Ψυχικές καταδύσεις

21/04/2026

Οι κρίσεις πανικού κρύβουν από πίσω μία κρίση και απόκρυψη αλήθειας.
Πολλές φορές, σε πιάνουν, τη λιγότερο προβλέψιμη περίοδο.Όταν εσύ χαλαρώνεις ή έχεις βγει μόλις από μια δύσκολη κατάσταση. Μοιάζει να σε καταλαμβάνουν, μόλις βρεις χρόνο και χώρο να σε συναντήσεις.
Συνήθως συμβαίνουν στους ενδιάμεσους τόπους. Στα λεωφορεία, τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα, στον ύπνο. Όταν κινείσαι.
Έρχονται με ένταση και αλήθεια γιατί απαιτούν από εσένα να σταματήσεις το ταξίδι με τον τρόπο που το βιώνεις.
Έχουν ένα μήνυμα να σου δώσουν. Κάτι βάζεις κάτω από το χαλί, κάτι φιμώνεις, κάτι κρατάς δεμένο από φόβο να μη ζήσει και εκφράσει την αλήθεια του.
Τι και αν οι κρίσεις πανικού, αποτελούσαν τον φύλακα άγγελο που με διάφορους τρόπους έρχεται να σου πει πως πρέπει να το πάρεις αλλιώς;
Τι και αν βιώνονται τόσο δύσκολα όσο έντονα χρειάζεται να σου φωνάξει κάποιος για να τον ακούσεις; Έχουμε χρόνια γαλουχηθεί να ακούμε, να υπακούμε,να σεβόμαστε τους άλλους. Δίχως να έχουμε κάνει την αντίστροφη διαδικασία. Να δώσουμε αυτή την ενεργητική προσοχή στον εαυτό.
Το πρώτο πράγμα που προσπαθεί να κάνει κάποιος σε έναν άλλο άνθρωπο ο οποίος βιώνει πανικό είναι να προσπαθήσει να κατευνάσει το συναίσθημα. Ιδανικά θα θέλαμε να μπορούσαμε να το αναχαιτίσουμε,να μην υπάρξει ξανά.
Τι και αν ήμασταν απόλυτα έτοιμοι να του δώσουμε χώρο να μας μιλήσει για τον χρόνιο εγκλεισμό, την χρόνια αδικία, την εγκατάλλειψη, την προδοσία;
Τι και αν αλλάζαμε διάθεση όταν ερχόταν και από θύτη το καλωσορίζαμε σαν κάτι που χρειάζεται να ακουστεί, να πάρει χώρο ανάμεσα μας και επιτέλους να ζήσει όχι εις βάρος μας, αλλά συντροφιά μας;

Έρχεται 2,5ώρο εργαστήριο " Όταν η κρίση πανικού μου έδωσε την φωνή μου πίσω".

Ένα εργαστήριο το οποίο θα περιέχει :
1.μια άλλη ματιά στις εσωτερικές μας μάχες.
2.προσωπική χαρτογράφηση της σημασίας των κρίσεων πανικών στη ζωή μου.
Επιστροφή στη ρίζα των κρίσεων (κοιτώντας στα μάτια τον θύτη εντός)
Οδηγός συμπαράστασης για αγαπημένους που βιώνουν κρίσεις άγχους ή πανικού.
Αν βιώνεις κρίσεις, αν έχεις κουραστεί και νιώθεις θύμα τους, αν θέλεις να κατανοήσεις περισσότερο ανθρώπους που ταλαιπωρούνται από άγχος, αν είσαι θεραπευτής και θέλεις να λάβεις μια πιο πρακτική διαχείριση και προσέγγιση των "κρίσεων", στείλε τη φράση "ΕΙΜΑΙ ΕΔΩ", να σου στείλω τις πληροφορίες.

Χάρις.

16/04/2026

Την είδα να γελάει σαν μικρό παιδί,μια νεράιδα με ροζ μαλλιά να περπατάει στην τσιμισκή. Δίπλα της, εκείνος. Τα μαλλιά του άγγιζαν τους ώμους του, φορούσε γυαλάκια και θαρρείς πως τα μάτια του σκορπούσαν ευτυχία. Κοντοστέκομαι για λίγο να τους θαυμάσω,όπως κανεις στέκεται μπροστά σε ένα ηλιοβασίλεμα.Τον ακούω να της λέει ένα παραμύθι. η φωνή του αλλάζει,σαν να μιλάει στο μικρό του κοριτσάκι.

