06/02/2026
Marvel එකටත් කලින් බුදුදහම Multiverse ගැන කිව්වේ කොහොමද? 🌌☸️
අපි හැමෝටම අද කාලේ හොලිවුඩ් ෆිල්ම්ස් නිසා Multiverse නැත්නම් සමාන්තර විශ්වයන් කියන වචනවලට හරිම හුරුයි. එකම මනුස්සයා තවත් විශ්වයක වෙනස් විදිහකට ජීවත් වෙනවා කියන එක අපිට මාරම කුතුහලයක් දෙන දෙයක්. හැබැයි මේ මාතෘකාව ගැන අද ඉන්න ක්වොන්ටම් භෞතික විද්යාඥයෝ තර්ක කරන්න පටන් ගන්න අවුරුදු දෙදහස් හයසියයකට කලින්, බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ අනන්ත වූ විශ්ව පද්ධතිය ගැන ඉතාම පැහැදිලි සිතියමක් දේශනා කරලා තිබුණා. විද්යාව අද Galaxy කියලා හඳුන්වන දේ බුදුදහමේ හැඳින්වූවේ චක්රාවාට කියලා. බුදුහාමුදුරුවෝ දේශනා කළා මේ ලෝකය කියන්නේ එකම එක හිරු බැස යන, එකම එක සඳ පායන තැනක් විතරක් නෙවෙයි කියලා. උන්වහන්සේ සහස්සී ලෝක ධාතුව, ද්විසහස්සී ලෝක ධාතුව සහ තිසහස්සී මහා සහස්සී ලෝක ධාතුව ගැන දේශනා කරමින් පෙන්වා දුන්නේ, අපේ ඇසට පේන මේ සීමිත අවකාශයට එහායින් කෝටි ප්රකෝටි ගණනක චක්රාවාට පද්ධතීන් පවතින බවයි. අද NASA ආයතනය තමන්ගේ නවීනතම දුරේක්ෂ හරහා දකින බිලියන ගණනක ගැලැක්සි ගැන එදා බුදුරජාණන් වහන්සේ කිසිම තාක්ෂණික මෙවලමක් නැතුව තමන්ගේ ප්රඥාවෙන් දැකීම මවිත කරවන සුළුයි.
මේ සමාන්තර විශ්වයන් ගැන කතා කරනකොට ඊළඟට එන වැදගත්ම දේ තමයි “මානයන්" නැත්නම් Dimensions පිළිබඳ සංකල්පය. නූතන විද්යාවට අනුව අපිට පේන්නේ මාන තුනක් විතරයි. හැබැයි ගණිතමය වශයෙන් තවත් මාන ගණනාවක් තිබිය හැකි බව ඔවුන් පිළිගන්නවා. බුදුදහමේ එන "තිස් එකක් වූ තල" කියන්නේ හරියටම මේ මානයන් පිළිබඳ විග්රහයයි. මේ ලෝක ධාතු ඇතුළේ දිව්ය ලෝක, බ්රහ්ම ලෝක වගේම අපායවල් පවතින්නේ කොහේ හරි ඈත තැනක නෙවෙයි. ඒවා පවතින්නේ විවිධ ශක්ති මට්ටම් (Frequency Levels) මතයි. හරියට එකම කාමරයක් ඇතුළේ රේඩියෝ චැනල් දහස් ගණනක් තිබුණත්, අපි ටියුන් කරන චැනල් එක විතරක් අපිට ඇහෙනවා වගේ, අපේ මේ මනුස්ස ලෝකය ඇතුළෙම අපිට නොපෙනෙන තවත් මානයන් ගණනාවක් පවතිනවා. ක්වොන්ටම් විද්යාවේ එන Many Worlds Interpretation එකෙන් කියන්නෙත් අපේ සෑම තීරණයකදීම විශ්වය දෙකට බෙදිලා සමාන්තර ලෝක දෙකක් නිර්මාණය වෙනවා කියලා. බුදුදහම මේක පැහැදිලි කරන්නේ "සිත" සහ "කර්මය" හරහායි. අපේ එක සිතුවිලි වේගයකට පුළුවන් තවත් භවයක්, තවත් ලෝකයක් මවා පෙන්වන්න. අපේ සිතුවිලි වලට අනුකූලව අපි එක එක මාන වලට ගමන් කරනවා කියන එක විද්යාව අද හෙමින් හෙමින් ඔප්පු කරමින් ඉන්නවා.
