https://www.facebook.com/104102268530134/

Yangon Medical Network, Yangon (2026)

01/01/2026

နှစ်သစ် နှုတ်ခွန်းဆက်ဆုမွန်လွှာ

ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှ စတင်သော တော်လှန်နှစ်သစ်ကာလအတွင်း စစ်ဖိနပ်အောက်၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောက်မှ တော်လှန်ပြည်သူအပေါင်းတို့ အမြန်ဆုံး လွတ်ကင်းနိုင်ပြီး ညီတူညီမျှ ပျော်ရွှင်ရမည့် နှစ်သစ်အချိန်အခါများကို အမြန်ဆုံး ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။
တော်လှန်ပြည်သူများအားလုံး နှစ်သစ်မှစ၍ ကိုယ်ကျန်းမာစိတ်ချမ်းသာလို့ လိုရာပန်းတိုင်သို့ရောက်နိုင်ကြပါစေ။

Yangon Medical Network

18/12/2025

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ

📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက် စီစဥ်ထားတဲ့ course ကတော့ "Diabetes Mellitus in Primary Care" ဖြစ်ပါသည်။

🧩ဆီးချိုရောဂါသည် အဖြစ်များသောနာတာရှည်ရောဂါဖြစ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲအန္တရာယ်များ ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါဖြစ်သောကြောင့် primary care setting တွင် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်နေသည်။

🧩ဆီးချို ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှင့် သေဆုံးမှုတို့ကို ကာကွယ်နိုင်ရန် စောစီးစွာသိရှိနိုင်မှုနှင့် ကြိုတင်စီမံမှုများ လိုအပ်ပါသည်။

🧩 ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက်ရေရှည် ဆီးချို ထိန်းချုပ်မှုအောင်မြင်ရန်နှင့်ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ၏ဘဝအရည်အသွေးကိုတိုးတက်စေနိုင်ရန်အတွက် ယခု "Diabetes Mellitus in Primary Care" Topic ကိုအောက်ပါအတိုင်းဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်သည်။

📌 19.12.25 (2:00 pm)
Topic: Diabetes Mellitus in primary care
Platform : Zoom

🩺ဒီ course‌ လေးကိုတက်‌ ရောက်နိုင်ရန်အတွက်အောက်ဖော်ပြပါ Link မှာ Register လုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းပေးထားတဲ့ email တွေကိုသာ Zoom link ပေးပို့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Limited Seat ဖြစ်တာမို့ အမြန်လေး register လုပ်ဖို့တော့ လိုမယ်နော်။

https://docs.google.com/forms/d/18hYgtjfpsKXvX94FpeHg6u0xLs_fyZzczU_J55NilQA/edit?usp=drivesdk
......................

▶️ယခင် YMN Tele-educationမှ စီစဉ်ပြုလုပ်ထားခဲ့ courseများနှင့် CME များကိုလဲ အောက်ဖော်ပြပါ YMN Tele Education YouTube channel မှာ ပြန်လည်နားထောင်နိုင်ပါတယ်ရှင်။
https://youtube.com/-education5812?si=utMP7FjeROXoHM0l

Medical personal တိုင်း
ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန်
ရည်သန်လျှက်
Yangon Medical Network

08/12/2025

Gout
သတိပြုစရာ ဂေါက်ရောဂါ
ဦးလှတစ်ယောက်ခြေမထိပ်မှ မီးစနှင့်ထိုးလိုက်သလို ပူလောင်နာကျင်ခြင်းကိုခံစားရသဖြင့် အိပ်နေရာမှရုတ်တရက် လန့်နိုးလာခဲ့သည်။ မခံနိုင်အောင်နာကျင်လွန်းသဖြင့် အိပ်ယာမှနိုး၍မနက်မိုးလင်းသည်နှင့် အနီးစပ်ဆုံးဆေးခန်းသို့ ပြေးရတော့သည်။ သူ၏ ညာဘက်ခြေမသည်နီရဲရောင်ရမ်းနေသည်။ သူသည်ဘီယာအလွန်ကြိုက်သူလည်းဖြစ်သည်။
ဆရာဝန်တွေကဂေါက်ရောဂါဟုမှတ်ချက်ပေးကြသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️ဂေါက်ရောဂါဆိုသည်မှာ အဆစ်အမြစ်များနာကျင်ရောင်ရမ်းသောရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသားများတွင် အမျိုးသမီးများထက် 5 ဆပို၍ အဖြစ်များပြီးအသက်ကြီးသော အမျိုးသမီးများတွင်လည်းအဖြစ်များပါသည်။ အဝလွန်ခြင်း၊ဆီးချို၊ သွေးတိုးရောဂါများနှင့် အတူယှဥ်တွဲတွေ့ရပြီးလက်ရှိကာလတွင် အဖြစ်များသော ရောဂါတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါ ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ။
🧑‍⚕️ဂေါက်ရောဂါဆိုသည်မှာ လူ၏ခန္ဓာကိုယ် အတွင်း ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ(uric acids) များပြားလာပြီးအဆစ်များအတွင်းတွင် မိုနိုဆိုဒီယမ်ယူရိတ်ပုံဆောင်ခဲများ (monosodium urate monohydrate crystals) စုပုံလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။

🤔သွေးထဲမှာ ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ (uric acid) များတိုင်းဂေါက်ရောဂါ(gout) ဖြစ်တတ်သလား။
🧑‍⚕️တချို့သောလူနာများတွင်သွေးတွင်းယူရစ်အက်စစ်ဓါတ်များများနေသော်လည်းဂေါက်ရောဂါလက္ခဏာများမတွေ့ရတတ်ပါ။ ထို့အတူ တခါတရံတွင် သွေးတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ မများသော်လည်း ဂေါက်ရောဂါ ခေါ်အဆစ်အမြစ်များကိုက်သောလက္ခဏာများခံစားနေရသောလူနာများလည်းတွေ့ရပါသည်။ ထို့ကြောင့်သွေးတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ထက် အဆစ်များအတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ပုံဆောင်ခဲများမည်မျှ စုပုံနေသလဲဆိုသည်က ဂေါက်ရောဂါ ဖြစ်မဖြစ်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပါသည်။

🤔ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေကခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ ကိုများစေသလဲ။
🧑‍⚕️ပုံမှန်အားဖြင့်လူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ၏ သုံးပုံ တစ်ပုံကို ပြင်ပအစားအစာများမှရရှိပြီး ကျန်သုံးပုံနှစ်ပုံသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ purine ဓါတ်များပြိုကွဲဓါတ်ပြုရာမှရရှိပါသည်။ ထို့နောက်ပိုနေသော ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကိုကျောက်ကပ်မှဆီးထဲတွင်စွန့်ထုတ်ပြီး ကျန်သုံးပုံတစ်ပုံကို အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းမှ ဝမ်းထဲတွင်စွန့်ထုတ်ပါသည်။ထို့ကြောင့်သွေးတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ (uric acid) နည်းခြင်း၊များခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းစားသုံးသောပမာဏ၊ထုတ်လုပ်သောပမာဏနှင့် စွန့်ထုတ်သောပမာဏတို့ မျှတနေခြင်းရှိမရှိပေါ်တွင်မူတည်ပါသည်။