Για μία στιγμή, ξεκουράστηκα.

*ιστορίες από τον δρόμο

09/04/2026

Έκανα μια σκέψη σήμερα, καθώς έμπαινα στο μετρό.
Κάθε άνθρωπος που κοιτάζω μπροστά μου, αγγίχτηκε από κάποιον με έρωτα, αγκαλιάστηκε και νανουρίστηκε από μια μαμά.Καποιος προσεύχεται για εκείνον ή κάποιος τον ονειρεύεται.
Και αμέσως η καρδιά μου μαλάκωσε.

Μεγάλη Πέμπτη.

08/04/2026

Κι άλλη φορά σε ρώτησα, ραβή, δεν υπάρχει άλλος δρόμος;"
- “Όχι, Ιούδα, αδερφέ μου, άλλος δρόμος δεν υπάρχει”.
-" Μου το λες για να με παρηγορήσεις, για να με κάμεις να σε προδώσω, δίχως να σπαραχτεί η καρδιά μου· λες πως αντέχω, για να μου δώσεις κουράγιο· όχι, όσο ζυγώνουμε στη φοβερή στιγμή, όχι, δεν αντέχω, ραβή μου!"
- "Αντέχεις, Ιούδα αδερφέ μου· ο Θεός να σου δώσει τη δύναμη, όση σου λείπει, γιατί πρέπει· πρέπει εγώ να σκοτωθώ και συ να με προδώσεις· εμείς οι δυο πρέπει να σώσουμε τον κόσμο· βοήθα με."
Ο Ιούδας έσκυψε το κεφάλι και σε λίγο:
-" Αν ήταν εσύ να πρόδινες το δάσκαλό σου, θα το ‘κανες;"
Πολλήν ώρα έμεινε ο Ιησούς συλλογισμένος· τέλος:
-" Όχι", είπε," φοβούμαι πως δε θα μπορούσα· γι’ αυτό κι ο Θεός με λυπήθηκε και μου ‘δωκε το χρέος το πιο εύκολο: να σταυρωθώ."

Νίκος Καζαντζάκης, Ο τελευταίος πειρασμός" .

εικόνα : Pat jones

02/04/2026

02/04/2026

Τα όρια δεν έρχονται πάντα με σκληρά λόγια, επιβολή εξουσίας, φωνή, απομάκρυνση, τιμωρία.

Η σύνδεση από την άλλη, χτίζει σιγά σιγά τόπους εντός. Μαθαίνει στις ψυχές που φιλοξενούμε τρόπους να παίρνει ανάσα η ψυχή τους, να ξεκουράζονται, να δημιουργούν. Τους διδάσκει το τι σημαίνει να είσαι αφοσιωμένος, πόσο σημαντικός είναι ο χρόνος με τον εαυτό σου.

Το παιδί που θα μεγαλώσει με την γνώση των εσωτερικών του τόπων, θα είναι και εκείνο που θα σέβεται τα όρια του και ταυτόχρονα τα όρια των άλλων.

Το όχι μπορεί να ειπωθεί και αλλιώς.

Πάμε να το εξερευνήσουμε μαζί;
Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν κάνεις αυτό;
Ζωγράφισε μου αυτό που θέλεις.
Θα ζωγραφίσω και μετά θα έρθω.
Έλα να παίξουμε.
Τώρα νιώθω στεναχώρια, θα γράψω λίγο και θα επανέλθω.

Κάποια όρια θα έρθουν από τον πόνο, την προδοσία, την εγκατάλειψη, την μοναξιά.
Καιρός είναι να εξρευνήσουμε τα όρια που έρχονται από την εγγύτητα, από την αλληλοεξερεύνηση, την αγάπη, την ελευθερία στο κάθε πλάσμα να επιλέξει που θα δώσει την προσοχή και την φροντίδα του.
Όρια αγάπης.

