15/01/2026
යන්තම් අවුරුදු 35 වෙච්ච ගමන් හාට් ඇටැක් එන එක දැන් අපේ සමාජයේ ඉස්සර වගේ විරල සිදුවීමක් නම් නෙවෙයි. ගොඩක් වේලාවට මෙහෙම අඩු වයසින් හාට් ඇටැක් එකක් හෝ ස්ට්රෝක් එකක් ආපු යාලුවෙක් හෝ දන්න කෙනෙක් ඔයාටත් ඇති. මේක බරපතල තත්වයක්. යන්තම් අතේ හිරියක් විතරක් මුලින් දැනිලා , අංශභාගය දක්වා මේ තත්වය ඉතාම කෙටි කාලයකින් වර්ධනය වෙන්න පුළුවන්. මොකද කොලෙස්ටරෝල් කියන්නේ නිහඩ මාරයෙක්. ඉතින් මේ කතාව වෙන කාගෙවත් නෙවෙයි, හෙටට දිනයේ ඔබේ වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා වයස අවුරුදු 35 පැනලා නම් ඔබ කොලෙස්ටරෝල් පරීක්ෂාවක් සිදු කර ගන්නවා නම් ඉතාම හොදයි.
කොහොමද කොලෙස්ටරෝල් පරීක්ෂාවක් කර ගන්නේ
කොලෙස්ටරෝල් පරීක්ෂණය ඉංග්රීසි භාෂවෙන් හදුන්වන්නේ Lipid Profile කියල. කොලෙස්ටරෝල් අපේ ඇඟට අවශ්ය දෙයක් වුණත්, නරක කොලෙස්ටරෝල් (LDL) වැඩි වුණාම ඒවා රුධිර නාල බිත්ති වල තැන්පත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. මේකට කියන්නේ Atherosclerosis කියලා.
හාට් ඇටැක්: හදවතට ලේ ගෙනියන නහරයක් මේ විදිහට හිර වුණොත් හෘදයාබාධයක් එනවා.
ස්ට්රෝක් (Stroke): මොළයට ලේ ගෙනියන නහරයක් හිර වුණොත් හෝ පිපිරුණොත් අංශභාග තත්වය ඇති වෙනවා.
මේකේ භයානකම දේ තමයි, නහරයක් 70%ක් - 80%ක් විතර හිර වෙනකම්ම අපිට කිසිම වේදනාවක් හෝ රෝග ලක්ෂණයක් දැනෙන්නේ නැති වීමයි. ඒ නිසයි මේකට "නිහඬ මාරයා" කියන්නේ.
අපි වාහනේ එන්ජින් ඔයිල් එක ගැන වද වෙනවා, ෆෝන් එකේ බැටරි හෙල්ත් එක ගැන වද වෙනවා. ඒත් අපි ජීවත් කරවන හදවත ගැන බලන්න දෙන "ලේ පරීක්ෂණ වාර්තාව" (Lipid Profile) හරියට කියවාගන්න දන්නේ නෑ. අද අපි බලමු, ඔබේ ඇඟ ඇතුලේ හැංගිලා ඉන්න මේ "නිහඬ මාරයා"ව අල්ලගන්නේ කොහොමද කියලා.
1️⃣ පරීක්ෂණයට කලින් ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම දැනගත යුතු රහස්
ගොඩක් අය රිපෝට් එක ගන්න ලේ දෙන්න යන්නේ වැරදි විදිහට. ඔබ වැරදි විදිහට ගියොත්, මැෂින් එකෙන් එන්නේ වැරදි රිපෝට් එකක්. එතකොට නැති ලෙඩ වලට බෙහෙත් බොන්න වෙයි.
✅ පැය 10-12 ක නිරාහාරය අනිවාර්යයි: ඔබ රෑ කෑම 8.00 ට කෑවා නම්, පහුවදා උදේ 6.00-8.00 අතර ලේ දෙන්න ඕනේ. පැය 14 කට වඩා බඩගින්නේ ඉන්නත් එපා, එතකොටත් අගයන් වෙනස් වෙනවා.
