Yangon Medical Network

Yangon Medical Network Aims to ensure that everyone can access healthcare in a free and equitable manner https://youtube.com/channel/UCf36SDrqeUcT0Jg82iBVi0A

မပုကြွယ်တစ်ယောက်​တဖြည်းဖြည်းဝလာသောသူမ၏ခန္ဓာကိုယ်​ကိုမှန်ထဲတွင်ကြည့်မိသည်။မေးနှစ်ထပ်ဖြစ်ပြီး လည်ပင်းကတိုလာသည်။ လှတာမလှတာထ...
13/04/2026

မပုကြွယ်တစ်ယောက်​တဖြည်းဖြည်းဝလာသောသူမ၏ခန္ဓာကိုယ်​ကိုမှန်ထဲတွင်ကြည့်မိသည်။
မေးနှစ်ထပ်ဖြစ်ပြီး လည်ပင်းကတိုလာသည်။ လှတာမလှတာထက် ညဘက် အသက်ရှု မဝသလိုဖြစ်ပြီးအိပ်ယာက လန့်နိုးတတ်သည်။ တညလုံးအိပ်ထားပါသော်လည်းနောက်နေ့မနက်နိုးလာချိန်တွင် အိပ်ရေးမဝသလိုဖြစ်ပြီး တနေကုန်အိပ်ငိုက်နေတတ်သည်။ အစပိုင်း​တွင်​ စာဖတ်ရင်း၊ TV ကြည့်ရင်းအိပ်ငိုက်သော်လည်း​ နောက်ပိုင်းပို၍ပို၍ ဝလာသည်နှင့်အမျှ ထမင်းစားရင်း၊စကားပြောရင်းပင်​အိပ်ငိုက်လာသည်။ ကားမောင်းရင်းအိပ်ငိုက်သဖြင့် ယာဥ်မတော်တဆမှုပင်ဖြစ်လာရသည်။ သူမနှင့်အတူနေသူ အခန်းဖော်​များကလည်း​သူမအိပ်ပျော်နေစဥ် အလွန်ဟောက်ကြောင်း၊အိပ်နေရင်းရုတ်တရက်အသက်ရှုရပ်သွားတတ်ကြောင်းပြောကြသဖြင့် သူမစိုးရိမ်လာပြီးဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်ရတော့သည်။

🤔​အိပ်ပျော်နေစဥ်အသက်ရှုရပ်သွားတယ်ဆိုတာ ဘာလို့ဖြစ်ရတာလဲ။
🧑‍⚕️​Sleep apnoea (သို့မဟုတ်) Obstructive sleep apnoea ဆိုတာကတော့ အိပ်ပျော်နေစဥ်အချိန်မှာ
🔺​တခဏတာ (10 စက္ကန့်နှင့်အထက်) အသက်ရှုရပ်သွားခြင်းသို့မဟုတ်
🔺​မူလအသက်ရှူ​နှုန်း​အောက်​(50%)​ လျော့နည်းသွားခြင်း၊ နှေးသွားခြင်းအပြင်
🔺​သွေးထဲရှိအောက်ဆီဂျင်ပမာဏမူလအောက်( 4%) လျော့နည်းသွားခြင်းဖြစ်ပြီးတစ်ညတာအချိန်အတွင်းမှာအကြိမ်ပေါင်းများစွာရာနဲ့ချီ၍ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
💢Obstructive​ Sleep Apnoea ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းကတော့ အသက်ရှု​လမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်းရှိ လေပြွန်( pharynx ) အထူးသဖြင့်​အာခေါင်​ပျော့​( soft palate) နေရာတွင်​အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်မကြာခဏ​ပိတ်ဆို့​ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
လူတစ်ယောက်​အသက်ရှု​တဲ့အခါမှာ​နှာခေါင်း၊ လေပြွန်၊ အဆုတ်တို့အပြင်ရင်ခေါင်းနှင့်ဝမ်းဗိုက်ခြားထားသော အမြှေးပါးတို့သာမက အသက်ရှုလမ်းကြောင်းတလျောက်ရှိ ကြွက်သားတွေရဲ့အကူအညီပါလိုအပ်ပါတယ်။ အိပ်ပျော်​နေစဥ်မှာတော့ ထိုကြွက်သားတွေရဲ့ ကျုံ့နိုင် ဆန့်နိုင်စွမ်းလျော့နည်းသွားပြီး အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပိတ်ခြင်းဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ လုံးဝပိတ်မသွားပဲ နည်းနည်းပဲပိတ်ရင် လေ​ဝင်​လေထွက်​မမျှတမှုကြောင့် အိပ်ပျော်​နေစဥ် ဟောက်သံထွက်လာပါတယ်။
အသက်​ (30 မှ​60 ကြား)​အမျိုးသားတွေရဲ့ (44%) နှင့် အမျိုးသမီး​တွေရဲ့​ (28%) မှာ​အိပ်ပျော်နေစဥ်ဟောက်တတ်ကြောင်းလေ့လာသိရှိရပါတယ်။ ပိုဆိုးလာပြီးအသက်ရှု​လမ်းကြောင်းလုံးဝပိတ်သွားချိန်မှာတော့ အိပ်ပျော်နေစဥ်အသက်ရှုရပ်သွားခြင်းဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​အသက်ရှု​လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုကိုဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကဘာတွေလဲ။
🧑‍⚕️​အဓိကဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်း​ရင်း ကတော့​အဝလွန်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
အခြားအကြောင်းတွေကတော့
👉​လည်ပင်းတိုခြင်း၊ မေးတိုခြင်း
👉​အာသီးရောင်ခြင်း၊ ကြီးခြင်း
👉​အမျိုးသားများ၊ မျိုးရိုးရှိသူများ
👉 သိုင်းရွိက်ဟော်မုန်းချို့တဲ့သူများ
👉​အရက်၊ အိပ်ဆေးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများ
👉​သွေးတိုးရောဂါအခံရှိပြီး၊ လေဖြတ်ဖူးသူများ
👉​နှလုံးရောဂါရှိသူများ
စသူတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။