အောက်ပါအချက်များက သွေးတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များကိုများစေပါသည်။
💢ကျောက်ကပ်မှစွန့်ထုတ်ခြင်းကိုနည်းစေသောအခြေအနေများ
👉ကျောက်ကပ်မကောင်းခြင်း
👉ခဲဆိပ်သင့်ခြင်း
👉အရက်၊ဘီယာအလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်း
👉ဆီးဆေးနှင့် အချို့သောကင်ဆာဆေးများ၊ သွေးကျဆေးများ
💢ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ ပါဝင်သောအစားအစာများအလွန်အကျွံစားသုံးခြင်း
👉ပင်လယ်စာများ၊ခရုများ၊ကမာများ၊ငါးသေတ္တာများ
👉မှို၊မျှစ်၊ကလီစာများ
👉အရက်၊ဘီယာများ
👉Fructose သကြားဓါတ်အများအပြားပါဝင်သော အချိုရည်များ
👉အနီရောင်ရှိသောအသားများ၊အမဲသား
💢ခန္ဓာကိုယ်မှယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များအလွန်အကျွံထုတ်လုပ်ခြင်း
👉သွေးကင်ဆာရောဂါများ
👉Psoriasis ခေါ်အရေပြားရောဂါများ
👉မျိုးရိုးလိုက်သောရောဂါများ
စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

🤔ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေက ဂေါက်ရောဂါ ကိုဖြစ်စေသလဲ။
🧑‍⚕️သွေးတွင်းယူရစ်အက်စစ်ဓါတ်များများလာခြင်းနှင့်အတူ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိအဆစ်များအတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ပုံဆောင်ခဲများစုပုံလာခြင်းက ဂေါက်ရောဂါ ကိုဖြစ်စေပါသည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေများသူများမှာ
🔺အမျိုးသားများ
🔺အဝလွန်သူများ
🔺သွေးတိုးရောဂါရှိသူများ
🔺ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ
🔺ကျောက်ကပ်ရောဂါ ရှိသူများ
🔺သွေးကင်ဆာရောဂါရှိသူများ
🔺နှလုံးရောဂါရှိသူများ
🔺မျိုးရိုးထဲတွင် ဂေါက်ရောဂါရှိသူများ
🔺ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ပါဝင်သောအစားအစာများအလွန်အကျွံစားသူများ၊
🔺အရက်၊ ဘီယာသောက်သူများ
🔺ဆီးဆေးနှင့် အချို့သော ဆေးများသောက်နေရသူများ
🔺သွေးတွင်းယူရစ်အက်စစ်ဓါတ်များနေသူများ
စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါ ရဲ့ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေ လဲ။
🔺50%သောလူနာများတွင် ရုတ်တရက် ( 2-6 နာရီအတွင်း) ခြေမသို့မဟုတ်အဆစ်တစ်ခုတည်းပြင်းထန်စွာရောင်ရမ်းနာကျင်ခြင်း
ခြေမတွင်အဖြစ်များပြီး အခြားခြေကျင်းဝတ်၊ခြေဖနောင့်၊ဒူးဆစ်နှင့် လက်ချောင်းများရှိအဆစ်များတွင်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။
💢နာကျင်မှု ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် တခါတရံတွင် အိပ်ယာမှလန့်နိုးခြင်း၊တခါတရံတွင်မီးစနှင့်ထိုးသလိုပူလောင်နာကျင်ခြင်း
💢ခြေမသို့မဟုတ်အဆစ်ပတ်လည်တွင်နီရဲရောင်ရမ်းနေခြင်း
💢ခြေဆစ်လက်ဆစ်များတောင့်နေခြင်း
💢ပြင်းထန်မှုမှာ 5 ရက်မှ14 ရက်အထိကြာတတ်ခြင်း
💢ပြင်းထန်မှုပေါ်မူတည်၍ ဖျားခြင်း၊ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်နိုင်သည်။

🤔ဘယ်အဆစ်တွေမှာ ဂေါက်ရောဂါ ဖြစ်တတ်သလဲ။
👉အများစုမှာ ခြေမတွင်ဖြစ်တတ်သည်။
👉အခြားအဆစ်များအနေဖြင့်
🔺ဒူးဆစ်များ
🔺ခြေကျင်းဝတ်ရှိ အဆစ်များ
🔺ခြေဖနောင့်
🔺လက်ဆစ်များ
🔺လက်ကောက်ဝတ်နှင့် တံတောင်ဆစ်ရှိအဆစ်များ
စသည်တို့တွင်ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါ ကိုစောစောမကုသပါက ဘာတွေဆက်ဖြစ်နိုင်သလဲ။
👉မကုသပါကအဆစ်များ ပုံပျက်ပြီး ပျက်စီးခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
👉ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ပမာဏများပြားလာခြင်းသည်ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်း၊ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းကိုဖြစ်စေသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါ ရှိမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ။
🧑‍⚕️ဆရာဝန်တွေက ရောဂါရာဇဝင်ကိုမေးမြန်းခြင်း၊စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့်သိနိုင်ပါသည်။
လိုအပ်ပါက သွေးဖောက်စစ်ဆေးခြင်း၊ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း၊Ultrasound ရိုက်ခြင်း၊ကွန်ပျူတာ ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း များအပြင်အဆစ်အတွင်းမှ အရည်ကို စုပ်ထုတ်၍ဓါတ်ခွဲခန်းပို့ခြင်း (joint aspiration) တို့ပြုလုပ်ရပါသည်။

🤔ဂေါက်ရောဂါ ကိုကာကွယ်ကုသလို့ရနိုင်သလား။
🧑‍⚕️ဖြစ်ပေါ်ရသောအကြောင်းရင်း၊ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များများရခြင်းအကြောင်းရင်းပေါ်တွင်မူတည်ပါသည်။
🔺ဥပမာသွေးကင်ဆာရောဂါကြောင့်ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များများပါသွေးကင်ဆာရောဂါကိုပါကုသရန်လိုအပ်ပါသည်။
🔺အချို့သောမျိုးရိုးလိုက်သောဂေါက်ရောဂါများကိုကုသ၍မပျောက်နိုင်ပါ။
🔺တခါတရံတွင်ရောဂါလက္ခဏာများဖြစ်လိုက်ပျောက်လိုက်ဖြစ်တတ်ပါသည်။
🔺သို့သော်ရောဂါလက္ခဏာကိုသက်သာစေရန်နှင့် မကြာခဏရောဂါလက္ခဏာမဖြစ်စေရန်တော့ ကာကွယ်ကုသ၍ရနိုင်ပါသည်။
👉ရောဂါမကြွလာစေရန် ယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်များ အများအပြားပါဝင်သောအစားအသောက်များကိုရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉ရေများများသောက်ပေးခြင်း
👉အချိုရည်နှင့် ဘီယာများအလွန်အကျွံသောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉ပြင်းထန်သောလေ့ကျင့်ခန်များကြောင့် အဆစ်များဒဏ်ပိခြင်းမရှိစေရန် ရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊
👉Uric acid လျော့ချသောဆေးများကို ပုံမှန်သောက်သုံးခြင်း၊(သွေးတွင်းယူရစ်အက်ဆစ်ဓါတ်ပမာဏကို 6 mg/dL အောက်တွင်ထားခြင်းဖြင့် မကြာခဏရောဂါလက္ခဏာမဖြစ်စေရန်ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။)
👉သွေးတိုး၊ဆီးချိုရောဂါများအတွက် ဆေးမှန်မှန်သောက်ခြင်း
👉ရောဂါဖြစ်လာပါကစောစောကုသမှုခံယူခြင်း
စသည်တို့ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4755-gout
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gout/symptoms-causes/syc-20372897

