Rótin

23/04/2026

21/04/2026

Pétur Magnússon, sem hefur fjallað ítarlega um málefni fólks sem notar vímuefni á RÚV, bauð Kristínu I. Pálsdóttur, talskonu Rótarinnar, í viðtal í kjölfar Kveiksþáttar um meðferðarkerfið. Þar var meðal annars nauðsynlegar breytingar á meðferðarkerfinu á Íslandi, með áherslu á skaðaminnkun, mannréttindi og heildstæða nálgun á vímuefnavanda í stað refsinga. Einnig um framtíðarsýn í stefnumótun á þessu sviði, en Kristín var formaður starfshóps á vegum heilbrigðisráðuneytisins um endurnýjaða stefnu í áfengis- og vímuvarnarmálum.

Í safnvarpinu Sögur úr raunveruleikanum leita dagskrárgerðarmenn uppi sannar sögur úr íslenskum samtíma.

20/04/2026

"Rótin óskaði í febrúar eftir afriti af nýlegum samningum Sjúkratrygginga Íslands við SÁÁ. Eftir nokkur samskipti við stofnunina og úrskurðarnefnd um upplýsingamál fékk Rótin samninginn afhentan. Þá brá svo við að öll helstu grundvallaratriði samningsins höfðu verið afmáð með vísun í hagsmuni SÁÁ. Afmáðar höfðu verið upplýsingar um verð, þjónustumagn, greiðsluforsendur og kostnaðaruppbyggingu þjónustu og einnig aðrar efnislegar forsendur samningsins.
Mikilvægt er að slíkar upplýsingar séu uppi á borðum þegar opinberri þjónustu er útvistað. Það á ekki aðeins við um fjárhag heldur líka um meðferðarstarfið sjálft. Þegar strokað er yfir upplýsingar um lengd meðferðar, umfang úrræða og önnur grunnviðmið þjónustunnar minnkar gagnsæi gagnvart notendum, aðstandendum og fagfólki."

Sögulega hefur þjónusta við fólk með áfengis- og vímuefnavanda verið jaðarsett innan heilbrigðis- og velferðarkerfisins.

19/04/2026

Rótin hefur sent kæru til úrskurðarnefndar um upplýsingamál vegna synjunar Sjúkratrygginga á aðgangi að upplýsingum í samningi stofnunarinnar við SÁÁ. Í kærunni segir m.a.:
"Ljóst er að upplýsingarnar sem hafa verið afmáðar taka ekki aðeins til stakra verðupplýsinga heldur einnig til hámarksgreiðslu samkvæmt samningnum, einingarverðs hans, eininga og áætlaðs árlegs þjónustumagns fyrir alla gjaldliði, tölulegra viðmiða í gjaldskrárskýringum, lágmarksviðmiða um skiptingu milli inniliggjandi og dag- og göngudeildarmeðferðar, hlutfallslegrar skiptingar einingarverðs milli launakostnaðar og annars rekstrarkostnaðar og fylgiskjals um hlutfallslegt vægi launakostnaðar starfsstétta. Þetta staðfestir að fjárhags, rekstrar- og efnisleg grundvallaratriði samningsins í heild hafa verið afmáð, en ekki einungis afmarkaðar upplýsingar sem hugsanlega gætu fallið undir vernd 9. gr. upplýsingalaga."

Rótin hefur sent kæru til úrskurðarnefndar um upplýsingamál vegna synjunar Sjúkratrygginga á aðgangi að upplýsingum í samningi stofnunarinnar við SÁÁ. Kæruskjalð með viðhengjum, meðal annars samningnum með afmáðum upplýsingum um öll grundvallaratriði hans, er aðgengilegt ....

13/04/2026

Hvernig vitum við hvaða úrræði eru í boði – og hver kemst að?

Rótin hefur birt nýja greinargerð þar sem lagt er til að byggð verði upp miðlæg gagnagátt fyrir félags- og heilbrigðisúrræði á Íslandi. Markmiðið er að bæta aðgengi, samhæfingu, gæði og gagnsæi í þjónustu fyrir fólk sem notar vímuefni, er með geðrænan vanda, glímir heimilisleysi eða er með flókinn samsettan vanda.

