Landssamtökin Geðhjálp

04/03/2026

Mikilvæg umfjöllun um fólk á einhverfurófi sem býr við ójöfnuð þegar kemur að aðgengi að geðheilbrigðisþjónustu á Íslandi, en beiðnum þess um geðheilbrigðisþjónustu er vísað frá á mörgum stöðum víðsvegar um landið.

Einhverfum er gjarnan synjað um geðheilbrigðisþjónustu hérlendis. Ungur einhverfur maður sem hefur ítrekað lent á veggjum í kerfinu þrátt fyrir sjálfsvígshugsanir ákvað þegar hann fékk innlögn á geðdeild síðastliðið sumar að hann skyldi velja lífið.

04/03/2026

Aðalfundur landssamtakanna Geðhjálpar verður haldinn í húsnæði samtakanna að Guðrúnartúni 1, miðvikudaginn 25. mars kl. 16:00.

Á dagskrá verða hefðbundin aðalfundarstörf, m.a. kosning fulltrúa í stjórn og umfjöllun um ársskýrslu og ársreikning samtakanna. Félagsmenn eru hvattir til að mæta.

Framboð til formanns og stjórnar skulu berast skrifstofu samtakanna eigi síðar en miðvikudaginn 18. mars kl. 16:00. Kosinn verður formaður, fjórir aðalmenn til tveggja ára og tveir varamenn til eins árs.

Tillögur um lagabreytingar skulu berast til stjórnar eigi síðar en miðvikudaginn 11. mars kl. 16:00.

Félagar geta orðið allir þeir einstaklingar sem áhuga hafa á og styðja vilja tilgang landssamtakanna Geðhjálpar. Kjörgengir eru þeir sem gerðust félagar eða styrktarfélagar fyrir 21. febrúar 2026 og greitt hafa félagsgjöld eða sem samsvarar einni mánaðarlegri greiðslu sem styrktarfélagi á árinu 2026.

Fastir dagskrárliðir aðalfundar eru þessir:

1. Tillögur um framboð til formennsku og stjórnar kynntar.
2. Skýrsla stjórnar um störf félagsins á liðnu starfsári.
3. Skýrsla gjaldkera og staðfesting reikninga félagsins fyrir liðið reikningsár.
4. Ákvörðun um félagsgjald næsta árs.
5. Tillögur til lagabreytinga.
6. Kosning formanns.
7. Kosning annarra stjórnarmanna og skoðunarmanna.
8. Önnur mál.

Virðingarfyllst,
stjórn Geðhjálpar

27/02/2026

Hvernig hefur þú það?

Stefán Hrafn Jónsson skrifar góða grein á Vísi um mikilvægi þess að þróa með okkur dýpri skilning á mannlegri reynslu, hlusta meira á fjölbreytileikann, öðlast meiri samkennd og meiri hæfni til að setja okkur í spor annarra.

,Að banka upp á og spyrja „hvernig hefur þú það, kæra mamma, kæri bróðir, kæri vinur?“ er einföld athöfn sem sýnir samkennd, eitt af þeim grunngildum sem skipta sköpum í samfélagi okkar. Samfélagi sem byggir á trausti, tengslum og sameiginlegum markmiðum um mannvirðingu.

Í félagsfræðinni hefur lengi verið bent á að slík hversdagsleg samskipti eru ekki léttvæg, heldur vefurinn sem heldur samfélögum saman. Traust myndast ekki aðeins í stórum yfirlýsingum eða formlegum kerfum, heldur í endurteknum, mannlegum samskiptum þar sem fólk upplifir að það sé sé viðurkennt og metið að verðleikum.

Þannig tengsl mynda það sem kallað hefur verið félagsauður, ósýnilegur en afar raunverulegan grunnur að stöðugleika, samvinnu og velsæld.'

Steingrímur Jónsson, bróðir minn, hefði orðið 56 ára í dag, 19. febrúar 2026, ef krabbameinið hefði ekki tekið hann frá okkur. Steini var rafmagnsverkfræðingur og vann við að tryggja öryggi og áreiðanleika raforku fyrir íbúa í dreifðum byggðum Norðurlands.

24/02/2026

Viltu vinna miða fyrir tvo í Sky Lagoon?

