Dr. Nutrition

Dr. Nutrition Clinical Dietitian Nutritionist
(281)

အိပ်နေရင်း အမြင့်တနေရာ က နေ ပြုတ်ကြသလို ခံစားရတာ ဘာဖြစ်တာလဲအိပ်ပျော်ခါနီးစမှာ ရုတ်တရက် အမြင့်က ပြုတ်ကျသလိုမျိုး ဖြစ်ပြီး...
15/03/2026

အိပ်နေရင်း အမြင့်တနေရာ က နေ ပြုတ်ကြသလို ခံစားရတာ ဘာဖြစ်တာလဲ

အိပ်ပျော်ခါနီးစမှာ ရုတ်တရက် အမြင့်က ပြုတ်ကျသလိုမျိုး ဖြစ်ပြီး လန့်နိုးသွားတာကို သိပ္ပံလို Hypnic Jerk လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရောဂါတစ်ခု မဟုတ်သလို စိုးရိမ်စရာလည်း မရှိပါဘူး။ လူအတော်များများ (၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) မှာ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ။

ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲ?
• ဦးနှောက်နဲ့ ကြွက်သား အချိတ်အဆက် လွဲချော်ခြင်း: ခန္ဓာကိုယ်က အိပ်စက်ဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ ကြွက်သားတွေက စတင် လျော့ရဲလာပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးနှောက်က "ငါ ပြုတ်ကျတော့မှာလား" ဒါမှမဟုတ် "သေတော့မှာလား" ဆိုပြီး အထင်မှားကာ ခန္ဓာကိုယ်ကို နိုးကြားသွားအောင် (Reflex) အနေနဲ့ ရုတ်တရက် တွန်းကန်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်
• စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု: အလုပ်တွေ အရမ်းပင်ပန်းထားတာ၊ စိတ်ဖိစီးနေတာ ဒါမှမဟုတ် အိပ်ရေးပျက်ထားတဲ့ ရက်တွေမှာ ပိုဖြစ်တတ်ပါတယ်။
• ကဖင်း (Caffeine) အလွန်အကျွံ သောက်ခြင်း: ကော်ဖီ ဒါမှမဟုတ် လက်ဖက်ရည် အသောက်များရင် အာရုံကြောတွေက အလွန်အမင်း နိုးကြားနေပြီး ဒီလို လန့်တာမျိုး ပိုဖြစ်စေပါတယ်။
• အိပ်စက်ပုံ မမှန်ခြင်း: အိပ်ချိန်မမှန်တာ ဒါမှမဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်က အရမ်းပင်ပန်းနေပေမဲ့ ဦးနှောက်က မအိပ်ချင်သေးတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဒါကို လျော့ပါးအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?
ဒီခံစားချက်က စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေတယ်ဆိုရင် အောက်ပါအချက်လေးတွေကို ဂရုစိုက်ကြည့်ပါ -
1. အိပ်ချိန်မှန်ပါစေ: တစ်နေ့ကို ၇ နာရီကနေ ၈ နာရီအထိ ပုံမှန်အိပ်စက်ပါ။
2. ကဖင်းဓာတ် လျှော့ပါ: ညနေပိုင်းတွေမှာ ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်နဲ့ အားဖြည့်အချိုရည်တွေကို ရှောင်ပါ။
3. စိတ်လျှော့ပါ: အိပ်ခါနီးမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ ဖုန်းကြည့်တာမျိုးထက် စိတ်အေးချမ်းစေမယ့် အလုပ်မျိုး (ဥပမာ - စာဖတ်ခြင်း) ကို လုပ်ပါ။
4. မဂ္ဂနီစီယမ် (Magnesium): တစ်ခါတလေ ခန္ဓာကိုယ်မှာ မဂ္ဂနီစီယမ်ဓာတ် လိုအပ်ရင်လည်း ကြွက်သားတွေ တုံ့ပြန်မှု မြန်တတ်ပါတယ်။ အစိမ်းရောင်ရှိတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ စားပေးနိုင်ပါတယ်။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်




#အိပ်စက်ခြင်း

နို့တိုက်မိခင် တွေ နို့ထွက်အားကောင်း အောင် ဘာတွေ လုပ်သင့်လဲ?၁။ အကြိမ်ရေများများ တိုက်ပါ (သို့) ညှစ်ထုတ်ပါနို့ထွက်နှုန်းဟ...
14/03/2026

နို့တိုက်မိခင် တွေ နို့ထွက်အားကောင်း အောင် ဘာတွေ လုပ်သင့်လဲ?

၁။ အကြိမ်ရေများများ တိုက်ပါ (သို့) ညှစ်ထုတ်ပါ
နို့ထွက်နှုန်းဟာ Demand and Supply (လိုအပ်ချက်ရှိမှ ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း) ပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
• ကလေးကို နို့စို့ချင်တိုင်း တိုက်ပေးပါ။
• နို့ကို ကုန်စင်အောင် တိုက်ပေးခြင်းက နောက်ထပ်နို့အသစ် ထွက်လာဖို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အချက်ပေးသလို ဖြစ်စေပါတယ်။
• ကလေးက ကောင်းကောင်းမစို့နိုင်ရင် နို့ညှစ်စက်နဲ့ ပုံမှန်ညှစ်ထုတ်ပေးပါ။
၂။ အာဟာရနှင့် ရေဓာတ် ပြည့်ဝပါစေ
မိခင်ကိုယ်တိုင်က အားရှိမှ နို့ရည်ကလည်း အာဟာရပြည့်ပြည့်ဝဝ ထွက်မှာပါ။
• ရေများများသောက်ပါ: နို့ရည်ရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က ရေဖြစ်တဲ့အတွက် တစ်နေ့ကို အနည်းဆုံး ရေ ၃ လီတာခန့် သောက်ပေးသင့်ပါတယ်။
• နို့ထွက်စေသော အစားအစာများ: ဟင်းနုနွယ်၊ ကန်စွန်းရွက်၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ အသား၊ ငါး၊ ဥအမျိုးမျိုးတို့ကို မျှတအောင် စားပါ။
• ဟင်းခါးပူပူ၊ ပဲဟင်း၊ ရွှေဖရုံသီး စတာတွေကလည်း နို့ထွက်ကောင်းစေပါတယ်။

၃။ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပြီး အနားယူပါ
စိတ်ပူပန်မှုနဲ့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုဟာ နို့ထွက်နှုန်းကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေပါတယ်။
• ကလေးအိပ်ချိန်မှာ မိခင်ကလည်း လိုက်အိပ်ပါ။ အိပ်ရေးဝဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
• စိတ်အေးအေးထားပါ။ "ငါ့မှာ နို့ရည်လုံလောက်စွာ ရှိတယ်" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုရှိရှိ တွေးပါ။

၄။ နို့တိုက်နည်းစနစ် မှန်ကန်ပါစေ
ကလေးက နို့သီးခေါင်းကိုပဲ စို့နေရင် နို့ရည်ကောင်းကောင်းမထွက်တဲ့အပြင် နို့သီးခေါင်း ကွဲတတ်ပါတယ်။
• ကလေးရဲ့ ပါးစပ်ထဲကို နို့သီးခေါင်းသာမက နို့သီးခေါင်းပတ်လည်က အမည်းကွင်း (Ar**la) ပါ ငုံမိနေပါစေ။
ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်များ
• ဆေးလိပ်နှင့် အရက်: နို့ထွက်နှုန်းကို ကျစေသလို ကလေးကိုလည်း ထိခိုက်စေပါတယ်။
• ကဖင်းဓာတ်: ကော်ဖီ အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းက ကလေးကို အိပ်မပျော်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
• စိတ်ဖိစီးမှု: အတတ်နိုင်ဆုံး ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နေပါ။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်




TGIF…🍻သောကြာညမှာ တစ်ခွက် တစ်ဖလား ကစ်ဖို့စဉ်းစားနေပြီလား…  Alcohol နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာတွေ ဘယ်လို ဖြစ်ပျက်...
13/03/2026

TGIF…🍻

သောကြာညမှာ တစ်ခွက် တစ်ဖလား ကစ်ဖို့စဉ်းစားနေပြီလား…

Alcohol နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာတွေ ဘယ်လို ဖြစ်ပျက်သွားလဲဆိုတာရော သိပြီးပြီလား။

"ဆရာ... သောကြာညဆိုတော့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ တစ်ခွက်တစ်ဖလား မသောက်ရရင် မပြီးဘူး။ သောက်တော့ သောက်ချင်တယ်၊ ကျန်းမာရေးလည်း ထိခိုက်မှာ ကြောက်တယ်၊ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?"

