Félag Lesblindra á Íslandi

02/01/2026

Gleðilegt nýtt ár!
Félag lesblindra óskar landsmönnum gleðislegs árs og þakkar fyrir það liðna. Að baki er annasamt ár á margan hátt og félagðið hefur lagt sig eftir að kynna starfsemi þess og efla skilning og þekkingu á því sem lesblindir eiga við að glíma. Áfram verður haldið að efla þekkingu á stöðu lesblindra og félagið vinnur að því með sérfræðingum Háskóla Íslands að hleypa af stað nýrri rannsókn á stöðu lesblindra hér á landi.

Félagið telur mikilvægt að vinna út frá styrkleikum lesblindra enda hefur félagið bent á að ólík nálgun þegar kemur að námi sé mikilvæg uppspretta hæfileika og sköpunar. „Margir fullorðnir sem glímdu við námsörðugleika skara fram úr í heildrænni hugsun, mynsturgreiningu, sjónrænni rökhugsun, hagnýtri lausn vandamála og nýsköpun sem fer utan ramma hinnar hefðbundnu hugsunar. Ótrúlega margir frumkvöðlar hafa glímt við lesblindu. Þessir styrkleikar eru sífellt verðmætari á nútímavinnustöðum. Til að nýta sér möguleika allra verða vinnustaðir framtíðarinnar að vera skipulagðir þannig að allir geti tekið þátt á jafnréttisforsendum,“ segir Guðmundur S. Johnsen, formaður Félags lesblindra á Íslandi.

Þá er ábending til skólafólks að fá fulltrúa félagsins í heimsókn til að fjalla um lesblindu við nemendur og kennara. Allt frá árinu 2011 hefur félagið farið í skólaheimsóknir í unglingadeildir grunnskóla þar sem rætt er við alla nemendur ekki aðeins þá lesblindu um lesblindu, einkenni, áskoranir og styrkleika lesblindra. Þá er farið yfir hvaða úrræði hafa nýst vel til að takast á við þær áskoranir sem fylgja lesblindu. Í framhaldið hefur oft verið fundur með kennurum skólans. Endilega verið í sambandi við okkur til að panta heimsókn.

Gleðilegt nýtt ár!

28/12/2025

Að efla læsi snemma á ævinni með efnisríkri kennslu
Nýrri rannsókn var ætlað að kanna hvernig samþætting efnisríkrar nálgunar (content-rich literacy) á læsiskennslu fyrir ung börn getur hraðað námi í leikskóla. Þessi rannsókn varpar ljósi á lykilniðurstöður úr námskrá sem notar vísindi og samfélagsfræði til að byggja upp orðaforða og skilning.

Í þessari rannsókn, sem náði til 47 skóla, var prófuð aðferð (Core Knowledge Language Arts: Knowledge Strand (CKLA: Knowledge), sem er uppbyggileg og ítarleg námsskrá í læsi. Hún notar daglegan upplestur til að byggja upp orðaforða og bakgrunnsþekkingu í vísindum og samfélagsfræði.

Eftir eina önn sýndu leikskólabörn sem notuðu námsskrána meiri námsárangur en þau sem fengu hefðbundna kennslu. Frekari rannsókna er þörf til að kanna langtímaáhrif og áhrif á niðurstöður með stöðluðu mati.

21/12/2025

Írar eru duglegir að skapa efni með lesblinda í miðju sögunnar. Í nýjum hljóðdramaþætti (podcasti) RTÉ Kids, Blank Books, lenda hin tíu ára gamla Rosie, systir hennar Alice og hundurinn þeirra Bobby inn í nokkrum af frægustu (og alræmdustu) sögum bókmenntanna - þar á meðal Fjársjóðseyjunni, Drakúla og Rómeó og Júlíu. Rosie tekst vel á við þetta - hún elskar jú bækur. Hún er líka með lesblindu.

Þó að talið sé að um það bil einn af hverjum tíu Írum sé með lesblindu, þá er það enn ein af mest misskilnu taugafræðilegu frávikunum þar um slóðir. Kynslóðir barna hafa verið alin upp við þá hugmynd að ef maður er með lesblindu, þá verður maður aldrei mikill lesari. Fyrir mörg börn, eins og Rosie, er þetta ekki satt.

Þetta veit engin betur en Emily Gillmor Murphy, höfundur Blank Books, en hún þurfti sem barn að vega áskoranirnar sem lesblinda olli henni á móti ást sinni á bókmenntum af öllum gerðum og tegundum.