Deildu því með okkur hvað ánægja er fyrir þér á www.anaegjaer.is og þú gætir unnið 💙

23/02/2026

„Ánægja er...“ er átak til styrktar Geðhjálp þar sem fólk er hvatt til þess að skrifa það sem veitir því ánægju á vefsíðunni anaegjaer.is. Sjóvá hefur heitið 200 krónum fyrir hverja innsendingu en markmiðið er að safna tveimur milljónum króna.

„Það er þetta hversdagslega sem er ekki sérstakt markmið eða átak. Þú tekur bara eftir einhverju sem þú gerir sem gerir þér gott,“ segir Grímur Atlason framkvæmdastjóri Geðhjálpar við mbl.is.

„Að muna eftir hversdagslegu hlutunum. Af því að skilaboðin eru alltaf að maður sé ekki að gera nóg en við erum öll að gera mjög vel.“

https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/02/18/heita_200_kronum_a_hverja_innsendingu/

„Ánægja er...“ er átak til styrktar Geðhjálp þar sem fólk er hvatt til þess að skrifa það sem veitir því ánægju á vefsíðunni anaegjaer.is. Sjóvá hefur heitið 200 krónum fyrir hverja innsendingu en markmiðið er að safna tveimur milljónum króna.

21/02/2026

Gerum góðverk 💐

Það er með ólíkindum hverju þú getur áorkað í þessu lífi, ef þér stendur á sama um það hver fær heiðurinn. Það að hverfa frá sjálfinu í stað þess að upphefja það, er ævilangt verkefni auðmýktar og lítillætis.

Æfðu þig í að sækjast ekki eftir viðurkenningu fyrir það sem þú gerir fyrir aðra. Einsettu þér að vinna reglulega leynilegt góðverk fyrir aðra og halda gleðinni fyrir þig. Það að starfa án strits og krefjast ekki umbunar, sýnir að þú ert á þroskabraut.

www.gvitamin.is

20/02/2026

Félags­legt rétt­læti og geð­heilsa

Í dag, 20. febrúar, er alþjóðlegur dagur félagslegs réttlætis (World Day of Social Justice). Þetta árið er lögð sérstök áhersla á félagslega vernd og mannsæmandi störf fyrir öll.

Markmiðið er að renna styrkum stoðum undir alla þá innviði sem gera fólki kleift að eiga fulla hlutdeild í samfélaginu - í stað þess að vera jaðarsett, mismunað eða á einn eða annan hátt útskúfað. Þema dagsins hvetur okkur til að forgangsraða markvissum aðgerðum til að draga úr ójöfnuði, stuðla að inngildingu og reyna hvað við getum til að vernda fólk frá áföllum.

Sameinuðu þjóðirnar leggja áherslu á að heilbrigði, þar með talið geðheilbrigði, er ekki einungis heilbrigðismál heldur hafa fjölbreyttir samfélagsþættir á borð við félagslegt net, húsnæðisöryggi, launakjör og félagslega stöðu áhrif á heilsu okkar. Þetta rímar við reynslu okkar hér á Íslandi. Einstaklingar sem takast á við geðheilsubrest eða andlegar áskoranir standa oft frammi fyrir tekjulækkun, ótryggu húsnæði, breyttu starfshlutfalli, breytilegri starfsgetu og brotakenndri þjónustu. Stundum stendur þeim ekki til boða að snúa aftur til fyrri starfa nema þau hafi fulla starfsgetu.

Mörg þekkja það að fá ekki líf- eða sjúkdómatryggingar nema með ströngum skilmálum og hærri greiðslum. Sum fá ekki aðgengi að námi eða starfi sem samræmist áhugasviði þeirra sökum þess að þau hafa ákveðnar greiningar eða taka ákveðin lyf. Þetta eru dæmi um hindranir sem snúa að fjölmörgum þeirra sem hafa þurft að vinna að bættri líðan sinni. Þetta eru ekki einstaklingsbundnar áskoranir heldur kerfisbundin vandamál sem snúa að félagslegu réttlæti.

Hvað gerist þegar húsnæðisóöryggi eykst, kostnaður og grunngjöld hækka eða þjónusta er komin að þolmörkum vegna álags, undirmönnunar og vanfjármögnunar til langs tíma? Ástandið bitnar fyrst og fremst á þeim sem þegar eru í viðkvæmri stöðu. Á Íslandi má sjá þetta í biðlistum, brotakenndu þjónustuflæði, ójöfnu aðgengi að úrræðum og þeirri staðreynd að mörg þurfa að treysta á hvern þau þekkja og stuðningsnet sitt til að halda sér á floti. Það þarf að styrkja innviði og vinna markvisst að því að tryggja að við tilheyrum öll samfélaginu.

