30/11/2025
പ്രസവാനന്തര വിഷാദം (Postpartum depression)ചില അനുഭവ കഥകൾ
(കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ സാങ്കൽപികം)
പ്രസവത്തിനായി കാത്തിരുന്നപ്പോൾ, കാർത്തിക (30 വയസ്സ്) സാധാരണ എല്ലാ അമ്മമാരെപ്പോലെയും തന്നെ വളരെ സന്തോഷവതിയായിരുന്നു. ഭർത്താവ് വിവേകിനൊപ്പം അവൾ കുഞ്ഞിനായുള്ള ഓരോ കാര്യങ്ങളും ആവേശത്തോടെ ചെയ്തു. എന്നാൽ പ്രസവം കഴിഞ്ഞ് രണ്ടാഴ്ച പിന്നിട്ടപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നാണ് മാറി മറിഞ്ഞത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ നിമിഷമായിരിക്കേണ്ടിയിരുന്നിട്ടും, കാർത്തികക്ക് അവളുടെ മകൻ അപ്പുവിനോട് ഒരു അടുപ്പവും തോന്നിയില്ല. "എൻ്റെ കുഞ്ഞിനെ മറ്റാരോ നോക്കുന്നതുപോലെ" അവൾക്ക് തോന്നി.
അവൾക്ക് മുറിയിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാൻ തോന്നാതിരിക്കുകയും, ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ മണിക്കൂറുകളോളം കിടക്കുകയും ചെയ്തു. ചെറിയ കാര്യങ്ങൾക്കുപോലും വിവേകിനോട് ദേഷ്യപ്പെട്ടു. കുഞ്ഞിൻ്റെ കരച്ചിൽ കേൾക്കുമ്പോൾ അവൾക്ക് ദേഷ്യവും അസ്വസ്ഥതയുമാണ് തോന്നിയത്.
'ഞാൻ ഒരു മോശം അമ്മയാണ്,' 'ഈ കുഞ്ഞ് എൻ്റെ ജീവിതം നശിപ്പിച്ചു,' 'എനിക്ക് ഇനി പഴയ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകാൻ കഴിയില്ല' - എന്നതു പോലുള്ള ചിന്തകൾ അവളെ നിരന്തരം വേട്ടയാടി. ആരും തന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലെന്നും അവൾ ഒറ്റക്കാണെന്നും അവൾക്ക് തോന്നി.
ഒരു കുടുബ സൃഹൃത്തിൻ്റെ നിർബന്ധപ്രകാരമാണ് അവൾ ഒരു കൗൺസിലറെ കാണാൻ തയ്യാറായത്. കൗൺസലറുമായി തുറന്നു സംസാരിച്ചതിലൂടെ, താൻ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്കെല്ലാം കാരണം പോസ്റ്റ്പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ എന്ന മാനസികാവസ്ഥയാണെന്ന് കാർത്തിക തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഏതാനും കൗൺസലിംഗ് സെഷനുകളിലൂടെയും ഒരു സൈക്യാടി സ്റ്റിൻ്റെ സഹായത്തോട്ടു കൂടിയുള്ള മരുന്നു ചികിത്സയിലൂടെയും അവൾ സാവധാനം സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങി വന്നു.
എന്താണ് പോസ്റ്റ് പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ ?
പ്രസവശേഷം ഒരു സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഗുരുതരമായ ഒരു മാനസികാരോഗ്യ അവസ്ഥയാണ് പ്രസവാനന്തര വിഷാദം അഥവാ പോസ്റ്റ്പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ. ഇത് സാധാരണയായി പ്രസവം കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ മുതൽ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഉണ്ടാകാം.
മിക്ക അമ്മമാർക്കും പ്രസവശേഷം ആദ്യത്തെ രണ്ടാഴ്ചയോളം നേരിയ വിഷാദവും സങ്കടവും (Baby Blues) അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ രണ്ടാഴ്ചയിൽ കൂടുതൽ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും തീവ്രമാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അത് പോസ്റ്റ്പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ ആകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ:
* അമിതമായ സങ്കടം: എപ്പോഴും കരച്ചിൽ വരിക, സന്തോഷമില്ലായ്മ.
* ആശയബന്ധത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ട്: കുഞ്ഞുമായി അടുപ്പം തോന്നാതിരിക്കുക, കുഞ്ഞിനെ ശ്രദ്ധിക്കാൻ താൽപര്യമില്ലായ്മ.