05/12/2025

Renal stones
ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်း

🤔ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️ကျောက်ကပ်ကျောက်တည် ခြင်း သည်လူမျိုးမရွေး၊ယောကျ်ား မိန်းမမရွေး ဖြစ်နိုင်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
🧑‍⚕️ကျောက်ကပ်တွင်ဖြစ်ပေါ်သောကျောက်များသည်အများအားဖြင့် ကယ်လ်ဆီယမ် သို့မဟုတ် ဖောစဖိတ်အနယ်များကြောင့်ဖြစ်ပြီး အချို့သောကျောက်များတွင်ပရိုတင်းအနည်းငယ်ပါဝင်ပါသည်။
အချို့ကျောက်များသည် uric acids နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ်အမိုနီယမ် ဖော့စဖိတ် စသည်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားကြသည်။

🤔ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေက ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းကိုဖြစ်စေသလဲ။
🧑‍⚕️ပုံမှန်အားဖြင့် ဆီးထဲတွင် minerals ခေါ် သတ္တုဓာတ်များ၊သက်စောင့်ဓါတ်များ၊ အက်ဆစ်ဓါတ်များ၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ဆိုဒီယမ်၊ uric acids အစရှိသော အခြားဓါတ်ပေါင်းများစွာပါဝင်ပါသည်။
💢လူတစ်ယောက်သည်ဆီးနည်းသွားသောအခြေအနေ သို့မဟုတ်
💢ထိုအနည်ပမာဏကပျော်ဝင်သောအရည်ပမာဏထက်ပိုများလာသောအခြေအနေတွင် အနယ်များအချင်းချင်း စုပေါင်းပြီး မာသောအရာဝတ္ထုများ တနည်းအားဖြင့် ကျောက်များဖြစ်လာပါသည်။
🔷ထိုသို့ဖြစ်ပေါ်လာရန် လနှင့်ချီ၍၊ တခါတရံတွင် နှစ်နှင့်ချီ၍ ကြာတတ်ပါသည်။
🔷ဖြစ်ပေါ်လာသောကျောက်အမျိုးအစားဖွဲ့စည်းပုံပေါ်မူတည်၍ ဖြစ်ရသောအကြောင်းရင်းအနည်းငယ်ကွာခြားပါသည်။
👉ကယ်လ်ဆီယမ်ပါဝင်သောကျောက်များသည်အဖြစ်အများဆုံးဖြစ်သည်။၎င်းတို့သည်အစားအသောက်ထဲတွင် Oxalate ဓါတ်များပြီးရေသောက်လည်းနည်းသောသူများတွင်ဖြစ်တတ်သည်။
👉Uric acid ကြောင့်ဖြစ်သောကျောက်များသည် uric acid ကြွယ်ဝသောအစားအစာများဖြစ်သည့် မှို၊ မျှစ်၊ကလီစာ၊အနီရောင်အသားများ၊ဘီယာအလွန်အကျွံသောက်သူများနှင့် သွေးထဲတွင် uric acid များသူများတွင်ဖြစ်တတ်သည်။
👉ဆီးပိုးဝင်ခြင်းအစရှိသည့် မကြာခဏပိုးဝင်ခြင်းများကြောင့် ကြီးမားသော ကျောက်တည်ခြင်း( staghorn calculus) များဖြစ်တတ်သည်။
👉မျိုးရိုးလိုက်သောရောဂါဖြစ်သည့် Cystinuria ကဲ့သို့သောရောဂါများတွင် Cystine stones များဖြစ်တတ်သည်။
ထို့အပြင်
👉မိဘမျိုးရိုးထဲတွင် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းဖြစ်ဖူးသူများ
👉Uric acid များသူများ
👉ရေသောက်နည်းသူများ
👉Vitamin C အလွန်အကျွံသုံးစွဲ သူများ
👉Vitamin D ပမာဏလိုအပ်ချက်ထက်ပို၍ ဖြည့်စွက်စာစားသူများ
👉ကျောက်ကပ်ရေအိတ်ရောဂါ (Polycystic kidney disease) ရှိသူများ
👉Sarcoidosis ၊ Hyperparathyroidism အစရှိသည့် သွေးတွင်းကယ်လ်ဆီယမ်ဓါတ်များသောရောဂါရှိသူများ
👉ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါရှိသူများ
👉မွေးရာပါ ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့်ကျောက်ကပ်ပုံမမှန်သူများ
👉အစာအိမ်၊အူလမ်းကြောင်းတွင် ခွဲစိတ်ထားသူများ
👉ဆီးချိုရောဂါ၊သွေးတိုးရောဂါ၊အဝလွန်ရောဂါရှိသူများ
👉အရိုးပွရောဂါရှိသူများ
👉 ခဲနှင့် cadmium သတ္တုများနှင့်ကြာရှည်ထိတွေ့နေရသူများ
👉အချို့သောဆေးဝါးများ၊ဖြည့်စွက်စာဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကြောင့်ဖြစ်သည်။

🤔ဆီးကျောက်တည်ခြင်း၏ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေ လဲ။
🔺လူနာအများစုမှာ တခါတရံတွင် ရောဂါလက္ခဏာမပြပဲဆေးစစ် ultrasound ရိုက်မှသာတွေ့ရတတ်သည်။
🔺ရောဂါလက္ခဏာပြသောသူအများစုတွင်
👉ကျောအောက်ပိုင်းနံဘေး သို့မဟုတ်ခါးနာခြင်း (တခါတရံတွင် ဆုတ်ဆွဲထားသလို၊တခါတရံတွင် ထိုး၍ အောင့် ခြင်း)
👉ဆီးလမ်းကြောင်းတစ်လျောက်တွင် ကျောက်ဖြတ်သန်းသွားပါက ဆီးသွားချိန်တွင် မခံနိုင်အောင်နာခြင်း၊(ကျောက်ပမာဏအရွယ်အစား၊ဖြစ်သောနေရာပေါ်မူတည်၍ ပြင်းထန်မှုကွာခြားနိုင်ပါသည်။)
👉ဆီးထဲတွင်သွေးပါခြင်း
👉ဆီးအနယ်များခြင်း၊နောက်ခြင်း၊အနံဆိုးခြင်း
👉ဆီးမသွားနိုင်ခြင်း၊
👉ပျို့ခြင်း၊အန်ခြင်း
👉ချမ်းတုန်ခြင်း၊ဖျားခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။

🤔ဆီးကျောက်တည်ခြင်းရဲ့နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေကဘာတွေလဲ။
🚨ကျောက်ကပ်ရောင်လာခြင်း၊
🚨ကျောက်ကပ်ပိုးဝင်ခြင်း
🚨ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း
🚨မကြာခဏဆီးပိုးဝင်ခြင်း
🚨နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ခြင်း (Chronic Kidney Disease)
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။

🤔ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းကိုဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ။
🧑‍⚕️အထက်ပါရောဂါလက္ခဏာများရှိပါက
🔺ဆရာဝန်များမှရောဂါရာဇဝင်ကိုမေးမြန်းခြင်း၊စမ်းသပ်ခြင်းအပြင်
🔺Ultrasound သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာဓါတ် မှန် ရိုက် ခြင်း၊
🔺ဆီးစစ်ခြင်း
🔺ကျောက်ကပ်ဓါတ်အပါအဝင်သွေးစစ်ခြင်းများပြုလုပ်ရပါသည်။

