Παπανδρέου Π. Στυλιανός, MD MSc - Παθολόγος

13/02/2026

🎉Το πρώτο υγειονομικό espressάκι του 2026 είναι εδώ και δημοσιεύεται στοχευμένα μετά την Τσικνοπέμπτη 😂

📢Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα από τα αγαπημένα μου και πιο επίκαιρα μεταβολικά θέματα… όπως πάντα από τη δική μας, «ιδιαίτερη» σκοπιά!

🟡Vol. 12: Φαινόμενο ινκρετίνης και ενέσιμα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας

🍬Η γλυκόζη είναι ένας απλός, αλλά πολύ βασικός υδατάνθρακας στη βιολογία.
🧪Η ινσουλίνη αποτελεί τον κύριο διαμεσολαβητή με τον οποίο ο οργανισμός αξιοποιεί τη γλυκόζη ως «καύσιμο», για να επιτελέσει μία σειρά από σημαντικές λειτουργίες.
📜Ως Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) ορίζεται η διαταραχή στο μεταβολισμό των υδατανθράκων με κύριο χαρακτηριστικό τη μειωμένη έκκριση ή την αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης.

🧐Η χορήγηση γλυκόζης από το στόμα οδηγεί σε μεγαλύτερη έκκριση ινσουλίνης από τον οργανισμό, συγκριτικά με την ενδοφλέβια χορήγηση γλυκόζης. Αυτό οφείλεται κυρίως στη δράση δύο ορμονών που εκκρίνονται από το έντερο μετά το γεύμα. Ονομάζονται ινκρετίνες και είναι το GLP-1(Glucagon like peptide-1) και το GIP(Glucose-dependent insulinotropic polypeptide). Οι ασθενείς με ΣΔ εμφανίζουν σημαντική μείωση του φαινομένου της ινκρετίνης.

✅Προέκυψαν, λοιπόν, φάρμακα τα οποία μιμούνται τη δράση των ινκρετινών. Οι GLP-1 αγωνιστές, όπως ονομάστηκαν, με κύριους εκπροσώπους τη λιραγλουτίδη, την ντουλαγλουτίδη και τη σεμαγλουτίδη, αποτελούν ιδιαίτερα αξιόπιστα και αποτελεσματικά φάρμακα για τη ρύθμιση του ΣΔ. Σχετικά πρόσφατα, προστέθηκε και η νέα κατηγορία των διπλών (GLP-1 και GIP) αγωνιστών, με βασικό εκπρόσωπο την τιρζεπατίδη.

🔍Πέραν της έκκρισης ινσουλίνης, όμως, οι ινκρετίνες επιτελούν και άλλες, ανεξάρτητες δράσεις, όπως μείωση της έκκρισης του γλουκαγόνου (αποτελεί ανταγωνιστική ορμόνη της ινσουλίνης), επιβράδυνση της κένωσης του στομάχου και αύξηση του αισθήματος κορεσμού. Αυτές οδηγούν σε μειωμένη πρόσληψη τροφής και ,κατά συνέπεια, σε ελάττωση του σωματικού βάρους.

‼️Έτσι, λοιπόν, οι αγωνιστές ινκρετινών έχουν επιστρατευτεί και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ΣΔ. O τρόπος χορήγησης είναι μία εβδομαδιαία υποδόρια ένεση. Τα αποτελέσματα είναι, ομολογουμένως, εντυπωσιακά.

🇬🇷Ας δούμε μία σύντομη σύνοψη όσων ισχύουν στην Ελλάδα για τη συνταγογράφηση και την αποζημίωση των παραπάνω φαρμάκων.

🏥Μέχρι πρόσφατα, το μόνο αποζημιούμενο φάρμακο για την παχυσαρκία ήταν η λιραγλουτίδη (Saxenda), στις προβλεπόμενες για την παχυσαρκία δόσεις. Οι προϋποθέσεις ήταν αυστηρές -δείκτης μάζας σώματος (BMI) > 40 και ένα συνοδό επιβαρυντικό νόσημα- και η συνταγογράφηση γινόταν μόνο από εξειδικευμένα, νοσοκομειακά Κέντρα Παχυσαρκίας.
⚫️Η ντουλαγλουτίδη συνταγογραφείται και αποζημιώνεται με την εμπορική ονομασία Trulicity αποκλειστικά για ΣΔ και δεν έχει λάβει επίσημη ένδειξη για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
🟣Η σεμαγλουτίδη συνταγογραφείται εδώ και χρόνια σε δοσολογίες μέχρι 1 mg με την εμπορική ονομασία Ozempic, αλλά αποζημιώνεται αποκλειστικά για ΣΔ. Οι υψηλότερες δόσεις 1,7 και 2,4 mg, που έχουν καλύτερο αποτέλεσμα στην απώλεια βάρους, υπάρχουν με την εμπορική ονομασία Wegovy, που είναι μη συνταγογραφούμενο.
🟥Η τιρζεπατίδη κυκλοφόρησε πρόσφατα και στη χώρα μας με την επωνυμία Mounjaro, που είναι μη συνταγογραφούμενο.

♨️Μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω», από το Δεκέμβριο του 2025 έχει ξεκινήσει η δωρεάν χορήγηση Wegovy και Mounjaro σε δικαιούχους. Η διαδικασία απαιτεί τη διενέργεια των δωρεάν αιματολογικών εξετάσεων καρδιαγγειακού κινδύνου και ,κατόπιν, δωρεάν επίσκεψη σε συμβεβλημένο ιατρό για αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και καταγραφή ιατρικών στοιχείων. Τα κριτήρια είναι , πλέον, λιγότερο αυστηρά (BMI >37 και ένα συνοδό επιβαρυντικό νόσημα ή BMI>40) και η διαδικασία δεν απαιτεί επίσκεψη σε εξειδικευμένο νοσοκομειακό Κέντρο Παχυσαρκίας.

