https://www.facebook.com/110873134569905/

Mental Health with Avishka, Colombo (2026)

29/01/2026

Too much sugar, ඔයාගෙ physical health එකට වගේම, mental health එකටත් අහිතකරයි.

28/01/2026

Daily Mind Dose #129

27/01/2026

Daily Mind Dose #128

26/01/2026

ප්‍රධාන වශයෙන් අපේ මතකය (memory), ඒ වගේම ඉගෙනීම (learning), වැනි කාර්යයන් සඳහා අපේ brain එකේ responsible වන කොටස තමයි hippocampus කියන්නේ.
පහළ තියන image එකේ orange/ yellow colors වලින් highlight වෙලා පේන්නේ අන්න ඒ කොටස.

අපි අද දැනගමු අපේ මේ hippocampus එක ශක්තිමත් කරගන්න, ඒ කියන්නේ hippocampus එකේ ක්‍රියාකාරීත්වයන් හොඳින් පවත්වාගන යන්න මොනවාද කරන්න පුලුවන් දේවල් කියලා.

✅ ඉතාමත් වැදගත් දෙයක් තමයි exercise කිරීම.
Exercise කිරීම මඟින් hippocampus එකේ අලුත් සෛල බිහිවීමක්, සෛල අතර අලුත් සබඳතා බිහිවීමක්, volume එක ඉහළ යාමක්, සිදුවෙනවා කියලා research මඟින් සොයාගන තියනවා.

ඒ වගේම, අපේ පරණ trauma හෝ addiction සමබන්ඳව තියන අමිහිරි මතකයන් අමතක කරගැනීමටත් මේ exercise කිරීම වැදගත් වෙනවා කියලා සොයාගන තියනවා.

✅ හොඳ ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලබා ගැනීම.
නින්ද අපේ hippocampus එක ඇතුළු සමස්ත brain එකේ යහපත් ක්‍රියාකාරීත්වය කෙරෙහි ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා.

✅ Stress manage කරගැනීම
දිගින් දිගටම පවතින මානසික පීඩනය (chronic stress) නිසා අපේ hippocampus එක shrink වීමක් (හානි වීමක්) වෙන්න පුලුවන්. ඒ ඔස්සේ හොඳ මතකයක් පවත්වාගන යාමට සහ අලුත් දේවල් ඉගෙන ගැනීම සමබන්ධව දුර්වලතා ඇතිකරනවා.
ඒ නිසා, තමන් මානසිකව පීඩා විදින ගැටලු නිරාකරණය කරගැනීම සහ එදිනෙදා වැඩකටයුතු සමඟ අපිට එන මානසික ආතතිය කළමනාකරණය කරගැනීම ගොඩක් වැදගත් වෙනවා.

✅ Social Connections.
ඒ කියන්නේ, හොඳ මානව සබධතා අපේ ජීවිතයට එකතු කරගැනීම.

✅ Junk foods, sweets, වැනි ආහාර අවම කිරීම සහ healthy foods එදිනෙදා ලබා ගැනීම වැඩි කිරීම

✅ වෙනත් language එකක්, අලුත් skills ඉගෙන ගැනීම

✅ පොත් කියවීම

26/01/2026

Daily Mind Dose #127

25/01/2026

තමන් අපේක්ෂා කරන Quality මානව සබඳතාවයන් තමන්ට නොමැතිවීම නිසා පුද්ගලයෙක් තුළ ඇතිවන painful feeling එකක් තමයි මේ loneliness (තනිකම) කියන්නේ.
මේ Loneliness කියන්නේ පුද්ගලයා තුළ මානසිකව discomfort එකක් (පීඩාකාරී තත්ත්වයක්) ඇතිකරන දෙයක්.

අපේ කායික සෞඛ්‍යය, මානසික සෞඛ්‍යය ඇතුළු සමස්ත ජීවිතයේ ගුණාත්මකභාවය (quality of life) කෙරෙහි, ඒ වගේම අපේ ආයුෂ කාලය කෙරෙහි පවා අහිතකර බලපෑම් ඇතිකරන දෙයක් තමයි මේ loneliness කියන්න්නේ.

ඔයා දන්නවාද? අද ලෝකයේ මිනිසුන්ගෙන් 1/6 ක් මේ loneliness නිසා පීඩා විදිනවා. ඒ වගේම ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය (WHO) සඳහන් කරන ආකාරයට, ලෝකයේ ගතවන පැයකදී සිදුවන මරණ 100ක් කෙරෙහි මේ loneliness වල බලපෑමක් තියනවා.