🤔ကျောက်ကပ်ကျောက်တည် ခြင်းကကုသလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️သေးငယ်သောကျောက်များ( 6 mm) တွင်လေဆာဖြင့် ကျောက်ချေ၍ အရွယ်အစားသေးငယ်အောင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းများပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
💢အချို့သောလူနာများတွင် ရောဂါလက္ခဏာကိုဆေးဝါးများဖြင့်ကုသခြင်း၊
💢ဖြစ်စေသောအကြောင်းတရား(ဥပမာ uric acid များခြင်း) စသည်ကိုကုသခြင်းများပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔ကျောက်ကပ်ကျောက်တည် ခြင်း မဖြစ်စေရန် ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉ရေများများသောက်ပေးခြင်း(တနေ့ 2 လီတာထက်ပို၍)
👉အနီရောင်အသားများ ကိုလျော့စားခြင်း၊
👉ဆိုဒီယမ်၊သကြားဓါတ်နှင့် Oxalate (ဟင်းနုနွယ်၊မြေပဲစသည်) အများအပြားပါဝင်သောအစားအစာများကိုလျော့စားခြင်း၊
👉အဝမလွန်စေရန် ကိုယ်အလေးချိန်ကိုထိန်းသိမ်းခြင်း၊
👉ကယ်လ်ဆီယမ်ဓါတ်အများအပြားပါဝင်သောဆေးဝါး ဖြည့်စွက်စာများကို အလွန်အကျွံသောက်သုံး ခြင်း မှရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊(ကယ်လ်ဆီယမ်ပါဝင်သော အစားအစာများကိုပိုစားသင့်သည်။)
👉Uric acid အများအပြားပါဝင်သော အစားအစာများ၊အရက်ဘီယာများကိုတတ်နိုင်သမျှရှောင်ကြဥ်ခြင်း၊
စသည် ဖြင့်ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

လူတိုင်းကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kidney-stones/symptoms-causes/syc-20355755
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15604-kidney-stones

01/12/2025

Systemic Lupus Erythematosus
အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ
🤔အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ။
🧑‍⚕️လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်ပြင်ပမှ ရောဂါပိုးမွှား၊ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ဘက်တီးရီးယားပိုး များ ဝင်ရောက်လာပါက
ပြန်လည်တိုက်ဖျက်သော ကိုယ်ခံအားစနစ်ရှိပါသည်။
👉ထိုကိုယ်ခံအားစနစ်သည် ပုံမှန်ထက်ပို၍ အလုပ်လုပ်ခြင်း၊သို့မဟုတ်လုပ်ဆောင်ချက်များကမောက်ကမဖြစ်၍ မိမိခန္ဓာကိုယ်ရှိ အရေပြား၊ ဆဲလ်များ၊တစ်ရှုးများနှင့် ကိုယ်တွင်းအဂဵါအစိတ်အပိုင်းများကို ပြန်လည်တိုက်ဖျက်ခြင်းကြောင့် အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါဆိုတာ ဖြစ်လာရပါသည်။
👉ထိုသို့တိုက်ခိုက်ရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အရေပြား၊ အရိုးအဆစ်များ ၊ ကျောက်ကပ်၊ နှလုံး၊ အဆုတ်အစရှိသည့်ကိုယ်တွင်းအဂဵါအစိတ်အပိုင်းများကိုရောင်ရမ်းစေပါသည်။
👉ထို့အပြင် ရိုးတွင်းခြင်ဆီအတွင်းရှိ သွေးဖြူဥ၊သွေးနီဥ၊ သွေးဥမွှာ စသည်တို့ကိုလည်းထိခိုက်ပျက်စီးစေပါသည်။
🚨အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကိုယ်တွင်းအဂဵါအစိတ်အပိုင်းများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသဖြင့် စောစောသိပြီးစောစောကုသရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေက အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါကိုဖြစ်စေတာလဲ။
🧑‍⚕️အကြောင်းအမျိုးမျိုး ကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဥပမာ
🔺မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာပြောင်းလဲခြင်း
🔺ဟော်မုန်းပြောင်းလဲခြင်း (အထူးသဖြင့် estrogen ဟော်မုန်းများခြင်း)
🔺ပတ်ဝန်းကျင် ( ဥပမာ နေရောင်နှင့် ထိတွေ့မှုများခြင်း)
🔺စိတ်ဖိစီးမှုများခြင်း
🔺ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း
အစရှိသည်တို့ အပြင်အခြားအဖြေရှာမရသေးသော အကြောင်းတရားများလည်းပါဝင်ပါသည်။

🤔ဘယ်သူတွေမှာ အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါဖြစ်တတ်သလဲ။
👉မည်သူမဆို ယောက်ျားမိန်းမမရွေး၊အသက်အရွယ်မရွေးဖြစ်နိုင်ချေရှိသော်လည်း လူနာအများစု (90%) မှာအသက် 20မှ 30 အကြားရှိသော အမျိုးသမီးများဖြစ်ပါသည်။
👉အခြားဖြစ်နိုင်ချေများမှာ
🔺အာဖရိကလူမည်းများ၊စပိန်လူမျိုးများ
🔺အာရှတိုက်သားများ
🔺မိဘမျိုးရိုးတွင် အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါရှိသူများ
စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။
အချို့လူများတွင် သာမန်ပိုးဝင်ဖျားနာခြင်း၊အချို့သောဆေးဝါးများနှင့် နေရောင်ထိတွေ့ခြင်းကပင် အရေပြားလေးဘက်နာကိုဖြစ်စေကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။

🤔အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ၏ ရောဂါလက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။
👉အထက်တွင်ဖေါ်ပြထားသည့်အတိုင်း လူ၏ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးရှိ ကိုယ်တွင်းအဂဵါအစိတ်အပိုင်းများကို ထိခိုက်စေသည့်အတွက် လူနာတစ်ယောက် နှင့်တစ်ယောက်ရောဂါလက္ခဏာတူချင်မှတူမည်ဖြစ်ပါသည်။
အများစုမှာဖြစ်လိုက်ပျောက်လိုက်ဖြစ်တတ်ပြီး ရုတ်တရက်ရောဂါဆိုးလာခြင်းများလည်းရှိတတ်ပါသည်။
👉အဆစ်အမြစ်များရောင်ခြင်း၊ကိုက်ခြင်း
👉အရေပြာပေါ်တွင် အကွက်များပေါ်ခြင်း
👉နေပူထဲသွားချိန်တွင် မျက်နှာနီရဲလာခြင်း၊
👉ဆံပင်ပုံမှန်ထက်ပို၍ကျွတ်လာခြင်း
👉ပါးစပ်တွင်အနာများဖြစ်ခြင်း
👉လည်ပင်းနှင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင်ပြန်ရည်ကြိတ်များကြီးလာခြင်း
👉ကျောက်ကပ်ရောင်ခြင်း
👉ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း
👉အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း
👉နှလုံးကြွက်သားရောင်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း
👉ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း၊
👉ဖျားနာခြင်း၊အဖျားကြာရှည်ခြင်း
👉သွေးအားနည်းခြင်း
👉သွေးဖြူဥ နည်းခြင်း၊
👉သွေးခဲလွယ်ခြင်း
👉ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉အသက်ရှုကျပ်ခြင်း၊မောခြင်း
👉ခြေလက်များရောင်ခြင်း၊မျက်နှာအမ်းခြင်း
👉အရိုးပွခြင်း
👉သတိလစ်သွားခြင်း ၊တက်ခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။