🔛💲Φυσικά, αρκετά άτομα με παχυσαρκία έχουν ήδη ξεκινήσει να λαμβάνουν κάποια ενέσιμη θεραπεία με δικά τους έξοδα.
🆘Εδώ να κάνουμε μερικές σημαντικές επισημάνσεις!
🆗Τα φάρμακα είναι ασφαλή και αποτελεσματικά με πολλαπλές ευνοϊκές επιδράσεις (καρδιαγγειακές, μείωση λιπιδίων κ.α.). ⚠️Ωστόσο, απαιτείται στενή ιατρική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας και διασφάλιση των εξής:
1️⃣Αξιολόγηση του προβλεπόμενου εργαστηριακού ελέγχου πριν την έναρξη της θεραπείας
2️⃣Έλεγχος αντενδείξεων πριν την έναρξη της θεραπείας
3️⃣Τακτικός εργαστηριακός επανέλεγχος
4️⃣Παρακολούθηση για εμφάνιση σπάνιων ανεπιθύμητων ενεργειών
5️⃣Σταδιακή αύξηση της δοσολογίας και διαχείριση των πολύ συχνών γαστρεντερικών ανεπιθύμητων ενεργειών

💎Τα σημαντικότερα μηνύματα
🔥💦Οι θεραπείες δεν προσφέρουν μόνιμο αποτέλεσμα. Απαιτούνται, ταυτόχρονα, δραστικές παρεμβάσεις στη διατροφή και την αερόβια φυσική δραστηριότητα. Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι ένας μακρύς δρόμος. Αυτά τα φάρμακα είναι πολύ χρήσιμα εργαλεία στα χέρια μας, αλλά δεν πρέπει να τα προσεγγίζουμε ως μία μέθοδο οριστικής και γρήγορης απώλειας όσων κιλών επιθυμούμε. Ο ρόλος των γιατρών για την ορθή προσέγγιση της θεραπείας είναι καθοριστικός.

🔜👀Και μια σύντομη ματιά στο μέλλον. Μελετώνται η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα μεγαλύτερων δόσεων από αυτές που ήδη χορηγούνται για τα υπάρχοντα φάρμακα.
💊Επίσης, σύντομα θα κυκλοφορήσουν φάρμακα αυτής της κατηγορίας για χορήγηση από το στόμα.
ℹ️Τέλος, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα προκύπτουν για το cotadutide (στα ελληνικά μάλλον θα το λέγαμε κοταντουτίδη 😜), το οποίο αποτελεί πειραματικό φάρμακο και εκπρόσωπο μιας νέας κατηγορίας που βασίζεται στο φαινόμενο της ινκρετίνης, τους διπλούς αγωνιστές GLP-1 και γλουκαγόνου.

#Παχυσαρκία #ΕσωτερικήΠαθολογία #ΑπώλειαΒάρους #ΜεταβολικήΥγεία

21/01/2026

🎓Ο Ιπποκράτης συναντά το AI🌐

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ #3: "Εν οίδα ότι ουδέν οίδα"

⏪️Στο προηγούμενο επεισόδιο είδαμε γιατί το "τίποτα" μπορεί να είναι η πιο σωστή απόφαση.

➡️Σήμερα, θα ασχοληθούμε με τις πιο δύσκολες λέξεις που μπορεί να πει ένας γιατρός.

🧔‍♂️Ο Νίκος είναι 42 ετών. Επισκέπτεται για 3η φορά τους τελευταίους μήνες γιατρό.
«Είμαι συνέχεια κουρασμένος. Δεν μπορώ να δουλέψω, να παίξω με τα παιδιά μου. Κάτι δεν πάει καλά, το νιώθω.»

Όλες οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές.
Οι προηγούμενοι γιατροί το απέδωσαν στο άγχος, στην ηλικία, στις λίγες ώρες ύπνου και στην πολλή δουλειά.
Ο ίδιος δεν έχει πειστεί, ψάχνει και περιμένει απάντηση.

Ο γιατρός αυτήν τη φορά αποφασίζει να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση:
«Δεν ξέρω τι έχετε.
Αλλά σας πιστεύω ότι κάτι δεν πάει καλά. Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ψάξουμε βαθύτερα.
Θα χρειαστούμε και βοήθεια από γιατρούς άλλων ειδικοτήτων, οι οποίοι ξέρουν πράγματα που εγώ δεν ξέρω.»

👩‍🦰Η κυρία Μαρία είναι 58 ετών και αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα στο ήπαρ. Ζητάει τη γνώμη τρίτου γιατρού, επειδή οι δύο προηγούμενοι έχουν δώσει αντικρουόμενες συστάσεις.

Γιατρός Α: «Προτείνω την άμεση έναρξη θεραπείας. Αν η θεραπεία βοηθήσει θα έχουμε επιβεβαιώσει και τη διάγνωση.»

Γιατρός Β: «Ας περιμένουμε και ας επαναλάβουμε τις εξετάσεις σε λίγο καιρό. Θα χρειαστούν και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις πριν φτάσουμε να μιλήσουμε για θεραπεία.»

