27/10/2025
✍🏻អាកាសធាតុកំឡុងពេលរដូវធ្លាក់ខ្យល់ ចាប់ផ្តើមឆ្លងជំងឺពងបែកមាត់ ដៃ និងជើង ពិសេសក្មេងៗចាប់ផ្តើមចូលរៀនហើយ សូមប្រយ័ត្នអនាម័យកូនៗទាំងអស់គ្នា ជៀសវាងឆ្លងមេរោគមកកាន់ក្មេងតូចៗ
👨🏻⚕️ អ្វីទៅជាជំងឺពងបែកមាត់ ដៃ និងជើង (Mouth Hand Foot Disease)?
-គឺជាការឆ្លងមេរោគបង្កដោយពួកវីរុស ដែលបណ្តាលឱ្យមានពងបែកនៅលើដៃ ជើង និងខាងក្នុង ឬជុំវិញមាត់
-ភាគច្រើនកើតអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅ ជាធម្មតានៅចុងរដូវក្តៅ
👩🏻⚕️អ្នកណាខ្លះកើតជម្ងឺនេះ?
-ភាគច្រើនកើតលើកុមារអាយុក្រោម 12 ឆ្នាំ (94% អាយុក្រោម 5 ឆ្នាំ)។
👨🏻⚕️តើមេរោគអ្វីបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺនេះ?
- វីរុស Coxsackie virus A16
- Coxsackie A (5, 6, 7, 9, 10)
- Coxsackie B (2, 5)
- Enterovirus 71
-Echoviruses.
👨🏻⚕️ចំពោះការឆ្លងមេរោគ Enterovirus 71 អាចប៉ះពាល់ បេះដូង សួត ហើយក៏អាចបណ្តាលឱ្យរលាកស្រទាប់ខួរក្បាល (រលាកស្រោមខួរ)
🧑🏻⚕️តើក្មេងអាចឆ្លងជម្ងឺនេះដោយរបៀបណា?
- តាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ជាមួយសារធាតុរាវពងបែក ឬដំណក់ទឹកដែលរាលដាលចេញពីមាត់។ វាអាចរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងចំណោមសមាជិកគ្រួសារ ឬនៅក្នុងសាលារៀន។ មេរោគអាចត្រូវបានបញ្ចេញក្នុងលាមក និងទឹកមាត់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍។
👨🏻⚕️តើអ្វីខ្លះទៅជារោគសញ្ញា ជំងឺពងបែកដៃ ជើង និងមាត់?
-គ្រុនក្តៅ
-ឈឺបំពង់ក
-បាត់បង់ចំណង់អាហារ និងសន្លឹម
-ពងបែកជាធម្មតាលេចឡើង 1-2 ថ្ងៃបន្ទាប់ពីគ្រុនក្តៅ។
ពងបែកស្បែកជាធម្មតារួមមាន:
-ពងបែកនៅលើដៃ ជើង និង/ឬបាតដៃ និងបាតជើង
-ពងបែកតូចៗ (ពងបែក) និងដំបៅអាចវិវត្តនៅ ជុំវិញបបូរមាត់ និងមាត់ និងផ្នែកខាងក្រោយនៃបំពង់ក
-ពេលខ្លះវាអាចអោយក្មេងឈឺចាប់ខ្លាំង អាចប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការបៅ និងញាំ ជាពិសេសចំពោះទារក និងកុមារតូចៗ។
-អាចវិវឌ្ឍលើតំបន់ផ្សេងទៀតនៃស្បែក ជាពិសេសគូទ និងជួនកាលនៅលើដៃ ជើង និងស្បែកប្រដាប់បន្តពូជ។
🧑🏻⚕️តើជំងឺដៃ ជើង និងមាត់មានផលវិបាកអ្វីខ្លះ?
- បាត់បង់ជាតិទឹក
- ការប្រែប្រួលក្រចកដៃ និងក្រចកជើង (ប្រហែល2 ខែបន្ទាប់ពីការឆ្លងមេរោគ HFMD ដោយសារតែការឆ្លងមេរោគ coxsackie A6)
👨🏻⚕️ការឆ្លងមេរោគ enteroviral ធ្ងន់ធ្ងរអាចបណ្តាលឱ្យ:
- ពងបែករីករាលដាលពេញខ្លួន
- ជំងឺរលាកពោះវៀនធំ Enteritis
- ជំងឺរលាកសាច់ដុំបេះដូង Myocarditis
- រលាកខួរក្បាល និង (រលាកស្រោមខួរ) meningoencephalitis)
- ការបាត់បង់មុខងារសរសៃប្រសាទនៅអវយវៈ (acute flaccid paralysis)
- ហើមសួត និងរលាកសួត Pulmonary oedema and pneumonia
👉🏻ក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ មេរោគដែលបង្ករឱ្យមានជម្ងឺ MHFD អាចបណ្តាលឱ្យរលូតកូនដោយឯកឯងក្នុងត្រីមាសទី 1 ឬ ការលូតលាស់ទារកយឺត។
វេជ្ជបណ្ឌិត ចៅ ពន្លឺ