🤔အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါရှိမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ။
🧑‍⚕️အထက်ပါရောဂါလက္ခဏာများရှိပါကဆရာဝန်များမှ
👉ရောဂါရာဇဝင်ကိုမေးမြန်းခြင်း၊စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း
👉သွေးဖောက်စစ်ဆေးခြင်း၊
👉ဆီးစစ်ခြင်း
👉ကျောက်ကပ်ရောင်ခြင်းရှိပါကအသားစစစ်ဆေးခြင်း ( renal biopsy)
👉ရောဂါ လက္ခဏာ ပေါ်မူတည်၍ ultrasound ရိုက်ခြင်း၊ ကွန်ပျူတာဓါတ် မှန်ရိုက်ခြင်း၊ သံလိုက်ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်းများပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔 အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါကကုလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️အများစုမှာရေရှည်ကုသရန်လိုအပ်ပြီး
🔺ရောဂါလက္ခဏာပေါ်မူတည်၍ ဆေးအတိုးအလျော့ ပြုလုပ်ရန်၊
🔺ရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ၊
🔺ဆေး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
ဆေးကြောင့်ဖြစ်သောအရေပြားလေးဘက်နာရောဂါများတွင်ထိုဆေးကိုဖြတ်လိုက်ပါက ကုသပျောက်ကင်းနိုင်ပါသည်။
👉သို့သော်မျိုးရိုးဗီဇအရဖြစ်သော အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ များတွင်ရောဂါကိုပိုမဆိုးစေရန် အဓိကထား၍ကုသရပါသည်။

🤔လေးဘက်နာအမျိုးအစားအားလုံးအတူတူပဲလား။
🧑‍⚕️အကြမ်းအားဖြင့်
👉သွေးလေးဘက်နာ (Rheumatoid arthritis)
👉အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါ ( Systemic lupus erythematosus)
👉ပိုးလေးဘက်နာရောဂါ (Rheumatic fever)
တို့သည်ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းတရားမတူညီကြသလို ကုသပုံလည်းကွာခြားပါသည်။
အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါဖြစ်ပါကလည်း
ကိုယ်ခံအားကိုကျဆင်းစေသည့်ဆေးများ (steroids) ပေးရန်လိုအပ်ပြီး
ထိုဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ်
🔺ကိုယ်ခံအားကိုကျပြီး တီဘီရောဂါအပါအဝင်ပိုးခဏခဏဝင်ခြင်း
🔺အရိုးပွခြင်း
🔺ကြွက်သားအားနည်းသောရောဂါ
🔺ဆီးချိုတက်ခြင်း
🔺သွေးတိုးခြင်း
🔺အစာအိမ်ထိခိုက်ခြင်း၊
စသည်တို့ဖြစ်နိုင်သည်။

🤔အရေပြားလေးဘက်နာရောဂါမဖြစ်အောင်ကာကွယ်လို့ရသလား။
🧑‍⚕️ရောဂါမဖြစ်အောင်တော့ ကာကွယ်လို့မရပါ။
သို့သော်ရောဂါမကြွအောင်၊ ပိုမဆိုးအောင်တော့ ကာကွယ်၍ရပါသည်။
👉နေရောင်ခြည်နဲ့တိုက်ရိုက်မထိတွေ့အောင်ကာကွယ်ခြင်း၊ နေရောင်ကာလိမ်းဆေးများလိမ်းခြင်း
👉ကိုယ်ခံအားကောင်းမွန်အောင် နေထိုင်စားသောက်ခြင်း
👉အိပ်ရေးဝအောင်အိပ်ခြင်း၊
👉စိတ်ဖိစီးမှုလျော့ချခြင်း
👉ရောဂါလက္ခဏာပြလာပါကစောစောကုသမှုခံယူခြင်း
စသည်တို့ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

လူတိုင်းကျန်းမာရေးကိုလက်လှမ်းမှီစေရန်
ရည်သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lupus/symptoms-causes/syc-20365789
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4875-lupus
Davidson's Principles and Practices of Medicine

24/10/2025

Gallstones
သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း

🤔သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းက ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။
👉ပုံမှန်အားဖြင့်လူ၏ သည်းခြေအိတ်သည် ဝမ်းဗိုက်ညာဘက်အပေါ်ပိုင်း အသည်း၏အောက်ဘက်တွင်ကပ်လျက်တည်ရှိသည်။
👉၎င်း၏ တာဝန်များမှာ အသည်းမှထုတ်လုပ်ပေးသော အစာခြေဖျက်သည့် သည်းခြေရည်များကို သိုလှောင်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ အစာစားလိုက်သောအခါတွင် ယင်းအစာကိုခြေဖျက်ရန် သည်းခြေအိတ်မှ သည်းခြေရည်များကို သည်းခြေပြွန်မှတဆင့် အူသိမ်အတွင်းပိုင်းသို့ ညှစ်ထုတ်ပေးသည်။
👉သည်းခြေကျောက်များသည် အစာချေဖျက်သော သည်းခြေရည်များသည်းခြေအိတ်အတွင်း အနည်ကျ ပြီးမာကျောလာရမှ ကျောက်ခဲကဲ့သို့ဖြစ်လာသောအရာများဖြစ်သည်။ သည်းခြေကျောက်များသည် အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး၊ ပမာဏအမျိုးမျိုးရှိနိုင်သည်။

🤔သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းကို ဘယ်လိုအမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သလဲ။
👉သည်းခြေကျောက်၏ပါဝင်ပစ္စည်းဖွဲ့စည်းပုံပေါ်မူတည်၍
1)ကိုလက်စထရော အများဆုံးပါဝင်သောသည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း
(Cholesterol gallstones)
2)ဘီလီယူဘင် (bilirubin) ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းအများဆုံးပါဝင်သော သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း
(Pigment gallstones)
3) ကယ်လ်ဆီယမ်အများဆုံးပါဝင်သော သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း
(Calcium phosphate, calcium carbonate, calcium palmitate/stearate stones)
စသည်ဖြင့်ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

🤔သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း၏ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေ လဲ။
👉သည်းခြေကျောက်အများစု(80%)သည် ပုံမှန်အားဖြင့်ရောဂါလက္ခဏာမပြပဲ ပုံမှန်ဆေးစစ်ခြင်း၊ Ultrasoundရိုက်ခြင်းများပြုလုပ်မှတွေ့ရတတ်သည်။
👉သည်းခြေကျောက်ရှိသူများ၏ 10 ရာခိုင်နှုန်းကျော်တွင်သာရောဂါလက္ခဏာများတွေ့ရသည်။
💢အထူးသတိပြုရန်မှာ ရောဂါလက္ခဏာပေါ်လာသည်နှင့်နောက်တကြိမ်ထပ်ဖြစ်တတ်သဖြင့် ကုသရန်လိုအပ်သည်။
👉အချို့သောသည်းခြေကျောက်များသည်သည်းခြေပြွန်အတွင်းပိတ်မိခြင်းဖြင့်
🚨ရုတ်တရက်ပြင်းထန်စွာဗိုက်အောင့်ခြင်း
🚨ချမ်းတုန်ပြီးဖျားခြင်း
🚨မျက်လုံးနှင့် အသားများဝါလာခြင်း စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။
👉ထို့အပြင်သည်းခြေအိတ်ရောင်ရမ်းခြင်း၊
👉ပျို့အန်ခြင်း
👉အစာမကြေဖြစ်ခြင်း
👉ညာဘက်ပခုံးထိပ်နာခြင်း
👉ပခုံးနှစ်ဖက်ကြား ကျောအောင့်ခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။

