13/04/2026
සුභම සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා! 🌸
පෑවිල්ල ඉවර කරල වැටෙන වැස්සෙන් පණ ගැන්වෙන ගහ, කොළ, මල් එක්ක ඇහෙන කොහාගේ සද්දෙත් එක්ක, අපේ සිත් වලට ගෙනෙන්නේ පුදුමාකාර නැවුම් බවක් වගේම සතුටක් නේද? අවුරුදු කියන්නේ අපේ ජීවිත වලට අලුත් බලාපොරොත්තු අරගෙන එන, සොබාදහමත් එක්ක බැඳුණු හරිම සුන්දර කාලයක්. හැමදාම එකම රෝදයක කැරකෙන කාර්යබහුල අපේ ජීවිත වලට, පොඩි විරාමයක් අරගෙන ආයෙමත් අලුතින් ජීවිතය දිහා බලන්න ලැබෙන මේ කාලය ඇත්තටම අපිට ලැබුණු ලොකු තෑග්ගක්.
අද මම හිතුවා මේ ලස්සන අලුත් අවුරුද්දේ "සැබෑම අරුත" ගැන ටිකක් වෙනස් විදිහකට ඔබත් එක්ක කතා කරන්න. විශේෂයෙන්ම ජීවන ශෛලීය පිලිබඳ වෛද්ය විද්යාවේ (Lifestyle Medicine) තියෙන අපූරු සංකල්ප කිහිපයක් අපේ මේ සුන්දර සංස්කෘතික මංගල්යයත් එක්ක කොයිතරම් ලස්සනට බැඳිලා තියෙනවද කියලා මතක් කරන්න.
❤️ සැබෑ බැඳීම්වල උණුසුම (Power of Social Connection)
අවුරුද්දේ සැබෑම අරුත හැංගිලා තියෙන්නේ මොකේද කියලා ඔබ මොහොතක් හිතුවද? ඒක තියෙන්නේ වෙන කොහේවත් නෙවෙයි, අපි එකිනෙකා අතර තියෙන "බැඳීම" තුළයි. පවුලේ අය, නෑදෑ හිතමිතුරන් එකතු වෙන එක, ගමේ අයත් එක්ක කතාබහ කරන එක තමයි මේ උත්සවයේ හදවත.
අපි ගිහින් අපේ වැඩිහිටියන්ට බුලත් හුරුල්ලක් දීලා වඳිනකොට, පරණ තරහ මරහ අමතක කරලා ආයෙමත් යාළු වෙනකොට අපේ හිතේ තියෙන ලොකු බරක් නැති වෙලා යනවා නේද? විද්යාත්මකව බැලුවොත්, ඒ වගේ ආදරණීය බැඳීම් අලුත් කරගන්නකොට අපේ ඇඟේ තියෙන ආතතියට හේතු වෙන හෝමෝන (Cortisol) ගොඩක් අඩුවෙලා, සතුටට හා ආදරයට හේතු වෙන හෝමෝන (Oxytocin) ඉහළ යනවා. අපේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් වෙන්නත් මේ මානසික සුවය ප්රබල ඖෂධයක්. ඒ නිසා මේ අවුරුද්දේ, ටිකක් වෙලා ෆෝන් එක පැත්තකින් තියලා, ඔබ ළඟ ඉන්න ආදරණීයයන් එක්ක ඇස් දිහා බලලා කතා කරන්න, හිනා වෙන්න. සැබෑ මානුෂීය බැඳීම තරම් වටිනා දෙයක් තවත් නැහැ.
🏃♂️ සතුට පිරුණු ක්රියාකාරීත්වය (Joyful Movement)
අවුරුදු උත්සව සහ අවුරුදු ක්රීඩා කියන්නේ අපිව නිකම්ම එක තැනක ඉඳගෙන ඉන්න එකෙන් මුදවලා, හරිම සතුටින් ක්රියාශීලී කරන (Physical Activity) අපූරු අවස්ථාවක්. අද කාලේ අපි බොහෝ වෙලාවට කරන්නේ පරිගණක තිරයක් දිහා බලන් ඉන්න එකනේ. ඒත් අවුරුදු කාලෙට අපි එළියට බැහැලා දුවලා පැනලා සෙල්ලම් කරනවා.