Alcohol (အရက်/ဘီယာ) သောက်လိုက်တဲ့အခါ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဘာတွေဖြစ်သွားလဲဆိုတာနဲ့ နောက်နေ့ Hangover မဖြစ်အောင် ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာ ဒီနေ့ ပြောပြပေးပါ့မယ်။

⚠️ Alcohol သောက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာတွေဖြစ်လဲ?
* Dehydration (ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း):
Alcohol ဟာ ဆီးရွှင်စေတဲ့ (Diuretic) အာနိသင်ရှိပါတယ်။ သင်သောက်လိုက်တဲ့ ပမာဏထက် ပိုတဲ့ အရည်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်စွန့်ထုတ်ပစ်တာကြောင့် နောက်နေ့ မနက်မှာ ခေါင်းကိုက်တာ၊ အာခြောက်တာတွေ ဖြစ်လာရတာပါ။
* Blood Sugar Spikes (သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ကမောက်ကမဖြစ်ခြင်း):
အထူးသဖြင့် Cocktail တွေ၊ အချိုရည်နဲ့ ရောသောက်တဲ့ အရက်တွေမှာ သကြားဓာတ် အလွန်များပါတယ်။ ဒါက ဝိတ်တက်စေရုံတင်မကဘဲ အသည်းကိုလည်း အလုပ်ပိုလုပ်စေပါတယ်။
* အိပ်စက်မှု:
အရက်သောက်ထားရင် အိပ်ပျော်သွားတာ မြန်တယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့ တကယ်တော့ သင့်ရဲ့ အိပ်စက်မှုက မကောင်းပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်က Alcohol ကို ချေဖျက်နေရတာကြောင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း အိပ်မပျော်ဘဲ နောက်နေ့မှာ လူက ပိုနုံးချိနေတတ်ပါတယ်။

ဘာတွေလုပ်သင့်လဲ…
* ၁။ အစာစားပြီးမှ သောက်ပါ
ဗိုက်ထဲမှာ အစာရှိနေတာက Alcohol စုပ်ယူမှုကို နှေးကွေးစေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပရိုတင်း နဲ့ အဆီ ပါတဲ့ အစားအစာတွေက အစာအိမ်နံရံကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
* ၂။ ၁:၁ စည်းမျဉ်းကို သုံးပါ :
အရက် ဒါမှမဟုတ် ဘီယာ တစ်ခွက်သောက်တိုင်း ရိုးရိုးရေ တစ်ဖန်ခွက် ပြန်သောက်ပေးပါ။ ဒါက ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး နောက်နေ့ Hangover ဖြစ်တာကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေပါတယ်။
* ၃။ Mixers တွေကို သတိထားပါ:
အရက်ကို အချိုရည်တွေ၊ Energy drinks တွေနဲ့ ရောသောက်မယ့်အစား Soda water ဒါမှမဟုတ် သံပရာသီးလေးနဲ့ပဲ ရောသောက်ပါ။ ကယ်လိုရီ တက်တာကို အများကြီး လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။
* ၄။ နောက်နေ့မှာ အာဟာရပြန်ဖြည့်ပါ:
အရက်သောက်ထားတဲ့ နောက်နေ့မှာ ဗီတာမင် B နဲ့ Magnesium ဓာတ်တွေ ဆုံးရှုံးနေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငှက်ပျောသီး၊ ရေနွေးနွေးလေးနဲ့ အာဟာရရှိတဲ့ မနက်စာကို စားပေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။

နောက်ဆုံး ကျွန်တော် အကြံပေးချင်တာကတော့…
အပျော်အပါးဆိုတာ အတိုင်းအတာနဲ့ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ညှဉ်းပန်းပြီးမှ ရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက ရေရှည်မှာ ရောဂါတွေကိုပဲ ဖိတ်ခေါ်ရာ ရောက်ပါလိမ့်မယ်။ သတိရှိရှိနဲ့ ပျော်ရွှင်နိုင်ကြပါစေခင်ဗျာ။