🤔သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း၏နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ တွေကဘာတွေလဲ။
👉သည်းခြေအိတ်ပြည်တည်ခြင်း
👉သည်းခြေအိတ်ရောင်လာခြင်း
👉သည်းခြေပြွန်ပိတ်၍ရောင်လာခြင်း
👉သည်းခြေကျောက်ဖြင့်ပန်ကရိယပြွန်ပိတ်မိခြင်း၊ရောင်လာခြင်း
👉သည်းခြေအိတ်တွင် ကယ်လ်ဆီယမ်အနည်များစု၍မာလာခြင်း(porcelain gallbladder)
👉သည်းခြေအိတ်ကင်ဆာဖြစ်ခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။

🤔ဘယ်လိုလူမျိုးတွေမှာသည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းဖြစ်တတ်သလဲ။
🔺အမျိုးသမီးများ
🔺အသက် 40 ကျော်သူများ
🔺အမေရိကန်လူမျိုးများ၊ မက်ဆီကန်လူမျိုးများ
🔺အဝလွန်သူများ
🔺အထိုင်များ၍ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းသူများ
🔺အဆီ၊ အဆိမ့်နှင့် ကိုလက်စထရော ပါဝင်မှုများသောအစားအစာများ စားသုံးသူများ
🔺အမျှင်ဓါတ်ပါဝင်သောအစားအစာ မစားသူများ
🔺ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ
🔺သွေးကင်ဆာအပါအဝင်သွေးနှင့်ပတ်သက်သောရောဂါရှိသူများ
🔺အသည်းရောဂါရှိသူများ
🔺Estrogen အပါအဝင်ဟော်မုန်းဆေးများသောက်နေရသူများ
🔺ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ
🔺မိဘမျိုးရိုးတွင် သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းရှိသူများ
စသည်တို့တွင်အဖြစ်များပါသည်။

🤔ဘယ်အချိန်မှာဆရာဝန်နဲ့ပြဖို့ လိုလာပြီလဲ။
🧑‍⚕️သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါ လက္ခဏာများဖြစ်တဲ့
🚨ထိုင်နေသည်ဖြစ်စေ၊လှဲနေသည်ဖြစ်စေ မသက်သာပဲမခံနိုင်အောင် ဗိုက်အောင့်ခြင်း
🚨အသားဝါလာခြင်း၊မျက်လုံးဝါလာခြင်း
🚨အဖျားကြီးပြီးချမ်းတုန်ခြင်း
စသည်တို့ရှိပါကအနီးစပ်ဆုံးကျန်းမာရေးဌာနသို့သွားရောက်ပြီးကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။

🤔သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်းမဖြစ်အောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉အစာစားချိန်ပုံမှန်စားခြင်း
👉အဝလွန်ခြင်းရှိပါက ကိုယ်အလေးချိန်ကိုဖြည်းဖြည်းချင်းချခြင်း
( တစ်ပတ်အတွင်း 1 ပေါင်မှ 2 ပေါင်အတွင်း)
ကိုယ်အလေးချိန်ကို အချိန်တိုအတွင်းပေါင်အများအပြားမချသင့်ပါ။
👉အမျှင်ဓါတ်အများအပြားပါဝင်သော အစားအစာများစားသုံးခြင်း
စသည်ဖြင့်ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gallstones/symptoms-causes/syc-20354214

24/10/2025

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ

📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက် စီစဥ်ထားတဲ့ course ကတော့ "WASH" training 3rd batch ဖြစ်ပါတယ်။

🧩ယခုလိုကာလတွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်မျိုးမျိုးကြောင့် ရေ၊မိလ္လာနှင့် တကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းမှုနှင့် ပတ်သက်သောပြဿနာများစွာကို ဒုက္ခရောက်နေသူတွေ၊ စစ်ဘေးရှောင်သူတွေ ကြုံတွေ့နေရပါသည်။

🧩အထူးတစ်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လတ်တလောဖြစ်ပွားနေတဲ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသူတွေအတွက် WASH (Water, Sanitation & Hygiene) ဆိုင်ရာအကူအညီပေးနိုင်ရန်အတွက် ယခု training ကိုစီစဥ်ထားပါသည်။

📌 25.10.25 (6:00 pm)
Topic: WASH training
Platform : Zoom

🩺ဒီ course‌ လေးကိုတက်‌ ရောက်နိုင်ရန်အတွက်အောက်ဖော်ပြပါ Link မှာ Register လုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းပေးထားတဲ့ email တွေကိုသာ Zoom link ပေးပို့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Limited Seat ဖြစ်တာမို့ အမြန်လေး register လုပ်ဖို့တော့ လိုမယ်နော်။

https://docs.google.com/forms/d/1kxBZyBXE9OD39JP47bSHl8J-xYrwb3KFEvZnVsyrHvE/edit?usp=drivesdk......................

Medical personal တိုင်း
ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန်
ရည်သန်လျှက်
Yangon Medical Network

20/10/2025

Cellulitis of the leg
Cellulitis of the leg
ခြေထောက်ပိုးဝင်ရောင်ရမ်းခြင်း

ဦးလှတစ်ယောက် ခြေထောက်တစ်ဖက်နာပြီးရောင်နေသဖြင့် စိုးရိမ်နေသည်။ သူသည်ဆီးချိုရောဂါသည်ဖြစ်ပြီး ဆီးချိုဆေးများသောက်လိုက်မသောက်လိုက် လုပ်နေသူဖြစ်သည်။ ဟိုတစ်နေ့ကတော့ ခလုတ်တိုက်၍ ခြေထောက်ကိုသံစနှင့် ခြစ်မိသည်။ သို့သော်မပြင်းထန်လှ၍ပေါ့ပေါ့တန်တန်သဘောထားမိသည်။
အခုတော့ခြေထောက်တစ်ချောင်းလုံး နီရဲပြီးရောင်နေသည်။ ဆရာဝန်တွေကခြေထောက်ပိုးဝင်၍ ရောင်ရမ်းခြင်းဖြစ်ကြောင်းပြောကြသည်။

🤔ခြေထောက်ရောင်ခြင်းကတခြားဘာတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်သေးလဲ။
🧑‍⚕️ခြေထောက်ရောင်ခြင်းသည်အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
👉ခြေထောက်တစ်ဖက်တည်းရောင်ခြင်းများမှာ
1) ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း
2) အဆစ်ရောင်ခြင်း
3) သွေးလေးဘက်နာရောဂါ
4) အဆစ်ရောင်ရောဂါ၊ ဂေါက်ရောဂါ
5) အရေပြားပိုးဝင်မှ ပြည်တည်ခြင်း
6) မြွေအပါအဝင်အဆိပ်ရှိသောအကောင်များကိုက်ခံရခြင်း
7) အရိုးတွင်းပိုးဝင်ခြင်း (bone infection)
8) ပြန်ရည်ကြောပိတ်ခြင်း ( lymphoedema)၊ ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ
9)ခြေထောက်သွေးပြန်ကြောအတွင်းသွေးခဲပိတ်ခြင်း
စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။
👉 ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံးတူညီစွာရောင်နေပါက
1) ကျောက်ကပ်ရောဂါ
2) နှလုံးရောဂါ
3) အသည်းရောဂါ
4) အဟာရချို့တဲ့ခြင်း၊ အသားဓါတ်လျော့နည်းခြင်း၊ သွေးအားနည်းခြင်း၊
5) သိုင်းရွိက်ဟော်မုန်းလျော့နည်းခြင်း
6) လေယာဥ်ပျံ၊ မီးရထား သို့မဟုတ်ကားဖြင့် အချိန်ကြာရှည်စွာခရီးသွားရခြင်း၊
7) အချိန်ကြာမြင့်စွာ မတ်တပ်ရပ်နေရခြင်း
8) ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင်သွေးတိုးခြင်း
9) အချို့ဆေးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
👉ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံးရောင်ခြင်းသည်
🔺ကျောက်ကပ်ရောဂါ
🔺နှလုံးရောဂါ
🔺အသည်းရောဂါ
🔺ပရိုတင်းဓါတ်ချို့တဲ့သောရောဂါစသည်တို့တွင် အဖြစ်များသည်။