Χάρις.

01/04/2026

Αυτή η φράση "έτσι είναι τα πράγματα", "έτσι είναι οι σχέσεις", "έτσι είναι οι άντρες", "έτσι είναι οι γυναίκες" , δεν μπορεί να συνεχίσει να θρέφει τον συμβιβασμό σε καταστάσεις που δε με χωράνε πια.

Μοιάζει με ταπ ταπ, χτύπημα στην πλάτη και σαν μια σιωπηλή συγκατάβαση στην προσωπική μου αίσθηση, αν όχι στην προσωπική μου δυστυχία.

Αν όντως, έπρεπε να συμπεριλάβουμε το τι ζούνε οι άλλοι για να δικαιολογήσουμε αυτό που επιλέγουμε να ζούμε και εμείς, δε θα είχαμε εφεύρει αεροπλάνα, δε θα είχαμε φτάσει στο φεγγάρι, δε θα μιλούσαμε και άλλες γλώσσες, δε θα κάναμε τίποτα παραπάνω από αυτό που μοιάζει να ζουν οι περισσότεροι.

Ακόμα και να επιλέξω να συμβιβαστώ με κάτι, θέλω να μου το πει η καρδιά μου, να το θέλω με την ψυχή μου ολόκληρη και όχι να το αποφασίσω επειδή έτσι κάνει και η γειτόνισσα.

Το "μπορώ να το κάνω αλλιώς", ήταν ήδη εδώ, είναι και θα συνεχίσει να υπάρχει για όλες εκείνες τις ψυχές που δε θέλουν άλλο να δικαιολογούν τις φυλακές τους.

Χρησιμοποιήστε το ελεύθερα.

Χάρις.

