16/08/2021
#ကိုဗစ်ဖြစ်ပြီးတာလဲ_တစ်လကျော်ပြီ_နုံးနေတုန်းပဲ
👉 Post Covid လို့ပြောပြော
👉 Long Covid လို့ပြောပြော
Covid ဖြစ်ပြီး လက္ခဏာအများစု သက်သာသွားကြတဲ့ အထဲမှာ
- နုံးတာ၊ မလှုပ်ရှားချင်တာ၊
- ချောင်းခြောက်ဆိုးတာ ၊
- ရင်ပတ်အောင့်/ကျောအောင့်တာ၊
- ရင်တုန်တာ
- မတ်တပ်ရပ်ရင်မူးတာ စတာတွေ လနဲ့ချီပြီးကျန်နေတတ်ပါတယ်
အဲ့ဒီအထဲမှာမှ အဖြစ်အများဆုံးက Fatigue (နုံးတာပါ)
🤭 covid လူနာတွေရဲ့ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း ထိခံစားကြရတယ် ဆိုတော့ တော်တော်ကိုများတဲ့ ပမာဏပါပဲ။
နုံးတယ် ဆိုတာ မခံစားတတ်ဘူး ဆိုရင်
- နည်းနည်းလေးလှုပ်တာနဲ့ပင်ပန်းနေတယ်
- အချိန်ကြာကြာ မတ်တပ်မရပ်နိုင်ဘူး
- ကြာကြာရပ် ရင် ၊ ရုတ်တရက် ထလိုက်ရင် မူးတယ်၊ မျက်စိပြာတယ်
- အာရုံသိပ်မစိုက်နိုင်ဘူး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စိတ်ဝင်စားမှုနည်းတယ်
- တစ်ချိန်လုံးအိပ်ချင်နေပြီး အိပ်ချိန်များတယ်
အဲ့ဒါတွေဖြစ်နေတာပါ။
___________
#ဘာလို့လဲ ⁉️
အပိုင်း (၂) ပိုင်းရှိပါတယ်
1. Covid Virus ဟာ အရမ်းကိုဆိုးဝါးပြင်းထန်တဲ့ Virus ဖြစ်ပါတယ်
SpO2 ကျတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ကိုဗစ်ဖြစ်စေ
သာမန်ဖျားနာ၊ ကိုက်ခဲ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့ ကိုဗစ်ဖြစ်စေ
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ခံအားက ရှိရှိသမျှ အင်အားအကုန်သုံးပြီး တိုက်ထားရတဲ့အတွက် စစ်ပန်းနေပါတယ်။
တိုက်ပွဲသေးရင်တောင် ပင်ပန်းနေရတာ
တိုက်ပွဲကြီးတိုက်ပြီး ထားတဲ့ SpO2 ကျတဲ့ လူနာတွေဆိုရင် ဘာစွမ်းအင်မှ မရှိတော့လောက်အောင် နုံးချိ၊ မောပန်းနေပါတယ်။
အဲ့လို ကုန်ခမ်းသွားတဲ့ စွမ်းအင်တွေကို ***ပြန်ဖြည့်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်
စွမ်းအင်မရှိတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ***အတင်းမခိုင်းစေရပါဘူး
ရေသောက်ရင်၊ ထမင်းစားရင်၊ မျက်နှာသစ်၊ ရေချိုး၊ ဆီးသွား၊ ဝမ်းသွား စတဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတွေမလုပ်နိုင်သေးတဲ့ လူတွေဟာ
👉 လမ်းလျှောက်တာ၊ လှေကားတက်တာ၊ အိမ်အလုပ် လုပ်တာတွေ ရှောင်ရပါမယ်
(သိထားဖို့က Virus မပျောက်သေးတာ မဟုတ်ပါဘူး ရောဂါက ပျောက်ပါပြီ ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်ပြီးပြုစုရမှာပါ)
✳️ အစားဝင်သလောက် စားပေးပါ၊ အစာမကြေတာတွေဖြစ်မှာ စိုးလို့ ပျော့ပျော့ပြောင်းပြောင်းတွေ (စွပ်ပြုတ်၊ဆန်ပြုတ်) စားလို့ အဆင်ပြေလာမှ
(Heavy meals တွေစားပါ)
နည်းနည်း နဲ့ ခဏခဏ စားခြင်းက ရင်ခေါင်းတောင့်တာ သက်သာစေပါတယ်
✳️ ရေများများဆက်သောက်ပေးပါ
✳️ အထိုင် အထ ရိပ်ရိပ် ရိပ်ရိပ်မူးလျှင် တစ်နေ့ဓာတ်ဆားတစ်ဗူးသောက်ပေးပါ (သွေးပေါင်ချိန်ပါ)
✳️ နားဖို့လိုနေလို့ ခန္ဓာကိုယ်က နားခိုင်းနေတာကို နားထောင်ပါ
အနားယူရပါမယ်
- အိပ်ပါ (အခန်းကို မီးပိတ်အိပ်ပါ (ကြောက်တတ်ရင်တော့ သဘောပါ😅)၊ အသံတွေတိတ်နေအောင် စီမံထားပါ၊ အိပ်ခါနီး လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေမသုံးပါနဲ့)