Skortur á yfirsýn, samhæfingu og gögnum er þrástef í umræðu um velferðarþjónustu á Íslandi. Með miðlægri gagnagátt væri hægt að styðja betur við notendur, fagfólk og stefnumótun.

Rótin hefur sent greinargerðina til heilbrigðisráðherra, félags- og húsnæðismálaráðherra og dómsmálaráðherra, enda snertir málið mörk þessara kerfa.

Rótin hefur lengi bent á nauðsyn þess að bæta aðgengi að upplýsingum um þau úrræði sem standa til boða innan heilbrigðis- og velferðarþjónustu á Íslandi. Jafnframt hefur félagið lagt áherslu á að aukið gagnsæi, skýrari yfirsýn og markvissari gagnasöfnun séu lykilforsen...

01/04/2026

"Gestum neyðarskýla Reykjavíkurborgar hefur fækkað verulega á milli ára. Gestir gista jafnframt færri nætur að meðaltali í skýlunum. Deildarstjóri segir ánægjulegt að sjá slíka fækkun og að hana megi rekja til nýrra úrræða og betri þjónustu við heimilislausa í Reykjavík. Reykjavíkurborg stefni að frekari uppbyggingu húsnæðis á þessu ári."

Gestum neyðarskýla Reykjavíkurborgar hefur fækkað verulega á milli ára. Gestir gista jafnframt færri nætur að meðaltali í skýlunum. Deildarstjóri segir ánægjulegt að sjá slíka fækkun og að hana megi rekja til nýrra úrræða og betri þjónustu við heimilislausa í Reykjavík....

25/03/2026

"Foreldrafræðslu- og uppeldisráðgjafi vill opna meðferðarheimili fyrir mæður 0-5 ára barna og þungaðar konur. Heimilið væri snemmbært úrræði þar sem mæðurnar væru samhliða hefðbundinni meðferð í foreldrafræðslu og uppeldisráðgjöf.
Guðfinna Eyrún Ingjaldsdóttir, foreldrafræðslu- og uppeldisráðgjafi, ræddi hugmyndina við mbl.is.
Hún segir að fíknisjúkdómum fylgi almennt meiri skömm fyrir mæður en fyrir feður. Þær haldi sig frekar í felum vegna hræðslu um að börnin verði tekin af þeim. Þannig væri vænlegri leið til bata að bjóða þeim úrræði þar sem þær kæmust hjá því að missa börnin sín." https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/24/vill_opna_urraedi_fyrir_maedur_med_fiknivanda/

Foreldrafræðslu- og uppeldisráðgjafi vill opna meðferðarheimili fyrir mæður 0-5 ára barna og þungaðar konur. Heimilið væri snemmbært úrræði þar sem mæðurnar væru samhliða hefðbundinni meðferð í foreldrafræðslu og uppeldisráðgjöf.

23/03/2026

Áhugaverð vefmálstofa fyrir fagfólk í úrræðum fyrir konur sem hafa orðið fyrir ofbeldi í nánum samböndum og hafa notað vímuefni áhættusaman hátt.
Athugið að málstofan er klukkan 17 á íslenskum tíma þar sem skipuleggjendur eru í British Columbia í Kanada.
Skráning: https://buff.ly/YEUXQzT