✅ වතුර විතරක් බොන්න: ගොඩක් අය හිතන්නේ "වතුරවත් බොන්න හොඳ නෑ" කියලා. ඒක බොරු. වතුර ඕන තරම් බොන්න. හැබැයි තේ, කෝපි, කිරි බොන්න තහනම්. සීනි නැතුව ප්ලේන්ටියක්වත් බොන්න එපා.
✅ පැය 24කට කලින් මත්පැන් නවත්වන්න: ඔබ ඊයේ රෑ මත්පැන් ගත්තා නම්, අද උදේ රිපෝට් එක ගන්න එපා. මත්පැන් නිසා ඔබේ ට්රයිග්ලිසරයිඩ්ස් (Triglycerides) අගය බොරුවට ඉහළ යනවා.
✅ කෑම පාලනය කරන්න එපා: හෙට ලේ දෙනවා කියලා අද දවසේ කෑම පාලනය කරන්න එපා. ඔයා සාමාන්යයෙන් කන විදිහටම කාලා යන්න. නැත්නම් රිපෝට් එකෙන් එන්නේ ඔයාගේ ඇත්ත තත්ත්වය නෙවෙයි.
2️⃣ රිපෝට් එකේ තියෙන ඉංග්රීසි වචන වල තේරුම මොකක්ද? (සරලව)
ඔබට ලැබෙන Lipid Profile වාර්තාවේ කොටස් 4ක් තියෙනවා. මේක හරියට ගෙදරක තියෙන බඩු වගේ. සමහර බඩු හොඳයි, සමහර බඩු නරකයි.
1. Total Cholesterol (මුළු කොලෙස්ටරෝල් ප්රමාණය) මේක තමයි ඔබේ රුධිරයේ තියෙන ඔක්කොම මේද වල එකතුව. මේක 200 mg/dL ට වඩා අඩු විය යුතුයි. 240 ට පන්නලා නම්, ඒ කියන්නේ රතු එළියක්!
2. HDL - High -Density Lipoprotein
මතක තියා ගන්න ලේසි විදියට මේක H අකුරෙන් පටන් ගන්න නිසා Happy එහෙම නැත්තම් හොද කොලෙස්ටරෝල් කියලා කට වහරට මතක තියා ගන්නකො. මොකද මෙයා තමයි අපේ "හදවතේ ආරක්ෂකයා" 🛡️ මෙයාලව තමයි , ශරීරය ඇතුලේ අපි තියා ගන්න ඕනේ හොඳ කොලෙස්ටරෝල් වර්ගය. HDL කරන්නේ අපේ රුධිර නාල අස්සේ හිරවෙලා තියෙන නරක තෙල් ටික එකතු කරගෙන අක්මාවට ගෙනිහින් විනාශ කරන එක. හරියට "කුණු ලොරියෙන් ඇවිල්ලා අපේ කුණු ජරාව ටික ඉවත් කරලා දෙනවා වගේ. මේක 40 ට වඩා , කාන්තාවන්ගේ නම් 50ට වඩා වැඩි වෙන්න ඕනේ. මේක වැඩි වෙන තරමට ඔබට හොඳයි.
3. LDL - Low-Density Lipoprotein
මතක තියා ගන්න ලේසි විදියට මේක L අකුරෙන් පටන් ගන්න නිසා ලෙඩ එහෙම නැත්තම් Low කොලෙස්ටරෝල් කියලා කට වහරට මතක තියා ගන්නකො. මේ ලෙඩ කොලෙස්ටරෝල් තමයි අපිව ලෙඩ කරන "නිහඬ මාරයා" 💀 මෙයා තමයි භයානකම. මෙයා කරන්නේ රුධිර නාල වල බිත්තිවල ගිහින් සිමෙන්ති වගේ බැඳෙන එක. එතකොට ලේ ගමනාගමනයට ඉඩ මදි වෙලා තමයි "හාට් ඇටෑක්" (Heart Attack) එන්නේ. මේක 100 mg/dL ට වඩා අඩුවෙන් තියාගන්නම ඕනේ.