- မနုံးပဲ လန်းအောင်ဆိုပြီး Stimulant (Coffee, Tea, energy drink) တွေမသောက်ပါနဲ့
- အိပ်ခါနီး အစားတရားလွန်မစားပါနှင့်
- အနားယူတဲ့အချိန်ကြည့်တဲ့ ရုပ်ရှင်တွေဟာ စိတ်အပန်းဖြေစေတာတွေပဲ ကြည့်ပါ (လူသတ်ကားတွေ၊ သရဲကားတွေ၊ မိသားစုထဲပတ်ပြီး "လောင်" နေတဲ့ကားတွေဟာ ) စိတ်ကိုပိုပြီး ပင်ပန်းစေပါတယ်
စိတ်ကိုလည်းအနားပေးပါ
- ဘာလို့ နုံးနေရတာလဲ နှလုံးရောဂါလား
- ရောဂါကပျောက်ပြီး သွေးခဲပြီးသေတတ်တယ်ဆို
- Antibody စစ်တာလည်း မထွက်သေးဘူး
- အကောင်မျိုးကွဲကပေါ်နေပြီ
- 3rd wave က 4th wave နဲ့ ထပ်သွားမယ်ဆို
မဟုတ်တာတွေလျှောက်မတွေးနေပါနဲ့ "အိပ်ပျော်တော့မှာ" မဟုတ်ပါဘူး။
✳️ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရပါမယ် (လှုပ်ရှားခုန်ပေါက်တာတွေမဟုတ်ပါဘူး)အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်း ပဲ လုပ်ရမှာပါ၊ (ပုံမှန်လုပ်နိုင်သလောက်လုပ်ပါ ခိုပြီးမလုပ်ပဲ မနေရင်ရပါပြီ)
နှာခေါင်းကနေ အသက်ပြင်းပြင်းရှူ ပါးစပ်ကနေ တဖြည်းဖြည်းထုတ် ရတာပါ။
Graded Exercise လုပ်ပါ၊ (post ရေးထားပါတယ် 👉 Activity after Covid ရှာဖတ်ကြည့်ပါ)
2. အားဆေး ဆိုတာတွေပါ။
#အားဆေး ဆိုတာ #ခွန်အားရှိတဲ့ဆေး မဟုတ်ပါဘူး
အဲ့ဆေးတွေ သောက်ပြီး ခွန်အားတွေရှိမလာပါဘူး
Vitamins တွေပါ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ စားနိုင်လည်းရနေပါတယ်။
Covid စဖြစ်ထဲက သောက်လိုက်ရတဲ့ အားဆေး ဆိုတာတွေ တစ်နေ့ အလုံး တစ်သိန်းလောက်ရှိတယ်
- Covid က ဖြစ်တာကဖြစ်တာပဲ
- ဆိုးတဲ့လူမှာက ဆိုးတာပဲ
- ဆုံးရှုံးလိုက်ရတာတွေလဲ ရှိတာပဲ
အဲ့တော့ အများကြီး အထောက်ကူမပြုဘူးဆိုတာ သိစေချင်တာပါ။
#မသောက်ရဘူးတော့မဟုတ်ပါဘူး
ဆေးဗူးကိုကြည့်ပါ Vitamins တွေ အစုံပါတဲ့ ဆေးတစ်မျိုးကို သေသေချာချာ ရွေးပြီးသောက်ပါ
ဘာသောက်ရမလဲဆရာတော့ မလုပ်ပါနဲ့
ပိုက်ဆံပေါရင် US, Germany ကလာတဲ့ Packing လှလှ ဆေးတောင့်ကြီးကြီးသောက်ပေါ့
မြန်မာထုတ် ဗူးစုတ်စုတ် ၊ ဆေးနံနံ ၊ ပုံစံမလှ သောက်ရင်လည်းသောက်ပါ
အကုန်တူတူပါပဲ #ကြိုက်ရာသောက်ပါ။
#ဘယ်အချိန်သောက်ရမလဲ ⁉️
Vitamins တွေက အစာနဲ့တွဲပြီး အူကစုပ်တာ ဆိုတော့ "နေ့လည်စာစားပြီး သောက်က" အသင့်တော်ဆုံးပါ။
ကြုံတုန်းသတိပေးလိုတာက Vitamin C ရဲ့နေ့စဉ်လိုအပ်တဲ့ပမာဏက **90mg ပါ
Cevit တစ်လုံးမှာ 100mg ပါပါတယ်။
တစ်နေ့ကို Vitamin C 1,000mg ကျော်သောက်ရင် အစာအိမ်အတွက်ပြဿနာရှိသလို၊ ရေရှည်မှာကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ပါတယ်
___________
နိဂုံးချုပ်ရရင်
- နုံးနေ၊ မောနေတာ ရောဂါမပျောက်သေးတာမဟုတ်ပါဘူး
- စစ်ပန်းနေတာပါ
- ကောင်းကောင်းနားပါ၊ အရမ်းမလှုပ်ရှားပါနဲ့ (မလောပါနဲ့)
- အားပြန်ဖြည့်ပါ
- အားဆေး ဆိုတာတွေဟာ ခွန်အားရှိတဲ့ ဆေး မဟုတ်ပါဘူး Vitamins တွေပါ (တန်ဆေး လွန်ဘေး ဂရုပြုကြပါ)
ကျန်းမာရေးဗဟုသုတတိုးပြီး
သက်ရှည်ကျန်းမာ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ
Dr ဘုန်းစည်သူလွင်
01:20 pm/16.08.2021