කඹ ඇදීම, කොට්ටා පොර, පංච දැමීම, ඔන්චිලි පැදීම, එහෙමත් නැත්නම් පවුලේ අයත් එක්ක එකතු වෙලා සින්දු කියමින් නටන එක කොයිතරම් විනෝදජනකද! දහඩිය දානකම්, බඩ රිදෙනකම් හිනා වෙවී සෙල්ලම් කරද්දි අපේ ශරීරයේ තියෙන "සතුටු හෝමෝන" (Endorphins) උපරිමයෙන් ක්රියාත්මක වෙනවා. මේක තමයි අපේ ශරීරයට දෙන්න පුළුවන් ලස්සනම ව්යායාමය. ව්යායාමයක් කියලා නොහිතාම, සතුටින් ක්රියාශීලී වෙන්න මේ දවස් ටික පාවිච්චි කරන්න.
🥥 සිහියෙන් යුතුව රස විඳීම (Mindful Nutrition)
අවුරුදු කෑම මේසය කියන්නේ කොයි තරම් සිරියාවන්ත දසුනක්ද! කිරිබත්, කැවුම්, කොකිස්, අතිරස, ආස්මී... මේවා දකිද්දිත් හිතට එන්නේ ලොකු සතුටක්. මේ කෑම කියන්නේ අපේ සංස්කෘතියේ, අපේ බැඳීම්වල සංකේතයක්. සමහරුන්ට මේ කෑම දකිද්දි "අයියෝ මේවා කෑවොත් මහත් වෙයිද, ලෙඩ වෙයිද" කියලා පොඩි බයකුත් හිතෙනවා. ඒත් එහෙම වරදකාරී හැඟීමක් ඇති කරගන්න එපා. ආදරණීයයන් එක්ක එකතු වෙලා හරිම සතුටින් මේවායේ රස බලන්න.
මෙතනදි අපිට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් ලස්සන පුරුද්දක් තමයි 'සිහියෙන් යුතුව ආහාර ගැනීම' (Mindful Eating) කියන්නේ. ඒ කියන්නේ කන කෑම එකේ රස, සුවඳ හොඳින් විඳිමින්, පමණ දැනගෙන කෑම. පවුලේ අයත් එක්ක කතා බහ කරන ගමන්, එක කැවුම් ගෙඩියක් රස කර කර කනකොට දැනෙන සතුට හරි විශාලයි. ඒ වගේම අපේ කෑම මේසෙට අපේම ගෙවත්තේ හැදෙන නැවුම් පලතුරු, ඒ කියන්නෙ කෙසෙල්, පැපොල්, අඹ, කොමඩු වගේ දේවල් එකතු කරගමු. අර පැණිරස කෑම වලට පස්සේ කන්න තියෙන හොඳම අතුරුපසක් තමයි මේ නැවුම් පලතුරු. කෑම මේසෙට ලස්සන වර්ණයක් එකතු වෙනවා වගේම අපේ සිරුරට අවශ්ය පෝෂණයත්, සමබරතාවයත් ඉබේම ලැබෙනවා.
✨ සැබෑම සතුටේ මිහිරියාව (Clear & Present Mind)
අපි හැමෝම කැමතියි උත්සව අවස්ථාවක උපරිමයෙන් සතුටු වෙන්න. සමහර වෙලාවට අපි හිතනවා ඒ සතුට වෙනුවෙන් අපිට යම් යම් කෘතිම දේවල්, උදාහරණයක් විදිහට මත්පැන් වගේ දේවල් ඕනේ කියලා. ඒත් මොහොතක් හිතන්න, අපේ සැබෑම සතුට තියෙන්නේ කොතනද?
ඒක තියෙන්නේ පවුලේ අයත් එක්ක බෙදාගන්න ආදරණීය කතාබහ ඇතුළේ, පොඩි දරුවන්ගේ අහිංසක හිනාව ඇතුළේ, කාලෙකින් හමුවුණ යාළුවොත් එක්ක කරන විහිළු තහළු ඇතුළේ නේද? මේ සැබෑ සතුට කිසිම බාධාවකින් තොරව, 100% ක්ම අත්විඳින්න නම් අපේ මනස ඉතාමත් නිරවුල්ව තියෙන්න ඕනේ. ඒ ලස්සන මතකයන්, ඒ සුන්දර මොහොතවල් පැහැදිලිව අපේ මතකයේ තියාගන්න නම්, අපි ඒ මොහොතට සම්පූර්ණයෙන්ම අපේ පිරිසිදු මනසින් (Clear mind) සම්බන්ධ වෙන්න ඕනේ. ඒ නිසා, මේ අවුරුද්දේ අපි කෘතිම දේවල් වලින් සතුට හොයනවා වෙනුවට, මිනිස්සුත් එක්ක තියෙන බැඳීමෙන්, සොබාදහමෙන් ලැබෙන ඒ "නියම" සතුට නිරවුල් මනසකින් යුතුව උපරිමයෙන්ම විඳගනිමු.
🧘♂️ මනසට විවේකයක් (Stress Relief - පුණ්ය කාලය)
නොනගතය එහෙමත් නැත්නම් පුණ්ය කාලය කියන්නේ අපේ මනස සන්සුන් කරගන්න ලැබෙන අපූරුම වෙලාවක්. ජීවන රටා වෛද්ය විද්යාවේදී අපි කතා කරන මානසික ආතතිය පාලනය කිරීම (Stress Management) සඳහා මේ කාලය කදිම උදාහරණයක්. හැමදාම වැඩ කරන ජීවිතෙන් මිදිලා ආගමික කටයුතු වලට, තමන්ගේ හිත නිදහස් කරගන්න මේ කාලය වෙන් කරන්න. මේ නිහැඬියාව, භාවනාව අපේ මොළයට දෙන විවේකය කියා නිම කරන්න බැහැ. ඒ වගේම උත්සව අස්සේ හොඳට නිදාගන්නත් අමතක කරන්න එපා. ප්රමාණවත් නින්දක් (Good Sleep) ලැබෙනකොට තමයි ඊළඟ දවසේ සතුටින්, ප්රබෝධමත්ව අවුරුදු සමරන්න අපිට ශක්තිය ලැබෙන්නේ.
ඉතින්, මේ අලුත් අවුරුද්ද අපේ ජීවිත වලට නියම අරුතක් එකතු කරන අවුරුද්දක් කරගනිමු. නිරෝගීකමේ පදනම - ඒ කියන්නේ සැබෑ සමාජ සබඳතා, සක්රීය බව, සෞඛ්ය සම්පන්නව සතුටින් ආහාර ගැනීම, ආතතියෙන් තොර සන්සුන් මනස කියන මේ හැමදේම අපේ අපූරු අවුරුදු චාරිත්ර වලත් ගැබ්වෙලා තියෙනවා කියලා ඔබට දැන් දැනෙනවා ඇති.
අපි එකිනෙකාට ආදරය කරමු, උදව් කරමු, සොබාදහමට ගරු කරමු. සැබෑ බැඳීම් වල වටිනාකම තේරුම් ගනිමින්, හදවතින්ම සතුටු වන ලස්සන අලුත් අවුරුද්දක් වේවා කියලා මම මුළු හදවතින්ම ප්රාර්ථනා කරනවා!
ඔබ සැමට නිරෝගී සුවය, සතුට, සාමය සහ ආදරය පිරි... සුභම සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා!
Dr. Kasun Eranga
MBBS, DipIBLM (USA)
Certified Lifestyle Medicine Physician.
