18/03/2023
ဒီဆေးကတော့အရေးပေါ်တားဆေး
Emergency Contraception ဆေးတမျိုးပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဆေးအမည်နှင့်ပါ၀င်မှု့
********************
Generic Name: Levonorgestrel (လီဗိုနိုဂျက်စတရယ်)
ပါ၀င်မှု့။0.75mg
အသုံးပြုပုံ
===========
အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သို့မဟုတ်
အခြားသော သားဆက်ခြားနည်းလမ်းတခု အဆင်မပြေဖြစ်ခြင်း (ဥပမာ ။ ။ ကွန်ဒုံးပေါက်ခြင်း) စသည့် အခြေအနေများတွင် အရေးပေါ် ပဋိသန္ဓေတားရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။ progestin ဟော်မုန်းတမျိုးဖြစ်သော levonogestrel သည် အောက်ပါအချက်နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ကိုယ်ဝန်မရှိစေရန် တားဆီးပေးသည်။
၁။မိန်းမကိုယ်အတွင်းရှိ အကျိအချွဲများကို ပိုထူအောင်လုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် သုတ်ပိုးများမှာ မမျိုးဥဆီမရောက်နိုင်တော့သဖြင့် မျိုးအောင်ခြင်းဖြစ်စဉ် ဆက်လက်မဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း။
၂။သားအိမ်နံရံဆီသို့ မျိုးအောင်ပြီးသား ဥလေး လာရောက်မကပ်တွယ်နိုင်အောင် လုပ်ပေးခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။
ဆေးသည် ရှိပြီးသား ကိုယ်ဝန်အား တားဆီးပေးမည်မဟုတ်သကဲ့သို့ သင်နှင့် သင့်အဖော်အား လိင်မှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများဖြစ်သည့် HIV၊ဆီးပူညောင်းကျ၊ကာလသားအစရှိသည်တို့ကို ကာကွယ်မပေးနိုင်ကြောင်းသိထားရမည်။lဆေးသည် ကိုယ်အလေးချိန် ၁၆၄ ပေါင် သို့မဟုတ် ၇၄ကီလိုထက်များသည့် အမျိုးသမီးများတွင် ကောင်းစွာ အာနိသင်ပြမည်မဟုတ်ပေ။ l
ezee2 နှင့် lydiaသည် အရေးပေါ် ပဋိသန္ဓေတားဆေးဖြစ်သဖြင့် ပုံမှန် ပဋိသန္ဓေတားဆေး အဖြစ် မသုံးရပါ။
သောက်သုံးရန်အညွှန်း
============
အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သို့မဟုတ်
လက်ရှိသုံးစွဲနေသော သားဆက်ခြားနည်းလမ်း
မအောင်မြင်ဟု သိလျှင်/သံသယရှိလျှင် ၇၂နာရီအတွင်း
ဆေးတပြားသောက်ရပါမည်။အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်
ဆံပြီးနောက် စောစောသောက်လေ အာနိသင် အစွမ်း
ထက်လေဖြစ်ပါသည်။ပထမ ဆေးပြားသောက်ပြီး ၁၂နာရီအကြာတွင် ဒုတိယဆေးပြားကို သောက်ရပါမည်။ အခြားနည်း တမျိုးမှာ ဓမ္မတာလာနေစဉ်အတွင်း မည်သည့်ရက်တွင်မဆို သောက်ရပါမည်။
အကယ်၍ ပထမဆေးလုံး သို့မဟုတ် ဒုတိယ ဆေးလုံးသောက်အပြီး ၂နာရီအတွင်း အန်လျှင် ထပ်မံ၍ သောက်ကောင်းသောက်ရပါမည်။
ဆေးကို အကာအကွယ်မဲ့လိင်ဆက်ဆံပြီးလျှင်ပြီးချင်း တတ်နိုင်သမျှ အမြန်ဆုံးသောက်ပါ။သုံးစွဲရန် လမ်းညွှန်ချက်သည် ဆေးအမှတ်တံဆိပ်အပေါ်မူတည်ပါသည်။ထို့ကြောင့် သင့်အနေဖြင့် မရှင်းလင်းသည်များရှိပါက ဆေးအညွှန်းကို သေချာစွာ ဖတ်ရှုနိုင်သလို ဆရာဝန်အားလည်း မေးမြန်းနိုင်သည်။အများအားဖြင့် ဆေး၂လုံး လုံးကို တခါတည်း သို့မဟုတ် ၁၂နာရီခြားပြီး သောက်ရသည်။ အစာရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ သောက်နိုင်သည်။အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံအပြီး ၇၂နာရီအတွင်း သောက်ပါက ဆေး ၏ အာနိသင်အကောင်းဆုံးပြမည်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ ဆေးသောက်ပြီး ၂နာရီအတွင်း အန်ပါက တဖန်ပြန်သောက်ရန်လိုမလိုကို ဆရာဝန်အား မေးမြန်းပါ။ သောက်ပြီးနောက် ဓမ္မတာမမှန်ခြင်း၊သွေးဆင်းသော ပမာဏမမှန်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်တတ်ပါသည်။အကယ်၍ ပုံမှန် ဓမ္မတာလာရက်ထက် ၇ရကျခနျ့ နောက်ကျနေပါက ကိုယ်ဝန်ရှိနေခြင်း ဖြစ်နိုင်၍ ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပါ။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
အင်ပြင်များထွက်ခြင်း၊အသက်ရှုရ ခက်ခဲလာခြင်း၊မျက်နှာ၊နှုတ်ခမ်း၊လျှာ သို့မဟုတ် လည်ချောင်းတို့ ရောင်ရမ်းခြင်း အစရှိသော ဓာတ်မတည့်သည့် လက္ခဏာများ ခံစားလာရပါက အရေးပေါ်ကုသမှုကို ခံယူရပါမည်။
ဗိုက်အောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ဘေးဘက်တွင် ပြင်းထန်စွာနာကျင်ပါက သားဥအိမ်တွင် သန္ဓေတည်ခြင်းဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသပါ။သားဥအိမ်တွင် သန္ဓေတည်ခြင်းသည် အရေးပေါ် အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။
သာမန်ဘေးထွက်လက္ခဏာများမှာ
-ပျို့အန်ခြင်း၊ဝမ်းလျှောခြင်း၊ဗိုက်နာ/အောင့်ခြင်း၊မူးဝေထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ရင်သားနာခြင်း၊တင်းခြင်း၊ ဓမ္မတာမမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းကိုက်ခြင်း။