Η θέση του γιατρού ακόμα δυσκολότερη.
«Δεν ξέρω ποιος έχει 'δίκιο' και αν υπάρχει ένα μόνο 'σωστό' για την περίπτωσή σας.
Ας αναλύσουμε μαζί τις δύο διαφορετικές προσεγγίσεις, τα πλεονεκτήματα, τους κινδύνους, καθώς και τι ανησυχεί εσάς περισσότερο. Έπειτα θα αποφασίσετε εσείς.»

✅Ο Νίκος υπεβλήθη σε πιο εξειδικευμένες εξετάσεις και διαγνώστηκε με μια σπάνια ορμονική διαταραχή. Έλαβε θεραπεία και οδηγήθηκε σε πλήρη ίαση.
6 μήνες μετά:
«Γιατρέ, αυτό το 'δεν ξέρω' ίσως ήταν που με έσωσε.»

ℹ️Η κυρία Μαρία, ένα χρόνο μετά, με το ηπατολογικό της πρόβλημα σε ύφεση, επισκέπτεται τον τρίτο γιατρό με τον οποίο και συνέχισε:
«Όταν μου είπατε 'δεν ξέρω', στην αρχή τρόμαξα και ένιωσα ότι θα με μπερδέψετε ακόμα περισσότερο. Μετά συνειδητοποίησα ότι η προσέγγιση σας, ο σεβασμός που μου δώσατε και το δικαίωμα να επιλέξω στην πραγματικότητα ενίσχυσαν την αυτοπεποίθησή μου.»

🤔💭Σκέφτομαι αυτές τις δύο ιστορίες και ρωτάω ένα πρόγραμμα AI:
«Τι θα απαντούσες αν ασθενής σε ρωτούσε κάτι που δεν ξέρεις;»
-Με βάση τα δεδομένα μου, η πιθανότερη διάγνωση είναι...

⚠️Το να μη λες "Δεν ξέρω." όταν έχεις αμφιβολία ή να δίνεις απαντήσεις ακόμα κι όταν δεν πρέπει είναι πρόβλημα. Η ψευδής βεβαιότητα μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Η στατιστική λέει τι συμβαίνει σε χιλιάδες ανθρώπους – όχι, απαραίτητα, τι θα συμβεί στο συγκεκριμένο άνθρωπο μπροστά μας.

👨‍⚕️Ο γιατρός έχει την πολυτέλεια - και την υποχρέωση - να πει "δεν ξέρω".
Και αυτό τον κάνει πιο σοφό από οποιοδήποτε αλγόριθμο.

📜«Εν οίδα ότι ουδέν οίδα» - Αποδίδεται στο Σωκράτη.
"Ξέρω ένα πράγμα: ότι δεν ξέρω τίποτα."

‼️Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο δεν ξέρω τίποτα και στο ξέρω ότι δεν ξέρω.
Ο Σωκράτης μας δίδαξε ότι το να αναγνωρίζεις τα όρια της γνώσης σου σε κάνει σοφότερο.

🗣️🫣Στην ιατρική πιεζόμαστε να δίνουμε απαντήσεις, πάντα, αμέσως.
Οι ασθενείς περιμένουν απαντήσεις.
Το σύστημα απαιτεί απαντήσεις (λίγα λεπτά ανά ασθενή - δώσε διάγνωση, επόμενος)
Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης έχει μια απάντηση για όλα και άφθονη πληροφορία για τα πάντα.

🔍Έτσι, δίνουμε απαντήσεις - ακόμα κι όταν δεν είμαστε σίγουροι. Το "δεν ξέρω" φαίνεται σαν αποτυχία.

👉Αλλά δεν είναι.
Το "δεν ξέρω" μπορεί να δείχνει σοφία και όχι αδυναμία.

💎Χιλιάδες χρόνια μετά τον Σωκράτη, μόνο αν αναγνωρίζεις πότε δεν ξέρεις και έχεις το θάρρος να το πεις, μπορείς:
Να ψάξεις για την αλήθεια (αντί να κολλήσεις σε λάθος διάγνωση)
Να ζητήσεις βοήθεια (αντί να προσποιηθείς ότι ξέρεις)
Να σεβαστείς τον ασθενή και να συναποφασίσετε (αντί να του επιβάλεις την "σωστή" απόφαση)

📣Στο επόμενο επεισόδιο:
Μπορεί το σώμα να θεραπεύσει καλύτερα από εμάς αν του δώσουμε την ευκαιρία;

#ΔενΞέρω #ΣωκράτηςΚαιΙατρική #ΙατρικήΦιλοσοφία #ΕλληνικήΙατρική #Παθολογία

21/01/2026

🎂Πρόσφατα συμπληρώθηκε ένας χρόνος λειτουργίας του ιατρείου και θέλω να ευχαριστήσω, για μία ακόμα φορά, όσες και όσους με εμπιστεύονται.

🍾Θέλω, επίσης, να ευχηθώ καλή χρονιά με υγεία και χαρούμενες στιγμές!

🙏Ας είναι μία χρονιά με δημιουργικότητα, έμπνευση και πρόοδο.

🎯Για το δεύτερο χρόνο λειτουργίας, στόχοι μου είναι το αμέριστο ενδιαφέρον και οι ακόμα ποιοτικότερες υπηρεσίες σε κάθε ασθενή.

23/12/2025

📣Το ιατρείο θα παραμείνει κλειστό κατά την εορταστική περίοδο από 25 έως 28 Δεκεμβρίου, 31 Δεκεμβρίου και 1 Ιανουαρίου καθώς και 6 Ιανουαρίου.