🤔​Sleep​ apnoea ကိုဘယ်လိုအမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ဆေးပညာအရ
👉​Obstructive​ sleep apnoea ( အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့်ဖြစ်ခြင်း)
👉Central sleep apnoea (ဦးနှောက်အတွင်း ဗဟိုအသက်ရှု လမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အချက်ပြအားနည်းမှုကြောင့်ဖြစ်ခြင်း)
(ဥပမာ-လေဖြတ်​လူနာ​နဲ့​ မူးယစ်​ဆေးဝါး​၊အိပ်ဆေးနှင့်​အလွန်အကျွံအသုံးပြုထားတဲ့ လူနာတွေမှာတွေ့ရတတ်ပါတယ်။)​
👉Complex sleep apnoea (အထက်ပါအကြောင်းရင်းနှစ်မျိုးလုံးကြောင့်ဖြစ်ခြင်း) ဆိုပြီးခွဲခြားထားပါတယ်။

🤔​ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေက​ဘာတွေ​လဲ။
👉 အသံကျယ်လောင်စွာ ဟောက်ခြင်း
👉​နေ့အချိန်တွင်အလွန်အမင်းအိပ်ငိုက်ခြင်း
👉 အိပ်ပျော်​နေ​စဥ်​အသက်ရှု​နှုန်းနှေးသွားခြင်း၊
ဥပမာ​-ပုံမှန်​အသက်ရှုနှုန်းတစ်မိနစ်လျင် 14 ကြိမ်မှ 7 ကြိမ်အောက်လျော့သွားခြင်း
👉​အိပ်ပျော်​နေစဥ် 10 စက္ကန့်နှင့်အထက် အသက်ရှုခဏရပ်သွားခြင်း
👉 ညဘက်အိပ်ယာမှမကြာခဏ​လန့်နိုးသဖြင့် အိပ်ရေးမဝဖြစ်ခြင်း
👉​ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ခေါင်းမကြည်လင်ခြင်း
👉​လူနုံးချိနေခြင်း
👉​စိတ်အတက်အကျမြန်ခြင်း၊စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ခြင်း စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ပိုဆိုးလာပါက
💢 သွေးတိုးခြင်း၊
💢 နှလုံးစည်းချက်မမှန်ခြင်း
💢 လေဖြတ်ခြင်း
💢​နေ့ဘက် အလွန်အမင်းအိပ်ငိုက်ခြင်းကြောင့် ယာဥ်မတော်တဆဖြစ်ခြင်း​စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​Sleep​ apnoea ရောဂါရှိမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️အထက်ပါရောဂါလက္ခဏာများအပြင် Sleep study လို့ခေါ်​တဲ့​အိပ်ပျော်​နေ​စဥ်​စက်တပ်လေ့လာခြင်းဖြင့် ရောဂါဘယ်လောက်ဆိုးသလဲဆိုတာကိုတိုင်းတာနိုင်ပါတယ်။
⏰အိပ်ပျော်နေစဥ် အချိန်တစ်နာရီအတွင်း
(10 စက္ကန့်နှင့်အထက်) အသက်ရှူရပ်သွားခြင်း​ (သို့မဟုတ်) မူလအသက်ရှုနှုန်းအောက် (50%) လျော့နည်းသွားခြင်း (Apnoea/Hypopnoea index, AHI) နဲ့တိုင်းတာပါတယ်။
တစ်နာရီအတွင်း AHI အကြိမ်ရေ
👉5ကြိမ်မှ14 ကြိမ်​= မပြင်းထန်​
👉15 ကြိမ်မှ 30 ကြိမ်​= အတော်အသင့်ပြင်းထန်
👉အကြိမ်ရေ 30 ကျော်​= ပြင်းထန်အဆင့်ဆိုပြီးသတ်မှတ်ထားပါတယ်။

🤔​Sleep​ apnoea ကကုသလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️​Sleep apnoea အမျိုးအစား၊ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်း၊ ရောဂါပြင်းထန်မှုပေါ်မှာမူတည်ပါတယ်။
မပြင်းထန်ပါက
👉​အဝလွန်တဲ့ လူနာတွေမှာ ကိုယ်အလေးချိန်လျော့ချခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း
👉​လည်ပင်းနဲ့မေးတိုတဲ့လူနာတွေမှာ ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
👉​နဂိုရောဂါအခံများဖြစ်သော သွေးတိုးရောဂါ၊ နှလုံး​ရောဂါ​၊သိုင်းရွိက်ရောဂါများကိုစနစ်တကျကုသခြင်း
👉​အိပ်ပျော်​နေစဥ်အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပွင့်စေရန် ကိရိယာများ(mouthpiece) တပ်ဆင်ထားခြင်း
👉​ပက်လက်မအိပ်ပဲ ဘေးစောင်း၍အိပ်ခြင်းစတာတွေပြုလုပ်နိုင်ပြီး
🚨 တစ်နာရီအတွင်း AHI အကြိမ်ရေ 30ကျော်လာရင်တော့ အသက်အန္တာရာယ်ရှိလာတဲ့ အတွက်​ညအချိန် အိပ်ပျော်နေစဥ် အသက်ရှု​စက်တပ်ထားရခြင်း​ (Continuous positive airway pressure ,​CPAP) ပြုလုပ်ရန်လိုပါတယ်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း​မှီ​စေရန်
ရည်​သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles​ and​ Practices​ of​ ​Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleep-apnea/symptoms-causes/syc-20377631
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8718-sleep-apnea

တစ်ခါသား OT ဝင်မယ့် လူနာကို Fasting ထားထားတာ ၊အဲဒီနေ့မနက်မှ ဘုန်းကြီးတစ်ပါး ရောက်လာပြီး ခွဲမယ့် လူနာဆိုတာ အားရှိမှဆိုပြ...
11/04/2026

တစ်ခါသား OT ဝင်မယ့် လူနာကို Fasting ထားထားတာ ၊အဲဒီနေ့မနက်မှ ဘုန်းကြီးတစ်ပါး ရောက်လာပြီး ခွဲမယ့် လူနာဆိုတာ အားရှိမှဆိုပြီး ကွေကာအုပ်တွေ ဖျော်တိုက် ထမင်းတွေ ကျွေးသွားလို့ postpone လိုက်ရပါလေရော

🤔 ဆီးချို​ရောဂါ​ရှိတဲ့​သူတွေမှာ အကြောဆေးထိုးသင့်သလား။🧑‍⚕️​အရင်ဆုံး​ဘာအကြောဆေးထိုးမှာလဲ။ ဘာကြောင့်ထိုးမှာလဲ ဆိုတာက​အရေးကြ...
08/04/2026