22/03/2026

"Hugmyndin var þá, ok, við sannfærum fólk um að, hérna, þetta sé einhverskonar líffræðilegur hlutur og þá hættir fólk að vera með fordóma fyrir því. Og það sem gerðist er að þeir náðu alveg að sannfæra almenning í Bandaríkjunum um að þetta væri líffræðilegur hlutur en fordómar minnkuðu absolutely ekki neitt, sko. Hins vegar um leið og maður er kominn með, það sem virðist vera núna, að það kemur í ljós að ef maður kemur fólki í skilning um að þetta geti bara verið tímabundið. "Ég er bara að kjást við þunglyndi núna og svo bara eftir einhverja mánuði þegar ég er búinn að fá rétta meðferð eða aðstæðurnar mínar hafa breyst þá er ég kominn á betri stað." Að þetta sé eitthvað tímabundið sem er hægt að díla við."
Kári Kristinsson, prófessor við Háskóla Íslands, ræðir um nýjar niðurstöður rannsóknar á fordómum gagnvart einstaklingum sem kljást við fíkn. Kári fjallar um ýmsar birtingarmyndir fordóma í íslensku samfélagi og mikilvægi þess að skilja fordóma til að vinna gegn þeim. Hann tekur dæmi um að bandarískar rannsóknir sýndu fólk hafi haft mikla fordóma gagnvart geðsjúkdómum.

Reykjavík Folk Festival snýr aftur næstkomandi helgi í Iðnó. Hátíðin er sett upp að alþjóðlegri fyrirmynd þar sem spilagleðin er í forgrunni og órafmögnuð hljóðfæri eru í aðalhlutverki. Fyrsta hátíðin fór fram árið 2010. Forsvarsmaður, hugmyndasmiður, helsti hönnuðu...

17/03/2026

Rótin óskar Aniku Noack, hjúkrunarfræðingi, ljósmóður og sjálfboðaliða, til hamingju með viðurkenninguna. Sannarlega verðskuldað ❤ Anika starfar einnig í hlutastarfi í Konukoti þar sem hún sinnir heilbrigðisþjónustu við gesti ❤ Anika Noack er fyrir miðju.

08/03/2026

Rótin fagnar í dag, 8. mars á alþjóðlegum baráttudegi kvenna, 13 ára tilveru en félagið var stofnað 8. mars 2013.
Í tilefni dagsins vekjum við athygli á þeirri hættu sem blasir við konum og kvárum sem nota vímuefni.
Staða heimsmála og niðurskurður alþjóðlegrar aðstoðar hafa leitt til þess að mikilvæg úrræði loka, örugg rými, þjónusta á sviði frjósemisheilbrigðis og úrræði gegn kynbundnu ofbeldi eiga undir högg að sækja. Á sama tíma sækja andstæðingar kynjajafnréttis í sig veðrið.
Afleiðingin er sú að fólk í jaðarsettri stöðu stendur enn verr að vígi.
WHRIN er alþjóðlegur vettvangur sem hefur það markmið að efla skaðaminnkandi nálgun í störfum með konum og kvárum. Rótin deilir ákalli WHRIN um að fjárfest verði í skaðaminnkun sem tekur mið af kyni, að barist verði gegn hugmyndafræði sem vinnur gegn jafnrétti kynjanna og að stríð gegn fólki sem notar vímuefni, sem bitnar illa á konum og kvárum, verði stöðvað.

On International Women’s Day 2026, we call for urgent action.

Aid cuts and anti-gender actors are threatening essential services for women and gender-diverse people who use drugs. Harm reduction, health, and dignity must be protected.

Check and share the WHRIN statement here: https://drive.google.com/file/d/1fq5LBKWhLjIIAwdC_XuwK2akZ0DSpT9f/view?usp=sharing
—

06/03/2026

Rótin mælir með þessum þætti Péturs Magnússonar: "Skjólstæðingar Frú Ragnheiðar nota vímuefni í æð, sumir eru heimilislausir, allir í mjög viðkvæmri stöðu. Við förum á vakt í Frúnni, bíl Frú Ragnheiðar sem keyrir um höfuðborgarsvæðið og veitir heilbrigðisþjónustu, nálaskipti og sálfélagslegan stuðning, og ræðum við sjálfboðaliðana og fólkið sem leitar í Frúnna."

Skjólstæðingar Frú Ragnheiðar nota vímuefni í æð, sumir eru heimilislausir, allir í mjög viðkvæmri stöðu. Við förum á vakt í Frúnni, bíl Frú Ragnheiðar sem keyrir um höfuðborgarsvæðið og veitir heilbrigðisþjónustu, nálaskipti og sálfélagslegan stuðning, og ræðum ...