06/09/2019
Μια εξαιρετική ανάρτηση σχετικά με τα παπούτσια στα βρέφη και στα νήπια. Ευχαριστώ τον συνάδελφο Γιωργο Αντωνογεωργο, για το post
Γιατρέ μας είπαν φίλοι ότι τους συμβούλεψαν πως δεν πρέπει το δεύτερο παιδί να φορέσει τα παπούτσια που φόρεσε το πρώτο έως 3 χρονών ...ποια είναι η άποψη σου για το παραπάνω;
Με αφορμή αυτήν την ερώτηση που έγινε στην κλειστή ομάδα των γονέων των ιατρείων μου, ξεκίνησε μια κουβέντα για ένα θέμα που πραγματικά δεν είχε περάσει από το μυαλό μου, με μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους γονείς από όσο φανταζόμουνα. Σε ένα από τα σχόλια που ακολούθησαν μαμά παιδιού που παρακολουθώ ανέφερε επακριβώς και παραθέτω “παντως στο προσπεκτους με τα παπουτσια λεει ξεκαθαρα πως το καθε παιδι εχει αλλο βαρος, αλλο πατημα, αλλο πελμα και καλο ειναι καθε παιδι να εχει τα δικα του παπουτσια αποκλειστικα και μονο”.
Προβληματίστηκα προς στιγμήν γιατί αυτό που γνωρίζω και συμβουλεύω εγώ τους γονείς δεν είναι και πολύ συναφές με τα παραπάνω .. και επειδή η σύγχρονη ιατρική πράξη του κάθε γιατρού οφείλει να είναι στην πιο πρόσφατη επιστημονική γνώση που τεκμηριώνεται από τους κανόνες της βασισμένης σε ενδείξεις ιατρικής, ανέτρεξα στην βιβλιογραφία και στις οδηγίες της Αμερικάνικης Παιδιατρικής Εταιρείας σχετικά με την επιλογή του κατάλληλου υποδήματος στην παιδική ηλικία με αποτέλεσμα το άρθρο που διαβάζετε …
Πραγματικά, μόλις αρχίσει ένα μωράκι και κάνει τα πρώτα του βήματα, αρχικά με στήριξη και στην συνέχεια ελεύθερα, εκεί γύρω στην ηλικία του ενός έτους, αυθόρμητα προκύπτει το ερώτημα στους γονείς “Τι παπούτσια να πάρουμε;”. Η επιστήμη λέει το εξής: “Η βέλτιστη φυσιολογική ανάπτυξη του πέλματος και του άκρος ποδός ενός νηπίου γίνεται με το πόδι χωρίς υπόδημα δηλαδή στην δημοτική ΞΥΠΟΛΗΤΟ! (απόδοση του αγγλικού όρου barefoot environment). Δηλαδή κανένα παπούτσι, ακόμα και ανατομικό ή ορθοπεδικό να ισχυρίζεται ότι είναι ΔΕΝ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ του νηπίου. Οι παραπάνω όροι δε θεωρούνται παραπλανητικοί και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από καμία εταιρεία καθώς κανένα υπόδημα είτε με το σχήμα του, το σχήμα της σόλας του ή την σκληρότητα των υλικών του ΔΕΝ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ του νηπίου. Αντίθετα δε οι μελέτες έχουν δείξει ότι υποδήματα τα οποία είναι σκληρά ή πιεστικά στο πόδι του νηπίου μπορούν να προκαλέσουν απώλεια κινητικότητας, να παραμορφώσουν τα δακτυλάκια και τελικά να βλάψουν το ποδαράκι του νηπίου (μην ξεχνάμε ότι τα οστά στο πόδι ενός βρέφους είναι κυρίως χόνδρινα και όχι οστέινα, ευαίσθητα δηλαδή πολύ, και ότι οι μεγαλύτερες αλλαγές στο πέλμα του νηπίου συμβαίνουν μέχρι τα τρία πρώτα έτη ζωής του παιδιού).
Άρα γιατρέ, τα παπούτσια τι τα θέλουμε στα μωρά; Μα για να προστατεύουν το πόδι του νηπίου από τα χτυπήματα και τις πιθανές λοιμώξεις από το περιβάλλον.
Έτσι, όσο το βρέφος και το μικρό νήπιο κινείται κυρίως εντός του σπιτιού κατά την διάρκεια των πρώτων βημάτων, δεν χρειάζεται τίποτα άλλο εκτός από μαλακές κάλτσες, και αυτές για να κρατάνε τα ποδαράκια του ζεστά. Τα παπουτσάκια γίνονται αναγκαία όταν τα παιδάκια ξεκινάνε τα πρώτα βήματα εκτός του σπιτιού.
Και πως πρέπει να είναι αυτά τα παπουτσάκια;
Θα πρέπει να είναι ελαφρά, χαλαρά και εύκαμπτα, για να υποστηρίξουν φυσικά την βάδιση του παιδιού σε σταθερή βάση.
Θα πρέπει να έχουν ελαστικές και αντιολισθητικές σόλες, για να βοηθούν το παιδί να μην γλιστράει εύκολα στις διάφορες επιφάνειες
Να μην είναι ΣΚΛΗΡΑ και ΠΙΕΣΤΙΚΑ, καθώς μπορούν να προκαλέσουν δυσμορφία στα δακτυλάκια, αστάθεια και τελικά αδυναμία βάδισης
Μεγαλώνοντας, τα παπούτσια θα πρέπει να παρέχουν καλή απορρόφηση στους κραδασμούς και να έχουν ανθεκτικές σόλες, καθώς τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες με μεγάλη ένταση.
Μην ξεχνάτε ότι το πόδι μεγαλώνει πολύ γρήγορα στα παιδάκια, οπότε θέλει και συχνή παρακολούθηση για συχνές αλλαγές, ξεκινώντας περίπου ανά 2 με 3 μήνες για τα νηπιάκια έως 2 ετών, και στην συνέχεια περίπου ανά 4 με 6 μήνες μέχρι την ηλικία των 4 ετών. Στα μεγαλύτερα παιδιά, μπορεί ο γονιός να περιμένει ότι το ίδιο νούμερο παπούτσι θα αντέξει για 8 μήνες μέχρι και ένα έτος.
Και για να απαντήσω στην ερώτηση του γονέα, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ένα παιδί να φορέσει τα παπουτσάκια το μεγαλύτερο αδερφάκι του, εφόσον αυτά είναι χαλαρά, δεν πιέζουν το ποδαράκι του, είναι σε καλή κατάσταση και καλύπτουν γενικά τις οδηγίες που αναφέρθηκαν παραπάνω. Όπως λέω συχνά στους γονείς στην κλινική μου πράξη, κανένα μα κανένα παιδί δεν εκτίμησε πόσο ακριβά είναι τα παπουτσάκια, τα ρουχαλάκια και τα παιχνίδια του.
Βιβλιογραφία:
1. Shoes for Children: A Review
Lynn T. Staheli Pediatrics August 1991, VOLUME 88 / ISSUE 2,Special Article
2. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/Pages/Shoes-for-Active-Toddlers.aspx