(အလွန်အကျွံတော့ မသောက်ကြနဲ့ဦးနော် 😅)

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်

#အရက်သောက်ခြင်း

Non stick pan (မကပ်တဲ့ အိုး) တွေ က ကင်ဆာ ဖြစ်စေလား Non-stick pan (မကပ်တဲ့ဒယ်အိုး) တွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် လူအများစု စိုးရိမ်ကြတ...
13/03/2026

Non stick pan (မကပ်တဲ့ အိုး) တွေ က ကင်ဆာ ဖြစ်စေလား

Non-stick pan (မကပ်တဲ့ဒယ်အိုး) တွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် လူအများစု စိုးရိမ်ကြတာက ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သလားဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ အတိုချုပ် ပြောရရင် လက်ရှိသုံးနေတဲ့ အရည်အသွေးမီ ဒယ်အိုးအသစ်တွေဟာ ပုံမှန်ချက်ပြုတ်ရုံနဲ့ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သတိထားရမယ့် အချက်အချို့တော့ ရှိပါတယ်။

၁။ PFOA ဆိုတဲ့ ဓာတုပစ္စည်း
အရင်က non-stick အုပ်တဲ့နေရာမှာ PFOA ဆိုတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းကို သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီပစ္စည်းဟာ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ယူဆကြတဲ့အတွက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကစပြီး နာမည်ကြီး တံဆိပ်အတော်များများမှာ အသုံးမပြုတော့ပါဘူး။ အခုခေတ်ဝယ်တဲ့အိုးတွေမှာ "PFOA-free" လို့ ပါရင် စိတ်ချရပါတယ်။

၂။ အပူချိန် အလွန်အမင်း မြင့်တက်ခြင်း
Non-stick အိုးတွေကို အပူချိန် အရမ်းပြင်းတဲ့အထိ (ဥပမာ- 300 ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် သို့မဟုတ် 570 ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် အထက်) အပူပေးမိရင် အပေါ်က ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ အလွှာ (Teflon) တွေ အရည်ပျော်ပြီး အဆိပ်ငွေ့တွေ ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအငွေ့ကို ရှူမိရင် "Teflon flu" လို့ခေါ်တဲ့ တုပ်ကွေးလို လက္ခဏာမျိုး ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

၃။ အိုးပွန်းပဲ့ခြင်း
ဒယ်အိုးရဲ့ အပေါ်ယံအလွှာတွေ ကွာကျနေပြီ၊ ပွန်းပဲ့နေပြီဆိုရင် အဲဒီအဖတ်တွေက အစားအစာထဲ ပါသွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအဖတ်လေးတွေ ဗိုက်ထဲရောက်တာက ချက်ချင်း ကင်ဆာဖြစ်စေတယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အထောက်အထား မရှိသေးပေမဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက်တော့ မကောင်းပါဘူး။

ဘေးကင်းအောင် ဘယ်လို သုံးမလဲ?
• အပူအလွန်အမင်း မပေးပါနဲ့: အိုးကို အထဲမှာ ဘာမှမထည့်ဘဲ ဒီအတိုင်း အကြာကြီး အပူမပေးပါနဲ့။
• သစ်သား သို့မဟုတ် ဆီလီကွန် ယောက်မ သုံးပါ: သံယောက်မတွေသုံးရင် အိုးအလွှာကို ပွန်းပဲ့စေပါတယ်။
• အိုးပွန်းရင် လဲပါ: အပေါ်ယံ အလွှာတွေ ကွာနေပြီဆိုရင် ဆက်မသုံးဘဲ အသစ်လဲသင့်ပါတယ်။
• မီးအသင့်အတင့်နဲ့ပဲ ချက်ပါ: Non-stick အိုးတွေဟာ အကြော်အလှော်နဲ့ မီးအေးအေးနဲ့ချက်ရတဲ့ ဟင်းတွေအတွက်ပဲ အသင့်တော်ဆုံးပါ။

တကယ်လို့ ဓာတုပစ္စည်းတွေကို လုံးဝ စိတ်မချဘူးဆိုရင်တော့ Cast Iron (သံဒယ်အိုး)၊ Stainless Steel ဒါမှမဟုတ် Ceramic အိုးတွေကို ပြောင်းသုံးလို့ ရပါတယ်။
သင် အခုသုံးနေတဲ့ ဒယ်အိုးက အစင်းကြောင်းတွေ ထင်နေပြီလား?

