26/10/2025
🧬 క్రిస్పర్ (CRISPR) టెక్నాలజీ & టైప్ 1 డయాబెటీస్ – 2025లో యథార్థ స్థితి |
మన శరీరంలోని జీన్స్ను మార్చి సరిచేయగల అద్భుతమైన శాస్త్రసాంకేతికం — క్రిస్పర్ (CRISPR) — ఇప్పుడు టైప్ 1 డయాబెటీస్కి కొత్త వెలుగుగా మారుతోంది.
కానీ నిజం చెప్పాలంటే 👉 అక్టోబర్ 2025 నాటికి, క్రిస్పర్ టెక్నాలజీ టైప్ 1 డయాబెటీస్కి పూర్తి “చికిత్స” ఇవ్వలేదు.
అయితే ఆశాజనకమైన పురోగతి మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది — ముఖ్యంగా ప్రారంభ దశ మానవ ప్రయోగాలలో.
🔬 తాజా ప్రగతులు
📍 సెప్టెంబర్ 2025 – సానా బయోటెక్నాలజీ (Sana Biotechnology):
వారూ క్రిస్పర్ సాయంతో సవరించిన ప్యాంక్రియాటిక్ (ఇస్లెట్) కణాలను ఒక టైప్ 1 డయాబెటీస్ రోగిలో నాటారు.
ఫలితంగా ఆ కణాలు కొన్ని నెలల పాటు ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేశాయి, అది కూడా ఇమ్యూనోసప్రెసివ్ మందులు లేకుండా.
ఇది చరిత్రలో తొలిసారి సాధ్యమైన ఘట్టం.
ఈ క్రిస్పర్ మార్పులు కణాలను “హైపోఇమ్యూన్”గా మార్చాయి — అంటే రోగ నిరోధక వ్యవస్థ వాటిని శత్రువుగా గుర్తించలేదు.
(మూలం: Nature, Wired – 2025)
📍 వెర్టెక్స్ ఫార్మస్యూటికల్స్ (Vertex Pharmaceuticals):
“జిమిస్లెసెల్ (zimislecel)” పేరుతో జరుగుతున్న ట్రయల్స్లో స్టెమ్ సెల్ మూలంగా ఉత్పత్తి చేసిన ఇస్లెట్ కణాలు మంచి ఫలితాలు చూపిస్తున్నాయి.
కొంతమంది రోగులు సుమారు ఏడాది పాటు ఇన్సులిన్పై ఆధారపడకుండా ఉన్నారు.
అయితే ప్రస్తుత రూపంలో వీటికి ఇమ్యూనోసప్రెసివ్ మందులు అవసరం.
ఇప్పుడు వెర్టెక్స్ మరియు సానా సంస్థలు క్రిస్పర్ సాయంతో ఈ కణాలను ఇమ్యూన్ దాడికి నిరోధకంగా మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి.
(మూలం: PharmaVoice – 2025)
⚙️ ప్రస్తుత స్థితి
✅ క్రిస్పర్ సవరించిన కణాలు మనుషుల్లో ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి తిరిగి ప్రారంభించగలవని ప్రామాణిక సాక్ష్యం లభించింది.
⚠️ ఇప్పటివరకు ఇవి చిన్నపాటి, ప్రారంభ దశ ట్రయల్స్ (Phase 1) మాత్రమే.
⏳ దీర్ఘకాలిక భద్రత, కణాల స్థిరత, మరియు ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ నిరోధం ఇంకా నిర్ధారణలోనే ఉన్నాయి.
🚫 ఇప్పటి వరకు ఏ క్రిస్పర్ లేదా స్టెమ్ సెల్ ఆధారిత చికిత్స Type 1 డయాబెటీస్ కోసం అధికారికంగా ఆమోదించబడలేదు.
🧠 నిపుణుల అభిప్రాయం
వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నది ఏమిటంటే:
“ఇది ఒక చరిత్రాత్మక మైలురాయి, కానీ ఇంకా పూర్తిస్థాయి చికిత్స కాదు.
క్రిస్పర్ టెక్నాలజీ ద్వారా ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి తిరిగి సాధ్యమని నిరూపితమైంది, కానీ దీర్ఘకాలిక భద్రతా అధ్యయనాలు అవసరం.”
(మూలం: Nature, PharmaVoice – 2025)
💡 తాత్పర్యం
క్రిస్పర్ టెక్నాలజీ మొదటిసారి మనుషుల్లో ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి తిరిగి ప్రారంభం అయ్యే దశను చూపించింది,
అది కూడా ఇమ్యూనోసప్రెసివ్ మందులు లేకుండానే.
ఇది ఒక శాస్త్రీయ విప్లవాత్మక ముందడుగు.
కానీ “చికిత్స లభించింది” అని చెప్పే రోజు ఇంకా కొంత దూరంలో ఉంది — దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు, భద్రతా నిర్ధారణ, మరియు వ్యాప్తి అవసరం.
మన దృష్టికోణం సులభంగా ఉండాలి —
ఆశ ఉండాలి, కానీ అతిశయోక్తి వద్దు.
— డా. హనుమంతరావు మద్దుకూరి
ఎండోక్రినాలజిస్టు | ఒంగోలు