22/01/2026
အဖြစ်များသော ဒီမင်းရှား (Dementia) အမျိုးအစားများ၏သိသင့်ဖွယ် အကြောင်းအရာအခြေအနေများ
(ဒေါက်တာသန်းထွန်းအောင်)
“Alzheimer’s disease (အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ) နှင့် Dementia (ဒီမင်းရှား) သည်တူပါသလား၊ မည်သို့ ကွားခြားကြသလဲ၊” ဆိုသည်မှာ အမေးများသည့် မေးခွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒီမင်းရှားသည် သိမှတ် ဉာဏ် အားနည်းချို့ယွင်းသည့် ရောဂါလက္ခဏာစု ဖြစ်ပြီး၊ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါမှာ ထိုလက္ခဏာများကို ဖြစ်စေသည့် သီးခြားရောဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒီမင်းရှားသည် နေ့စဉ်လူမှုဘဝကို ထိခိုက်စေလောက်သည် အထိ မှတ်ဉာဏ်၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းနှင့် လုပ်ကိုင်ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းများ ကျဆင်းလာသည့် အခြေအနေကို ပေါင်းစုခေါ်လိုက်သည့် "ခေါင်းစဉ်ကြီး" တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒီမင်းရှား ရှိသူတိုင်းသည် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ ဖြစ်ချင်မှဖြစ်မည်ဖြစ်သော်လည်း အယ်လ်ဇိုင်းမား ရှိသူတိုင်းမှာ ဒီမင်းရှား လက္ခဏာများကို တွေ့ရပေမည်။
ဒီမင်းရှား ဖြစ်နိုင်သည့် နောက်ခံအကြောင်းရင်းမှာ များပြားသည်။ ထိုနောက်ကွယ်အကြောင်းများ အနက် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါသည် ဒီမင်းရှားကို ဖြစ်စေသည့် အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒီမင်းရှားဖြစ်သူများ၏ ၆၀% မှ ၈၀% မှာ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါကြောင့် ဖြစ်ကြသည်ကိုတွေ့ ရသည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများလာသည်။ အယ်လ်ဇိုင်းမား ရောဂါ ဟုသတ်မှတ်မပြောဆိုမီ သိမှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းအားနည်းမှု ဖြစ်စေနိုင်သေးသည့် အခြားအကြောင်း များကို လူနာ၏ဖြစ်စဉ်ရောဂါရာဇဝင်၊ အခြေခံစစ်ဆေးစမ်းသပ်မှုများ၊ လိုအပ်သည့် တစ်ဆင့်တက် စစ်ဆေး မှုများဖြင့် ရှာဖွေကြည့်ကြရသည်။ တခါတရံ အယ်လ်ဇိုင်းမား အပြင် အခြားအကြောင်းတစ်ခုပါ တွဲလျက်ပါ နေတတ်သည်လည်းရှိသည်။ ထိုသို့ တစ်ခုထက်ပိုသောအကြောင်းတို့ကြောင့် ဒီမင်းရှားဖြစ်နေလျှင် ပေါင်းစပ် ရောနေသော ဒီမင်းရှား (Mixed dementia) ဟုသတ်မှတ်သည်။ ဒီမင်းရှားဖြစ်စေနိုင်သည့် ရောဂါအကြောင်း ရင်းများမှာ ၁၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ထိုအကြောင်းများကို ၂ မျိုးခွဲပြီး လေ့လာနိုင်သည်။ ပထမအမျိုးမှာ အဓိကကျကာ ဦးနှောက်ရှိ နာဗ်ဆဲလ်များကို တဖြည်းဖြည်းတိုးလျက် ဖျက်ဆီးတတ်ပြီး ပြုပြင်၍ မရနိုင်သောအကြောင်းများ (Primary progressive and irreversible neurodegenerative causes) ကြောင့်ဖြစ်ကြပြီး၊ ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ အဓိကအကြောင်း မဟုတ်သော်လည်း ပြုပြင်၍ရနိုင်ခြေ ရှိသော အကြောင်းရင်းများ (Secondary and Potentially Reversible Causes) ကြောင့်ဖြစ်တတ် ကြသည်။
ပထမအုပ်စု (Primary, Non-reversible Causes) တွင် အယ်လ်ဇိုင်းမား ရောဂါ (Alzheimer's disease)၊ ဦးနှောက်အတွင်း သွေးကြော ပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်သွားခြင်းကြောင့် လေဖြတ်သွားကာ ဖြစ်ရသည့်ဒီမင်းရှား Vascular dementia၊ ဦးနှောက်အတွင်း အဆီခဲကဲ့သို့သော လူဝီး အစိတ်အပိုင်း လေးများ (Lewy bodies ) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမြင်မှားခြင်း လှုပ်ရှားမှု ခက်ခဲလာခြင်းတို့နှင့် တွဲလျက်ဖြစ် သည့်ဒီမင်းရှား [Dementia with Lewy bodies (DLB)၊ နှင့် ဦ;နှောက်၏ ရှေ့ဖက်ဖုနှင့် နားထင်ဖက်ဖုများ (Frontal & Temporal lobes) ကို အဓိက ထိခိုက်ပျက်ဆီးသွားသဖြင့် အမူအကျင့်စရိုက်နှင့် ဘာသာစကား ပြောဆိုမှုများ ပြောင်းလဲလာ ခက်ခဲလာကြသည့် ဒီမင်းရှား Frontotemporal dementia (FTD) တို့မှာ အတွေ့ရများသည်။ အခြားအတွေ့ရနည်းသည့်ရှားပါးသော ဒီမင်းရှားအမျိုးအစားများလည်း ဤအုပ်စုတွင် ရှိကြသေးသည်။
ဒုတိယအုပ်စုဖြစ်သည့် အဓိကအကြောင်းမဟုတ်သော်လည်းပြုပြင်၍ရနိုင်ခြေရှိသော အကြောင်း များ (Secondary and Potentially Reversible Causes) တွင် ဗီတာမင်အဟာရဓာတ်များချို့တဲခြင်း၊ ဦးနှောက်ထဲပိုးဝင်သွား၍ဖြစ်ကြသည့် ရောဂါများ (ဥပမာ- HIV, Syphilis, Lyme disease, Encephalitis, or Meningitis)၊ အင်ဒိုခရိုင်းဆိုင်ရာတချို့ရောဂါများ (ဥပမာ သိုင်းရွက်ဂလင်းမူမှန်အလုပ်မလုပ်ခြင်း thyroid disorders)၊ ဦးနှောက်ထဲတွင် အကျိတ်အဖုရှိခြင်း (Brain tumors)၊ ဦးနှောက်ထဲသွေးယို သွေးခဲခြင်း [subdural hematomas (bleeding in the brain)], နှင့် ဦးနှောက်တွင် ပုံမှန်ထက်ပို၍အရည်စုနေခြင်း [normal pressure hydrocephalus (fluid buildup)] တို့မှာ တွေ့ရများတတ်သည်။ ထို့ပြင်သောက်သုံး နေသည့် ဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး၊ အရက် နှင့် မူးယစ်ဆေးများသောက်သုံးထားခြင်း၏ အကျိုးဆက် များကြောင့် ပေါင်းစပ်ဖြစ်လာနိုင်ခြင်း စသည်တို့ကိုလည်းစဉ်းစားခွဲခြားရန်လိုသေးသည်။ အကြောင်းအမျိုး မျိုးကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားငယ်နေခြင်းရှိမရှိကိုလည်းကြည့်ရန်လိုသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဒုတိယ အုပ်စုဝင်အခြေအနေ ရောဂါများမှာကုသရနိုင်သဖြင့် မလွတ်သွားရန်လိုသည်။
