21/02/2026
Τι σου κάνει ένα άσκοπο τοξικό σκρολινγκ καθώς περιμένεις στο αμάξι μέχρι να ετοιμαστούν τα σουβλάκια σου…. Δεν ήξερα τι με συγκίνησε περισσότερο. Το μικρό που προσπαθούσε να βρει μητρική ζεστασιά σε ένα παιχνίδι ή το σουβλάκι που κρύωνε σιωπηλά δίπλα μου ενώ εγώ έκανα υπαρξιακή ανάλυση. Τεσπα.
Η εικόνα αυτή έκανε τον γύρο του διαδικτύου γιατί αγγίζει κάτι βαθιά πρωτογενές μέσα μας. Δεν ξέρω για εσάς εγώ πάντως βούρκωσα. Ένα μικρό μαϊμουδάκι, χωρίς τη μητέρα του, αγκαλιάζει ένα λούτρινο κουκλάκι. Οι φροντιστές του το έδωσαν για να μπορεί να ακουμπά πάνω του, να νιώθει κάτι που να θυμίζει σώμα, ζεστασιά, παρουσία. Δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι. Είναι υποκατάστατο δεσμού.
Η γονεϊκή παρουσία και ιδιαίτερα η μητρική αγκαλιά στα πρώτα χρόνια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βιολογική ανάγκη. Ο εγκέφαλος του βρέφους ρυθμίζεται μέσα από το άγγιγμα. Η καρδιά συγχρονίζεται. Το νευρικό σύστημα ηρεμεί. Το σώμα μαθαίνει ότι «ο κόσμος είναι ασφαλής». Η θεωρία του δεσμού μας λέει ότι δεν γεννιόμαστε με αίσθηση ασφάλειας. Τη δανειζόμαστε από το βλέμμα και την αγκαλιά εκείνου που μας κρατά. Αν αυτό το κράτημα είναι σταθερό, χτίζεται εσωτερικά μια βάση. Αν είναι ασυνεπές ή απών, το παιδί δεν παύει να χρειάζεται. Απλώς μαθαίνει να επιβιώνει χωρίς να ζητά. Το μικρό μαϊμουδάκι δεν ήθελε το παιχνίδι. Ήθελε τη μητέρα του. Το παιχνίδι ήταν η πιο κοντινή δυνατή προσομοίωση της παρουσίας της.
Και κάπου εδώ, αν είμαστε ειλικρινείς, η εικόνα γίνεται καθρέφτης. Πολλοί άνθρωποι μεγαλώνουμε και λειτουργούμε κανονικά, πετυχαίνουμε, δημιουργούμε οικογένεια, γινόμαστε δυνατοί. Κι όμως μέσα μας υπάρχει μια παλιά πείνα. Όχι απαραίτητα γιατί οι γονείς μας δεν μας αγάπησαν. Αλλά γιατί καμία ανθρώπινη αγάπη δεν είναι τέλεια, συνεχής, απόλυτα ρυθμισμένη στις ανάγκες μας. Κάτι πάντα μένει ανείπωτο. Κάτι πάντα δεν πήραμε όπως το θέλαμε. Δεν είναι επιστημονικά ακριβές να πούμε ότι «όλοι φεύγουμε από την παιδική ηλικία πεινασμένοι από τη μητρική αγκαλιά» με την έννοια της απόλυτης στέρησης. Είναι όμως αλήθεια ότι όλοι κουβαλάμε κάποια ρωγμή στον δεσμό. Καμία παιδική ηλικία δεν είναι απολύτως επαρκής. Και η επιθυμία για άνευ όρων, αδιάκοπη αγκαλιά είναι βαθύτερη από όσο μπορούσε ποτέ να προσφέρει ένας άνθρωπος. Γι’ αυτό και στην ενήλικη ζωή αναζητούμε «λουτρινα» υποκατάστατα…Σχέσεις που μας κρατούν.
Επιβεβαίωση. Επιτυχία. Σεξουαλική ένταση. Αρμένικο λαχματζούν ψημένο σε ξυλόφουρνο. Ακόμη και υπερβολική ανεξαρτησία , που στην ουσία λέει «δεν χρειάζομαι κανέναν», ενώ βαθιά φοβάται την απώλεια. Η θεραπεία δεν είναι να κατηγορήσουμε τους γονείς μας. Είναι να αναγνωρίσουμε την πείνα χωρίς ντροπή. Να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να πει.. «Ναι, χρειάζομαι αγκαλιά. Ναι, χρειάζομαι ρύθμιση. Ναι, μέσα μου υπάρχει ακόμη ένα κομμάτι που κάποτε έμεινε μόνο».
Το μαϊμουδάκι πάνω στο λούτρινο συμβολίζει την επιβίωση όχι την αδυναμία . Κι εμείς, με τους δικούς μας τρόπους, κάνουμε ακριβώς το ίδιο.
Το ζητούμενο στην ενήλικη ζωή δεν είναι να βρούμε το τέλειο υποκατάστατο. Είναι να μάθουμε να γινόμαστε και οι ίδιοι μια ασφαλής αγκαλιά για τον εαυτό μας και όταν μπορούμε για τους άλλους. Γιατί στο τέλος, αυτό που ρυθμίζει τον άνθρωπο δεν είναι η λογική. Είναι η παρουσία…και μια ζεστή αρκουδίσια αγκαλιά.
Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος