10/08/2022
ဆေးဝါးရောင်းချနေသူများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအနေနဲ့ လူနာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဂရုတစိုက်လုပ်ဆောင်ရမယ့်အချက် ၅ချက် (5 right) ရှိတယ်ဆိုတာကို အားလုံးသိပြီးဖြစ်မှာပါ။အဲဒိ၅ချက်ကတော့
1. Right patient လူနာမှန်ကန်မှုရှိရမယ်
2. Right drug ဆေးမှန်ကန်မှုရှိရမယ်
3. Right dose ဆေးပမာဏမှန်ကန်မှုရှိရမယ်
4. Right route ဆေးလမ်းကြောင်း(သောက်ဆေး၊ အသားတွင်းသို့ထိုးဆေး၊ သွေးပြန်ကြောအတွင်းသို့ထိုးဆေး စသည်အားဖြင့်) မှန်ကန်မှုရှိရမယ်
5. Right time ဆေးသောက်သုံးရမည့် အချိန်မှန်ကန်မှုရှိရမယ်
- - - - - - - - - - - - -
ဒီ၅ချက်မှာ လွဲမှားမှု အများဆုံးဖြစ်နေတာက Right time (ဆေးသောက်သုံးရမည့် အချိန်မှန်ကန်မှု) ပါ။ ဆရာဝန်များမှ လူနာသောက်ရန် စာအုပ်ထဲတွင် ရေးပေးထားသည့် ကုသမှုတွင် OD, BD, TDS, QID စသည်အားဖြင့်တွေ့ရပါတယ်။ လူနာတွေရဲ့ စာအုပ်မှာအများစုတွေ့ရတတ်တဲ့ အသုံးနှန်းတွေကတော့
OD တစ်နေ့၁ကြိမ် (မနက်၆နာရီ)
BD တစ်နေ့၂ကြိမ်(မနက်၆နာရီ၊ ညနေ၆နာရီ)
TDS တစ်နေ့ ၃ကြိမ်(မနက်၆နာရီ၊ နေ့လယ် ၂နာရီ၊ ည၁၀နာရီ)
QID တစ်နေ့ ၄ကြိမ် (မနက်၆နာရီ၊ မွန်းတည့် ၁၂နာရီ၊ ညနေ၆နာရီ၊ ညသန်းခေါင်ယံ ၁၂နာရီ/ည၁၀နာရီ)
6hourly (၆နာရီခြား မနက်၆ နေ့လယ်၁၂ ညနေ၆ ည၁၂/ည၁၀နာရီ)
8 hourly(မနက်၆ နေ့လယ်၂ ည၁၀နာရီ)
12hourly (မနက်၆နာရီ ညနေ၆နာရီ)
PO (per oral ပါးစပ်မှ သောက်ရန်)
PR (per re**um စအိုမှ သွင်းရန်)
IV (intravenous သွေးပြန်ကြောမှ ထိုးရန်)
IM (intra muscular ကြွက်သားထဲသို့ထိုးရန်)
SC (subcutaneous အဆီထဲသို့ထိုးရန်)
TCA (take care appointment ရက်ချိန်းယူရန်၊ ရက်ချိန်းပြန်ပြရန်)
ATD (after test dose ဆေးစမ်းပြီးမှသုံးရန်)
စတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။
လူနာ၊ လူနာရှင်များမှ ဆေးဆိုင်များသို့ ဆေးလာဝယ်သည့်အခါ ၄င်းစာအုပ်များကိုယူလာပြီး ဝယ်ယူပါက Right time ဖြစ်အောင် လမ်းညွှန်ပေးဖို့က ဆေးဝါးရောင်းချသူတွေမှာ တာဝန်အပြည့်အဝရှိသွားပါပြီ။ တာဝန်အပြည့်အဝရှိတယ်လို့လဲ ခံယူသင့်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့်
P.O Flumox 500mg tds - 5days ဆိုပါစို့
ဒါဆိုရင် ဖလူးမောက်လို့ခေါ်တဲ့ ပိုးသတ်ဆေး ၅၀၀ မီလီဂရမ်ကို တနေ့သုံးကြိမ်နဲ့ ၅ရက်သောက်ရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။
အဲဒိနေရာမှာ လူနာကို ဆေးရောင်းပြီး ဘယ်အချိန်တွေသောက်ရမယ်ဆိုတာကို လမ်းညွှန်ပေးရမယ့် ဆေးဝါးရောင်းချသူများအနေနဲ့
မနက်၁
နေ့လယ်၁
ည၁
ဆိုပြီးရှင်းပြလိုက်တာမျ်ိုး မလုပ်သင့်ပါဘူး။ ဆရာဝန်မှtds လို့ဆိုလိုက်ခြင်းသည် ၁နေ့၃ကြိမ်(၈နာရီခြား) သောက်စေချင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့က မနက် နေ့လယ် ည ဆိုပြီးလူနာကို အလွယ်ရှင်းပြလိုက်တဲ့အခါ လူနာကလဲ သူအဆင်ပြေတဲ့ အချိန်သောက်နေရင် ဆေးက တစ်ကြိမ်နဲ့ တစ်ကြိမ် ၈နာရီကွက်တိကွာခြားနေမှာမဟုတ်တော့ပါဘူး။နီးတဲ့အကြိမ်တွေနီး ဝေးတဲ့အကြိမ်တွေဝေး ဖြစ်ကုန်တတ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဆေးအာနိသင်က overdose ဖြစ်သွားလိုက် ဆေးအာနိသင်ကုန်သွားလိုက်နဲ့ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီလိုတွေမဖြစ်ရလေအောင် ဆေးဝါးရောင်းချနေသူများအနေနဲ့ treatment order ကိုသေချာကြည့်ပြီး အချိန်တိကျစွာ လမ်းညွှန်ပေးပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်ဗျ။
❗️(သူများရဲ့အမှားကို ဝေဖန်ထောက်ပြနေတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ လူနာရဲ့ကောင်းကျိုးကိုသာရှေးရှုပြီး ကျွန်တော်တို့တတွေ မှားနေခဲ့ရင် အတူတူကြိုးစားပြင်ဆင်ကြဖို့ တိုက်တွန်းခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်)❗️
သင်ဆရာ မြင်ဆရာများအား🙏🙏🙏
Credit-ဆရာကောင်(ကျန်းမာရေး)
