02/12/2025
“Όχι, το άγχος δεν προκαλεί υπογονιμότητα: καμία γυναίκα δεν ευθύνεται για την υπογονιμότητα της”
(Της Έλλης Μανατού)
Διαβάζοντας σήμερα τυχαία σε περιοδικό ευρείας κυκλοφορίας ένα άρθρο δημοσιογράφου (!) σχετικά με την υπογονιμότητα, ένιωσα την ανάγκη να διευκρινιστεί κάτι που συχνά αναφέρουν με ενοχή οι γυναίκες: την σύνδεση άγχους και υπογονιμότητας. Ήδη από την δεκαετία του ’80 γνωρίζουμε ότι το άγχος δεν προκαλεί υπογονιμότητα, αντίθετα η υπογονιμότητα προκαλεί άγχος. Το άγχος συνοδεύει το αναπαραγωγικό ταξίδι, όπως και η βαθιά θλίψη, όμως οι σκέψεις, οι φόβοι και οι ανησυχίες μιας γυναίκας δεν προκαλούν υπογονιμότητα.
Είναι ανθρώπινο να αναζητούμε εξηγήσεις (πέρα από τις ιατρικές διαγνώσεις), ειδικά στην ανεξήγητη υπογονιμότητα, όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Επίσης, επειδή εσφαλμένα χρησιμοποιούνται εκ περιτροπής: το άγχος και το στρες δεν είναι ταυτόσημες έννοιες αλλά αποτελούν διακριτές ψυχολογικές διαστάσεις. Το στρες περιγράφει μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε απαιτητικές συνθήκες και χαρακτηρίζεται από δυσκολία επίτευξης ηρεμίας, ευερεθιστότητα, ανησυχία. Το άγχος αφορά την εσωτερική, συναισθηματική εμπειρία που μπορεί να συνοδεύει ή να ακολουθεί το στρες και ορίζεται ως ένα αίσθημα δυσφορίας, φόβου. Η σύγχυση των δυο όρων οδηγεί εύκολα σε παραπλανητικά συμπεράσματα.
Το στρες και οι ορμόνες του (κορτιζόλη και αδρεναλίνη) μπορεί να επηρεάσει και να καθυστερήσει την επίτευξη εγκυμοσύνης σε μια γυναίκα καθώς παρεμβαίνει στην ορμονική της ρύθμιση που ενδέχεται να επηρεάζει την ωορρηξία της. Το άγχος σαφώς δεν προκαλεί υπογονιμότητα αλλά μπορεί να δυσχεραίνει τις συνθήκες για μια σύλληψη: ένταση στο ζευγάρι, ψυχική απομάκρυση, περιορισμένες ερωτικές επαφές, κακός ύπνος και διατροφή κ.α. Και εδώ ακριβώς χρειάζεται να βρίσκεται και ο στόχος της ψυχολογικής φροντίδας.
Πολλές γυναίκες που αγωνίζονται με την υπογονιμότητα ήδη νιώθουν βαρύ το φορτίο του τραύματος, των προσδοκιών, της θεραπείας, των αλλεπάλληλων απωλειών. Δε χρειάζονται το επιπλέον βάρος της ενοχοποίησης (κλασικό: “ξε-αγχώσου και θα μείνεις έγκυος”). Αυτό που χρειάζονται είναι φροντίδα και χώρο να εκφράσουν τις πραγματικές τους ανάγκες.
Η υπογονιμότητα είναι ένα σύνθετο, πολύπλοκο ζήτημα, και είναι κρίσιμο να διαχωρίζουμε με ακρίβεια τις ψυχολογικές έννοιες που την συνοδεύουν. Οι ψυχολογικές συνέπειες της υπογονιμότητας χρειάζεται να αντιμετωπίζονται παράλληλα με την ιατρική φροντίδα προκειμένου τα ζευγάρια και τα άτομα να διατηρήσουν την ευημερία και την συναισθηματική τους υγεία σε μια περίοδο με πολύ έντονες προκλήσεις σε κάθε πτυχή της ζωής.
manatou-psychologist.com/
#περιγεννητική #έλλημανατού , #υπογονιμότητα