31/03/2026

Το 1934, ένα οκτάχρονο κορίτσι στο Λονδίνο είχε ήδη αποκτήσει κακή φήμη στο σχολείο.
Οι δάσκαλοί της την αποκαλούσαν ανήσυχη. Δεν μπορούσε να καθίσει ακίνητη. «Χανόταν» την ώρα του μαθήματος χωρίς να απορροφά τίποτα. Οι εργασίες της επέστρεφαν ημιτελείς. Η προσοχή της έφευγε τη στιγμή που η τάξη ησύχαζε.
Το κορίτσι ονομαζόταν Τζίλιαν Λιν.
Στο σχολείο της είχαν δώσει ένα παρατσούκλι: «Wriggle Bottom».
Δεν ήταν καλοπροαίρετο. Ήταν εκνευρισμός.
Ενώ οι άλλοι μαθητές κάθονταν και αντέγραφαν από τον πίνακα, τα πόδια της κινούνταν κάτω από το θρανίο. Τα χέρια της χτυπούσαν ρυθμικά. Οι ώμοι της λικνίζονταν σχεδόν ανεπαίσθητα, σαν να άκουγαν κάτι που δεν άκουγε κανείς άλλος.
Οι δάσκαλοι έγραφαν γράμματα στη μητέρα της. Κάτι δεν πήγαινε καλά, έλεγαν.
Ίσως είχε μαθησιακό πρόβλημα. Ίσως έπρεπε να φύγει από το κανονικό σχολείο.
Τότε δεν υπήρχαν άλλες λέξεις. Ένα παιδί που δεν καθόταν ήσυχο ήταν απλώς δύσκολο.
Η μητέρα της έκλεισε ραντεβού με έναν ειδικό.
Χρόνια αργότερα, η Τζίλιαν θυμόταν το δωμάτιο καθαρά. Ψηλά ράφια γεμάτα δερματόδετα βιβλία. Ένα μεγάλο ξύλινο γραφείο που έκοβε τον χώρο στα δύο. Μια σιωπή που σε έκανε να νιώθεις το σώμα σου πιο έντονα απ’ ό,τι συνήθως.
Ο γιατρός της ζήτησε να καθίσει όσο μιλούσε με τη μητέρα της.
Για σχεδόν είκοσι λεπτά άκουγε. Καθόταν πάνω στα χέρια της για να μην κινηθεί. Τα πόδια της ήθελαν να φύγουν. Δεν τα άφηνε.
Στο τέλος, ο γιατρός σηκώθηκε.
Είπε στη μητέρα της να βγουν για λίγο στον διάδρομο. Πριν φύγει, διέσχισε το δωμάτιο και άναψε σιωπηλά ένα ραδιόφωνο.
Η μουσική γέμισε τον χώρο.
Από το τζάμι της πόρτας στάθηκαν και κοίταξαν μέσα.
Μόλις η Τζίλιαν πίστεψε ότι έμεινε μόνη, σηκώθηκε.
Δεν δίστασε.
Ανέβηκε στην καρέκλα και κατέβηκε με ένα μικρό πήδημα. Τα χέρια της άνοιξαν στον αέρα και σχεδίασαν καμπύλες. Τα πόδια της βρήκαν ρυθμό πάνω στο πάτωμα. Στριφογύρισε, σταμάτησε, ξανακίνησε — όχι άτσαλα, αλλά με μια ακρίβεια που δεν είχε φανεί ποτέ μέσα στην τάξη.
Δεν έμοιαζε με το παιδί που «δεν πρόσεχε».
Ήταν απορροφημένη.
Χόρευε.
Ο γιατρός περίμενε λίγο πριν μιλήσει.
«Δεν έχει τίποτα», είπε τελικά. «Είναι χορεύτρια».
Η μητέρα της την πήγε σε σχολή χορού.
Εκεί, για πρώτη φορά, η κίνηση δεν ήταν πρόβλημα. Ήταν τρόπος να σταθεί μέσα στον κόσμο.
Άλλα παιδιά κινούνταν όπως εκείνη. Κανείς δεν της ζητούσε να μικρύνει για να χωρέσει.
Έμεινε.
Στα δεκαέξι της μπήκε στο Sadler’s Wells Ballet. Αργότερα χόρεψε στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου. Οι ρόλοι μεγάλωναν, αλλά αυτό που έφερνε στη σκηνή δεν ήταν μόνο τεχνική. Ήταν ένταση, σαν να περνούσε κάτι μέσα από το σώμα της και να έβγαινε προς τα έξω.
Με τα χρόνια στράφηκε στη χορογραφία.
Δεν έντυνε απλώς μια παράσταση με κινήσεις. Έχτιζε χαρακτήρες μέσα από αυτές. Το σώμα έλεγε πράγματα που δεν λέγονταν αλλιώς.
Το 1981, ο Άντριου Λόιντ Γουέμπερ της πρότεινε ένα μιούζικαλ βασισμένο σε ποιήματα για γάτες.
Η ιδέα φαινόταν παράξενη.
Η Τζίλιαν άρχισε να παρατηρεί γάτες. Πώς κινούνται, πώς σταματούν, πώς αλλάζουν κατεύθυνση χωρίς προειδοποίηση.
Αυτές τις μικρές λεπτομέρειες τις πήρε και τις μετέφερε στη σκηνή.
Το Cats έμεινε για δεκαετίες.
Ακολούθησε το Φάντασμα της Όπερας. Οι κινήσεις των σωμάτων, οι μεγάλες σκηνές, η ροή των ανθρώπων πάνω στη σκηνή — όλα είχαν τη δική της σφραγίδα.
Δούλεψε μια ζωή.
Το 2014 ανακηρύχθηκε Dame.
Το 2018, το θέατρο όπου είχε ξεκινήσει το Cats πήρε το όνομά της.
Την ίδια χρονιά πέθανε, στα ενενήντα δύο της.
Πολύ πριν από όλα αυτά, είχε καθίσει σε μια καρέκλα και προσπαθούσε να κρατήσει το σώμα της ακίνητο.
Δεν τα κατάφερε.
Και από εκεί ξεκίνησαν όλα. 🥹🫠