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်





#မကပ်အိုး
#ကင်ဆာ

ကလေးလေးတွေ ဝမ်းအရမ်းချုပ်ရင် ဘာလုပ်ပေးရမလဲ?၁။ အစားအသောက် ပြောင်းလဲပေးခြင်း• မိခင်နို့သောက်ဆဲကလေး: မိခင်က အမျှင်ဓာတ်များတ...
12/03/2026

ကလေးလေးတွေ ဝမ်းအရမ်းချုပ်ရင် ဘာလုပ်ပေးရမလဲ?

၁။ အစားအသောက် ပြောင်းလဲပေးခြင်း
• မိခင်နို့သောက်ဆဲကလေး: မိခင်က အမျှင်ဓာတ်များတဲ့ အသီးအနှံနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ ပိုစားပေးပါ။
• ဖြည့်စွက်စာ စားနေပြီဖြစ်သောကလေး: ဝမ်းပျော့စေတဲ့ အသီးအနှံတွေဖြစ်တဲ့ သင်္ဘောသီးမှည့်၊ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး တို့ကို ကျွေးပေးပါ။ (ငှက်ပျောသီးဟာ တချို့ကလေးတွေမှာ ဝမ်းပိုချုပ်စေတတ်လို့ ခဏနားထားပေးပါ)။
• ရေများများတိုက်ပါ: ကလေးက ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ရင် ဝမ်းပိုမာတတ်ပါတယ်။
၂။ လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ပေးခြင်း
• စက်ဘီးစီးလေ့ကျင့်ခန်း: ကလေးကို ပက်လက်အိပ်ခိုင်းပြီး ခြေထောက်လေးနှစ်ဖက်ကို စက်ဘီးနင်းသလိုမျိုး ဖြည်းဖြည်းချင်း ဝိုင်းပြီး လှုပ်ရှားပေးပါ။ ဒါဟာ အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို ကောင်းစေပါတယ်။
• ဗိုက်ကို နှိပ်ပေးခြင်း: ကလေးရဲ့ ချက်ပတ်လည်ကို နာရီလက်တံအတိုင်း (Clockwise) ခပ်ဖွဖွလေး ဝိုင်းပြီး နှိပ်ပေးပါ။
၃။ ရေနွေးနွေးလေးနဲ့ ရေချိုးပေးခြင်း
• ရေနွေးနွေးလေးထဲမှာ ကလေးကို ခဏစိမ်ပေးတာ (သို့မဟုတ်) ရေနွေးဝတ်လေးနဲ့ ဗိုက်ကို အုပ်ပေးတာမျိုးက ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားတွေကို ပြေလျော့စေပြီး ဝမ်းသွားရ လွယ်ကူစေပါတယ်။
⚠️ အရေးကြီးတဲ့ သတိပေးချက်
• ဆေးကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ်မတိုက်ပါနဲ့: ကလေးတွေအတွက် ဝမ်းနှုတ်ဆေး ဒါမှမဟုတ် စအိုထဲထည့်တဲ့ဆေးတွေကို ဆရာဝန်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ မသုံးသင့်ပါဘူး။
• ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ဆီ သွားရမလဲ:
• ဝမ်းထဲမှာ သွေးပါလာရင်။
• ကလေးက ဗိုက်အရမ်းနာပြီး ငိုနေရင်။
• ဗိုက်က ဖောင်းပြီး တင်းနေရင်။
• အော့အန်တာမျိုး ရှိလာရင်။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်



#ကလေးကျန်းမာရေး

#ဝမ်းချုပ်ခြင်း

"နေ့လည်စာစားပြီးရင် ဘာလို့ အိပ်ငိုက်တာလဲ? တစ်နေ့တာ အားအင်အတွက် စနစ်တကျ ဘယ်လိုစားမလဲ""ဆရာ... နေ့လည်စာ စားပြီးရင် အလုပ်ထဲမ...
12/03/2026