Í þema ársins er lögð sérstök áhersla á réttindi á vinnumarkaði, örugga stöðu og mannsæmandi störf. Fólk með geðrænar áskoranir upplifir einmitt oft hindranir í að komast inn á vinnumarkað, halda vinnu eða fá viðeigandi aðlögun. Hægt er að fjármagna fleiri sértæk úrræði á borð við IPS (Individual placement and support) atvinnutengla og fjölga stöðum jafningjastarfsmanna, það er fólks sem ráðið er á forsendum lifaðrar reynslu af andlegum áskorunum.

Áframhaldandi og aukin þátttaka fólks með persónulega reynslu við mótun þjónustu og stefnu skiptir máli. Það þarf að vinna markvisst með kerfisbundnar hindranir að fullri samfélagsþátttöku okkar allra.
Það þarf að fjölga hlutastörfum, ekki síst í kjölfar breytinga á örorkulífeyriskerfinu og hlutaörorku. Þar ættu ríki og sveitarfélög að vera í fararbroddi að ráða einstaklinga sem vilja og hafa getu til að vinna hlutastörf.

Við þurfum líka að halda áfram að opna umræðu um geðheilbrigðisvanda og gera hvað við getum til að uppræta fordóma í garð andlegra áskorana. Vissir þú til dæmis að einir rótgrónustu fordómarnir ríkja meðal heilbrigðisstarfsfólks samkvæmt rannsóknum?

Geðhjálp hefur í áratugi unnið út frá hugmyndafræði félagslegs réttlætis: að tryggja að fólk með geðræna erfiðleika njóti sömu réttinda, tækifæra og virðingar og önnur. Geðheilsa er samfélagsmál, ekki einkamál. Ef Ísland ætlar sér að vera samfélag sem byggir á jafnrétti, mannréttindum og félagslegri vernd, þá er tími til kominn að horfa á geðheilbrigði sem eitt kjarnamála félagslegs réttlætis.

Höfundur: Svava Arnardóttir formaður Geðhjálpar.

19/02/2026

Tryggingafélagið Sjóvá og Geðhjálp standa nú fyrir ánægjuátaki til að minna fólk á litlu hlutina, í beinu framhaldi af árlegu G-vítamín átaki Geðhjálpar sem lýkur nú um helgina. Það sem þessi tvö verkefni eiga sameiginlegt er áherslan á þetta smáa og litla í hversdeginum sem gerir okkur gott.

Sjóvá mun styrkja Geðhjálp um tvær milljónir þegar búið er að skrifa tíu þúsund innsendingar á sérstakan vef um ánægju en eins og Grímur Atlason framkvæmdastjóri Geðhjálpar bendir á í samtali við Vísi skipti hvert framlag máli. Geðhjálp vinnur núna að því að opna Skjólshús síðar á árinu og fjármagnið fari í það sem og önnur verkefni samtakanna.

Grímur segir að þó svo að það sé verið að hvetja til þess að líta til þess smáa sem geti glatt sé ekki verið að hvetja til einhvers konar eitraðrar jákvæðni þar sem fólk eigi að leggja það erfiða alveg til hliðar.

„Það á ekkert að loka augunum fyrir því, en þetta smáa skiptir máli. Það má ekki gleyma því að þegar maður er að hugsa um lífið þá er svo auðvelt að sjá Esjuna. Hún er stór, en það er aldrei Esjan sem við dettum um. Við löbbum ekki bara og hrösum um Esjuna eða Bandaríkin, við hrösum um litlar steinvölur“.

Lára Hrafnsdóttir, markaðsstjóri Sjóvá, segir verkefnið sprottið frá mælingum á ánægju viðskiptavina. Ánægja þeirra sé „hjartað í því sem þau geri“.

„En ánægja er svo miklu meira en mæling á blaði. Hún getur verið augnablikið þegar maður hægir aðeins á sér og tekur eftir litlu hlutunum sem skipta samt svo miklu máli. Bros frá ókunnugum. Að vera hleypt inn í bílaröðina. Kyrrðin í náttúrunni. Eða einfaldlega gott spjall við vin,“ segir Lára.