Το 1934, ένα οκτάχρονο κορίτσι στο Λονδίνο είχε ήδη αποκτήσει κακή φήμη στο σχολείο.
Οι δάσκαλοί της την αποκαλούσαν ανήσυχη. Δεν μπορούσε να καθίσει ακίνητη. «Χανόταν» την ώρα του μαθήματος χωρίς να απορροφά τίποτα. Οι εργασίες της επέστρεφαν ημιτελείς. Η προσοχή της έφευγε τη στιγμή που η τάξη ησύχαζε.
Το κορίτσι ονομαζόταν Τζίλιαν Λιν.
Στο σχολείο της είχαν δώσει ένα παρατσούκλι: «Wriggle Bottom».
Δεν ήταν καλοπροαίρετο. Ήταν εκνευρισμός.
Ενώ οι άλλοι μαθητές κάθονταν και αντέγραφαν από τον πίνακα, τα πόδια της κινούνταν κάτω από το θρανίο. Τα χέρια της χτυπούσαν ρυθμικά. Οι ώμοι της λικνίζονταν σχεδόν ανεπαίσθητα, σαν να άκουγαν κάτι που δεν άκουγε κανείς άλλος.
Οι δάσκαλοι έγραφαν γράμματα στη μητέρα της. Κάτι δεν πήγαινε καλά, έλεγαν.
Ίσως είχε μαθησιακό πρόβλημα. Ίσως έπρεπε να φύγει από το κανονικό σχολείο.
Τότε δεν υπήρχαν άλλες λέξεις. Ένα παιδί που δεν καθόταν ήσυχο ήταν απλώς δύσκολο.
Η μητέρα της έκλεισε ραντεβού με έναν ειδικό.
Χρόνια αργότερα, η Τζίλιαν θυμόταν το δωμάτιο καθαρά. Ψηλά ράφια γεμάτα δερματόδετα βιβλία. Ένα μεγάλο ξύλινο γραφείο που έκοβε τον χώρο στα δύο. Μια σιωπή που σε έκανε να νιώθεις το σώμα σου πιο έντονα απ’ ό,τι συνήθως.
Ο γιατρός της ζήτησε να καθίσει όσο μιλούσε με τη μητέρα της.
Για σχεδόν είκοσι λεπτά άκουγε. Καθόταν πάνω στα χέρια της για να μην κινηθεί. Τα πόδια της ήθελαν να φύγουν. Δεν τα άφηνε.
Στο τέλος, ο γιατρός σηκώθηκε.
Είπε στη μητέρα της να βγουν για λίγο στον διάδρομο. Πριν φύγει, διέσχισε το δωμάτιο και άναψε σιωπηλά ένα ραδιόφωνο.
Η μουσική γέμισε τον χώρο.
Από το τζάμι της πόρτας στάθηκαν και κοίταξαν μέσα.
Μόλις η Τζίλιαν πίστεψε ότι έμεινε μόνη, σηκώθηκε.
Δεν δίστασε.
Ανέβηκε στην καρέκλα και κατέβηκε με ένα μικρό πήδημα. Τα χέρια της άνοιξαν στον αέρα και σχεδίασαν καμπύλες. Τα πόδια της βρήκαν ρυθμό πάνω στο πάτωμα. Στριφογύρισε, σταμάτησε, ξανακίνησε — όχι άτσαλα, αλλά με μια ακρίβεια που δεν είχε φανεί ποτέ μέσα στην τάξη.
Δεν έμοιαζε με το παιδί που «δεν πρόσεχε».
Ήταν απορροφημένη.
Χόρευε.
Ο γιατρός περίμενε λίγο πριν μιλήσει.
«Δεν έχει τίποτα», είπε τελικά. «Είναι χορεύτρια».
Η μητέρα της την πήγε σε σχολή χορού.
Εκεί, για πρώτη φορά, η κίνηση δεν ήταν πρόβλημα. Ήταν τρόπος να σταθεί μέσα στον κόσμο.
Άλλα παιδιά κινούνταν όπως εκείνη. Κανείς δεν της ζητούσε να μικρύνει για να χωρέσει.
Έμεινε.
Στα δεκαέξι της μπήκε στο Sadler’s Wells Ballet. Αργότερα χόρεψε στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου. Οι ρόλοι μεγάλωναν, αλλά αυτό που έφερνε στη σκηνή δεν ήταν μόνο τεχνική. Ήταν ένταση, σαν να περνούσε κάτι μέσα από το σώμα της και να έβγαινε προς τα έξω.
Με τα χρόνια στράφηκε στη χορογραφία.
Δεν έντυνε απλώς μια παράσταση με κινήσεις. Έχτιζε χαρακτήρες μέσα από αυτές. Το σώμα έλεγε πράγματα που δεν λέγονταν αλλιώς.
Το 1981, ο Άντριου Λόιντ Γουέμπερ της πρότεινε ένα μιούζικαλ βασισμένο σε ποιήματα για γάτες.
Η ιδέα φαινόταν παράξενη.
Η Τζίλιαν άρχισε να παρατηρεί γάτες. Πώς κινούνται, πώς σταματούν, πώς αλλάζουν κατεύθυνση χωρίς προειδοποίηση.
Αυτές τις μικρές λεπτομέρειες τις πήρε και τις μετέφερε στη σκηνή.
Το Cats έμεινε για δεκαετίες.
Ακολούθησε το Φάντασμα της Όπερας. Οι κινήσεις των σωμάτων, οι μεγάλες σκηνές, η ροή των ανθρώπων πάνω στη σκηνή — όλα είχαν τη δική της σφραγίδα.
Δούλεψε μια ζωή.
Το 2014 ανακηρύχθηκε Dame.
Το 2018, το θέατρο όπου είχε ξεκινήσει το Cats πήρε το όνομά της.
Την ίδια χρονιά πέθανε, στα ενενήντα δύο της.
Πολύ πριν από όλα αυτά, είχε καθίσει σε μια καρέκλα και προσπαθούσε να κρατήσει το σώμα της ακίνητο.
Δεν τα κατάφερε.
Και από εκεί ξεκίνησαν όλα.

