24/12/2025
फक्त दारू बंद करणं पुरेसं नाही ! पुन्हा सुरु? पण का ?
❌अपूर्ण उपचार = पुन्हा दारू सुरू होण्याची खात्री ❌
बर्याच वेळा रुग्ण म्हणतो –
👉 “डॉक्टर, मी तर औषध घेतोय… दारू बंद आहे… पण तरी मन अस्वस्थ आहे.”
हीच ती धोक्याची घंटा आहे 🚨
---
🔬 वैज्ञानिक सत्य काय सांगते?
दारू ही फक्त सवय नाही ❌
दारू म्हणजे मेंदू, लिव्हर, नसा, हार्मोन्स व मनावर झालेले खोलवरचे जैविक बदल.
👉 फक्त दारू बंद करणारी औषधे घेतली
👉 पण दारूमुळे झालेले शरीरातील बिघाड दुरुस्त केले नाहीत
👉 तर शरीरच पुन्हा दारूची मागणी करू लागते
---
🧠 1️⃣ मेंदू (Dopamine System)
दारूमुळे मेंदू स्वतः आनंददायी हार्मोन (dopamine) तयार करणं बंद करतो.
दारू बंद झाली…
❌ आनंद नाही
❌ उत्साह नाही
❌ “काहीच बरे वाटत नाही”
➡️ मेंदू म्हणतो – “दारू दे… मला आराम हवा”
➡️ पुन्हा दारू सुरू
---
😰 2️⃣ घबराट व अस्वस्थता (GABA–Glutamate imbalance)
दारू सोडल्यावर –
• झोप लागत नाही
• घाम, चिडचिड
• छातीत धडधड
➡️ रुग्ण म्हणतो – “दारू घेतली की मन शांत होतं”
➡️ दारू पुन्हा
---
🫀 3️⃣ लिव्हर दुरुस्त न झाल्यास
लिव्हर नीट काम करत नसेल तर –
• शरीरात विषारी द्रव्य साठतात
• डोकं जड
• नैराश्य
➡️ “दारू घेतली की डोकं हलकं वाटतं”
➡️ दारू पुन्हा
---
🦵 4️⃣ नसा (Alcoholic Neuropathy)
दारूमुळे B1 कमतरता → नसा खराब
• अंगात जळजळ
• मुंग्या
• बेचैनी
➡️ “दारू घेतली की अंग शांत होतं”
➡️ दारू पुन्हा
---
🌙 5️⃣ झोप व हार्मोन्स
दारू बंद… पण झोप नाही ❌
Stress hormone वाढलेले
Sleep hormone कमी
➡️ “एक पेग घेतला की झोप लागते”
➡️ दारू पुन्हा
---
🧠💭 6️⃣ मेंदूतील आठवणी (Trigger Memory)
मेंदूने आधीच शिकलेलं असतं –
👉 “ताण = दारू”
👉 “दुःख = दारू”
एक छोटा ताण आला…
➡️ craving सुरू
➡️ दारू पुन्हा
---
🔁 ही साखळी समजून घ्या 👇
दारू → शरीराचे नुकसान → फक्त दारू बंद → नुकसान दुरुस्त नाही → बेचैनी/झोपेचा अभाव/दुःख → दारू = आराम → पुन्हा दारू
✅ म्हणूनच योग्य व्यसनमुक्ती म्हणजे काय?
✔️ दारू बंद
✔️ मेंदू दुरुस्ती
✔️ लिव्हर पुनर्बांधणी
✔️ नसा व हार्मोन सुधारणा
✔️ मन शांत करणारे उपचार
✔️ समुपदेशन + जीवनदृष्टी बदल
👉 तेव्हाच दारूची गरजच संपते
👉 तेव्हाच Relapse थांबतो
---
🌿 स्पंदन व्यसनमुक्ती मिशन का वेगळं आहे?
कारण इथे
❌ फक्त दारू बंद करत नाही
✅ दारूमुळे झालेलं नुकसान पूर्ववत केलं जातं
👉 शरीर बरे झालं
👉 मन शांत झालं
👉 मग दारू आपोआप सुटते
---
📌 निर्णय तुमचा आहे…
दारू थांबवायची आहे का?
की
दारूची गरजच कायमची संपवायची आहे?
---
🏥 संपर्क व मार्गदर्शन
डॉ. योगेश मुरकुट
स्पंदन क्लिनिक अँड पंचकर्म सेंटर
📍 खुरपे पेट्रोल पंप शेजारी, मेहकर रोड, सिंदखेड राजा, जि. बुलढाणा
📞 8623927282 / 9860778641
🏥 मातोश्री हॉस्पिटल येथे रुग्ण भरतीची व्यवस्था आहे.
#व्यसनमुक्ती
#दारू_सोडा_आयुष्य_वाचवा
#स्पंदनक्लिनिक
#पंचकर्म
#आयुर्वेद
#सिंदखेडराजा