🤔 ဆီးချို​ရောဂါ​ရှိတဲ့​သူတွေမှာ အကြောဆေးထိုးသင့်သလား။
🧑‍⚕️​အရင်ဆုံး​ဘာအကြောဆေးထိုးမှာလဲ။ ဘာကြောင့်ထိုးမှာလဲ ဆိုတာက​အရေးကြီးပါတယ်။
🚫​အရပ်ထဲမှာ​ အများအားဖြင့်​ နေမကောင်းချင်သလိုလို၊ အားအင်​ကုန်သလိုလို၊ ခေါင်းမူးသလိုလိုဖြစ်လာရင် အကြောဆေးထိုးလိုက်ရင်ကောင်းသွားတယ်ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်း​ရှိပါတယ်။ အဲတာက​အမြဲတမ်းမှန်မနေပါဘူး။
💢​အကြောဆေးဆိုပြီးအများစုထိုးနေကြတာက 25% glucose နဲ့​ဗီတာမင်အားဆေးတွေဖြစ်ပါတယ်။ အချို့ကတော့ Moriamin လို​အမိုင်နိုအက်ဆစ်ဓါတ်တွေနဲ့ ဗီတာမင်အားဆေးတွေပေါင်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။
🚨​အထူး​သဖြင့်​ဆီးချို​ရောဂါသည်​တွေ၊ ဆီးချိုဆေးသောက်နေရသူတွေမှာ​ 25% glucose မထိုးခင်​သွေး​ထဲက​ ဆီးချိုပမာဏအရင်စစ်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
🚨​Hypoglycemia လို့ခေါ်​တဲ့​သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျနေခြင်း ( 70 mg/dL အောက်)​မဟုတ် ခဲ့ရင်​ glucose ကိုလုံးဝ​(လုံးဝ)​မထိုးသင့်ပါ။ ချွင်းချက်အဖြစ် Moriamin လို​အမိုင်နိုအက်ဆစ်ဓါတ်တွေနဲ့ ဗီတာမင်အားဆေးတွေပေါင်းထားတာ​တော့​ထိုးလို့ရပါတယ်။
🧑‍⚕️​တကယ်တော့​ ခေါင်းမူးရင်​ မူးရတဲ့ အကြောင်းရင်းရှာဖွေခြင်း၊ ခြေကုန်လက်ပန်းကျရင် ဖြစ်တဲ့​အကြောင်းရင်းရှာဖွေခြင်း (ဥပမာ​ ပိုတက်ဆီယမ်​ဓါတ်​လျော့နည်း​ခြင်း) စသည်ဖြင့်ကုသင့်ပါတယ်။
Glucose နဲ့​ဗီတာမင်​ဓါတ်​များဟာ​အစားအစာမှ​လည်းရနိုင်တာဖြစ်တာကြောင့် ပုံမှန်အစားစားနေနိုင်သူတွေမှာ အကြောဆေးသွင်းရန် မလိုအပ်ပါ။

လူတိုင်းကျန်းမာရေးကို လက်လှမ်းမှီစေရန် ရည်သန်လျက်
Yangon Medical Network

Thalassemiaသာလာဆီးမီးယား သွေးအားနည်းရောဂါ🤔​သာလာဆီးမီးယား​သွေးအားနည်းရောဂါဆိုတာဘာလဲ။🧑‍⚕️​မျိုးရိုးလိုက်သောသွေးအားနည်းရောဂ...
06/04/2026

Thalassemia
သာလာဆီးမီးယား သွေးအားနည်းရောဂါ

🤔​သာလာဆီးမီးယား​သွေးအားနည်းရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️​မျိုးရိုးလိုက်သောသွေးအားနည်းရောဂါဖြစ်ပြီး လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်​မှ​ သွေးနီဥ ဆဲလ်များ​ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်​ရန် ပုံမှန်​ဟေမိုဂလိုဘင်ဓါတ်​မထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါဖြစ်ပါတယ်။
💢​သွေးနီဥ​ဆဲလ်​များ​တည်ဆောက်ရာတွင်​အဓိကလိုအပ်တဲ့ ဟေမိုဂလိုဘင်ဓါတ်​မှာဂလိုဘင်ချိန်းလို့ခေါ်​တဲ့​ပရိုတင်းချိန်း (protein chain) ရှိပါတယ်​။
💢​ထို​ဂလိုဘင်ချိန်းဖွဲ့စည်းရာတွင် အယ်လ်ဖာချိန်း (4) ခု​ နှင့် ဘီတာချိန်း( 2) ခု​ရှိရန်လိုအပ်ပြီး အယ်လ်ဖာချိန်း​ဖြစ်စေ​၊ဘီတာချိန်းဖြစ်စေ မျိုးရိုးဗီဇ ခရိုမိုဇုန်းတွင် လျော့နည်း​နေခြင်း​ကြောင့် သာလာဆီးမီးယားရောဂါဖြစ်လာရပါတယ်။

🤔​သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါ​ကို​ဘယ်လိုအမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ဟေမိုဂလိုဘင်ဓါတ်​တည်ဆောက်ရာတွင်ပါဝင်သော ဂလိုဘင်ချိန်းအမျိုးအစား (globin chain)လျော့နည်းခြင်းပေါ်မူတည်ပြီး
👉​အယ်လ်ဖာ​ သာလာဆီးမီးယား ( Alpha Thalassemia)
👉 ဘီတာ သာလာဆီးမီးယား ( Beta Thalassemia)
ဆိုပြီးခွဲခြားထားပါတယ်။
💢​ဒါ့အပြင်​ရောဂါ​လက္ခဏာ​ပြင်းထန်မှုပေါ်မူတည်ပြီး
👉​မ​ပြင်းထန်​သော​သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါ (Thalassemia minor) ​
👉 အတော်အသင့်ပြင်းထန်သော သာလာဆီးမီးယား ရောဂါ​ ( Thalassemia intermedia)
👉 ပြင်းထန်​သော​သာလာဆီးမီးယား ရောဂါ​ (Thalassemia major) ဆိုပြီးခွဲခြားထားပါတယ်။