🤔ဒါဆိုရင်ဦးလှကိုခြေထောက်ပိုးဝင် ပြီးရောင်တာလို့ ဘာလို့ပြောနိုင်တာလဲ။
🧑‍⚕️ဦးလှကခြေထောက်တစ်ဖက်တည်းရောင်တာဖြစ်လို့ တဖက်တည်းရောင်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကိုထည့်သွင်းစဥ်းစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဆီးချိုဆေးများသောက်လိုက်မသောက်လိုက်နှင့်ဆီးချိုကိုပုံမှန်မထိန်းနိုင်ခြင်းကလည်း ပိုးဝင်ခြင်းကို ပိုဆိုးစေသောအကြောင်းရင်းဖြစ်ပါတယ်။
🤔ပိုးဝင်ခြင်းဆိုတာ ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ။အနည်းငယ်သော ခြစ်ရာလေးကပိုးဝင်ခြင်းကိုဖြစ်စေနိုင်သလား။
🧑‍⚕️ပိုးဝင်ခြင်းဆိုတာက
ဘက်တီးရီးယားပိုး တွေအရေပြားအောက်အသားထဲကိုဝင်ရောက်ပြီး
💢ပြည်တည်ခြင်း
💢ရောင်ရမ်းခြင်း
💢အပေါ်ယံအရေပြားနီရဲနေပြီး ကိုင်ကြည့်ပါက ပူနေခြင်း
💢နာကျင်နေခြင်း
💢အဖျားတက်ခြင်း
💢အရေပြားပေါ်တွင်အရည်ကြည်အိတ်များဖြစ်ခြင်း
💢လူနုံးခြင်း စသည်တို့ခံစားရပါသည်။
ပိုမိုပြင်းထန်ပါက
🚨ပိုးဆိပ်ပျံ့ခြင်း(Sepsis)
🚨သွေးပေါင်ကျခြင်း၊နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်၍ shock ရခြင်း
🚨အသက်သေဆုံးခြင်း
အထိဖြစ်နိုင်ပါသည်။
🤔ပိုးဝင်ခြင်းကဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ။
ဘယ်လိုလူတွေမှာ အဖြစ်များသလဲ။
အများအားဖြင့်အရေပြားအတွင်းပိုးဝင်ခြင်း အများစုဟာ Streptococcus (strep)နဲ့ Staphylococcus (staph) လို့ခေါ်တဲ့ဘက်တီးရီးယားပိုးတွေကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
အရေပြားထိခိုက်မိခြင်း၊သို့မဟုတ်ပွန်းရာပဲ့ရာများမှတဆင့် အသားထဲသို့ဝင်ရောက်ပြီး ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့်ပြည်တည်နာများကိုဖြစ်စေပါတယ်။

🤔တကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းမှု အားနည်းခြင်းက ပိုးဝင်ခြင်းကိုဖြစ်စေတာလား။
🧑‍⚕️နဂိုဆီးချိုရောဂါ၊ ကိုယ်ခံအားကျဆင်းသည့်ရောဂါရှိသူများတွင်မဖြစ်စလောက် ပွန်းရာပဲ့ရာများမှတဆင့် ပိုးဝင်ခြင်း၊ပြည်တည်ခြင်းဖြစ်စေတတ်ပါသည်။
ဥပမာဆီးချိုရောဂါသည်များတွင် အာရုံကြောများ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု ကြောင့် ထုံကျင်နေတတ်သည်။
ထိုအခါ ဖိနပ်မစီးပဲ ခဲလုံးတက်နင်းမိခြင်း၊ဆူးစူးခြင်းစသည်တို့တွင်နာကျင်ခြင်းကို မခံစားရပဲ အသေးအဖွဲဒဏ်ရာလေးမှ ပိုးဆိပ်တက်၍ ခြေထောက်ဖြတ်ပစ်ရသည်အထိပြင်းထန်တတ်ပါသည်။

🤔ခြေထောက်ပိုးဝင် ခြင်းမဖြစ်အောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉အရေပြားနှင့်တကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းမှုကိုအလေးထားခြင်း
👉ထိခိုက်ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာများကို ရေ၊ ဆပ်ပြာနှင့် သန့်စင်အောင်ချက်ချင်းဆေးကြောပြီး အရက်ပြန်၊ ဆေးဝါရည်စသည့် အိမ်သုံးဆေးဝါးများထည့်ပေးခြင်း
👉ဆီးချိုရောဂါ ရှိသူများတွင်ခြေထောက်သန့်ရှင်းရေးကိုဂရုစိုက်ခြင်း၊ဆီးချိုပုံမှန်ဖြစ်အောင် ဆေးသို့မဟုတ်အစားအစာနှင့် ထိန်းခြင်း
👉အသေးအဖွဲဒဏ်ရာလေးများကိုပေါ့ပေါ့ဆဆမထားသင့်ခြင်း
👉ခြေထောက်ပိုးဝင် သည့် လက္ခဏာများရှိပါကနီးစပ်ရာကျန်းမာရေးဌာနသို့အမြန် ဆုံး သွားရောက်၍ ကုသမှုခံယူခြင်း
စသည်တို့ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

လူတိုင်းကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15071-cellulitis

10/10/2025

Sinusitis
ထိပ်ကပ်နာရောဂါအကြောင်းသိ ကောင်း စရာ
🤔ထိပ်ကပ်နာရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️လူ၏ ဦးခေါင်းခွံတည်ဆောက်ပုံအရ နဖူး၊ ပါးရိုးနှင့် နှာခေါင်းပတ်လည်ရှိကြွက်သားများနှင့်ဦးခေါင်းခွံအရိုးတို့ကြားတွင် လေနှင့်ပြည့်နေသော နေရာ (4)စုံ( four paired of cavities, or 8 sinuses) ရှိသည်။
ထို (8) ခုသော (sinuses) တို့သည်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကျဥ်းမြောင်းသောလမ်းကြောင်းများမှတဆင့် ဆက်သွယ်ထားကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကတာဝန်မှာ နှာခေါင်းအတွင်းဝင်ရောက်လာသောဘက်တီးရီးယားပိုး၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးစသည်တို့ကိုအချွဲအရည်များထုတ်၍ ဖယ်ရှားခြင်း၊ထိုချွဲအရည်များစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းကိုဖန်တီးခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် လူ၏ အသက်ရှု လမ်းကြောင်းအတွင်းရောဂါဖြစ်စေသော ပိုးမွှားများဝင်ရောက်ခြင်းမရှိအောင် ထို (sinuses)များကလုပ်ဆောင်ပေးပါသည်။
ထိပ်ကပ်နာဆိုသည်မှာထိုနေရာများအတွင်းရှိ အသားစတစ်ရှူးများရောင်ရမ်းခြင်း၊ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် အချွဲအရည်များပိုထွက်လာခြင်း၊လမ်းကြောင်းပိတ်လာခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။