Stroke, Heart Disease, Diabetes, Weakened Immune System (ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය දුර්වල වීම) වැනි තත්ත්වයන් ඇතිවීම සහ එවැනි විවිධ හෙතූන් ඔස්සේ Premature death (අඩු වයසින් සිදුවන මරණ) කෙරෙහි පවතින අවධානම ඉහළ යාම කෙරෙහි මේ loneliness නිසා බලපෑම් ඇතිවෙනවා.

ඒ වගේම, Cognitive decline (බුද්ධිමය දුබලතා), Depression, Anxiety disorders, Addiction, Self-harm සහ Su***de, වැනි දේවල් කෙරෙහි පවතින අවධානම ඉහළ යාම කෙරෙහි මේ loneliness බලපානවා.

ඒ කාරණා ඔස්සේ ඔයාලට යම් අවබෝධයක් එන්න ඇති මේ loneliness කියන්නේ කොයිතරම් අහිතකර දෙයක්ද කියලා.
ඉතින් ඒ නිසා, අපේ ජීවිත වල යහපත් මානව සබඳතා ගොඩනගා ගැනීම සහ ඒවා හොඳින් පවත්වාගන යාම කෙරෙහි අපි අනිවාර්යයෙන් අවධානය යොමු කරමු.

24/01/2026

Daily Mind Dose #126

23/01/2026

සැකය මූලික වී ඇතිවන Mental health condition එකක් ගැන තමයි අද මම ඔයාලට කරුණු කියන්න යන්නේ. ඒ තමයි Othello syndrome. මේ තත්ත්වය Pathological jealousy, morbid jealousy වැනි නම් වලිනුත් හඳුන්වනවා.

Othello syndrome ගැන කරුණු කියන්න කළින් වැදගත් දෙයක් කියන්න ඕන. ඒ තමයි, සැකයක් තිබු පමණින් එය යම් මානසික ගැටලුකාරී තත්ත්වයක් හෝ මානසික රෝගයක් වෙන්නේ නැහැ.
අපි ඕනෑම කෙනෙක් තුළ විවිධ හේතූන් ඔස්සේ සැකය කියන දෙය සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවෙන්න පුලුවන්. Relationships ගැන කතා කරද්දී, ඒ තුළ යම් යම් ආකාරයෙන් සැකයන්, ඊර්ෂ්‍යා තත්ත්වන් ඇතිවීමත් සාමාන්‍යයෙන් තිබෙන්න පුලුවන්.

ඒ වගේම, සමහර පුද්ගලයන් පිළිබඳව විශ්වාස කරන්න අපහසු වෙනවා, ඒ අයගේ හැසිරීම් පිළිබඳව සැක හිතෙනවා, මීට පෙර ඒ අයගෙන් තමන්ට සිදුවූ යම් යම් දේවල් නිසාම.

නමුත් මේ Othello syndrome කියන්නේ සාමාන්‍ය සැක තත්ත්වයක් නෙවෙයි.
යථාර්ථවාදී නොවන දේවල් සිතමින්/ පැහැදිළි සත්‍ය හේතූන් නොමැතිව තමන්ගෙ partner දැඩි ලෙස සැක කරනවා. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්, තමන්ගෙ සහකරුට/ සහකාරියට වෙනත් ලිංගික සබඳතාවයක් තිබෙනවා කියලා හිතනවා.

මේ Othello Syndrome තත්ත්වය පිරිමි අය අතර සාපේක්ෂව වැඩි වශයෙන් දකින්න තිබෙනවා.

අපි දැන් බලමු මේ Othello Syndrome තත්ත්වයේදී පෙන්නුම් කරන්න පුලුවන් ලක්ෂණ මොනවාද කියලා.