💎Το τελευταίο διάστημα εργαζόμαστε πυρετωδώς για όσα θα έρθουν με το νέο έτος:
-Νέα ιστοσελίδα
-Επεισόδιο 3 'Ο Ιπποκράτης συναντά το AI'
-Υγειονομικό espressάκι για τα ενέσιμα φάρμακα κατά της Παχυσαρκίας
🎥😎Υπάρχει, επίσης, η σκέψη για ένα επετειακό υγειονομικό espressάκι σε μορφή βίντεο με αφορμή τον ένα χρόνο λειτουργίας του ιατρείου.

🙏Θέλω μέσα από την καρδιά μου να ευχαριστήσω όσες και όσους με εμπιστεύτηκαν την χρονιά που πέρασε.

🥰🎄Εύχομαι καλές γιορτές με υγεία, χαμόγελο, αγάπη και ζεστασιά.

28/11/2025

🐱Ο γάτος Όσκαρ και η συγκινητική (αλλά μακάβρια) ιστορία του

🙂Σήμερα σας έχω μία ιστορία με τελείως διαφορετικό ύφος από τα συνηθισμένα.

🏥Βρισκόμαστε σε ένα Κέντρο Αποκατάστασης της Αμερικής το 2005.

🧓🛏️Οι θάλαμοι γεμάτοι με υπερήλικες ασθενείς που φιλοξενούνται για το τελευταίο στάδιο της ζωής τους.

😻Κάπου εκεί και ο Όσκαρ. Ο γάτος-σήμα κατατεθέν του νοσηλευτικού ιδρύματος. Φιλοξενείται και αυτός εκεί, είναι το σπίτι του.

😼Ο Όσκαρ είναι ανεξάρτητος και αγέρωχος, δε θέλει και πολλά πολλά. Το φαγητό του, το παιχνίδι του, τη βόλτα του και τη σιέστα του.

👀Κάπου ανάμεσα σε αυτά, όμως, κάνει και την επίσκεψη στους θαλάμους, σαν άλλος διευθυντής κλινικής. Η ιατρική του εκτίμηση στους ασθενείς είναι σχεδόν πάντα σύντομη και από την πόρτα του θαλάμου.

🥰Μοναδική εξαίρεση είναι όταν έχει φτάσει το τέλος.
Ο Όσκαρ τότε αφιερώνει παραπάνω χρόνο, ανεβαίνει στο κρεβάτι του ασθενούς, κουρνιάζει κοντά του και του προσφέρει ένα ζεστό και γεμάτο αγάπη αντίο από τα επίγεια.

🤯‼️Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι ο Όσκαρ προέβλεψε με επιτυχία περισσότερους από 100 θανάτους ασθενών στο συγκεκριμένο ίδρυμα κατά τη διάρκεια των ετών που έζησε εκεί. Μάλιστα, το υγειονομικό προσωπικό είχε φτάσει σε σημείο να θεωρεί την επίσκεψη του γάτου σχεδόν απόλυτη ένδειξη επικείμενου θανάτου και πολλές φορές ενημέρωνε το συγγενικό περιβάλλον για τον επικείμενο θάνατο χωρίς να υπάρχουν αντικειμενικά σημάδια επιδείνωσης της υγείας του ασθενούς.

✅Η παραπάνω ιστορία μόνο παραμύθι δεν είναι, αφού δημοσιεύτηκε από τη Διευθύντρια της Κλινικής σε ένα από τα πιο έγκριτα επιστημονικά ιατρικά περιοδικά παγκοσμίως, το New England Journal of Medicine, το 2007. (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp078108)

🤔🐶Πώς το έκανε, όμως, ο Όσκαρ; Ήταν ένστικτο, βιοχημεία, νευροεπιστήμη; Δεν μπορούμε να ξέρουμε με βεβαιότητα. Υπάρχουν, άλλωστε, και πολλές άλλες ιστορίες με ζώα που ένιωσαν ή προέβλεψαν θέματα υγείας των ανθρώπων τους …

😺Όπως και να έχει, η ιστορία του Όσκαρ είναι μια ωραία ιστορία.

20/11/2025

🎓Ο Ιπποκράτης συναντά το AI🌐

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ #2: Ωφελείν ή μη βλάπτειν

👴Δευτέρα πρωί:
Ο κύριος Μανώλης, 70 ετών. Πάσχει μεταξύ άλλων από Σακχαρώδη Διαβήτη. Παίρνει ήδη αρκετά χάπια - κάποιες φορές τα ξεχνάει.
«Γιατρέ, ο φίλος μου μού είπε για ένα νεότερο φάρμακο για το σάκχαρο. Θέλω κι εγώ.»

👩‍🦳Τρίτη απόγευμα:
Η κυρία Νικολέτα, κοντά στα 65. Λαμβάνει ήδη διάφορα φάρμακα για αγγειακά και μεταβολικά θέματα. Ταλαιπωρείται από μυϊκούς πόνους τα τελευταία χρόνια.
«Γιατρέ, η χοληστερόλη μου είναι τσιμπημένη, αλλά φοβάμαι μήπως το χάπι κάνει χειρότερα τους πόνους.»

👱‍♀️Τετάρτη μεσημέρι:
Η Άννα, 30 ετών. Συμπτώματα λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού εδώ και 4 μέρες.
«Γιατρέ, θέλω αντιβιοτικό, για να μη χειροτερέψω. Άσε που θέλω να προλάβω να γίνω καλά, σε 3 μέρες φεύγω στο εξωτερικό.»