4. Triglycerides (ට්රයිග්ලිසරයිඩ්ස්) - "පිෂ්ඨය නිසා හැදෙන තෙල්" 🍚🍞 ලංකාවේ අපිට සුපිරියටම වරදින තැන තමයි මේ. අපි තෙල් කෑම කෑවේ නැතත්, බත්, පාන්, සීනි, පැණි බීම වගේ දේවල් අසීමිතව කනවා නම් මේ අගය ඉහළ යනවා. Triglycerides අගය 150 mg/dL ට වඩා අඩු විය යුතුයි.
3️⃣ මටත් "කොලෙස්ටරෝල්" ද? (ශරීරය දෙන සංඥා) ⚠️
මුල් කාලේදී කොලෙස්ටරෝල් වලට කිසිම රෝග ලක්ෂණයක් නෑ. හැබැයි රුධිර නාල අවහිර වෙන්න ගත්තම මේ ලක්ෂණ එන්න පුළුවන්. 🔸 නිතරම මහන්සියි: පොඩි වැඩක් කළත් ඇඟට පණ නෑ වගේද? 🔸 කකුල් හිරිවැටීම: ලේ ගමනාගමනය අඩාල වුණාම අත් කකුල් හිරි වැටෙනවා. 🔸 හති ගතිය: පඩිපෙළක් නගිනකොට හුස්ම ගන්න අමාරුද? 🔸 පපුවේ බර: පපුව උඩ කවුරුහරි වාඩි වෙලා ඉන්නවා වගේ බරක් දැනෙනවාද?
මේ ලක්ෂණ තියෙනවා නම් හෙට අනිද්දා කිය කිය ඉන්න එපා. අදම ඩොක්ටර් කෙනෙක් හම්බවෙන්න.
4️⃣ කොහොමද මේකෙන් බේරෙන්නේ? (සරල විසඳුම් 3ක්)
බෙහෙත් බොන්න කලින් අපිට කරන්න පුළුවන් දේවල් තියෙනවා.
1️⃣ පිඟානෙන් භාගයක්ම කොළ පාට කරගන්න: බත් කන්දක් කන එක නවත්තලා, පිඟානෙන් 50%ක් එළවළු සහ පලා වර්ග වලට ඉඩ දෙන්න. බත් කන ප්රමාණය අඩු කරන තරමට Triglycerides අඩු කරගන්න පුළුවන්.
2️⃣ පැණි බීම සහ බිස්කට් ඈත් කරන්න: මේවා තමයි කෙලින්ම වස විස වෙලා ඇඟේ තෙල් මට්ටම වැඩි කරන්නේ.
3️⃣ "හොඳ කොලෙස්ටරෝල්" (HDL) වැඩි කරගන්න: මේකට තියෙන එකම බෙහෙත "ව්යායාම" විතරයි. දවසට විනාඩි 30ක් දාඩිය දාන්න ඇවිදින්න.
මතක තියාගන්න: වයස 35 පැන්නා කියන්නේ , ඔබේ ජ්විතයේ ලස්සනම කාලේ. ඒ වගේ ඔබ ආර්ථික අතින් හොද ස්ථාවරයක ඉන්න කාලේ. ඉතින් ඒ වින්දනය ලබන්න නම්, ඔබ පරිස්සම් වෙන්නම ඕනෙත් මේ කාලේම තමයි. මොකද නිරෝගී බව තමයි මනුස්සයෙකුට ලබන්න පුළුවන් උතුම්ම ධනය. ඒ නිසා අවුරුද්දකට සැරයක්වත් මේ පරීක්ෂණය කරලා බලන්න.
ඔබ මුල් වරට මේ පරික්ෂයට යොමු වෙන කෙනෙක් නම් , මෙන්න මේ පරීක්ෂණ ටිකත් ඔය ගමන්ම කර ගන්න. මොකද කොහොමත් අත විදින එකේ , ඒ ගැම්මටම මේ දේවල් ටිකත් කර ගන්න.
