10/02/2026
Πώς επηρεάζει την άνοια η υψηλή κατανάλωση καφέ και τσαγιού.
Μεγάλη αμερικανική μελέτη σε περισσότερους από 130.000 συμμετέχοντες δείχνει προστατευτική συσχέτιση της καφεΐνης με τη γνωστική υγεία - επιφυλάξεις από ειδικούς για την αιτιότητα.
Η τακτική κατανάλωση καφέ και, σε μικρότερο βαθμό, καφεϊνούχου τσαγιού συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, σύμφωνα με νέα προοπτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA (2026). Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα άνω των 130.000 ατόμων από δύο μακροχρόνιες επιδημιολογικές μελέτες στις ΗΠΑ, με παρακολούθηση που ξεπέρασε τα 40 έτη.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν περισσότερα από 11.000 νέα περιστατικά άνοιας.
Οι συμμετέχοντες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση καφεϊνούχου καφέ εμφάνισαν κατά μέσο όρο 18% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τον λιγότερο καφέ. Αντίστοιχες, αλλά ηπιότερες, συσχετίσεις παρατηρήθηκαν και για το τσάι, ενώ ο ντεκαφεϊνέ καφές δεν φάνηκε να προσφέρει όφελος.
Στις γυναίκες της μελέτης Nurses’ Health Study, η υψηλότερη κατανάλωση καφεϊνούχου καφέ συσχετίστηκε και με ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις σε αντικειμενικά τεστ γνωστικής λειτουργίας. Τα πιο έντονα οφέλη καταγράφηκαν σε επίπεδα περίπου 2–3 φλιτζανιών καφέ την ημέρα ή 1 - 2 φλιτζανιών τσαγιού.
Οι ερευνητές αποδίδουν τα ευρήματα σε πιθανούς νευροπροστατευτικούς μηχανισμούς της καφεΐνης, όπως η ρύθμιση της συναπτικής μετάδοσης, η μείωση της νευροφλεγμονής και η αναστολή της συσσώρευσης β-αμυλοειδούς.
Παράλληλα, οι βιοδραστικές ουσίες του καφέ και του τσαγιού - πολυφαινόλες και κατεχίνες - ενδέχεται να προσφέρουν αντιοξειδωτικά και αγγειακά οφέλη.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, η οποία δεν αποδεικνύει σχέση αιτίου - αποτελέσματος.
Παράγοντες όπως ο ύπνος, η καρδιαγγειακή υγεία και οι αλλαγές στη συμπεριφορά στα πρώιμα στάδια της νόσου θα μπορούσαν να επηρεάζουν τα αποτελέσματα. "Δεν υπάρχει ένα μόνο τρόφιμο ή ποτό που να προλαμβάνει την άνοια", τονίζουν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνολική προσέγγιση στην πρόληψη.
Το μήνυμα των ερευνητών είναι σαφές: η μέτρια κατανάλωση καφεϊνούχων ροφημάτων μπορεί να αποτελεί μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής, χωρίς όμως να υποκαθιστά άλλους καθοριστικούς παράγοντες για τη γνωστική υγεία.
#προληψη