"နေ့လည်စာစားပြီးရင် ဘာလို့ အိပ်ငိုက်တာလဲ? တစ်နေ့တာ အားအင်အတွက် စနစ်တကျ ဘယ်လိုစားမလဲ"

"ဆရာ... နေ့လည်စာ စားပြီးရင် အလုပ်ထဲမှာ စိတ်မပါတော့ဘူး၊ မျက်လုံးကလည်း မှေးချင်လာတယ်၊ အချိုရည်တစ်ခွက် သောက်မှပဲ လူက လန်းသွားသလို ဖြစ်လာတယ်"

ဒါဟာ လူတော်တော်များများ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ "Afternoon Slump" လို့ ခေါ်တဲ့ နေ့လည်ခင်း အားအင်ကျဆင်းတဲ့ ပြဿနာပါ။ ဒီလိုဖြစ်စေတဲ့ အဓိက တရားခံကတော့ မိတ်ဆွေစားလိုက်တဲ့ နေ့လည်စာရဲ့ အချိုးအစား မမှန်ကန်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြန်မာ့ထမင်းဝိုင်းတွေမှာ ထမင်းဖြူကို အများကြီးစားပြီး ဟင်းကို နည်းနည်းပဲ စားတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို စားလိုက်တဲ့အခါ ကစီဓာတ် တွေကနေ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ရုတ်တရက် မြင့်တက်စေပြီး ခဏအကြာမှာ ပြန်ကျသွားတာကြောင့် လူက ပင်ပန်းနုံးချိပြီး အိပ်ငိုက်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဆို ညနေအထိ အားအင်ပြည့်နေဖို့ နေ့လည်စာတစ်နပ်မှာ ဘာတွေ ပါသင့်လဲ…

၁။ ပရိုတင်း
ပရိုတင်းဟာ သင့်ကို ဗိုက်ပြည့်စေရုံတင်မကဘဲ တစ်နေ့တာလုံး အာရုံစူးစိုက်မှု (Focus) ကောင်းအောင် ကူညီပေးပါတယ်။ ကြက်သား၊ ငါး၊ ဥအမျိုးမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ပဲအမျိုးမျိုးကို သင့်လက်ဖဝါး တစ်ပြင်စာခန့် ပါဝင်အောင် စားပေးပါ။ ပရိုတင်းက အစာခြေနှုန်းကို နှေးစေတာကြောင့် ဗိုက်ပြန်ဆာတာကိုလည်း ထိန်းပေးနိုင်ပါတယ်။

၂။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်
အမျှင်ဓာတ်က သွေးတွင်းသကြားဓာတ် တက်လာတာကို ထိန်းညှိပေးနိုင်ပါတယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပန်းကန်ရဲ့ တစ်ဝက်လောက်အထိ များများစားပေးခြင်းဖြင့် ကယ်လိုရီကို ထိန်းချုပ်နိုင်သလို နေ့လည်ခင်း အိပ်ငိုက်တာကိုလည်း သိသိသာသာ လျော့ကျစေမှာပါ။

၃။ မျှတသော ကစီဓာတ်
ထမင်းဖြူ အများကြီး စားမယ့်အစား ထမင်းကို ပမာဏ လျှော့စားပါ။ ဖြစ်နိုင်ရင် ထမင်းညို၊ အစေ့အဆန် ဒါမှမဟုတ် ပြောင်းဖူး၊ အာလူး စတာတွေကို ရောစားပေးပါ။ ဒါတွေက အားအင်ကို တဖြည်းဖြည်းချင်းပဲ ထုတ်ပေးတာကြောင့် ညနေအထိ လူက လန်းဆန်းနေပါလိမ့်မယ်။

၄။ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အဆီ (Healthy Fats)
ထမင်းစားတဲ့အခါ ထောပတ်သီး၊ အစေ့အဆန် (Nuts) ဒါမှမဟုတ် သံလွင်ဆီ အနည်းငယ် ပါဝင်တာက သင့်ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပိုကောင်းစေပြီး အာဟာရစုပ်ယူမှုကို အထောက်အကူပြုပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော် အကြံပြုချင်တာက…

