25/11/2025
Η θεωρία του Maslow σχετικά με την Ιεράρχηση των Αναγκών
του ανθρώπου
Πώς εξηγεί τα κίνητρα που κρύβονται πίσω από τις πράξεις μας?
Η θεωρία του Maslow σχετικά με την Ιεράρχηση των Αναγκών
του ανθρώπου δημοσιεύτηκε το 1943 στο έργο του Θεωρία των
ανθρώπινων κινήτρων (A Theory of Human Motivation)
(Maslow, 1943: 370-96). Πρόκειται για την κατάταξη σε μια
πυραμίδα των αναγκών του ανθρώπου που περιλαμβάνει πέντε
επίπεδα· η ιεραρχική κατάταξη των αναγκών είναι σημαντική,
γιατί η η ικανοποίησή τους πρέπει να γίνεται με αυτή τη σειρά
(Καψάλης, 1987: 300). Ξεκινώντας από το χαμηλότερο επίπεδο
έχουμε:
α) τις φυσιολογικές ανάγκες, τις ανάγκες της επιβίωσης, αυτές
τις οποίες πρέπει να ικανοποιήσουμε για να κρατηθούμε στη
ζωή, δηλαδή τροφή, νερό, ύπνο, αναπαραγωγή.
β) τις ανάγκες ασφάλειας που είναι δημιουργήματα του
αισθήματος της αυτοσυντήρησης, δηλαδή ασφάλεια του
σώματος, υγεία, εργασία, οικογένεια, περιουσία
γ) τις κοινωνικές ανάγκες, τις ανάγκες για αγάπη, τη σύνδεση
με άλλους, την ένταξη σε ομάδα, τη φιλία, την ερωτική
επικοινωνία.
δ) τις ανάγκες εκτίμησης και αναγνώρισης από τους άλλους,
τις ανάγκες για εμπιστοσύνη, σεβασμό των άλλων, εκτίμησης
από τους άλλους
ε) την ανάγκη αυτοπραγμάτωσης (αυτό-ολοκλήρωσης,
αυτενέργειας και αυτό-ανάπτυξης), τις ανάγκες για
δημιουργικότητα, ηθικότητα, έλλειψη προκαταλήψεων (Maslow,
1970: 56-61).
Η ιεραρχία των αναγκών του Μάσλοου εμφανίζεται συχνά ως πυραμίδα. Τα χαμηλότερα επίπεδα της πυραμίδας των αναγκών αποτελούνται από τις πιο βασικές ανάγκες, ενώ οι πιο σύνθετες ανάγκες βρίσκονται στην κορυφή.
Μόλις ικανοποιηθούν οι ανάγκες των χαμηλότερων επιπέδων, οι άνθρωποι μπορούν να προχωρήσουν στο επόμενο επίπεδο αναγκών. Καθώς οι άνθρωποι ανεβαίνουν στην πυραμίδα, οι ανάγκες γίνονται όλο και περισσότερο ψυχολογικές και κοινωνικές.
Στην κορυφή της πυραμίδας, προτεραιότητα έχουν η ανάγκη για προσωπική εκτίμηση και το αίσθημα της ολοκλήρωσης. Όπως και ο Carl Rogers, ο Maslow τόνισε τη σημασία της αυτοπραγμάτωσης, η οποία είναι μια διαδικασία ανάπτυξης και εξέλιξης ως άτομο προκειμένου να επιτευχθεί το ατομικό δυναμικό.