🤔ထိပ်ကပ်နာရောဂါ ကဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ။
👉ဘက်တီးရီးယားပိုး များ
👉ရာသီတုပ်ကွေးအပါအဝင်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ
👉မှိုပိုးများ
👉ဓါတ်မတည့်ခြင်း များ( allergies)
စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။

🤔ဘယ်လိုလူမျိုးတွေမှာ ထိပ်ကပ်နာရောဂါဖြစ်တတ်သလဲ။
👉နဂိုပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါအခံရှိသူများ
👉ဓါတ်မတည့်ခြင်း ရောဂါရှိသူများ
👉နှာခေါင်းအတွင်းပုံမှန်မဟုတ်သောအသားပိုရှိသူများ
👉နှာခေါင်းရိုးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သူများ
👉ကိုယ်ခံအားမကောင်းသူများ
👉HIV ရောဂါ၊ကင်ဆာရောဂါရှိသူများ
👉စတီးရွိက်ကဲ့သို့ ကိုယ်ခံအားကျဆင်းစေသောဆေးများရေရှည်သောက်နေရသူများ
👉ဆေးလိပ်သောက်သူများ
စသည်တို့တွင်ထိပ်ကပ်နာရောဂါပိုပြီးဖြစ်လွယ်ပါသည်။

🤔ထိပ်ကပ်နာရောဂါကို ဘယ်လိုခွဲခြားထားသလဲ။
🧑‍⚕️ဖြစ်သောအချိန်ကာလအပေါ်မူတည်၍
👉ခဏတဖြုတ်ဖြစ်သော ထိပ်ကပ်နာ(Acute sinusitis) (4 ပတ်အထိ ကြာမြင့်နိုင်ပြီး များသောအားဖြင့် ရာသီတုပ်ကွေးကြောင့်ဖြစ်သည်။)
👉ကာလတခုအထိဖြစ်နေသော ထိပ်ကပ်နာ (Subacute sinusitis) ( 4 ပတ်မှ 12 ပတ်အထိကြာမြင့်တတ်သည်။)
👉ကာလကြာရှည်စွာဖြစ်နေသော ထိပ်ကပ်နာ(Chronic sinusitis) (12 ပတ်ထက်ပို၍ကြာမြင့်တတ်ပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားများကြောင့်ဖြစ်သည်။)
👉ဖြစ်လိုက်ပျောက်လိုက်ဖြစ်နေသော ထိပ်ကပ်နာ( Recurrent sinusitis)
(တစ်နှစ်အတွင်း 3 ကြိမ် ထက်ပို၍ ဖြစ်လိုက်ပျောက်လိုက်ဖြစ်နေတတ်သည်။)
ဟူ၍အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

🤔ထိပ်ကပ်နာရောဂါရဲ့ရောဂါလက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။
👉နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း
👉နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာရည်တောက်တောက်ကျနေခြင်း
👉ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉မျက်စိ၊ မျက်နှာနှင့် နဖူးပြင်တဝိုက်နာကျင်ခြင်း ( ခေါင်းငုံ့ခြင်း၊ဦးခေါင်းဘယ်ညာလှုပ်ရှားခြင်းများပြုလုပ်ချိန်တွင် ပိုဆိုးတတ်သည်။)
👉သွားကိုက်တတ်ခြင်း
👉နားကိုက်တတ်ခြင်း
👉အနံ့မရခြင်း
👉ခံတွင်းအနံ့ဆိုးများထွက်ခြင်း
👉ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ်အဝါရောင်ချွဲသလိပ်များထွက်ခြင်း၊
👉အသက်ရှုကျပ်ခြင်း
👉ဖျားခြင်း
👉လူနုံးပြီး အားမရှိသလိုဖြစ်ခြင်း
စသည်တို့ဖြစ်တတ်သည်။
💢ရာသီတုပ်ကွေး၊ကိုဗစ်၊ ဓါတ်မတည့်ခြင်း နှင့် ထိပ်ကပ်နာတို့သည်အချို့ရောဂါလက္ခဏာများဆင်တူသည့်အတွက်တခါတရံတွင်ခွဲခြားရန်ခက်ပါသည်။
💢ရာသီတုပ်ကွေးသည်ရက်အနည်းငယ်သာ ကြာတတ်ပြီးပြင်းထန်ခြင်းမရှိပါ။
💢ကိုဗစ်ရောဂါသည်ပို၍ ပြင်းထန်တတ်ပြီးအောက်ဆီဂျင်ကျခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများပို၍အဖြစ်များပါသည်။ covid ဟုတ်မဟုတ်ကိုအမြန်စစ်ဆေးနိုင်သော test kit များဖြင့်စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
💢ဓါတ်မတည့်ခြင်းများတွင်အရေပြား ယားယံအကွက်ထခြင်း၊မျက်စိနှင့်နှာခေါင်းများယားယံခြင်း၊နှာရည်ယိုခြင်းများဖြစ်တတ်သော်လည်း ထိပ်ကပ်နာကဲ့သို့မျက်နှာနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများမရှိတတ်ပါ။

🤔ထိပ်ကပ်နာရောဂါကစိုးရိမ်စရာ လိုသလား။
🧑‍⚕️ပုံမှန်အားဖြင့်ရာသီတုပ်ကွေး ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး များကြောင့်ဖြစ်သောထိပ်ကပ်နာရောဂါသည် ကုသမှုမခံယူသော်လည်းသူ့အလိုအလျောက်ပြန်ကောင်းသွားတတ်ပါသည်။
🚨ဘက်တီးရီးယားပိုးများ ကြောင့် ဖြစ်သောထိပ်ကပ်နာများတွင်ပိုးသတ်ဆေး များသောက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
🚨မှိုပိုးကြောင့်ဖြစ်သောထိပ်ကပ်နာရောဂါများသည်ပိုပြင်းထန်တတ်ပြီး ကိုယ်ခံအားကျဆင်းသည့်ရောဂါရှိသူများ တွင်အဖြစ်များပါသည်။ ဘက်တီးရီးယားပိုးသတ်ဆေးများသောက်သော်လည်းမသက်သာတတ်ပဲ မှိုသတ်ဆေးများသောက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
🚨တခါတရံတွင် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာအဖြစ် ထိပ်ကပ်နာရောဂါ မှ သည် ဦးနှောက်အတွင်းပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်းများဖြစ်တတ်ပါသည်။

🤔ဘယ်အချိန်မှာဆရာဝန်ပြဖို့လိုလာပြီလဲ။
ထိပ်ကပ်နာရောဂါသည် 10 ရက်ကျော်ကြာလာပြီး
🚨အဖျားကြီးခြင်း( 103°F ထက်ကျော်ခြင်း)
🚨ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း
🚨မျက်စိရောင်လာခြင်း၊မျက်စိနာခြင်း
🚨အမြင်အာရုံဝါးလာခြင်း
🚨တက်သွားခြင်း၊သတိလစ်သွားခြင်း (seizures)
🚨လည်ပင်းတောင့်နေခြင်း (stiff neck) စသည်တို့ရှိပါကနီးစပ်ရာကျန်းမာရေးဌာန သို့ အမြန်ဆုံးသွားပြီးကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။

လူတိုင်းကျန်းမာရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17701-sinusitis
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acute-sinusitis/symptoms-causes/syc-20351671

Yangon Medical Network

01/01/2026

18/12/2025

08/12/2025

05/12/2025

01/12/2025

24/10/2025

24/10/2025

20/10/2025

10/10/2025

Address

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category