Lipid Profile එකට අමතරව, එක පාරින්ම කරගන්න පුළුවන් වැදගත් ටෙස්ට් ටික මෙන්න:
1. FBS (Fasting Blood Sugar) - හිස්බඩ සීනි පරීක්ෂා කරන්න
අපි කලින් කතා කළා වගේ, සීනි තමයි පස්සේ කාලෙක තෙල් වෙන්නේ. ඒ නිසා කොලෙස්ටරෝල් බලන ගමන්ම සීනි බලන එක අනිවාර්යයි. මේකෙන් බලන්නේ ඔයාගේ රුධිරයේ තියෙන ග්ලූකෝස් මට්ටම. දියවැඩියාව මුල් අවධියේදීම හඳුනාගන්න මේක වැදගත්.
2. HbA1c (Glycated Hemoglobin) - මාස 3ක සාමාන්ය සීනි මට්ටම
FBS එකෙන් බලන්නේ එදා දවසේ සීනි මට්ටම විතරයි. හැබැයි HbA1c එකෙන් ඔයාගේ පහුගිය මාස 3 ඇතුළත සීනි මට්ටම කොහොමද කියලා කියන්න පුළුවන්. සමහරු ලේ දෙන්න කලින් දවසේ පැණිරස නොකා ඉඳලා FBS වාර්තාව "ෂේප්" කරගන්නවා. හැබැයි මේ ටෙස්ට් එකට බොරු කරන්න බැහැ. මේක හරියට "වාර විභාගයක්" වගේ, මුළු කාලයේම දක්ෂතාවය පේනවා.
3. Full Blood Count (FBC)
මේකෙන් ඔයාගේ රුධිරයේ තියෙන රතු රුධිර සෛල, සුදු රුධිර සෛල සහ පට්ටිකා (Platelets) ගැන විස්තර ලැබෙනවා. ඇඟේ ලේ අඩුද (Anemia), කොහේ හරි ආසාදනයක් (Infection) තියෙනවාද කියලා මේකෙන් දැනගන්න පුළුවන්.
4. Serum Creatinine - වකුගඩු වල ක්රියාකාරීත්වය
වැඩිපුර සීනි සහ තෙල් තියෙන කොට ඒකේ බලපෑම මුලින්ම යන්නේ වකුගඩු වලට. රුධිරයේ තියෙන අපද්රව්ය වකුගඩු මගින් හරියට පෙරනවාද කියලා මේ පරීක්ෂණයෙන් තහවුරු කරගන්න පුළුවන්.
5. SGPT (ALT) - අක්මාවේ ක්රියාකාරීත්වය
කොලෙස්ටරෝල් වැඩි අයට බොහෝ වෙලාවට "Fatty Liver" (අක්මාවේ තෙල් තැන්පත් වීම) කියන තත්ත්වය තියෙන්න පුළුවන්. අක්මාවේ සෛල වලට හානියක් වෙලා තියෙනවාද කියලා මේ එන්සයිම පරීක්ෂාවෙන් දැනගන්න පුළුවන්.
✅ ලේ දෙන්න යන්න කලින් මේ ටික මතක තබා ගන්න:
විවේකය: පරීක්ෂණයට කලින් දවසේ හොඳින් නිදාගන්න.
මෙන්න මේ ලැයිස්තුව ලියාගෙන ගිහින් ලැබ් එකට දුන්නොත්, එක ලේ සාම්පලයකින් මේ ඔක්කොම කරගන්න පුළුවන් වෙයි.
මේ පණිවිඩය ඔබේ ආදරණීයයන් එක්ක Share කරන්න. මොකද එක Share කිරීමකින් කෙනෙක්ගේ ජීවිතයක් බේරෙන්න පුළුවන්. ❤️🏥
💡 විශේෂ මතක් කිරීමක්: මෙම ලිපිය මගින් ලබා දෙන්නේ සාමාන්ය දැනුවත් කිරීමක් පමණි. මෙය කිසිසේත්ම වෛද්ය උපදෙසක් ලෙස නොසලකන්න. ඔබේ ශරීරය සහ සෞඛ්ය තත්ත්වය අනුව නිවැරදිම තීරණය ගැනීමට, ඕනෑම ප්රතිකාරයක් හෝ වෙනස්කමක් කිරීමට පෙර සෑම විටම සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකු හමුවී උපදෙස් ලබා ගැනීමට කාරුණික වන්න.
උපුටා පලකිරීමකි.