🔺 තමන්ගෙ partner දැඩිව සහ නිතර සැක කිරීම
🔺 Social Media භාවිතා කරනවා නම්, ඒ දේවල් නිතර නිතර check කිරීම
🔺 Call history, messages වැනි දේවල් නිතර check කිරීම
🔺 යහළුවන්ගෙන් සහ සමහර විට පවුලේ අයගෙන් පවා partner ඈත් කර තැබීම. විශේෂයෙන්ම වෙනත් පිරිමි අය සමඟ කිසිදු සබඳතාවයක් පැවැත්වීමට නොදීම.
🔺 බොහෝ විට තමන්ගෙ partner නිවස තුළ රඳවාගන්න උත්සහ කිරීම.
🔺 යන එන ගමන් බිමන් ගැන, හමුවන අය ගැන නිතර සොයාබැලීම. (බොහෝ විට ඔහුට/ ඇයට හොරෙන් තමයි මෙහෙම කරන්නේ.)
🔺 රැකියා ස්ථානයට කතා කරලා ඉන්නවාද කියලා check කිරීම. සමහර විට හොරෙන් රැකියාව කරන ස්ථානයට එන්නත් පුලුවන්.
🔺 දඩි ලෙස ලිංගික ක්‍රියාවලට නැඹුරු වීමක් ඇති වෙන්න පුලුවන්. ඒ ඔස්සේ මේ අය බලාපොරොත්තු වෙනවා තමන්ගෙ partner ලිංගිකව හොඳින් තෘප්තිමත් කළාම partner වෙනත් කෙනෙක් සමඟ සබඳතා වලට නොයාවි කියලා.
🔺 ඇතැම් විට ඔහුගේ/ඇයගේ යට ඇඳුම් (under garments) පවා පරික්ෂා කිරීම. (වෙනත් කෙනෙක් සමඟ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් කර ඇතැයි සැක නිසා)
🔺 තවදුරටත් මෙය බරපතළ තත්ත්වයට පත්වූ අවස්ථාවන් වල, තමන්ගෙ දරුවන් ඇත්තටම තමන්ගෙ අයමද කියලා සැක කිරීම් කරන්න පුලුවන්.
🔺 නිතර verbally, physically, විවිධ හිංසනයන් සිදුවීම.

ඒ ලක්ෂණ අතරින් විවිධ ලක්ෂණ, විවිධ මට්ටමෙන්, Othello syndrome තිබෙන පුද්ගලයන් තුළින් දකින්න පුලුවන්.

මේ Othello Syndrome තනි මානසික රෝගයක් ලෙස හඳුන්වන්නේ නැහැ.
මේ Othello Syndrome තත්ත්වය වෙනත් යම් මානසික රෝග සහ යම් ස්නායු රෝග වල ලක්ෂණයක් විදිහට බොහෝවිට දකින්න තිබෙනවා.උදාහරණ ලෙස කියනවා නම්,
🔺 Psychotic disorders ( උදා - Persistent Delusional Disorder, Schizophrenia)
🔺 Alcohol Use Disorder (දීර්ඝ කාලීන මත්පැන් භාවිතය නිසා ඇතිවන මානසික රෝග)
🔺 Dementia තත්ත්වයන්
🔺 ඇතැම් Personality Disorders
🔺 Bipolar Disorder
🔺 Depression

Othello syndrome තත්ත්වයට ප්‍රතිකාර වලට යොමුවීම ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා. ඒ යටතේ ඖෂධ ප්‍රතිකාර (Medications) සහ මනෝ චිකිත්සන ප්‍රතිකාර (Psychotherapy) ලබාගන්න පුලුවන්.

23/01/2026

Daily Mind Dose #125

22/01/2026

අපි තුළ තියන ප්‍රධාන Stress hormone එක තමයි cortisol.
Stress hormone කියන එකේ අදහස, cortisol සම්පූර්ණයෙන්ම නරක hormone එකක් කියන එක නෙවෙයි. Cortisol hormone එක මඟින් අපිට ගොඩක් ප්‍රයෝජනත් ලැබෙනවා.

නමුත් ගැටලුව තමයි, අපේ එදිනෙදා තියන යම් යම් වැරදි පුරුදු, හැසිරීම්, නිසා මේ cortisol අපේ ශරීරයට අහිතකර මට්මෙන් ශ්‍රාවය වෙනවා (chronic high cortisol). එහෙම වුණොත් ඒක නරකයි. chronic high cortisol නිසා අපේ කායික සෞඛ්‍යය සහ මානසික සෞඛ්‍යය දෙකටම නරක බලපෑම් ඇතිවෙනවා. විවිධ ලෙඩරෝග ඇතිවීම කෙරෙහි පවා බලපානවා.