🧔Παρασκευή πρωί:
Ο κύριος Γιάννης, λάτρης των συμπληρωμάτων. Παίρνει ήδη 5-6 διαφορετικά.
«Γιατρέ, έχω ακούσει για συμπληρώματα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό και ρίχνουν τη χοληστερίνη. Ποια να πάρω;»

💡Τέσσερις διαφορετικές ιστορίες.
Ένα κοινό σημείο:
Όλοι περιμένουν - ή ζητούν - να προσθέσω κάτι.

📜Και σε όλες αυτές τις στιγμές, ακούω μια φωνή - 2.400 χρόνια πριν:
«Ἀσκέειν, περὶ τὰ νουσήματα, δύο, ὠφελέειν, ἢ μὴ βλάπτειν»
Ιπποκράτης, Επιδημίαι, Βιβλίο Ι, 400 π.Χ.
"Άσκησε δύο πράγματα στην αντιμετώπιση της ασθένειας: ή βοήθησε ή μην βλάψεις τον ασθενή."

⏩️Μεταγενέστερα, η φράση συνοψίστηκε ως:
"Primum non nocere" - Πρώτον μη βλάπτειν.

🌠🔥Το μάθημα; Πριν σκεφτείς τι να κάνεις, σκέψου μήπως βλάψεις.
Σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις, το να προσθέσω κάτι θα ήταν η εύκολη επιλογή.
Αλλά θα ήταν και η σωστή;

🤔Ο κύριος Μανώλης:
Ήδη ξεχνάει τα χάπια που παίρνει. Ένα 6ο ή 7ο θα βοηθήσει ή θα τον μπερδέψει ακόμα περισσότερο;
🤔Η κυρία Νικολέτα:
Το χάπι της χοληστερίνης μπορεί να επιδεινώσει τη μυοπάθειά της. Τα επίπεδα χοληστερόλης δεν είναι ιδανικά ούτε, όμως, απαγορευτικά υψηλά. Το χάπι θα βοηθήσει ή θα την κάνει να υποφέρει ακόμα περισσότερο;
🤔Η Άννα:
Έχει ίωση. Το αντιβιοτικό δεν θα βοηθήσει καθόλου. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να φέρει κολπίτιδα, διάρροια ή ναυτία και να είναι ακόμα χειρότερα στο ταξίδι της.
🤔Ο κύριος Γιάννης:
Τα συμπληρώματα συχνά δεν κάνουν αυτό που υπόσχονται. Δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι αντικαθιστούν υγιεινές συνήθειες άσκησης και διατροφής. Μπορούν να έχουν αλληλεπιδράσεις. Τέλος, το "φυσικό" δε σημαίνει πάντα "ασφαλές".

🤖💻Χρησιμοποιώ υπολογιστικά συστήματα, οδηγούς θεραπείας, αλγορίθμους.
Και συχνά μου λένε: "Πρόσθεσε αυτό."
• "Το σάκχαρο δεν είναι ιδανικό → Αύξησε θεραπεία"
• "Χοληστερίνη υψηλή → Ξεκίνα φάρμακο"
• "Ο ασθενής έχει αυτό → Πρότεινε εκείνο"

❌Το AI και τα πρωτόκολλα δεν είναι σχεδιασμένα να βλέπουν:
• Τον μπερδεμένο ασθενή με το σακουλάκι γεμάτο χάπια
• Τη γυναίκα που ήδη πονάει και φοβάται
• Την ίωση που θα περάσει μόνη της σε 3 μέρες
• Το marketing πίσω από τα συμπληρώματα

✅Οι αποφάσεις μου:
📌Στον κύριο Μανώλη: "Ας κάνουμε τα υπάρχοντα χάπια να δουλέψουν σωστά πρώτα. Πάρτε ένα κουτί που τα χωρίζει ανά μέρα, για να μην τα ξεχνάτε."
📌Στην κυρία Νικολέτα: "Με δεδομένα τους πόνους σας και τη χοληστερίνη που δεν είναι επικίνδυνα υψηλή, το ρίσκο είναι μεγαλύτερο από το όφελος. Ας δοκιμάσουμε καλύτερη διατροφή και περισσότερη άσκηση πρώτα."
📌Στην Άννα: "Το αντιβιοτικό δεν θα σε κάνει καλύτερα. Ξεκούραση, υγρά, υποστηρικτικά μέτρα. Σε 2-3 μέρες θα είσαι καλά για το ταξίδι."
📌Στον κύριο Γιάννη: "Τα περισσότερα συμπληρώματα δεν έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα. Ας μιλήσουμε συνολικά για τον τρόπο ζωή σας - εκεί είναι η αληθινή λύση."

💎Τέσσερις φορές αυτή την εβδομάδα:
Η σωστή απόφαση ήταν να μην κάνω ‘τίποτα’.
2.400 χρόνια μετά τον Ιπποκράτη:
Το πιο δύσκολο στην ιατρική δεν είναι να ξέρεις τι να κάνεις.
Είναι να ξέρεις πότε να μην κάνεις ‘τίποτα’.
Και να έχεις το θάρρος να το υπερασπιστείς - στον ασθενή, στους συναδέλφους, στον εαυτό σου.

‼️Υστερόγραφο:
Την επόμενη φορά που ο γιατρός θα σου πει "δε χρειάζεται", σκέψου:
Μήπως αυτό το "τίποτα" είναι η πιο σοφή απάντηση;

👉Πες μου μια φορά που γιατρός σου είπε "δεν χρειάζεται" και σε προβλημάτισε ή σου έδωσε ανακούφιση.

