11/02/2026
Death Claim Process - (मृत्यू दावा पद्धती)
विमा क्षेत्रातील नियमांनुसार (IRDAI च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार), भारतात कोणत्याही विमा कंपनीची Death Claim प्रक्रिया साधारणपणे सारखीच असते. ही प्रक्रिया खालील ४ मुख्य टप्प्यांत विभागली जाते:
१. क्लेमची सूचना (Claim Intimation)
विमाधारकाच्या मृत्यूनंतर पहिली पायरी म्हणजे कंपनीला अधिकृतपणे कळवणे. हे काम नॉमिनीने (वारसदार) करणे अपेक्षित असते.
* काय सांगावे: पॉलिसी नंबर, विमाधारकाचे नाव, मृत्यूचे कारण आणि तारीख.
* कसे कळवावे: कंपनीची वेबसाइट, टोल-फ्री नंबर, किंवा जवळच्या शाखेला भेट देऊन.
२. आवश्यक कागदपत्रे गोळा करणे (Documentation)
दावा लवकरात लवकर मंजूर होण्यासाठी खालील कागदपत्रे महत्त्वाची ठरतात:
* मृत्यू प्रमाणपत्र (Death Certificate): सरकारी प्राधिकरणाने दिलेले अधिकृत प्रमाणपत्र.
* मूळ पॉलिसी बाँड: विम्याचे मुख्य कागदपत्र.
* क्लेम फॉर्म: कंपनीचा भरलेला अधिकृत फॉर्म.
* KYC कागदपत्रे: नॉमिनीचे आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि बँक खात्याचा तपशील (कॅन्सल चेक).
> विशेष परिस्थिती असल्यास:
> * नैसर्गिक मृत्यू: हॉस्पिटलचे डिस्चार्ज कार्ड किंवा डॉक्टरांचे प्रमाणपत्र.
> * अपघाती मृत्यू: FIR ची प्रत, पंचनामा आणि पोस्टमार्टम (Post-Mortem) रिपोर्ट अनिवार्य असतो.
>
३. कंपनीची पडताळणी (Verification)
कागदपत्रे जमा केल्यानंतर कंपनी त्यांची तपासणी करते:
* सुरुवातीचे ३ वर्षे: जर पॉलिसी घेऊन ३ वर्षांच्या आत मृत्यू झाला असेल, तर कंपनी अधिक बारकाईने तपासणी (Investigation) करू शकते.
* ३ वर्षांनंतर: 'Section 45' नुसार, जर पॉलिसीला ३ वर्षे पूर्ण झाली असतील, तर कंपनी फसवणुकीच्या कारणावरून क्लेम सहजासहजी नाकारू शकत नाही.
४. क्लेम सेटलमेंट (Settlement)
सर्व कागदपत्रे बरोबर असल्यास, विमा नियमक (IRDAI) नुसार कंपनीला प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते:
* कालावधी: सर्व कागदपत्रे मिळाल्यापासून साधारण ३० दिवसांच्या आत निर्णय घेणे आवश्यक असते.
* पेमेंट: क्लेमची रक्कम थेट नॉमिनीच्या बँक खात्यात NEFT द्वारे जमा केली जाते.
क्लेम नाकारला जाऊ नये म्हणून टिप्स:
* माहिती लपवू नका: पॉलिसी घेताना दिलेली माहिती आणि मृत्यूचे कारण यात तफावत नसावी.
* वेळेत कळवा: मृत्यू झाल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर (साधारण ३०-९० दिवसांच्या आत) कळवावे.
* पॉलिसी सुरू ठेवा: क्लेम मिळवण्यासाठी मृत्यूच्या वेळी पॉलिसी 'In-force' (सुरू) असणे आवश्यक आहे.
तुम्हाला एखाद्या विशिष्ट प्रकारच्या मृत्यूच्या (उदा. अपघाती किंवा नैसर्गिक) क्लेमबद्दल अधिक सविस्तर माहिती हवी आहे का?