* ക്ഷീണവും ഊർജ്ജക്കുറവും: കഠിനമായ ക്ഷീണം, ഒരു കാര്യവും ചെയ്യാനുള്ള ഊർജ്ജമില്ലായ്മ.
* ഉറക്കക്കുറവ്/അമിത ഉറക്കം: ഉറങ്ങാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായി ഉറങ്ങുക.
* വിശപ്പില്ലായ്മ/അമിത വിശപ്പ്: ഭക്ഷണത്തോട് താൽപര്യമില്ലായ്മ അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതലായി കഴിക്കുക.
* ഉത്കണ്ഠയും ഭയവും: അകാരണമായ ഉത്കണ്ഠ, ഭയം, പരിഭ്രാന്തി.
* ആത്മഹത്യാ ചിന്തകൾ: സ്വയം ഉപദ്രവിക്കാനോ കുഞ്ഞിനെ ഉപദ്രവിക്കാനോ ഉള്ള ചിന്തകൾ.
* കുറ്റബോധം: നല്ല അമ്മയല്ല എന്ന തോന്നൽ, കുറ്റബോധം, നിസ്സഹായത.
ഇതൊരു സാധാരണ അവസ്ഥയല്ല, ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ള ഒരു രോഗാവസ്ഥയാണ്. ശരിയായ ചികിത്സയിലൂടെ ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മുക്തി നേടാൻ സാധിക്കും.
പുരുഷന്മാരിലും പോസ്റ്റ് പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ!
പോസ്റ്റ്പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ അമ്മമാരെ മാത്രമല്ല, അച്ഛന്മാരെയും ബാധിക്കാം. രാഹുൽ (35 വയസ്സ്) തൻ്റെ കുഞ്ഞ് ജനിച്ചപ്പോൾ സന്തോഷവാനായിരുന്നെങ്കിലും, ഭാര്യയുടെയും കുഞ്ഞിൻ്റെയും ഉത്തരവാദിത്തം അയാളെ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുത്തി.
ഭാര്യ ആര്യക്ക് മാനസികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട് എന്ന് രാഹുൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. എന്നാൽ അവളുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നതിനിടയിൽ, രാഹുൽ സ്വന്തം മാനസികാവസ്ഥ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, രാഹുലിനും കടുത്ത ഉറക്കമില്ലായ്മയും ജോലിയോടുള്ള വിരക്തിയും വന്നു തുടങ്ങി.
അയാൾ വളരെ പെട്ടെന്ന് ക്ഷോഭിക്കുകയും, ഓഫീസിൽ സ്ഥിരമായി തെറ്റുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്തു. കൂട്ടുകാരുമായുള്ള സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കി. എപ്പോഴും ഒരു ഭയം അയാളെ അലട്ടി. കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി ആവശ്യമായ പണം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ വരുമോ എന്ന അമിതമായ ഉത്കണ്ഠ അയാളെ തളർത്തി.
"ആണുങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെ വിഷാദരോഗമൊന്നും വരില്ല" എന്ന ചിന്തയിൽ രാഹുൽ ആരോടും സംസാരിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ ഒരു സുഹൃത്താണ് പുരുഷന്മാർക്കിടയിലെ പോസ്റ്റ്പാർട്ടം ഡിപ്രഷനെക്കുറിച്ച് രാഹുലിനോട് സംസാരിച്ചത്. കൗൺസലുമായി സംസാരിച്ചപ്പോഴാണ് താൻ കടുത്ത വിഷാദത്തിലാണെന്ന് രാഹുൽ മനസ്സിലാക്കിയത്. ചികിത്സയിലൂടെ, പുതിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെ കൂടുതൽ സമാധാനത്തോടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും നേരിടാൻ അയാൾക്ക് സാധിച്ചു.
ശ്രദ്ധിക്കുക: പോസ്റ്റ് പാർട്ടം ഡിപ്രഷൻ ഗുരുതരമായ ഒരു മാനസികാവസ്ഥയാണ്. ഉടൻ ചികിത്സ തേടുന്നതിൽ അമാന്തിക്കരുത്.
P.K.A. Rasheed,
Consultant Psychologist,
shareNcure counselling Centre
Mukkam, Kozhikode.
Ph: 7907488461, 9400413594
SERVICES OFFERED
· Family Counselling
· Individual Counselling
· Couples Counselling
· Counselling for Breakup, Relationship issues etc.
· Child and Adolescent Counselling
· Counselling for Students.
· Stress Management Counselling
· Counselling for Psychiatric Patients
· Motivational Counselling
· Counselling for Women’s Issues.