Með Blank Books hefur Emily skrifað margar af eigin reynslusögum sínum inn í persónu Rosie, byggðar á minningum sínum frá þeim aldri.

Ef sú hugmynd að lesblindu börn verði aldrei miklir lesendur er goðsögn, hvaða aðrar misskilningar gætu þá verið til staðar?

Við kannski kíkjum á nokkrar goðsagnir um lesblindu hér á næstunni.

17/12/2025

Skimun er mikilvægt matsferli
Skimun er mikilvægt matsferli sem hjálpar kennurum að bera kennsl á nemendur sem eru í hættu á að ná ekki námsmarkmiðum bekkjarins.

Skimunarmat í kennslustofunni virkar á sama hátt og læknar framkvæma heilsufarsskimanir til að athuga líkama viðkomandi fyrir viðvörunarmerkjum til að sjá hvort viðkomandi er með heilsufarsvandamál eða gætir verið í hættu á að fá eitt.

Kennarar framkvæma náms- eða þekkingarskimanir, eins og í lestri, til að athuga barnið fyrir viðvörunarmerkjum um að það gæti verið í hættu á lestrarerfiðleikum síðar. Kennarar nota niðurstöður skimunarinnar til að upplýsa næstu skref í kennslu fyrir barnið. Jafnvel þó að öll börn fái skimunarmat, fá aðeins þeir nemendur sem sýna áhættu með því að hafa lægri einkunn aukalega aðstoð við lestur.

Foreldrar og umönnunaraðilar gegna líka hlutverki í skimun! Að læra hvað skimun er getur hjálpað barninu betur bæði innan og utan skóla. Það getur tekið tíma að skilja skimunarferlið sem notað er með barninu.

Með öllum þeim mismunandi gerðum mats og einkunna sem í boði eru getur verið erfitt að skilja og átta sig á hvað skimunarniðurstöður þýða. Svo, hvað geturðu gert? Lykilatriðið er að eiga samskipti við kennara barnsins og skólann. Ef foreldrar hafa spurningar um framfarir eða niðurstöður barnsins er mikilvægt að fá þær útskýrðar fyrir þér. Að eiga samskipti snemma og oft getur hjálpað foreldrum og barninu að skilja hvað má búast við í framtíðinni.

16/12/2025

Í dag kom út uppfærsla á Símarómi fyrir iOS. Þetta er umfangsmikil uppfærsla þar sem fimm nýjum röddum og textauppljómun hefur verið bætt við appið. Innbyggða röddin “Steinn” hefur nú fengið til liðs við sig raddirnar Kára, Mirru, Ragnar, Sögu og Sóleyju

Site description

14/12/2025

Nýtum hæfileika lesblindra betur
Þegar fyrirtæki tala um að opna metur á að nýta hæfileika hvers og eins, þá meina þau sjaldan þá sem sjá heiminn á annan hátt. Samt sem áður er lesblind hugsun, mynsturþekking, sýn þeirra á heildarlausnir vandamála og skapandi seigla allt eiginleikar sem eru algeng meðal fólks með lesblindu, einmitt sú tegund hugrænnar fjölbreytni sem knýr nýsköpun og framleiðni áfram.

Bandaríska viðskiptatímaritið Forbes er með áhugaverða umfjöllun um þetta nýlega. Þar er vitnað til nýrrar skýrslu sem talar um „endurkomu lesblindu hugsunar“, sem Made By Dyslexia gaf út í samstarfi við Randstad Enterprise. Hún leiddi í ljós að lesblind hugsun leggur nú þegar til um 195,6 milljarða dala til bandaríska hagkerfisins. Með markvissri ráðningu, valdeflingu og varðveislu lesblindra hæfileika gæti sú tala meira en þrefaldast segir í skýrslunni og Forbes vitnar til.

Kate Griggs, stofnandi Made By Dyslexia, segir: „Í nútíma samnýtingartíma er lesblind hugsun fullkominn aðstoðarflugmaður gervigreindar; fjarlægir áskoranir okkar og ýtir styrkleikum okkar áfram.“

Árið 2022 viðurkenndi LinkedIn lesblinda hugsun sem leitarhæfa færni, einhverskonar „ljósaperuaugnablik“ sem endurhugsaði hana sem samkeppnisforskot.