27/03/2026

Η Anne Lamott μιλά για μια μορφή αυτογνωσίας που δεν είναι καθόλου ωραία ή «ιδανική». Είναι αυτή που έρχεται όταν δεν μπορείς να φύγεις από το δωμάτιο, όταν ένα μικρό παιδί εξαρτάται από σένα και σε αναγκάζει να δεις ποια είσαι πραγματικά όταν πιέζεσαι. Όχι ο «καλός» εαυτός που δείχνεις στους άλλους, αλλά εκείνος που είναι κουρασμένος, εκνευρισμένος, πληγώνεται εύκολα και μερικές φορές θυμώνει χωρίς λόγο.

Στο Operating Instructions, η Lamott είναι μόνη, νηφάλια μετά από δύσκολα χρόνια, και μεγαλώνει τον γιο της κοντά στα σαράντα της. Δεν είχε αυταπάτες για τον εαυτό της. Κι όμως, η μητρότητα την ξάφνιασε. Γιατί άλλο είναι να σκέφτεσαι και να αναλύεις τον εαυτό σου, και άλλο να στέκεσαι στις τρεις το πρωί πάνω από μια κούνια και να νιώθεις θυμό επειδή το μωρό δεν κοιμάται.

Η λέξη «μυστικό» εδώ είναι σημαντική. Όλοι ξέρουμε ότι δεν είμαστε τέλειοι. Λέμε ότι είμαστε ανυπόμονοι ή λίγο αυστηροί. Αλλά υπάρχουν κομμάτια του εαυτού μας που δεν τα βλέπουμε καθαρά. Η γονεϊκότητα τα φέρνει στην επιφάνεια, γιατί όλα είναι άμεσα. Δεν μπορείς να λες ότι είσαι γενναιόδωρος αν μέσα σου σκέφτεσαι αν αξίζει να σηκωθείς για το μωρό που κλαίει. Δεν μπορείς να πιστεύεις ότι δίνεις τα πάντα χωρίς όρια, όταν νιώθεις έστω και μια στιγμή ζήλια για το πόσο ελεύθερο είναι το παιδί σου από ευθύνες.