ယခုဖော်ပြပါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ခံစားရမှုမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးကွဲပြားခြားနားမှုရှိနိုင်ပါတယ်။ အထက်ဖော်ပြပါဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် မပါ၀င်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။
ကြိုတင်သတိပြုရန်နှင့် အသိပေးချက်များ
-------------------------------------------------
*ဆေးကို မသောက်သုံးမီ*
ဆေးပြားတွင်ပါဝင်သော အရာများနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းများ ရှိပါက ဆရာဝန်ကို ကြိုပြောပါ။
-သင်လက်ရှိ သုံးစွဲနေသော ဆေးများ သို့မဟုတ် သုံးစွဲရန် အစီအစဉ်ရှိသည့် ဆေးများ (ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်ဆေး၊ မိမိဖာသာ သောက်သည့်ဆေး၊ဗီတာမင်အားဆေး၊သဘာဝအားဖြည့်ပစ္စည်းများ အားလုံးပါဝင်သည်)ကို သင့်ဆရာဝန်အား သေချာစွာ ပြောပြပါ။အောက်ပါ ဆေးများကို သုံးစွဲနေပါက ဆရာဝန်ကို မမေ့မလျော့ ပြောပြပါ။
barbiturates such as phenobarbital or secobarbital
(seconal); bosentan (tracleer); griseofulvin (fulvicin-u/f, grifulvin v, gris-peg); certain
levonorgestrel used to treat human immunodeficiency virus (hiv) or acquired
immunodeficiency syndrome (aids) including amprenavir (agenerase), delavirdine
(rescriptor), efavirenz (sustiva), etravirine (intelence), fosamprenavir (lexiva),
nelfinavir (viracept), nevirapine (viramune), ritonavir (norvir, in kaletra), and
saquinavir (invirase); certain levonorgestrel for seizures such as carbamazepine
(equetro, tegretol), felbamate (felbatol), oxcarbazepine (trileptal), phenytoin (dilantin,
phenytek), and topiramate (topamax); and rifampin (rifadin, rimactane).
အဆိုပါဆေးများနှင့် အတူတကွသုံးစွဲပါက ဆေး ၏ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေခြင်း၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ပိုဖြစ်စေခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
-ရောဂါတခုခုရှိလျှင် သို့မဟုတ် ဖြစ်ဖူးလျှင် ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။
-ကိုယ်ဝန်ရှိနေလျှင် ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။ဆေးသည် ရှိပြီးသား ကိုယ်ဝန်အား တားဆီးပေးမည်မဟုတ်၍ မူလကတည်းက ကိုယ်ဝန်ရှိနေလျှင် ကို မသုံးစွဲရပါ။
-မိခင်နို့တိုက်ကျွေးနေလျှင် ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။
-ဆေး ကို သောက်ပြီးနောက် ပထမဆုံးလာသည့် ဓမ္မတာသည် တပတ်ခန့်နောက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် စောခြင်းများ ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ တပတ်ထက် ပို၍နောက်ကျလျှင် ကိုယ်ဝန်ရှိနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် သင့်ဆရာဝန်ကို အသိပေးပါ။ကိုယ်ဝန်ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးရန်လိုအပ်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆေးဓာတ်ပြုမှုများ
==========
မလိုလားအပ်တဲ့ ဆေးဝါးဓာတ်ပြုမှုတွေ မဖြစ်လာအောင်လို့ သင်လက်ရှိသောက်သုံးနေတဲ့ ဆေးဝါးတွေအားလုံးရဲ့စာရင်းကို လုပ်ထားပြီး (စာရင်းလုပ်တဲ့အခါမှာ ဆရာ၀န်ညွှန်ကြားထားတာတွေ၊ မညွှန်ကြားဘဲ သောက်သုံးနေတာတွေ၊ သဘာဝဆေးဘက်၀င်ပစ္စည်းတွေအားလုံးပါ၀င်ပါတယ်) ဆရာ၀န် ဒါမှမဟုတ ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူကို အမြဲပြောပြပါ။ ဆေးဝါးတွေကို ဆရာ၀န်ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ သောက်သုံးခြင်း၊ ရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ ပမာဏကိုပြောင်းလဲခြင်းတွေမပြုလုပ်ပါနဲ့။အထူးသဖြင့်
Bosentan, griseofulvin, insulin, St. John& #39;s wort, topiramate;
A barbiturate butabarbital, phenobarbital, secobarbital, and others; a blood thinner
warfarin, Coumadin; HIV/AIDS levonorgestrel efavirenz, nevirapine, ritonavir; seizure
levonorgestrel carbamazepine, fosphenytoin, oxcarbazepine, phenobarbital,phenytoin, primidone; steroids prednisone, fluticasone, mometasone, dexamethasone,and others; tuberculosis levonorgestrel rifabutin, rifampin, rifapentine.
စသည့်ဆေးများနှင့်အသုံးမပြုသင့်ပါ။
credit