10/12/2025

Skýrsla Þjóðarmiðstöðvarinnar um bætt læsi frá árinu 2025 fjallar um ástand lesblindu í Bandaríkjunum og er áhugaverð nálgun við að ná yfir stöðu lesblindu á landsvísu í Bandaríkjunum. Skýrslan veitir yfirlit yfir samþykkt lög og kröfur um aðstoð við lesblindu í öllum 50 ríkjunum Bandaríkjanna. Hún hjálpar því fjölskyldum og kennurum að skilja hvaða stuðning nemendur eiga rétt á – og hvernig þeir geta nýtt sér hann – með skýrum leiðbeiningum um hvert ríki fyrir sig og beinum tenglum við lögin.

Skýrslan er aðgengileg án endurgjalds, aðeins þarf að óska eftir henni en við setjum slóð á Þjóðarmiðstöðina hér með í kommentum. Skýrslan inniheldur nýjustu uppfærslur um hvernig hvert fylki nálgast snemmbúna skimun, greiningu og stuðning við nemendur með lesblindu.

Með skýrslunni er reynt að tryggja að fjölskyldur, kennarar og stjórnmálamenn skilji hvað gildandi lög þýða og hvernig fylkin vinna að því að tryggja að allir nemendur með lesblindu fái þann stuðning sem þeir þurfa til að dafna. Þessi skýrsla sameinar allar þessar upplýsingar á einum stað.

03/12/2025

"Á sama tíma er ólík nálgun þegar kemur að námi mikilvæg uppspretta hæfileika og sköpunar. Margir fullorðnir sem glímdu við námsörðugleika skara fram úr í heildrænni hugsun, mynsturgreiningu, sjónrænni rökhugsun, hagnýtri lausn vandamála og nýsköpun sem fer utan ramma hinnar hefðbundnu hugsunar. Ótrúlega margir frumkvöðlar hafa glímt við lesblindu. Þessir styrkleikar eru sífellt verðmætari á nútímavinnustöðum. Til að nýta sér möguleika allra verða vinnustaðir framtíðarinnar að vera skipulagðir þannig að allir geti tekið þátt á jafnréttisforsendum," skrifar Guðmundur S. Johnsen, formaður Félags lesblindra á Íslandi í grein á Vísi.

01/12/2025

Vitundarvakning um lesblindu
Nemendur Midleton CBS framhaldsskólans í Co. Cork fögnuðu Viku vitundarvakningar um lesblindu fyrir stuttu og sýndu hvað hægt er að gera þegar nemendur eru virkjaðir.
Nemendurnir fengu allan skólann til að taka þátt, allt frá starfsfólki til nemenda en markmiðið var að vekja athygli á lesblindu.
Nemendurnir bjuggu til veggspjöld með þekktum einstaklingum með lesblindu, deildu goðsögnum sem afhjúpa misskilning um lesblindu og horfðu á heimildarmyndina Lost for Words á RTÉ.
Þá héldu þeir lesblindunámskeið undir forystu nemenda þar sem nemendur í 5. bekk deildu aðferðum, úrræðum, öppum og aðstoðartækni, þar á meðal lespennum og hugbúnaði fyrir tal og tal með fyrsta bekk.
Þeir héldu einnig hádegisfund þar sem samstarfsmenn deildu aðgengilegum, alhliða námsaðferðum og úrræðum til að styðja nemendur með lesblindu í almennum kennslustofum og lesblindu samstarfsmenn deildu einnig eigin reynslu af því að rata um menntakerfið og vinnumarkaðinn.
Þetta mætti gera víðar!

