29/08/2020
🩺Folic acid/ vitamin B9🩺
🧑⚕️فۆلیک ئەسید کە ڤیتامین ب ٩ و فۆلەیتی پێدەوتری لە جۆری water soluble vitamin واتا لەجۆری ئەو ڤیتامینانەیە کە لە ئاودا دەتوێنەوە ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە لە تەندرووستی مرۆڤدا، ئەم جۆرەی ڤیتامین جەستەمان ناتوانێت درووستی بکات بۆیە لە ڕێی خۆراکی ڕۆژانەوە جەستەمان وەری دەگرێت، بەشێوەیەکی گشتی کەسێکی پێگەیشتوو پێویستی بە بڕی ٢٠٠مایکرۆگرامە لە ڕۆژێکدا.
فرمانەکانی چیە ؟
١-یارمەتی درووستکردنی خرۆکە سورەکانی خوێن دەدات، گەر جەستە بڕی پێویستی فۆلیک ئەسید وەرنەگرێت ئەوا ئەگەری ھەیە کەسەکە توشی جۆرێکی کەم خوێنی بێت کە پێی دەوترێت folate deficiency anemia🌸
٢-یارمەتی درووستکردن و چاکبوونەوەی DNA ومادە جینیە کانی تر دەدات🌺
٣-پێویستە بۆ دابەشبوونی خانە🍀
٤-لەگەڵ ڤیتامین C کاردەکات یارمەتی جەستە دەدات بۆ تێکشکان وبەکارھێنانی پڕۆتین ھەروەھا درووستکردنی پڕۆتینی نوێ🍁
نیشانەکانی کەمی فۆلیک ئەسید چییە؟
١-سکچوون وھەڵئاوسانی زمان😧
٢-برینی دەم وگەدە🥴
٣-دواکەوتنی گەشە وڕەنگی قژی خۆڵەمێشی😯
٤-تەنگەنەفەسی و سەرئیشە ولاوازی🤕
وەخاڵێکی تری زۆر گرنگ پێویستە خانمانی دوگیان بڕێکی تەواو فۆلیک ئەسید وەربگرن لەماوەی دوگیانیەکەیاندا واتا کە خانمان بڕیاری سکپڕییان دا واباشە ٣ مانگ پێشو ٣ مانگ پاش سکپڕیی فۆلیک ێەسید وەربگرن بڕی ٤٠٠مایکرۆگرام لەڕۆژێکدا ئەم ڕێگەیە ڕێگری دەکات لە birth defects کێشەکانی کۆرپەلەی تازە لە دایک بوو وەک
-spina bifida لە ناو خەڵکدا بە کلک ناسراوە وە سەیری وێنەکەی خوارەوە بکەن
-anencephaly لەم حالەتەدا مێشک و بەشەکانی کەلەی سەری کۆرپەلە بەتەواوی یەک ناگرن یان جاری وایە بەشێکی کەلەی سەرومێشکی نیە سەیری وێنەکەی خوارەوە بکەن
- cleft palate قڵیشی ماڵاشوو،
cleft lip کەروێشکە لێو
ئەوخۆراکانە کامانەن کە دەوڵەمەندن بە فۆلیک ئەسید ؟
-بڕوکلی، مۆز، ئەڤۆکادۆ🌷
-سەوزە گەڵا سەوزەکان وەک کەلەرم، سپێناخ🌸
-ھێلکە,چەوەندەر🌹
-لیمۆ، پرتەقاڵ، ترێ🌺
-جگەری حەیوان و(اباشە لەکاتی دوگیانی نەخورێت)🍁
-بەرھەمە دانەوێڵەکان🌿
بە ھیوای تەندرووستی بۆھەموان 🌹💖🌹
سەیدەلیەی تەمەن ناونیشان : قەڵادزێ - بەرامبەر باخچەی ساوایانی قەڵادزێ