🔜Στο επόμενο επεισόδιο:
Οι πιο δύσκολες λέξεις που μπορεί να πει ένας γιατρός

#ΠρώτονΜηΒλάπτειν #Διαβήτης #Χοληστερόλη #Αντιβιοτικά #Συμπληρώματα #ΙατρικήΦιλοσοφία #ΕλληνικήΙατρική #Παθολογία

14/11/2025

05/11/2025

🥳Μετά από πολύ καιρό, το υγειονομικό σου espressάκι επιστρέφει και είναι ειδικά αφιερωμένο σε νέα άτομα που αθλούνται. Το θέμα είναι μεγάλο, οπότε ακολουθεί “τετραπλό” espressάκι😂

💪Υπάρχει, ομολογουμένως, μία διαρκώς αυξανόμενη τάση για χρήση μη φαρμακευτικών συμπληρωμάτων διατροφής. Κάποια από αυτά στοχεύουν στη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων και τη βελτίωση της μυϊκής μάζας και δύναμης. Παρακάτω θα σχολιάσουμε δύο βασικές κατηγορίες από καθαρά ιατρική σκοπιά.

🔴Vol. 11: Τεκμηριωμένα δεδομένα για τα συμπληρώματα κρεατίνης και πρωτεΐνης

🫸🤝Θέλω, αρχικά, να ξεκαθαρίσω δύο πράγματα. Το θέμα ξεφεύγει από τα βασικά πεδία επιστημονικού ενδιαφέροντος και κατάρτισής μου. Επίσης, δε θα έλεγα ότι ανήκω και στους πιο ένθερμους υποστηρικτές της χρήσης τέτοιων σκευασμάτων.

🥩Κρίνω σκόπιμο να αφιερώσω τον περισσότερο χρόνο στην κρεατίνη.

💊Η μορφή που συστήνεται είναι η καθαρή μονοϋδρική κρεατίνη. Οι υπόλοιπες μορφές καλό είναι να αποφεύγονται!

🏋️Βελτιώνει την επίδοση σε αθλητικές δραστηριότητες που περιέχουν σύντομης διάρκειας υψηλές εντάσεις τόσο σε άντρες όσο και σε γυναίκες νεαρής ηλικίας (

13/10/2025

🎓Ο Ιπποκράτης συναντά το AI🌐

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ #1: Ο Αριστοφάνης

🏬Σεπτέμβριος 2025, σε κάποιο νοσοκομείο της Αθήνας.
Ένας ασθενής συνέρχεται μετά από επιτυχημένη επέμβαση και μιλά με το γιατρό του.
«Γιατρέ, ευχαριστώ για όλα, είστε σαν θεός για μένα.»
Ο γιατρός χαίρεται για το αποτέλεσμα, αλλά ίσως αυτή η φράση τον πνίγει…

🏥Οκτώβριος 2025, Θεσσαλονίκη, 02:30 π.μ. , Τμήμα Επειγόντων Παθολογικού
Διαβητική κετοξέωση, σάκχαρο 580, pH 7,1.
Ινσουλίνη, ορός, παρακολούθηση. Στις 8 π.μ. ο ασθενής είναι σταθερός.
«Γιατρέ μου, ευχαριστώ που με σώσατε.»

🤔Αλλά ποιος τον έσωσε πραγματικά;
Η ινσουλίνη που ανακάλυψε ο Banting με τους συνεργάτες του 100 χρόνια πριν. Οι νοσηλευτές που έτρεχαν όλη τη νύχτα. Τα μηχανήματα. Η συσσωρευμένη γνώση εκατοντάδων χιλιάδων επιστημόνων του τελευταίου αιώνα.

🧑‍⚕️Ο γιατρός; Ήξερε τι να κάνει. Πού να εστιάσει. Πότε να ανησυχήσει.
Ήταν ένας κρίκος - όχι όλη η αλυσίδα.

👀Ψάχνω μια φράση που είχα ακούσει σε ένα podcast και τη συζητώ με ένα πρόγραμμα ΑΙ:

«Στων γιατρών σας την παιδεία χαίρεσθε, λαοί, των θνητών παρηγορία οι Ασκληπιοί.»

Αποδίδεται, χωρίς να είναι βέβαιο, στον Αριστοφάνη, αν και η ακριβής πηγή χάθηκε στους αιώνες.
Το πνεύμα της; Καθαρά αριστοφανικό: σάτιρα για τη θεοποίηση των γιατρών.

📢Το μήνυμα ένα και διαχρονικό:
Προσοχή στην τυφλή πίστη σε όσους φαίνεται να κρατούν τη ζωή στα χέρια τους!

😅Και εδώ έρχεται η ειρωνεία του σήμερα:
Έχω έναν ασθενή που με λέει "θεό".
Έχω έναν άλλο που αναζητά πληροφορίες για τα πάντα στο διαδίκτυο και αμφισβητεί κάθε μου λέξη.
Και τα δύο άκρα είναι λάθος!

💣Το πρόβλημα σήμερα είναι η πόλωση:

Άκρο Α: Ό,τι πει ο γιατρός είναι νόμος → Χάνεις τη δυνατότητα να προβληματιστείς, να ρωτήσεις, να συνεργαστείς

Άκρο Β: Οι γιατροί είναι πληρωμένοι από τις φαρμακοβιομηχανίες → Χάνεις τη δυνατότητα να εμπιστευτείς την επιστήμη

Και τα δύο σκοτώνουν τη σχέση γιατρού-ασθενούς.