🤔​သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေက ဘာတွေ လဲ။
🧑‍⚕️​မ​ပြင်းထန်​သော​သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါ​တွေမှာ​ရောဂါ​လက္ခဏာ​မပြတတ်ပါ။
အတော်အသင့်ပြင်းထန်သောလူနာများတွင်
👉ပုံမမှန်သောသွေးနီဥဆဲလ်များကိုချေဖျက်ရသောကြောင့်ဘေလုံး (spleen) ကြီးလာခြင်း၊အသည်းကြီးလာခြင်း
👉​ဗိုက်ဖေါင်းလာခြင်း၊ဗိုက်အောင့်ခြင်း
👉​ဖွံ့ဖြိုး​မှု​နှေး​ကွေး​ခြင်း
👉​အရိုးအားနည်းခြင်း
👉လူနုံးပြီး ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
စတာတွေတွေ့ရတတ်ပြီး
ပိုဆိုးလာပါက
🚨မွေးစအရွယ်တွင်သေဆုံးခြင်း( Hydrops fetalis)
(အယ်လ်ဖာဂလိုဘင်ချိန်း ( 4) ခုလုံးလျော့နည်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။)
🚨​မွေးကင်းစတွင်သွေးအားနည်း၍သွေးသွင်းရန်လိုအပ်ခြင်း(Haemoglobin H disease)
(အယ်လ်​ဖာဂလိုဘင်ချိန်း (3) ခုလျော့နည်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။)
🚨မကြာခဏ​သွေးသွင်းရန်လိုအပ်ခြင်း
🚨​အသားအရေ​ဖြူဖတ်ဖြူရော်ဖြစ်ခြင်း
🚨 မျက်လုံးဝါ၊ အသားဝါ ခြင်း
🚨 ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း
🚨 မျက်နှာအရိုးတည်ဆောက်ပုံပျက်ခြင်း၊ နဖူးရိုးမောက်၍နှာခေါင်း​ရိုးပြားလာခြင်း၊အရိုးပါးလာခြင်းစတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။
နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ​အဖြစ်​မကြာခဏ​သွေးသွင်းရခြင်းကြောင့်
🚨​ခန္ဓာကိုယ်တွင်​သံဓါတ် များစုပုံနေခြင်းဖြစ်တတ်ပြီး
💢 အသားအရောင်ပြောင်းလာခြင်း
💢​အသည်းထိခိုက်ပျက်ဆီးခြင်း
💢​နှလုံးရောဂါ​ဖြစ်ခြင်း၊ နှလုံး​မောခြင်း
💢​သိုင်းရွိက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း
💢 ကယ်လ်ဆီယမ်ဓါတ်လျော့နည်းခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🚨​အဲလိုလူနာမျိုးမှာ သွေးအားနည်းတယ်ဆိုပြီး သံဓါတ်ပါသော အားဆေးများမသောက်မိရန်လိုပါတယ်။

🤔​သာလာဆီးမီးယား ရောဂါရှိမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ။
👉​သွေးစစ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် သွေးအားနည်းရောဂါရှိမရှိသိနိုင်ပါတယ်။
👉​သွေးအားနည်းတယ်ဆိုပါကလည်း ဟေမိုဂလိုဘင်ဓါတ် အမျိုးအစားကိုစစ်ဆေးခြင်း (Haemoglobin electrophoresis) ပြုလုပ်ကြည့်ခြင်း
👉 မျိုးရိုးဗီဇစစ်ဆေးခြင်း (genetic testing)
စတာတွေနဲ့သိနိုင်ပါတယ်။
💢​သာလာဆီးမီးယား​သွေးအားနည်းရောဂါ​နဲ့​ သံဓါတ် ချို့တဲ့သော သွေးအားနည်းရောဂါတို့မှာ သွေးနီဥ ဆဲလ် အရွယ်အစားသေးခြင်း (Microcytic anaemia) ဖြစ်ကြတာတူပါတယ်။ ကုသပုံကတော့ ကွာခြားပါတယ်။

🤔​သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါက​ကုသလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️​မပြင်းထန်သော​ သာလာဆီးမီးယား​ရောဂါ​တွေမှာ​အထူးကုသရန်မလိုအပ်ပဲစောင့်ကြည့်ရန်သာလိုအပ်ပါတယ်။
🚨​သွေးအားနည်းရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေပြင်းထန်လာရင်တော့
👉သွေးသွင်းခြင်း
👉​သံဓါတ်ဖယ်ထုတ်သောဆေးများပေးခြင်း
👉ဖောလစ် အက်စစ်ပေးခြင်း
👉​ဘေလုံးထုတ်ခြင်း
👉Stem cell အစားထိုးကုသခြင်းစတာတွေပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို​လက်လှမ်း​မှီ​စေရန်​
ရည်​သန်လျက်​
Yangon​ Medical​ Network
​
References​
Davidson's​ Principles​ and​ Practices​ of​ Medicine​
Oxford handbook of clinical medicine
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14508-thalassemias

ဗဟုသုတ ကဏ္ဍ
04/04/2026

ဗဟုသုတ ကဏ္ဍ

🤔အပူကြီး၍ သတိလစ်သွားခြင်း ( Heat stroke)​ ဆိုတာဘာလဲ။👉ခန္ဓာကိုယ်​အပူချိန် 40°C ထက်မြင့်တက်လာပါက ဦးနှောက်ရှိအပူချိန်ထိန်း...
03/04/2026

🤔အပူကြီး၍ သတိလစ်သွားခြင်း ( Heat stroke)​ ဆိုတာဘာလဲ။
👉ခန္ဓာကိုယ်​အပူချိန် 40°C ထက်မြင့်တက်လာပါက ဦးနှောက်ရှိအပူချိန်ထိန်းညှိသော လုပ်ငန်း​များကမောက်ကမဖြစ်ပြီး ချွေးထွက်​ခြင်း​မရှိတော့ပဲ ကြွက်သားများတဆတ်ဆတ်တုန်ခြင်း၊ဂယောင်ချောက်ချားဖြစ်ခြင်း၊သတိလစ်သွားခြင်း ၊တက်သွားခြင်းများဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုအဆင့်ကို heat stroke ဟုသတ်မှတ်ပါသည်။ အပူကြီးခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်​ရှိ​ကိုယ်တွင်းအဂဵါများထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်သည်။