30/11/2025

https://www.facebook.com/reel/718567041061136
Bíó klúbburinn 😣

29/11/2025

Norræn lesblindusamtök: Sameiginleg yfirlýsing um námsörðugleika í norrænu atvinnulífi
„Vinnumarkaðurinn er að ganga í gegnum miklar breytingar og við höfum ekki efni á framtíð þar sem einn af hverjum fimm fullorðnum er útilokaður einfaldlega vegna þess að vinnustaðir eru ekki hannaðir fyrir fjölbreyttar námsþarfir,“ segir í ályktun norrænu lesblindusamtakanna en árlegur fundur þeirra var haldin í Helsinki í Finnlandi fyrir skömmu. Undir þetta rituðu fulltrúar lesblindufélaga Finnlands, Svíþjóðar, Noregs, Íslands og Færeyja.
Á Norðurlöndunum upplifir um það bil einn af hverjum fimm fullorðnum námsörðugleika eins og lesblindu (dyslexia), reikniröskun (dyscalculia) eða áskoranir sem tengjast athygli, minni eða öðrum hugrænum ferlum. Þessir erfiðleikar hverfa ekki eftir að skólagöngu lýkur. Þeir hafa áhrif á daglegt líf. Samt sem áður halda margir fullorðnir áfram án fullnægjandi viðurkenningar eða stuðnings, oft með óþarfa streitu og kvíða. Mikið af þessu mætti ​​koma í veg fyrir þegar námsþarfir eru viðurkenndar snemma og opinskátt.
Að sögn Guðmundar S. Johnsen, formanns Félags lesblindra á Íslandi, var fundurinn mjög gagnlegur og mikil umræða um það hvernig vinnustaður framtíðarinnar ætti að líta út með tilliti til þeirra sem eiga við lestrarörðugleika að stríða. Vinnustaður sem viðurkennir að námsörðugleikar eru eðlilegur hluti af fjölbreytileika mannsins ætti að vera fyrirmynd annarra. Hann viðurkennir að fullorðnir vinna úr upplýsingum, eiga samskipti og læra á einstaklingsbundinn hátt. Vinnustaður sem er vinsamlegur þeim sem eru með námsörðugleika krefst ekki flókinna gátlista eða íþyngjandi ferla. Þess í stað byggir hann á einfaldri meginreglu: Þegar allir skilja upplýsingar í raun verður vinnan öruggari, greiðari og jafnari,“ sagði Guðmundur.

Í ályktun fundarins í Helsinki segir að vinnustaðir geti stutt þetta með því að tryggja að innri samskipti og nauðsynlegar leiðbeiningar, þar á meðal innleiðingarefni, öryggisleiðbeiningar og verklagsreglur, séu aðgengilegar öllum. „Skýrt tungumál og vel uppbyggðar upplýsingar hjálpa starfsmönnum að skilja hvað skiptir máli. Það er einnig gagnlegt að bjóða upp á möguleikann á að hlusta á efni, til dæmis með texta-í-tal lausnum. Hugulsöm samskipti gagnast öllum, ekki aðeins þeim sem eiga við námsörðugleika að stríða,“ segir í ályktunni.
Þar er einnig bent á að það að viðurkenna námsmun styrkir einnig vinnustaðamenningu. „Þegar starfsmenn finna að fjölbreytt vinnubrögð eru viðurkennd eykst öryggistilfinningin. Öryggi myndar grunninn að sköpunargáfu, lausn vandamála og nýsköpun.“
Hvers vegna að vekja athygli á þessu máli núna?
„Vinnulífið er að ganga í gegnum eina mikilvægustu umbreytingu sína í áratugi. Stafræn umbreyting, sjálfvirkni, flóknar kröfur um skjölun og þörfin fyrir stöðuga endurmenntun setja vaxandi kröfur á alla starfsmenn. Í þessu umhverfi geta óþekktir námsörðugleikar orðið falin hindrun - hindrun sem hefur áhrif á atvinnu, vellíðan og jafnrétti,“ sagði Guðmundur.

23/11/2025

Til hvaða ráða geta foreldrar gripið til þegar kemur í ljós að börn þeirra glíma við lesblindu eða lestrarerfiðleika? Þegar sonur Marie Crowe greindist með lesblindu fyrir fjórum árum, lenti hún í vandræðum með að glíma við kerfi sem hún vissi lítið um eins og kemur fram í þessu myndbandi þar sem hún lýsir því hvernig h´æun tókst á við þetta.

Þessi reynsla leiddi hana að litlu neti sérhæfðra lestrarskóla á Írlandi, sem bjóða upp á öflugan stuðning við lestur fyrir börn með verulega lesblindu.

Fyrir fjölskyldu hennar breytti aðgangur að skólavist sjálfstrausti sonarins og námsgetu hans - en það vakti einnig upp víðtækari spurningu.

Hún spyr, ef áhrifin geta verið svona mikil, hvers vegna eiga fjölskyldur í erfiðleikum með að fá aðgang að slíkri skólavist?

Á Facebook-síðu Írsku lesblindusamtakanna kemur Gráinne Kelly Beckett með áhugavert innslag við þessu myndbandi Marie Crowe. Sérhæfður lesblinduskóli í Bretlandi sneri hlutunum við fyrir okkur, skrifar Gráinne Kelly og bætir við.

„Síðan fluttum við til Bandaríkjanna þar sem við völdum verkefnamiðaða skóla þar sem einkunnir voru gefnar fyrir kennslustofuverkefni og áframhaldandi verkefni, ekki byggðar á formlegum prófum eins og í öðrum skólum.“

When her son was diagnosed with dyslexia four years ago, sports presenter Marie Crowe found herself navigating a system she knew little about.That experience...