🔥Ο Αριστοφάνης, 2.500 χρόνια πριν, είδε κάτι θεμελιώδες.
Όταν βάζουμε τους γιατρούς σε βάθρο (είτε για να τους λατρέψουμε, είτε για να τους κατακρίνουμε), παύουν να είναι άνθρωποι.
Και όταν παύουν να είναι άνθρωποι, παύουμε να συνεργαζόμαστε.

💻Η ιατρική στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Το AI μπορεί να διαβάσει 10 εκατομμύρια μελέτες που εγώ ποτέ δεν θα προλάβω, να προβλέψει ποιος ασθενής κινδυνεύει για επιπλοκές, να προτείνει θεραπείες που βασίζονται σε τεράστιες βάσεις δεδομένων.
Ωστόσο, κάνει λάθη (hallucinations, όρια δεδομένων και πολλά άλλα). Στην πραγματικότητα, δεν "ξέρει" τίποτα - απλά αναγνωρίζει μοτίβα.

✅Η αλήθεια;

Η ιατρική δεν είναι μαγεία. Είναι έρευνα, παρατήρηση, τεκμηρίωση, στατιστικές, πιθανότητες, συσσωρευμένη εμπειρία.

2.500 χρόνια ανθρώπινης σκέψης, από τον Αριστοφάνη μέχρι τους δημιουργούς της τεχνητής νοημοσύνης και εμάς που τη χρησιμοποιούμε, οδηγούν σε αυτό:

Η δύναμη δεν είναι στο θεϊκό αλάθητο.

Είναι στη συλλογική σοφία. Στη συνεργασία. Στην ταπεινή αναγνώριση ότι κανείς μας δεν τα ξέρει όλα.

⏩2.500 χρόνια μετά τον Αριστοφάνη:

Όχι θεοί. Άνθρωποι.

Άνθρωποι με επιστήμη. Άνθρωποι με ταπεινοφροσύνη και όρια. Άνθρωποι που συνεργάζονται μεταξύ τους και με την τεχνολογία.

🎖Αυτή είναι η ιατρική που σέβεται τον ανθρώπινο νου - το δικό μου, το δικό σου, και αυτόν του Αριστοφάνη, που ακόμα μας μιλάει μέσα από τους αιώνες.

🤩Υστερόγραφο: Ελπίζω αυτή η σύνδεση 25 αιώνων να σου προκαλεί το ίδιο δέος που προκάλεσε σε εμένα…

❓Υπήρξε φορά που ένας γιατρός σου είπε "δεν ξέρω" και το εκτίμησες; Ή το αντίθετο, μια φορά που η τυφλή βεβαιότητα σε έβλαψε;

💬Περιμένω τα σχόλιά σου. Ποια αρχαία φράση σε έχει κάνει να δεις διαφορετικά την Ιατρική ή τη δουλειά σου; Το επόμενο επεισόδιο μπορεί να είναι δική σου ιδέα…

👉Στο επόμενο επεισόδιο: Γιατί το να μην κάνεις … "τίποτα" είναι η πιο δύσκολη απόφαση, αλλά κάποιες φορές η πιο σωστή.

#ΑρχαίαΣοφία #ΙατρικήΦιλοσοφία #Αριστοφάνης #ΣυνεργασίαΓιατρούΑσθενούς #Διαβήτης #Παθολογία #ΕλληνικήΙατρική

09/10/2025

💣Τι γίνεται όταν η αρχαία σοφία συναντά την Ιατρική επιστήμη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης;

🔥Στη νέα σειρά επεισοδίων θα αναλύω με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης φράσεις χιλιάδων ετών που ακόμα μας προκαλούν. Και μας διδάσκουν.

✅Το όνομα της σειράς;

"Ο Ιπποκράτης συναντά το AI"

🤩Στο πρώτο επεισόδιο, που έρχεται σύντομα, ξεκινάμε με ένα μεγάλο αρχαίο Έλληνα σατιρικό ποιητή, τον Αριστοφάνη.

#ΑρχαίαΣοφία #ΙατρικήΦιλοσοφία #Αριστοφάνης #ΣυνεργασίαΓιατρούΑσθενούς #Διαβήτης #Παθολογία #ΕλληνικήΙατρική

08/10/2025

Το ιατρείο θα λειτουργήσει εκτάκτως αύριο, Πέμπτη 09/10/2025, τις ώρες 10:00-14:00 και 17:00-21:00. Όπως πάντα, υποδοχή ασθενών αποκλειστικά κατόπιν ραντεβού. 🙂

12/09/2025

🔥Έπειτα από αρκετό καιρό, το υγειονομικό σου espressάκι είναι και πάλι εδώ με ένα θέμα ιδιαίτερα επίκαιρο.

🫀🧠Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος έχει φέτος εξέχουσα θέση. Στα πλαίσια του προληπτικού ελέγχου, το ευρύ κοινό γνώρισε τη λιποπρωτεΐνη Α / Lp(a), με την οποία θα ασχοληθούμε σήμερα.