🤔အပူကြီး၍ သတိလစ်သွားခြင်း ( Heat stroke)​ရဲ့​နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ​တွေက​ဘာတွေလဲ။
👉အပူချိန် 40° C မှ​ 41°C ခန့်တွင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဇီဝက​မ္မ​ဖြစ်စဥ်ကိုလုပ်ဆောင်နေသော အင်ဇိုင်းများစတင်၍ကောင်းစွာအလုပ်မလုပ်တော့ပဲ သွေးလှည့်ပတ်မှုလည်းလျော့နည်းလာသည်။ ကြွက်သားများဆီသို့ ကောင်းစွာသွေးမရောက်တော့ခြင်းစဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အစာအိမ်၊အူလမ်းကြောင်း၊ဦးနှောက်၊ နှလုံးတို့ရှိ သွေး​လှည့်ပတ်​မှု​စနစ်တစ်ခုလုံး​( circulation system) ကိုထိခိုက်လေတော့သည်။
1) နှလုံးထိခိုက်ခြင်း
👉သာမန်အပူချိန်ထက် 1°C မြင့်တက်တိုင်းနှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ပြီး နှလုံးညှစ်အား 3L/min မြင့်တက်သည်။သွေးလှည့်ပတ်နှုန်းမြန်ခြင်း၊ရေ​ဓါတ်​ခန်းခြောက်​ခြင်းတို့​ကြောင့် နဂိုနှလုံးရောဂါအခံရှိသူတို့တွင် နှလုံးမောခြင်း (heart failure) ဖြစ်နိုင်သည်။
2)ဦးနှောက်​ထိခိုက်ခြင်း
👉အပူကြီးခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်အတွင်းရောင်ရမ်းခြင်း(cerebral oedema) နှင့် သွေးကြောပေါက်ခြင်း၊ ပိတ်ခြင်းများဖြစ်နိုင်သည်။
3)အဆုတ်ထိခိုက်ခြင်း
👉အသက်ရှူနှုန်းမြန်ခြင်း၊အဆုတ်​ရှိ​ဆံချည်မျှင်သွေးကြောများကျယ်လာခြင်းတို့မှတဆင့် ရုတ်တရက်​အဆုတ်ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း (acute respiratory distress syndrome, ARDS) ဖြစ်တတ်သည်။
4)​ကျောက်ကပ်​ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း
👉အလွန်အမင်း​ရေဓါတ်ခန်းခြောက်ခြင်းကြောင့် ဆီးမထွက်တော့ခြင်း၊ဆီးအမည်းရောင်များသွားခြင်း၊ကြွက်သား​များ ထိခိုက်​ခြင်း​(Rhabdomyolysis) ၊မှသည်​ ကျောက်ကပ်လုံးဝပျက်စီးခြင်းအထိဖြစ်နိုင်သည်။
5) အသည်းနှင့် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း
👉အပူကြီး၍ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ​ကိုယ်တွင်းအဂဵါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးလှည့်ပတ်မှုနည်းသွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
6) ရေဓါတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့်အတူ သွေးပျစ်ခြင်း၊သွေးခဲပိတ်ခြင်း (Disseminated intravascular coagulation)
7)ခန္ဓာကိုယ်​ရှိ​ ဆိုဒီယမ်၊ပိုတက်ဆီယမ် ၊မဂ္ဂနီဆီယမ် စသည်​သက်စောင့်ဓါတ်များမညီမျှခြင်း
8)အသက်သေဆုံးခြင်းတို့ဖြစ်နိုင်သည်။

🤔အပူကြောင့် သတိလစ်သွားခြင်း (heat stroke) ကစိုးရိမ်ရသလား။
👉အပူကြောင့်​သတိလစ်သွားခြင်း​ဖြစ်ပွားသူများမှ​အသက်သေဆုံးသူဦးရေမှာ​( 30) ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိပါသည်။
👉သေဆုံးရခြင်းဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများမှာ
🌡️ကိုယ်အပူချိန်ဘယ်လောက်ထိမြင့်တက်သွားသလဲ။
🕝ထိုမြင့်တက်သွားသောကိုယ်အပူချိန်တွင် ဘယ်လောက်ကြာကြာရှိနေသလဲဆိုသည်တို့နှင့်တိုက်ရိုက်အချိုးကျပါသည်။
ထို့​ကြောင့် ဆေးရုံ​သို့မပို့နိုင်မီ လူနာကို ကိုယ်အပူချိန်လျော့ကျစေရန် ( အနီးစပ်​ဆုံး​ 39°C ခန့်အထိ) ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်းသည် လူနာ​အသက်ကယ်တင်ရေးတွင်​အရေးပါပါသည်။

🤔အပူကြောင့် သတိလစ်သွားခြင်း ဖြစ်​ပါက​ဘာလုပ်သင့်သလဲ။
👉ရှေးဦးစွာ​လူနာကို အရိပ်အာဝါသ​ရသောနေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပါ။
👉 Air-conditioned အခန်းတွင်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းဖြင့် အပူချိန် တစ်မိနစ်အတွင်း 0.03°C မှ​ 0.06 °C အထိလျော့ကျနိုင်ပါသည်။
👉Air -​conditioned အခန်းမရှိပါ​က​ စောင်များကို ရေခဲရေတွင် နှစ်ပြီး အခန်းပတ်လည်ကိုကာပေးခြင်း ၊လေ​ဝင်​လေထွက်​ကောင်းအောင်လုပ်ပေးခြင်းများပြုလုပ်ပေးနိုင်ပါသည်။
👉လူနာ၏ အဝတ်အစားများကိုဖယ်ရှားပါ။
👉လူနာ၏ တကိုယ်လုံး ရေဝတ်ရွှဲရွှဲဖြင့်ရေပတ်တိုက်ပေးပါ။ ရေပတ်တိုက်ခြင်းဖြင့် အပူချိန်ကို တစ်မိနစ်အတွင်း 0.11°C ခန့်လျော့ချနိုင်သည်။
(ချိုင်းကြား၊ပေါင်ကြားစသည်တို့ကို အဓိက​တိုက်ပေးရမည်။)​
👉သတိလစ်​နေပါက အောက်ဆီဂျင်ပေးထားပြီး
ဆေးရုံ​ဆေးခန်း​သို့​အမြန်ပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။