බලන්න පහත සඳහන් දේවල් ඔයාගෙත් තියනවාද කියලා. එහෙම තියනවා නම්, තවත් කල් ගන්නේ නැතිව ඒ දේවල් වෙනස් කරගන්න කටයුතු කරන්න 😊

🔺ප්‍රශ්න වලට නිසි විසඳුම් නොගෙන, හැමදාම තමන්ට තියන ප්‍රශ්න ගැන කල්පනා කර කර හෝ තියන ප්‍රශ්න කිය කිය සිටීම.
🔺තමන් විසින් තමන් ගැන නිතර රිණාතමක ලෙස සිතීම. තමන් විසින් තමන්ව නිතර අවතක්සේරු කරගැනීම. (Negative self-talk/ self-criticism)
🔺තමන්ගෙ emotions express නොකිරීම. තමන්ට දැනෙන හැඟීම් නිතර යටපත් කරගන සිටීම.
🔺ප්‍රමාණවත්, හොඳ නින්දක් ලබා නොගැනීම.
🔺Overworking (පමණට වඩා වැඩ කිරීම සහ rest එකක් නොගෙන එක දිගට වැඩ කිරීම)
🔺Multitasking (එකවර වැඩ කිහිපයක් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමුකිරීම)
🔺ප්‍රමාණවත් පරිදි හිරු එළියට නිරාවරණය වීමක් නොවීම (lack of sunlight exposure)
🔺Caffeine අඩංගු දේවල් පරිභෝජනය ඉතා වැඩි වීම
🔺alcohol පානය ඉහළ බව (Long-term alcohol consumption)
🔺ප්‍රමාණවත් පරිදි ජලය පානය නොකිරීම (Dehydration)
🔺Too much screen time. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී කාලයේ mobile phones, laptops බොහෝ වෙලාවක් use කිරීම.
🔺exercise නොකිරීම සහ sedentary lifestyle එකක් තිබීම. (Physically එතරම් active නොමැතිව එක තැනකට වෙලා නිතරම කාලය ගෙවීම)
🔺Quality relationships නොමැති බව සහ තනිකම.

22/01/2026

Daily Mind Dose #124

21/01/2026

වර්තමානයේදී බොහෝ අයට තමන්ගෙ නින්ද සම්බන්ධව විවිධ ගැටලු තියනවානෙ. සමහර අයට නින්ද පටන් ගන්න අපහසුයි. සමහර අයට නින්ද continue කරන්න අපහසුයි. තවත් සමහර අයට තමන් නිදාගන උදේ ඇහැරුණාට පස්සේ, නිදාගත්තේ නැහැ වගේ. ඒ කියන්නේ නින්දේ quality එකක් නැහැ.

විවිධ කායික සහ මානසික රෝග වල බලපෑම නිසාත් සමහර අයට නින්ද සම්බන්ධව ගැටලු එනවා. නමුත් ගොඩක් අයට තමන්ගෙ එදිනෙදා ජීවිතයේ තියන වැරදි පුරුදු (bad habits) නිසා තමයි හොඳ නින්දක් නැත්තේ.
ඉතින් ඒ නිසා, නින්ද යන්නේ නැහැ කිය sleeping pills බොන්න කළින්, තමන් තුළ මේ පහත දේවල් වෙනස් කරගන බලන්න.

✅ රාත්‍රී නින්දට ඇදට ගිහින් phone එක scroll කර කර සිටීමෙන් වැළකීම සහ නින්දට අවම විනාඩි 30 – 45 ක් පමණ පෙර phone එක අතුළු digital screens භාවිතය නතර කිරීම.
✅ රාත්‍රියට ඉතා බර ආහාර (heavy meal) නොගැනීම
✅ රාත්‍රී කාලයේදී, alcohol, ni****ne, caffeine, වැනිදෑ ගැනීමෙන් වැළකීම
✅ දවල්ට ලබාගන්න කෙටි නින්දවල් (nap) විනාඩි 20 – 30 අතර කාලයකට සීමා කිරීම සහ සවස 3න් පසු එවැනි nap ලබාගැනීමෙන් වැළකීම
✅ තමන් නිතර මානසිකව පීඩා විදින යම් යම් ප්‍රශ්න තියනවා නම්, ඒ දේවල් වලට නිසි විසඳුම් ලබාගැනීම
✅ එක එක දවස් වල එක එක වෙලාවට නිදාගන්නේ සහ අවදි වෙන්නේ නැතිව නිසි කාල වේලාවක් නින්ද වෙනුවෙන් වෙන් කිරීම (regular sleep schedule)
✅Exercise කිරීම
✅ උදෑසන හිරු එළියට නිරාවරණය වීම (get morning sunlight)
✅ ප්‍රමාණවත් පරිදි ජලය පානය කිරීම (staying hydrated)
✅ Meditation, Yoga, Nature එකත් එක්ක යම් කාලයක් ගත කිරීම, වැනි දේවල් ජීවිතයට එකතු කරගැනීම.

Mental Health with Avishka

29/01/2026

28/01/2026

27/01/2026

26/01/2026

26/01/2026

25/01/2026

24/01/2026

23/01/2026

23/01/2026

22/01/2026

22/01/2026

21/01/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category