ဒုတိယအုပ်စုဖြစ်နိုင်ခြေမရှိတော့သည့်အခါတွင်မှ ပထမအုပ်စု ဒီမင်းရှားဖြစ်နိုင်မှုကိုစဉ်းစားရသည်။ ထို့နောက်တဖန် ဒီမင်းရှားများထဲတွင် မည်သည့်အမျိုးအစားဒီမင်းရှားမျိုးဖြစ်နိုင်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ကြရသည်။ သို့အတွက် အသိမှတ်ဉာဏ်စိတ်ပိုင်း (Cognition) ကိုအသေးစိတ် ထပ်ကြည့်ရန်လိုသည်။ Cognition ကို ထပ်မံ၍ Memory (မှတ်ဉာဏ်) ပိုင်း၊ Attention (သတိအာရုံထားမှု) အပိုင်း၊ Language (ဘာသာစကား) ပိုင်း၊ Praxis & Executive Function (စီမံခန့်ခွဲလုပ်ကိုင်လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း) အပိုင်း၊ Visuospatial Function (မြင်ကွင်း–အာရုံကိုသိနားလည်နိုင်မှု) အပိုင်း၊ စသည်ဖြင့် အပိုင်းလိုက်ခွဲကာ ဆိုင်ရာအပိုင်းလိုက် သင့်တော် သောစမ်းသပ်မေးခွန်းများ မေးမြန်း ဆွေးနွေးလျက် မည်သည့်အပိုင်းတွင် မည်မျှအားနည်း ချို့ယွင်းချက်ရှိနေ သည်ကိုလေ့လာရသည်။ ထိုတွေ့ရှိချက်များနှင့် ပြုစုသူ မိသားစုဝင်များမှရရှိသည့်အချက်များ၊ သွေးစစ်ခြင်း နှင့် ဆီလျော်သောဓာတ်မှန်ရိုက် စစ်ဆေးစမ်းသပ်ခြင်းတို့မှတွေ့ရှိချက်များကို စုပေါင်းသုံးသပ်ကာ မည်သည့် ဒီမင်းရှားအမျိုးအစား ဖြစ်နေခြင်းကို အနီးစပ်ဆုံးခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ဤနေရာတွင် ဒီမင်းရှားအမျိုးအစားအလိုက် သိသာသည့် အဓိကကွာခြားချက်များကို ပြောပြလိုပါ သည်။ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ သည် မှတ်ဉာဏ် (memory) ကို အဓိက ဦးစွာ ထိခိုက်လျော့နည်း စေသည်။ ထို့ကြောင့်မကြာခဏမေ့ခြင်းဖြစ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် မကြာခင်ကမှ ပြောလိုက်သည်ကို မမှတ်မိတော့ ခြင်း၊ လတ်တလောဖြစ်ရပ်များကိုမေ့သွားကာ ခဏခဏပြန်မေးလာခြင်းတို့ဖြစ်လာသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လတ်တလောမှတ်ဉာဏ် (short-term memory) ချို့ယွင်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာနေပြီဖြစ်သည့် ရှေးဟောင်းနောက်ဖြစ်များကိုမူ ရောဂါဖြစ်မှုအတော်ကြာလာသည်ထိ မှတ်မိနေကြဆဲ ဖြစ်ကြသည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် မိမိရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီးသားနေရာများတွင်ပင် သွားလာရင်းလမ်းပျောက်ခြင်း၊ မည်သည့်နေရာရောက်နေမှန်း မသိတော့ခြင်း၊ အိမ်မပြန်တတ်တော့ခြင်းမျိုး ဖြစ်လာတတ်သည်။ စကား ပြောဆိုသည့်အခါတွင်လည်း ရင်းနှီးပြီးသားသူများ၏နာမည်၊ သာမန်ပစ္စည်းတစ်ခု၏အမည် (ဥပမာ- "ဇွန်း") တို့ကို ချက်ချင်း စဉ်းစားမရဘဲ ဖြစ်နေတတ်သည်။ ထိုအခါ ထိုပစ္စည်းကို "ဟိုဟာလေ... ဟိုဟာ..." လို့သာ ပြောရင်းစဉ်းစားနေကာ စဉ်းစားမရတော့သည့်အခါ “မေ့နေပြီ၊ စဉ်းစားလို့မရတောဘူး၊ ထားလိုက်ပါတော့၊ နောက်သတိရတော့မှပြန်ပြောမယ်” စသည်ဖြင့်ပြောတတ်ကြသည်။ တခါတရံ မိမိ ပြောလိုသည့်ပစ္စည်း အမည်ကိုမေ့သွားသဖြင့် တဖက်သားကို သိစေရန် ကြိုးစားပုံဖော်ကာ ပြောလာကြသည်။ (ဥပမာ "နာရီ" ကို "လက်မှာပတ်တဲ့မှန်ဝိုင်းလေး" ဟုပြောခြင်းမျိုး)။ စကားပြောနေရင်း ပြောလို သည့်စကာလုံးကို စဉ်းစား မရ တော့၍ ပြောလက်စ စကားပြော ရပ်တန့်သွားရတတ်ခြင်းမျိုး ကြုံလာတတ်သည်။ မိမိပစ္စည်းများကို ထားနေ ကျနေရာ မဟုတ်ဘဲ အထားမှားပြီး ထားလာတတ်သည်။ မည်သည့်နေရာတွင်ထားခဲ့မှန်းလည်း မမှတ်မိ တော့။ ထိုပစ္စည်းကို လိုလာ၍ ရှာမတွေ့တော့သည့်အခါ ပစ္စည်းပျောက်သည်ဖြစ်လာသည်။ ပိုဆိုးသည်မှာ မိမိနှင့်အတူ ရှိနေသူများကို ယူထားသည်၊ ခိုးသွားသည်ဟု ထင်မြင်စွပ်စွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ တခါတရံ ညဖက် ၌ အပေါ့ အပါး ထသွားပြီး ပြန်လာသည့်အခါ မိမိအခန်းကိုမမှတ်မိတော့ဘဲ သူများအခန်းထဲ သွားဝင်ခြင်း၊ တခြားသူ၏ အခန်းတံခါးကို သွားခေါက်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ နောက်ပိုင်းရောဂါ အဆင့် မြင့်လာသည့် အခါ စွမ်းဆောင်ရည်ကျဆင်းလာခြင်း (ဥပမာ-ငွေကြေးစာရင်းဇယား တွက်ချက်လုပ်ကိုင်ရာတွင် ယခင် ကထက် ပိုခက်ခဲလာခြင်း) ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား နှင့် မှန်ကန်သောဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းတို့ပါ အားနည်းလာသည်။ ထိုအခါ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးကိုပါ ဂရုမစိုက်တော့ခြင်း (ဥပမာ အဝတ်အစားမလဲတော့ခြင်း၊ ရေမချိုး တော့ခြင်း) ဖြစ်လာသည်။ ညဖက်ကောင်းစွာမအိပ်တော့ခြင်း နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သည့်အပြုအမူများ ပေါ်လာ ခြင်းတို့ကိုလည်း နောက်ပိုင်းတွင်တွေ့လာရသည်။
လေဖြတ်ပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်လာကြသည့် Vascular Dementia ဖြစ်သူများတွင်မူ မှတ်ဉာဏ်ပိုင်း ထက် "စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု" ပိုင်းက ဦးစွာစတင် ထိခိုက်ပျက်စီးတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလုပ်လုပ်ရာတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရခက်ခဲလာခြင်း၊ ယခင်က လုပ်နေကျ အလုပ်ကိုပင် အဆင့်ဆင့် မည်သို့လုပ်ရမည်ကို မမှတ် မိတော့ခြင်း၊ စဉ်းစား၍မရတော့ခြင်း ဖြစ်လာသည်။ (ဥပမာ ယခင် ထမင်းဟင်း အချက်အပြုတ် ကောင်းသူ သည် ကောင်းစွာမချက်ပြုတ်တတ်တော့ခြင်း)။ တဖြေးဖြေးနှင့် အလုပ်တစ်ခုကို အာရုံစိုက်ရန် ခက်ခဲလာ သည်။ စကားပြောဆို လှုပ်ရှားမှုများမှာလည်း ပုံမှန်ထက် ပိုနှေးကွေးလာတတ်သည်။ ထိတ်ခနဲ ဆိုလျှင် ယခင်က ရှေ့ဆုံးမှ ဦးဆောင်လုပ်ခဲ့လာသူများဖြစ်လျှင်ပိုသိသာသည်။ အထက်ပါ ယေဘုယျ လက္ခဏာ ဖော်ပြချက်များ သည် လေဖြတ်ခြင်းကြောင့် ထိခိုက်ပျက်ဆီးသွားသည့် ဦးနှောက်၏နေရာ အစိတ်အပိုင်း ပေါ်မူတည်၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွဲပြားခြားနားမှုရှိနိုင်ပေသည်။ ဤအမျိုးအစား ဒီမင်းရှားဖြစ်သော သူများ တွင်သွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများ (Vascular risk factors) ဖြစ်သည့် ဆီးချို၊ သွေးတိုး ရှိခြင်း အဆီဓာတ်များခြင်း၊ နှလုံးခုန်မှုပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၊ နှစ်ရှည်ဆေးလိပ်သောက်လာကြခြင်း တို့ရှိတတ်ကြသည်။ အထက်ပါ Vascular risk factors ရှိသူများသည် သိသာသော လေဖြတ်ခြင်းမျိုးမဖြစ်ကြသည့်တိုင်အောင် ဦးနှောက်၏အပြင်ဖက်သားအောက်ရှိ အတွင်းသား (subcortex)၊ အဖြူထည် (white matter) တွင်ရှိသည့် အလွန်သေးငယ်သော သွေးကြောငယ်များကျဉ်းပိတ်ပျက်စီးသည့်ရောဂါ [Small vessel disease (SVD)] သည်လည်း ကြာလာသည့်အခါ Vascular Dementia ကို ဖြစ်စေသည်။
ဦးနှောက်၏ရှေ့ဖုပိုင်း ပျက်စီးခြင်းကြောင့်ဖြစ်ရသည့် Frontotemporal Dementia အမျိုးအစားမှာ ထူးခြားသည်။ အသက်ငယ်ငယ်နှင့်ဖြစ်သည်။ မှတ်ဉာဏ်ထက် "အကျင့်စရိုက်" ကို ကနဦးထိခိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် အပြုအမူ ထူးခြားပြောင်းလဲလာသည့်အတွက် မိသားစုများက သတိပြုမိကြသည်။ မထင်ထားသော၊ ယုံရခက်သော လုပ်ဆောင်မှုမျိုးပြုလာတတ်သည်။ (ဥပမာ လူရှေ့သူရှေ့ မပြောသင့် သည်ကိုပြောခြင်း၊ အရှက်အကြောက် နည်းသွားသလိုမျိုး၊ လူ့ယဉ်ကျေးမှုနားမလည် မသိတတ်သလိုမျိုး ဖြစ်နေသည့် အပြုအမူမျိုးများလုပ်လာတတ်သည်။ တချို့မှာ မည်သည့်အရာကိုမှ စိတ်မဝင်စားတော့ဘဲ ပြောဆိုလှုပ်ရှား သွားလာမှုမရှိတော့ဘဲ၊ ထားရာနေ ကျွေးရာစားပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အေးဆေးငြိမ်သက် နေခြင်း စိတ်ခံစားမှု လုံးဝကင်းမဲ့လာခြင်း (Apathy) မျိုးလည်းတွေ့ရသည်။ အချို့မှာ စကားပြောသည့် အခါတွင် စကားလုံးများ ကို အစီအစဉ်မှန်အောင် ပြောဆိုရန် အခက်အခဲ ဖြစ်လာတတ်သည်။