🤔ဆေးရုံမှာ​ကိုယ်အပူချိန်လျော့ကျစေရန်​ဘာတွေလုပ်ဆောင်နိုင်သလဲ။
1)ရေခဲရေတွင် အအေးခံစေခြင်း ( ice water immersion) ဖြင့် အပူချိန်ကို တစ်မိနစ်အတွင်း 0.20°C မှ​ 0. 35 °C အထိလျော့ချနိုင်သည်။
2)အကြောဆေးအတွင်းမှ အပူချိန် 4°C ခန့်အထိ အအေးခံထားသော ဓါတ်ဆားပုလင်းများချိတ်ခြင်း (Intravenous cold saline) ဖြင့် ကိုယ်အပူချိန် ကို​တစ်မိနစ်အတွင်း 0.03°C/min ခန့်လျော့ချနိုင်သည်။ 30​မိနစ်ခန့်ချိတ်ပေးခြင်းဖြင့်အပူချိန် 1°C ခန့်ချနိုင်သည်။
3) အအေးခံထားခြင်းမရှိသော ဓါတ်ဆားပုလင်းများချိတ်ခြင်း (Intravenous room-temperature saline) ဖြင့် ကိုယ်အပူချိန် ကို​တစ်မိနစ်အတွင်း 0.015°C/min ခန့်လျော့ချနိုင်သည်။

🤔အပူကြီးခြင်းကြောင့် သတိလစ်သွားခြင်း (heat stroke) မဖြစ်စေရန် ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင် နေ့အပူချိန်မြင့်တက်နေသော မနက်​ 11 နာရီမှ​ ညနေ​ 3 နာရီအတွင်းနေပူထဲ သွားလာ ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊
👉နေပူထဲသွားလာရပါက ထီး၊ ဦးထုတ် အကာအကွယ်​များဆောင်ထားခြင်း၊
👉တတ်နိုင်သမျှ အရိပ်ရအေးမြသောဒေသများတွင် နေထိုင် ခြင်း၊
👉ရေဓါတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့်အတူ​ဓါတ်ဆားများဆုံးရှုံးနိုင်သဖြင့် ရေများများသောက်ခြင်း၊ဓါတ်​ဆားရည်​သောက်ခြင်း၊
👉ပူပြင်းသောရာသီဥတုနှင့် လိုက်ဖက်ညီစွာ ပေါ့ပါးချောင်ချိသော ချည်ထည်သောများဝတ်ဆင်ခြင်း
👉ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင် ပြင်းထန်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကိုရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉အရက်သေစာအလွန်အကျွံသောက်စားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊
👉အပူကြောင့် နေမကောင်းဖြစ်ခြင်း၊ကြွက်တက်ခြင်း​များရှိပါက ဓါတ်ဆားရည်သောက်ခြင်း၊ အနားယူခြင်း၊
👉အပူကြီးခြင်းကြောင့် သတိလစ်ခြင်းမတိုင်ခင် ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ​( heat exhaustion) ရှိပါက အနားယူခြင်း၊ စောစောကုသမှုခံယူခြင်း၊
👉အပူကြီးခြင်းကြောင့် သတိလစ်သွားခြင်း ဖြစ်​ပါက​ ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်းဆောင်ရွက်ပြီး နီးစပ်​ရာ​ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း​သို့​အမြန်ပို့ဆောင်ခြင်း
စသည်တို့ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
YANGON MEDICAL NETWORK

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine

02/04/2026

ဆရာ၊ဆရာမများ အားလုံး မင်္ဂလာပါရှင်

Application of Forensic Science in Search & Identification of Missing Person course ရဲ့ အချိန်ပို၁ရက် အတွက် ကို register လုပ်ထားသော email များကို Zoom link ပို့ပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။

Time: Apr 3, 2026 04:00 PM Rangoon

မေး။ ။ လူတစ်ယောက် အသက်ရှင်ရန် ရေနှင့်အောက်ဆီဂျင် ဘယ်အရာက ပို၍ အရေးကြီးပါသလဲ?
01/04/2026

မေး။ ။ လူတစ်ယောက် အသက်ရှင်ရန် ရေနှင့်အောက်ဆီဂျင် ဘယ်အရာက ပို၍ အရေးကြီးပါသလဲ?

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ 📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက် စီစဥ်ထားတဲ့ course ကတော့ "Conventiional Forensic Train...
31/03/2026

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ

📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက် စီစဥ်ထားတဲ့ course ကတော့ "Conventiional Forensic Training
" ဖြစ်ပါသည်။

🧩 ယခုသင်တန်းသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၊ အကြမ်းဖက်မှုများ၊ စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသော အမှန်တရားများကို သိပ္ပံနည်းကျ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ အထောက်အထားများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း နှင့် အနာဂတ် တရားမျှတမှုအတွက် အသုံးချနိုင်ခြင်း အပေါ် အခြေခံထားပါသည်။

🧩 ဤသင်တန်းသည် ကျောင်းသားများ၊ ဆရာဝန်များ၊ လူထုကာကွယ်သူများ အားလုံးအတွက်ဖြစ်သည်။ သင်ကြားသွားမည့် ခေါင်းစဥ်နှင့် အချိန်များမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

Platform : Zoom
Time : 7pm-9pm

📌 2.4.26
Lecture 1: Forensic Pathology in Conflict Zones
Lecture 2: Anatomy of Trauma in Crimes Against Humanity

📌 3.4.26
Lecture 3: Forensic Autopsy in Crimes Against Humanity
Lecture 4: Death Scene Documentation in Conflict Zones

📌 4.4.26
Lecture 5: Forensic Histology in Armed Conflicts
Lecture 6: Identification Techniques in Mass Atrocities

📌 5.4.26
Lecture 7: Postmortem Interval (PMI) Estimation in Atrocity Contexts
Lecture 8: Forensic Anthropology in Genocide Investigations
Lecture 9: Trauma in Skeletal Remains: Timing Matters

📌 6.4.26
Lecture 10: Medico-Legal Documentation & Expert Testimony
Lecture 11: Core Ethical Frameworks in Forensic Medicine

🩺ဒီ course‌ လေးကိုတက်‌ ရောက်နိုင်ရန်အတွက်အောက်ဖော်ပြပါ Link မှာ Register လုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းပေးထားတဲ့ email တွေကိုသာ Zoom link ပေးပို့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Limited Seat ဖြစ်တာမို့ အမြန်လေး register လုပ်ဖို့တော့ လိုမယ်နော်။

https://forms.gle/aP74qQSj4dpWrVnt7
......................