තවත් Interesting පොයින්ට් එකක් තමයි "කාලයේ සාපේක්ෂතාවය" එහෙම නැත්නම් Time Dilation කියලා කියන්නෙ. ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් තමන්ගේ සාපේක්ෂතාවාදයෙන් ලෝකයට පෙන්නුවා කාලය කියන්නේ හැමතැනටම එක සමාන දෙයක් නෙවෙයි කියලා. ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ වේගය අනුව කාලය වෙනස් වෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ මේක දේශනා කළේ දිව්ය ලෝක සහ මනුස්ස ලෝක අතර කාලයේ තියෙන අතිවිශාල පරතරය පෙන්වා දෙමින්. දිව්ය ලෝකයක එක දවසක් මනුස්ස ලෝකයේ අවුරුදු සිය ගණනක් වෙන්න පුළුවන් බව බුදුදහමේ සඳහන් වෙනවා. (අංගුත්තර නිකායේ විසාඛා සූත්රය) අද විද්යාඥයෝ කළු කුහරයක් අසල කාලය ගතවෙන වේගය අඩු වෙන හැටි ගණිතමය වශයෙන් පෙන්වන කොට, බුදුදහම එදා ලෝක ධාතු අතර තියෙන මේ කාල වෙනස දේශනා කළේ සැබෑ විශ්ව විද්යාඥයෙකු විදිහටයි. මේකෙන් අපිට තේරෙන්නේ අපි මේ ගත කරන අවුරුදු 70-80 ක ජීවිතය කියන්නේ මුළු මහත් විශ්වයේ කාලයත් එක්ක බලද්දී ඇසිපිය හෙලන සැනෙකින් ගෙවී යන ඉතාම සුළු මොහොතක් විතරක් බවයි.
ඉතිං, මේ Multiverse එක නැත්නම් අනන්ත ලෝක ධාතු ගැන ඉගෙන ගැනීමෙන් අපිට ලැබෙන ලොකුම දේ තමයි අපේ "මම" කියන අහංකාරය බිඳී යාම. අපි හිතාගෙන ඉන්නේ අපි තමයි මේ විශ්වයේ පාලකයෝ, අපි තමයි වැදගත්ම අය කියලා. හැබැයි බුදුදහමයි නූතන විද්යාවයි දෙකම අපිට පෙන්වන්නේ අපි මේ ඉන්නේ අනන්ත වූ සක්වළවල් අතර ඉතාම කුඩා දූවිලි අංශුවක් වැනි තැනක විතරක් බවයි. මේ මහා විශ්වයේ පවතින අනිත්ය බව සහ හිස් බව තේරුම් ගන්න කොට, අපේ ජීවිතේ තියෙන ලොකු ලොකු ප්රශ්න හරිම පුංචි දේවල් බවට පත් වෙනවා. අපි ඉන්නේ එකම එක ලෝකයක හිරවෙලා වුණාට, අපේ සිතට පුළුවන් මේ මුළු විශ්වයේම යථාර්ථය දකින්න. සැබෑ නිදහස නැත්නම් විමුක්තිය තියෙන්නේ මේ අනන්ත වූ ලෝක පද්ධතියේ බැඳීම් වලින් මිදිලා, තමන්ගේ සිතේ තියෙන සැබෑ ශක්තිය හඳුනා ගැනීම තුළයි. බුදුදහම කියන්නේ අන්න ඒ මහා විශ්වීය සත්යය අවබෝධ කරගන්නා වූ පරම විද්යාවයි! ✨☸️
අන්තර්ජාලයෙන් උපුටා ගැනීමකි.
ස්තූති සටහනේ මුල් අයිතිකරු හට.
