14/01/2026
Θα έχετε ακούσει τελευταία τον ντόρο που γίνεται σχετικά με τις νέες οδηγίες της κυβέρνησης των ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΜΑΗΑ (Make America Healthy Again). Κεντρικό σημείο αυτών των οδηγιών είναι μια νέα «διατροφική πυραμίδα» με αναδρομική/ανεστραμμένη δομή, που δίνει μέγιστη βαρύτητα στην πρόσληψη πρωτεΐνης, ζωικών προϊόντων, φρούτων και λαχανικών και μικρότερη σε δημητριακά και επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Κι όπως πάντα, υπάρχει αρκετή παραπληροφόρηση γύρω από αυτό. ⚠️
Τις τελευταίες μέρες, μάλιστα, βλέπω αρκετούς επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα να χειροκροτούν άκριτα τα American Dietary Guidelines και τη «νέα» διατροφική πυραμίδα, βασισμένοι αποκλειστικά σε infographics — χωρίς να έχουν διαβάσει το ίδιο το επίσημο κείμενο. Το οποίο, παρεμπιπτόντως, δεν είναι ούτε τεράστιο ούτε δυσπρόσιτο. Κι εκεί ξεκινά ο πραγματικός αχταρμάς.
🌾 Σιτηρά: άλλο δείχνει το visual, άλλο λέει το κείμενο. Στην πυραμίδα τα σιτηρά μπαίνουν στη βάση, άρα το μήνυμα που περνά είναι: «να τα καταναλώνουμε λίγο». Όμως το ίδιο το έγγραφο μιλά ξεκάθαρα για 2–4 μερίδες ημερησίως για τον μέσο ενήλικα. Αυτό δεν είναι χαμηλή κατανάλωση. Αντιθέτως, είναι σημαντικό κομμάτι της καθημερινής διατροφής και, μάλιστα, γραπτώς μεγαλύτερη σύσταση από φρούτα και λαχανικά. Οπότε εύλογη απορία 👉 τι ακριβώς προβάλλουμε; Και γιατί αυτό αποτυπώνεται τόσο παραπλανητικά στα visuals;
🥩 Πρωτεΐνη: Επίσης άλλα γράφουν, άλλα δείχνουν. Στα γραπτά guidelines διαβάζουμε: «Επίλεξε ποικιλία πηγών πρωτεΐνης, φυτικών και ζωικών». Στα visuals όμως κυριαρχούν:
• αυγά
• κόκκινο κρέας
• γαλακτοκομικά
Το μήνυμα που καταλαβαίνει ο μέσος άνθρωπος; «Αυτά είναι η προτεραιότητα». Και ας θυμηθούμε μια “λεπτομέρεια” που δεν άλλαξε: τα κορεσμένα λιπαρά παραμένουν κάτω από 10% της συνολικής ενέργειας. Καμία ανατροπή. Καμία επιστημονική επανάσταση. Γιατί πολύ απλά η επιστήμη είναι ξεκάθαρη: τα κορεσμένα λιπαρά είναι πρόβλημα για τη χρόνια υγεία — και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί από κανέναν.
💰 «Χωρίς συγκρούσεις συμφερόντων». Δηλώνεται ότι τα recommendations είναι απαλλαγμένα από conflicts of interest. Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση προέρχεται κυρίως από:
•κρεατοβιομηχανίες
•γαλακτοβιομηχανίες
•φαρμακευτικές εταιρείες. Αυτό δεν λέγεται ανεξαρτησία, λέγεται θεσμική αυταπάτη. Δεν μπορούμε να αντικαθιστούμε τη μία βιομηχανία συμφερόντων με μια άλλη και να το βαφτίζουμε «πρόοδο». Από το MyPlate του 2011 μέχρι σήμερα, αυτό που βλέπουμε δεν είναι μεταρρύθμιση — είναι ανακατανομή ρόλων στο ίδιο σύστημα εξάρτησης.
Χθες ήταν τα υπερεπεξεργασμένα, σήμερα το κρέας και τα γαλακτοκομικά. Και εμείς χειροκροτάμε κάθε φορά. 🧃 «Φάε αληθινό φαγητό» μας λένε, αλλά ποιοι το λένε; Την ίδια στιγμή που στις ΗΠΑ μιλούν για “real food”, ταυτόχρονα:
• προωθούν συστηματικά τα υπερεπεξεργασμένα
• φέρνουν και νομιμοποιούν τη βιομηχανική κουλτούρα τύπου Kellogg’s και Coca-Cola
• χτίζουν δεκαετίες διατροφικής πολιτικής πάνω σε εταιρικά συμφέροντα
Αν ξέρουμε κάτι για αληθινό φαγητό, ίσως αξίζει να το ακούσουμε από τους μεσογειακούς λαούς — όχι από τις ΗΠΑ. Ειδικά σήμερα, που παγκοσμίως:
• κλείνουν ή αποδυναμώνονται ερευνητικά κέντρα
• ανεξάρτητοι επιστήμονες δυσκολεύονται να χρηματοδοτηθούν
• η έρευνα εξαρτάται όλο και περισσότερο από βιομηχανίες και αγορές-βλέπουμε τι γίνεται με τους αγρότες παγκοσμίως.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αμερική — και ειδικά η τρέχουσα πολιτική της κατεύθυνση — δεν μπορεί να εμφανίζεται ως ηθικός οδηγός της παγκόσμιας διατροφής. Ίσως ήρθε η ώρα να μιλήσει κάποιος άλλος. Όχι η Αμερική. Όχι αυτή η κυβέρνηση.
🌍 Τι κάνουν άλλες χώρες; Καναδάς, Νορβηγία, Δανία, Φινλανδία έχουν ήδη μετακινηθεί προς ξεκάθαρα μεσογειακό πρότυπο:
✔️ περισσότερα όσπρια
✔️ περισσότερα λαχανικά
✔️ περισσότερα ψάρια
✔️ λιγότερο κόκκινο κρέας. Κι όμως, στην Ελλάδα — τη χώρα με τη μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση υπέρ της Μεσογειακής Διατροφής — χειροκροτάμε αμερικανικά slides. Η επιστήμη είναι σαφής: Βάση: όσπρια, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρι. Συμπλήρωμα: αυγά, λευκό κρέας, λίγο κόκκινο.
Οι μεσογειακοί λαοί δεν χρειάζεται να μάθουμε το "Eat Real Food". Χρειάζεται να θυμηθούμε ποιοι ήμασταν πριν μας το «ξεμάθουν».
🌱 Veganuary: Ένας μήνας για να δούμε τη φυτική διατροφή αλλιώς