▶️ယခင် YMN Tele-educationမှ စီစဉ်ပြုလုပ်ထားခဲ့ courseများနှင့် CME များကိုလဲ အောက်ဖော်ပြပါ YMN Tele Education YouTube channel မှာ ပြန်လည်နားထောင်နိုင်ပါတယ်ရှင်။
https://youtube.com/-education5812?si=utMP7FjeROXoHM0l

Medical personal တိုင်း
ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန်
ရည်သန်လျှက်
Yangon Medical Network

🔊ဆရာ ဆရာမများအားလုံး မင်္ဂလာပါ ၃၁ ရက်နေ့ Zoom Link တွင် ပါရှိသည့် အချိန် ၈ နာရီ အစား ပုံမှန်ချိန် ၇ နာရီ အတိုင်း တက်ရောက...
30/03/2026

🔊ဆရာ ဆရာမများအားလုံး မင်္ဂလာပါ

၃၁ ရက်နေ့ Zoom Link တွင် ပါရှိသည့် အချိန် ၈ နာရီ အစား ပုံမှန်ချိန် ၇ နာရီ အတိုင်း တက်ရောက်ပေးပါရန် အသိပေး အကြောင်းအပ်ပါသည်။

Yangon Medical Network

Heat related illnessအပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများ🤔နွေနေပူပူမှာ ပြင်းထန်​သော​အပူချိန်ကြောင့်ဘာတွေဖြစ်နိုင်သလဲ။🧑‍⚕️ပြင်ပ...
30/03/2026

Heat related illness
အပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများ

🤔နွေနေပူပူမှာ ပြင်းထန်​သော​အပူချိန်ကြောင့်ဘာတွေဖြစ်နိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️ပြင်ပအပူချိန်မြင့်တက်နေမှုကြောင့်အပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါအမျိုးမျိုးဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့အပူချိန်သည် ယခုရာစုနှစ်အတွင်း ပျမ်းမျှ​အပူချိန်ထက်ပို၍ (1.7°C) မှ​ (5.6°C) အတွင်းတဖြည်းဖြည်းမြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အပူကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများ လည်းတဖြည်းဖြည်းများလာလျက်ရှိပါသည်။
WHO​ ခန့်မှန်း​ချက်အရ​ 2050 ခုနှစ်​လောက်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး၌ နှစ်စဥ်​အပူကြောင့် သေဆုံး​ရသူ​လူဦးရေ 250000 လောက်​ပိုလာလိမ့်မည်ဟု မှန်းဆရပါသည်။

🤔အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများကို​ဘယ်လိုခွဲခြားနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်နိုင်သောရောဂါများကို
1)အပူကြောင့်​ခြေလက်​များ​ရောင်ခြင်း (heat oedema)
2)အပူကြောင့် ကြွက်တက်ခြင်း (heat cramps)
3)အပူကြောင့် မူးမေ့လဲကျသွားခြင်း (heat Syncope)
4)အပူကြောင့် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း​ (Heat exhaustion)
5)အပူကြီး၍ သတိလစ်သွားခြင်း ( Heat stroke)
ဟူ၍ အဆင့်​( 5)ဆင့် ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

👉အပူကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများ​ကို​တခါတရံတွင်​
1)ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း​ကြောင့်​ဖြစ်ခြင်း​ (environmental heat illness)
(အသက်အရွယ်ကြီးလွန်းခြင်း၊ငယ်လွန်းခြင်းစသည်တို့တွင် အဖြစ်များပြီး၊အပူလှိုင်းဖြတ်ခြင်း စသည်​တို့​ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။)​
2)နေပူကျဲကျဲ​တွင်​ပြင်းထန်​သောလှုပ်ရှားမှု၊လေ့ကျင့်မှုကြောင့် ဖြစ်ခြင်း (exertional heat illness)
(နဂိုရောဂါအခံမရှိသောလူငယ်များ၊ပြင်းထန်​သောလေ့ကျင့်မှုပြုလုပ်ရသော အားကစားသမားများစသည်တို့တွင်ဖြစ်နိုင်သည်။)​
ဟူ၍ လည်းခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

🤔လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ကိုယ်အပူချိန်တူသလား။
💡ပြင်ပအပူချိန်၊ ရာသီဥတု၊ အသက်အရွယ်၊ ယောက်ျား/ မိန်းမ ကွဲပြားမှု၊ လူမျိုးကွဲပြားမှုနဲ့နဂိုရောဂါအခံရှိမှု ပေါ်မူတည်ပြီး​လူတစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက်ကိုယ်အပူချိန် ကွာခြားပါသည်။
👉လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်​အပူချိန်သည်နေကောင်းကျန်းမာနေသော အချိန်၌ အပူ​ချိန်​ 36.5°C မှ 37.5°C သို့မဟုတ် 97.7°F ကနေ​ 99.5°F အတွင်းတွင်ရှိပါသည်။

🤔 အပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများဘယ်လိုဖြစ်ရတာလဲ။
👉လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်​သည် သဘာဝအရ အပူ​စွမ်းအင်​ကိုထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပသည်။ ပြင်းထန်သော​လေ့ကျင့်ခန်းလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သာမန်ထက် အဆ နှစ်ဆယ်ပို၍ အပူ​စွမ်းအင်​ကိုထုတ်လုပ်သည်။
👉ခန္ဓာကိုယ်​ဇီဝက​မ္မ​ဖြစ်စဥ်မှ ထုတ်လုပ်သော အပူ​ချိန်​၊ ပြင်ပ​မှ​စုပ်ယူသော အပူချိန်တို့သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သတ်မှတ်ထားသောအပူချိန်ပမာဏဘောင်​အတွင်းတည်ရှိနေစေရန် ခန္ဓာကိုယ်မှ အပူထိန်းညှိခြင်းလုပ်ငန်းစဥ်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ပေးပါသည်။
👉ထိုအပူထိန်းညှိခြင်းလုပ်ငန်းစဥ်များတွင် ခန္ဓာကိုယ်​အပူချိန်မြင့်တက်လာပါက ဦးနှောက်ရှိအပူချိန်ထိန်းညှိသော နေရာ​( thermoregulation center)မှ ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အရေပြားရှိဆံချည်မျှင်သွေးကြောလေးများကျယ်လာခြင်း၊ အရေပြားရှိချွေးဂလင်းများမှချွေးထွက်စေခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ အပူဆုံးရှုံး​စေရန်​ဆောင်ရွက်​ပါသည်။ ထိုသို့​ဖြင့်ခန္ဓာကိုယ်​မှထုတ်လုပ်သောအပူချိန်၊ပြင်ပ​အပူ​ချိန်​တို့ကို​ခန္ဓာကိုယ်​မှ​ဆုံးရှုံး​သွားသော​အပူ​ချိန်နှင့်​အဝင်အထွက်​ သမမျှတစေရန်ထိန်းညှိပေးထားပါသည်။
💢​ထိုထိန်းညှိချက်များကမောက်ကမဖြစ်သောအခါ အပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများဖြစ်လာပါသည်။