Υπάρχει και κάτι πολιτισμικό εδώ. Πολλές γυναίκες μεγάλωσαν με την ιδέα ότι η μητρότητα θα τους δώσει βαθύ νόημα. Αργότερα προστέθηκαν και η καριέρα και η ανεξαρτησία, αλλά η βασική υπόσχεση έμεινε: «εκεί θα βρεις την ολοκλήρωση». Όταν όμως η Lamott μιλά για θυμό, σύγχυση και ένταση, σπάει αυτή την εικόνα. Δείχνει ότι το νόημα δεν ακυρώνει τον θυμό. Μερικές φορές τον κάνει πιο δυνατό. Όσο πιο πολύ νοιάζεσαι, τόσο περισσότερα ρισκάρεις να χάσεις — χρόνο, ταυτότητα, σιγουριά — και αυτό πονά.

Η Rachel Cusk έγραψε κάτι παρόμοιο στο A Life’s Work και πολλοί τη βρήκαν ψυχρή. Θυμάμαι να νιώθω ότι ήθελα να την υπερασπιστώ, αλλά και να μαλακώσω αυτά που έλεγε. Γιατί αν είναι αλήθεια, τότε η μητέρα δεν είναι πάντα καλή και ήρεμη. Μπορεί να είναι νευρική, κουρασμένη, ακόμα και μικρόψυχη. Και αυτό δεν ταιριάζει εύκολα με την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Η Lamott λέει επίσης κάτι πολύ αληθινό: ότι με ένα παιδί δεν μπορείς απλά να φύγεις. Πριν, αν ήσουν θυμωμένη, μπορούσες να βγεις έξω ή να αποσπαστείς με κάτι άλλο. Τώρα, μένεις εκεί. Ακόμα κι όταν δεν είσαι στην καλύτερη φάση σου. Αυτό μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τον εαυτό σου καλύτερα, αλλά μπορεί και να σε πιέσει πολύ. Σου δείχνει ότι η «ηρεμία» που είχες πριν ίσως υπήρχε επειδή μπορούσες να απομακρυνθείς.

Υπάρχει και το θέμα του ελέγχου. Πολλές γυναίκες έχουν μάθει να οργανώνουν τα πάντα και να προβλέπουν καταστάσεις. Ένα μωρό όμως τα ανατρέπει όλα. Δεν ακολουθεί πρόγραμμα. Και τότε βλέπεις πόσο εύκολα χάνεται η υπομονή σου όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα σχεδίασες. Ίσως καταλάβεις ότι αυτό που νόμιζες «αντοχή» ήταν απλώς η ανάγκη να έχεις τα πράγματα υπό έλεγχο.

Φυσικά, η μητρότητα μπορεί να σε αλλάξει προς το καλύτερο. Να σε κάνει πιο συμπονετική, να σου δείξει τι έχει πραγματική σημασία. Αλλά αυτή η αλλαγή περιλαμβάνει και δύσκολα συναισθήματα. Δεν γίνεται να νιώσεις περισσότερα χωρίς να έρθεις και αντιμέτωπη με θυμό που δεν θέλεις να δεις. Μερικές φορές αυτός ο θυμός έχει ρίζες στο παρελθόν σου. Βλέπεις πιο καθαρά τους γονείς σου — και κάποιες φορές βλέπεις τον εαυτό σου να τους μοιάζει, ακόμα κι αν είχες υποσχεθεί το αντίθετο. Αυτό μπορεί να πονά, αλλά φέρνει και κατανόηση.

Αυτό που ξεχωρίζει στη Lamott είναι ότι δεν λέει πως αν αντιμετωπίσεις όλα αυτά, θα γίνεις ήρεμη. Μερικές φορές απλώς συνειδητοποιείς ότι έχεις μέσα σου και αυτή την πλευρά. Και ίσως αυτό αρκεί — να το βλέπεις, πριν γίνει κάτι κακό, και να μην προσποιείσαι ότι δεν υπάρχει.

Ναι, υπάρχει ρίσκο να τα παραδέχεσαι όλα αυτά. Μπορεί να ακουστεί σαν αχαριστία. Αλλά ίσως είναι απλώς η πραγματική ενηλικίωση: να μένεις εκεί, με το παιδί σου και με τον αληθινό σου εαυτό, και να καταλαβαίνεις ότι και οι δύο μεγαλώνετε μαζί — και ότι κανείς δεν είναι τόσο τέλειος όσο φανταζόταν.

Echoes of Women

Από Αγγελική Μπολουδάκη.

25/03/2026

Καλημέρα 🌼