🟢Vol. 10: Λιποπρωτεΐνη (α)

🧑‍⚕️📜Καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι η πιθανότητα εμφάνισης αθηρωματικής νόσου (μικρές πλάκες εντός του αυλού των αγγείων που εμποδίζουν σε μερικό βαθμό ή εντελώς τη ροή του αίματος) σε αρτηρίες ζωτικής σημασίας, όπως οι στεφανιαίες (καρδιά) και οι καρωτίδες (εγκέφαλος). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα που γνωρίζουμε όλοι, όπως έμφραγμα ή ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

☢️🆘Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που ευνοούν την ανάπτυξη της αθηρωματικής νόσου, αυξάνοντας κατά συνέπεια τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Κάποιοι από αυτούς είναι τροποποιήσιμοι, που σημαίνει ότι μπορούμε να παρέμβουμε και να αναστρέψουμε την αρνητική τους επίδραση, και ανεξάρτητοι, που σημαίνει ότι ευνοούν την αθηρωμάτωση, άσχετα από τη συνύπαρξη άλλων παραγόντων κινδύνου.

🍔🚬🩺Κλασσικοί ανεξάρτητοι, τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι, για παράδειγμα, το κάπνισμα, η υπέρταση, η LDL (κακή) χοληστερόλη και ο διαβήτης. Πρόσφατες έρευνες ανέδειξαν την Lp(a) ως έναν ακόμα τέτοιο παράγοντα. Πάμε να γνωρίσουμε κάποια βασικά πράγματα για αυτήν.

🧬🦠Το μόριό της είναι πιο σύνθετο από τα κλασσικά λιπίδια, προκύπτει από την ένωση των απολιποπρωτεΐνών Α και Β και εμπεριέχει LDL χοληστερόλη. Τα επίπεδα της Lp(a) στο αίμα είναι κυρίως γενετικά καθορισμένα, που σημαίνει ότι κυρίως επηρεάζονται από τη δομή και τη λειτουργία των γονιδίων με τα οποία γεννιόμαστε και σε πολύ μικρότερο βαθμό από τον τρόπο ζωής και διατροφής μας. Επομένως, δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ζωής μας ασχέτως των συνηθειών και του προφίλ μας (υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις, όπως κάποιες καταστάσεις χρόνιας φλεγμονής).

🩸🤔Χρήσιμα όρια θεωρούνται αυτή τη στιγμή τα 30 mg/dl (ανώτερο φυσιολογικό όριο), 50 mg/dl και 180 mg/dl. Πώς, όμως, ρίχνουμε τα επίπεδά της αν είναι υψηλά?

💊💉Τα κλασσικά φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη (π.χ. στατίνες, εζετιμίμπη) δεν έχουν ιδιαίτερη επίδραση στη Lp(a). Εξαίρεση αποτελούν οι PCSK-9 αναστολείς, που είναι όμως ενέσιμα, ακριβά και δυσπρόσιτα φάρμακα, τα οποία δικαιούται ένα πολύ μικρό κομμάτι του πληθυσμού με ανάγκη ιδιαίτερα επιθετικής μείωσης της LDL.

⁉️🤯Γιατί, λοιπόν, μετρήσαμε τη Lp(a) σε τόσο μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού, αφού στους περισσότερους που θα τη βρούμε υψηλή δεν μπορούμε να τη ρίξουμε?

✅🗣Στην παρούσα φάση, η τιμής της Lp(a) υποδεικνύει την ανάγκη καλύτερης ρύθμισης των υπόλοιπων τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου (π.χ. διακοπή καπνίσματος, επίτευξη ιδανικών στόχων LDL και τιμών αρτηριακής πίεσης), βοηθάει γιατρό και ασθενή στην απόφαση για έναρξη ή μη θεραπείας στις λεγόμενες οριακές περιπτώσεις, και μπορεί να εξηγήσει κάποιες περιπτώσεις που δεν παρουσιάζουν την αναμενόμενη πτώση στην LDL με δίαιτα, άσκηση και φαρμακευτική αγωγή.

ℹ️🤝🆕Φυσικά, η έρευνα δε σταματά. Υπάρχουν, ήδη, μελέτες σε προχωρημένες φάσεις που ερευνούν νέα φάρμακα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους στη μείωση της Lp(a). Πρόκειται για φάρμακα που βασίζονται σε σύγχρονες τεχνολογίες και προορίζονται για λήψη από το στόμα. Οι κύριες κατευθύνσεις είναι η μείωση της απολιποπρωτεΐνης Α και η μείωση της ηπατικής σύνθεσης της Lp(a). Συνεπώς, σε λίγα χρόνια θα είμαστε σε θέση να μειώσουμε αποτελεσματικά και με ασφάλεια τα επίπεδα της Lp(a).

📖Πηγές
-Reyes-Soffer G, Ginsberg HN, Berglund L, Duell PB, Heffron SP, Kamstrup PR, Lloyd-Jones DM, Marcovina SM, Yeang C, Koschinsky ML; American Heart Association Council on Arteriosclerosis, Thrombosis and Vascular Biology; Council on Cardiovascular Radiology and Intervention; and Council on Peripheral Vascular Disease. Lipoprotein(a): A Genetically Determined, Causal, and Prevalent Risk Factor for Atherosclerotic Cardiovascular Disease: A Scientific Statement From the American Heart Association. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2022 Jan;42(1):e48-e60. doi: 10.1161/ATV.0000000000000147. Epub 2021 Oct 14. PMID: 34647487; PMCID: PMC9989949.
-Man S, Zu Y, Yang X, Deng Y, Shen D, Ma Y, Fu J, Du J, Yu C, Lv J, Li G, Wang B, Li L. Prevalence of Elevated Lipoprotein(a) and its Association With Subclinical Atherosclerosis in 2.9 Million Chinese Adults. J Am Coll Cardiol. 2025 Jun 3;85(21):1979-1992. doi: 10.1016/j.jacc.2025.02.032. Epub 2025 Apr 23. PMID: 40266173.