαρμογής των κατευθυντήριων οδηγιών (guidelines όπως τα λέμε και στο χωριό μου😄) σε υψηλού κινδύνου ασθενείς αλλά η σωστή και από όλες τις απόψεις, ενημέρωση είναι η καλύτερη παροχή προς τους ασθενείς μας...
Η ορθή προσέγγιση δεν είναι η δαιμονοποίηση, αλλά η κατανόηση του ρόλου της και η διατήρηση υγιών επιπέδων μέσω ισορροπημένης διατροφής, άσκησης και παρακολούθησης από επαγγελματίες υγείας. Homeopathy & The Healing Project
Μαρία Δημ Κονδύλη, MD, MSc, PhD
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών
Νευρολόγος- Ιατρείο Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων
Ιατρείο Πόνου και κλινικής Ύπνωσης
Ιατρικός Βελονισμός- Ομοιοπαθητική
τ. Επικεφαλής Νευρολόγος Stroke Unit, Centre Hospitalier Bois de l'Abbaye, Liege.
Αγίου Ανδρέου 6, Πάτρα
tel/ mob 2610 438780 & 6945151574