🤔အပူကြောင့်​ခြေလက်များရောင်ရမ်း ခြင်း​ (heat oedema) ဆိုတာ​ဘာလဲ။
👉 အပူချိန်မြင့်တက်လာသောနေ့ရက်အစပိုင်းတွင် အပူကြောင့် သွေးကြောများကျယ်လာခြင်း၊(peripheral vasodilation) ကြောင့် ခြေလက်များအနည်းငယ်ရောင်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။

🤔အပူကြောင့်​ကြွက်တက် ခြင်း (heat cramps)ဆိုတာဘာလဲ။
👉ချွေးထွက်​များ၍ ဆိုဒီယမ်နှင့် အခြား​သက်စောင့်ဓါတ်များလျော့နည်းခြင်း​ကြောင့် ကြွက်တက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျင့်သားမရသေးသောလူများတွင် ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းများလုပ်ခြင်း၊ ချွေးထွက်​များပါ​က​ ဆိုဒီယမ်ဓါတ်နှင့်သက်စောင့်ဓါတ်များပါဝင်ခြင်းမရှိသော ရိုးရိုးရေသာပြန်သောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။

🤔အပူကြောင့်​မူးမေ့လဲကျသွားခြင်း ( Heat Syncope) ဆိုတာ​ဘာလဲ။
👉အပူကြောင့် တခဏ​ရုတ်တရက်​မူးလဲသွားတတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အသက်အရွယ်​ကြီးရင့်​သူများ၊ နဂိုနှလုံးရောဂါအခံရှိသူများ၊ရေဓါတ် ခန်းခြောက်နေသူများနှင့် နေပူကျဲကျဲ​တွင်​အချိန်အတော်ကြာမတ်တပ်နေရသူများတွင်ဖြစ်တတ်သည်။ heat stroke လောက်မပြင်းထန်ပဲ တခဏနှင့်ပြန်ကောင်းသွားတတ်သည်။

🤔အပူကြောင့်​မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း​ (Heat exhaustion)ဆိုတာဘာလဲ။
👉အပူကြောင့် ရေနှင့်ဓါတ်ဆားများဆုံးရှုံးခြင်းဖြစ်ပြီးနေ့စဥ်လှုပ်ရှားမှုများကို မလုပ်နိုင်လောက်အောင်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ရေငတ်ခြင်း၊မလှုပ်ချင် မကိုင်ချင်ဖြစ်ခြင်း၊ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ပျို့ချင်အန်ချင်ခြင်းများဖြစ်တတ်သည်။
ထိုအဆင့်သည် အပူကြီး၍သတိလစ်သွားခြင်း ( heat stroke) မတိုင်ခင်ဖြစ်တတ်သည်။

🤔အပူကြီး၍ သတိလစ်သွားခြင်း ( Heat stroke)​ ဆိုတာဘာလဲ။
👉ခန္ဓာကိုယ်​အပူချိန် 40°C ထက်မြင့်တက်လာပါက ဦးနှောက်ရှိအပူချိန်ထိန်းညှိသော လုပ်ငန်း​များကမောက်ကမဖြစ်ပြီး ချွေးထွက်​ခြင်း​မရှိတော့ပဲ ကြွက်သားများတဆတ်ဆတ်တုန်ခြင်း၊ဂယောင်ချောက်ချားဖြစ်ခြင်း၊သတိလစ်သွားခြင်း ၊တက်သွားခြင်းများဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုအဆင့်ကို heat stroke ဟုသတ်မှတ်ပါသည်။ အပူကြီးခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်​ရှိ​ကိုယ်တွင်းအဂဵါများထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်သည်။

🤔ဘယ်လို​လူတွေမှာ အပူကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများ​ ( Heat related illness) ဖြစ်တတ်သလဲ။
👉ပြင်ပ​အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်​မှ​ထိတွေ့ လက်ခံ​ရသော​အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း
👉ပြင်ပစိုထိုင်းမှု 75% ကျော်ပါက ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အငွေ့ပျံခြင်းနည်းလမ်းဖြင့် အပူ​ဆုံးရှုံး​အောင်မပြုလုပ်နိုင်ခြင်း
👉အရိပ်ရအပင်များလျော့နည်းလာခြင်း
👉နဂိုရောဂါအခံကြောင့် မူလကတည်းက ကိုယ်အပူချိန်တက်နေခြင်း
(ဥပမာ​ ကင်ဆာရောဂါ၊ တီဘီရောဂါ)
👉အသက်အရွယ်ကြီးလွန်းခြင်း၊ငယ်လွန်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်​ရှိ​ကိုယ်အပူချိန်​ထိန်းချုပ်​ပေးသော​စနစ်ကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်ခြင်း
👉အဝလွန်ခြင်း၊ (BMI) ≥ 30 kg/m2​
👉အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း
👉အချို့သောဆေးများ၏ဘေး ထွက်​ဆိုးကျိုး​ကြောင့်​အပူစွန့်ထုတ်ခြင်း ကောင်းစွာမလုပ်နိုင်ခြင်း
👉ရာသီဥတုနှင့် လိုက်ဖက်ညီညွတ်မှုမရှိသော အဝတ်အစား​များဝတ်ဆင်ထားခြင်း
👉ရေသောက်နည်းခြင်း၊ရေဓါတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့်အတူ​ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းများလုပ်ခြင်း
👉နဂိုက အပူရှပ်ခြင်း ဖြစ်ဖူးထားခြင်း
👉ကျင့်သားမရသေးသော ပတ်ဝန်းကျင်သစ်တွင်ဖြစ်ခြင်း
(ဥပမာ​အလွန်အေးသော ဒေသမှ အလွန်ပူသောဒေသသို့ ရုတ်တရက်​ပြောင်းရွှေ့လာရခြင်း)
စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။)​

လူတိုင်း​ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine

လူတွေနဲ့ မပြောနဲ့ တစ်ခါတလေ အိမ်ကကြောင်နဲ့ပါ မတည့်
28/03/2026

လူတွေနဲ့ မပြောနဲ့ တစ်ခါတလေ အိမ်ကကြောင်နဲ့ပါ မတည့်

Address

Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Yangon Medical Network posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Yangon Medical Network:

Shortcuts

Share

Category