Dementia with Lewy bodies (DLB) or Lewy Body Dementia (LBD) တွင်မူ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာ အနေဖြင့် အမြင်မှားခြင်း (Visual Hallucination) နှင့် လှုပ်ရှားမှု နှေးကွေးလေးလံလာသည့် ပါကင်ဆန် (Parkinson's) ရောဂါကဲ့သို့သော ပုံစံမျိုးကိုတွေ့ရသည်။ ခြေလက်များတောင့်တင်း တုန်ချိခြင်း၊ လမ်း လျှောက် သည့်အခါ လက်လွှဲမှုမရှိဘဲ တစ်ကိုယ်လုံး တောင့်တောင့်ကြီး ဖြစ်နေခြင်းမျိုးဖြစ်နေတတ်သည်။ Visual Hallucination ဖြစ်လျှင် အမှန်တကယ်ရှိမနေသည့် လူများ၊ တိရစ္ဆာန်များကို မြင်နေရခြင်းမျိုး ပြောလာတတ်သည်။ အာရုံထက်သန်မှု တက်ကျအပြောင်းအလဲဖြစ်ခြင်း (ဥပမာ တစ်ခါတရံ အလွန် တက်ကြွလန်းဆန်းနေပြီး တစ်ခါတလေ အလွန် မှိုင်တွေငိုင်နေခြင်းမျိုး) တို့ ဖြစ်နေတတ်သည်။ LBD တွင် တွေ့ရသည့် အိပ်စက်မှု ပြဿနာမှာ ထူးခြားသည်။ ဆေးပညာအနေဖြင့် Rapid Eyes Movement (REM) sleep disorder ဟုခေါ်သည့် အိပ်မောကျနေစဉ် မျက်စိများလျင်မြန်စွာလှုပ်ရှားမှုဖြစ်နေပြီး ကွက်ကွက် ကွင်းကွင်း အိပ်မက်များ (Vivid dreams)ကို တကယ်ဖြစ်နေသည်ထင်ကာ လက်သီးဖြင့်ထိုးခြင်း၊ ခြေဖြင့် ကန်ကျောက်ခြင်း၊ အော်ဟစ်ခြင်း စသည်တို့ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ကြတတ်သဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသွားစေခြင်း သို့မဟုတ် တစ်အိပ်ယာတည်းအတူတူအိပ်နေသူကို ထိခိုက်မှု အန္တရာယ် ဖြစ်သွားစေခြင်း တို့ကို တွေ့ကြုံရသည်။ စိတ်ကျရောဂါ လက္ခဏာများကို လည်းတခါတရံ ပြတတ်သည်။
စာဖတ်ပရိတ်သတ်များအနေဖြင့် အဖြစ်များသော ဒီမင်းရှား (Dementia) အမျိုးအစားများ၏ အကြောင်းအရာအခြေအနေ လက္ခဏာ၊ အပြုအမူပြောင်းလဲမှု များကိုသိထားခြင်းဖြင့် ဒီမင်းရှား နှင့် ပတ်သက်ပြီး သတိထားမိကြခြင်း (awareness) ပိုရှိလာကြမည်ဟုမျှော်လင့်ပါသည်။ ဒီမင်းရှား ဟုတ် မဟုတ်နှင့် မည်သည့်အမျိုးအစားမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်ကိုမူ ပြသနေသည့်ဆရာဝန်ကဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မည်။ ဝေဒနာရှင်နှင့် မိသားစုလုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်လာရလျှင်၊ ယခင်က ဝါသနာပါခဲ့သည့် အလုပ်များကို လုံးဝ စိတ်မဝင်စားတော့လျှင်၊ ချိန်းဆိုထားမှုများကိုမေ့ကာ မကြာခဏပျက်ကွက်မှုများဖြစ်လာလျှင်၊ ကိုယ်ရည် ကိုယ်သွေး အပြုအမူ လုပ်ပုံကိုင်ပုံများ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာလျှင်၊ မိသားစုဝင်များကို မမှတ် မိတော့လျှင်၊ သွားလာနေကြပတ်ဝန်းကျင်တွင် မျက်စိလည် လမ်းပျောက်ကာ အိမ်မပြန်တတ်တော့ခြင်း မျိုးများဖြစ်လျှင်မူ ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန်လိုသည်ကို အသိပေးလိုက်ပါရစေ။
ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ပြီး အားလုံးအဆင်ပြေကြပါစေ။
(ဒေါက်တာသန်းထွန်းအောင်)