* စားပြီးပြီးချင်း ကော်ဖီ လက်ဖက်ရည်၊ ရေနွေးကြမ်း အရမ်းကျတာ မသောက်ပါနဲ့: အစားစားပြီးပြီးချင်း အဲ့တာတွေ သောက်ရင် သောက်ရင် အစားအစာထဲက သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို ဟန့်တားနိုင်ပါတယ်။ အနည်းဆုံး ၄၅ မိနစ် ကနေ တစ်နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်တာက အကောင်းဆုံးပါ။

* ရေသောက်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့: တစ်ခါတလေ ကျွန်တော်တို့ ဗိုက်ဆာတယ်လို့ ထင်နေတာက တကယ်တော့ ရေငတ်နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့လည်စာ မစားခင် မိနစ် ၃၀ မှာ ရေတစ်ခွက်လောက် သောက်ထားပေးပါ။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်




#နေ့လည်စာ
#အိပ်ငိုက်သူများ

ရှောက်သီးဆေးပြား စားတာ နဲ့ သွေးတိုး အန္တရာယ်ရှောက်သီးဆေးပြားဟာ မြန်မာ့ရိုးရာဆေးပညာမှာ အစာကြေညက်ဖို့နဲ့ လေအောင့်တာတွေအတွက...
11/03/2026

ရှောက်သီးဆေးပြား စားတာ နဲ့ သွေးတိုး အန္တရာယ်

ရှောက်သီးဆေးပြားဟာ မြန်မာ့ရိုးရာဆေးပညာမှာ အစာကြေညက်ဖို့နဲ့ လေအောင့်တာတွေအတွက် အသုံးများကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သွေးတိုးရှိသူတွေအတွက်တော့ အထူးသတိထားရမယ့် အချက်အချို့ ရှိပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲ

၁။ ဆား (ဆိုဒီယမ်) ပါဝင်မှု
ရှောက်သီးဆေးပြား အတော်များများဟာ တာရှည်ခံဖို့နဲ့ အရသာအတွက် ဆား (Salt/Sodium) ကို အများအပြား ထည့်သွင်းဖော်စပ်ထားတတ်ပါတယ်။
* အန္တရာယ်: ဆိုဒီယမ်ဓာတ် များလွန်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ရေဓာတ်ကို ပိုထိန်းထားတဲ့အတွက် သွေးဖိအားကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။
* သတိပြုရန်: သွေးတိုးရှိသူတွေဟာ တစ်နေ့တာ ဆားစားသုံးမှုကို ကန့်သတ်ရတာဖြစ်လို့ ငန်တဲ့ ရှောက်သီးဆေးပြားတွေက သွေးတိုးကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။
၂။ သွေးတိုးကျဆေးများနှင့် ဓာတ်ပြုမှု
သင်ဟာ သွေးတိုးအတွက် ဆရာဝန်ပေးတဲ့ အနောက်တိုင်းဆေးတွေကို သောက်နေရသူဆိုရင် -
* ရှောက်သီးဆေးပြားမှာ ပါဝင်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းအချို့က သွေးတိုးဆေးရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့နည်းစေတာ ဒါမှမဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပိုများစေတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
သတိပြုရမည့် အချက်များ
* သွေးတိုးအတက်အကျ: ရှောက်သီးဆေးပြား စားပြီးနောက် ခေါင်းမူးခြင်း၊ ဇက်ကြောတက်ခြင်း ဖြစ်လာပါက ချက်ချင်းရပ်သင့်ပါတယ်။
* အစာအိမ်ပြဿနာ: ရှောက်သီးဆေးပြားက အက်စစ်ဓာတ် ပါတဲ့အတွက် အစာအိမ်ရောဂါရှိသူတွေ အလွန်အကျွံစားရင် အစာအိမ်အနာ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
* ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ: သွေးတိုးရောဂါ အခံရှိရင် တိုင်းရင်းဆေး ဒါမှမဟုတ် ဖြည့်စွက်စာတွေ မသောက်ခင် မိမိပြသနေကျ ဆရာဝန်ကို အသိပေးတိုင်ပင်တာ အကောင်းဆုံးပါ။
အနှစ်ချုပ် အနေနဲ့ ပြောရရင် ရှောက်သီးဆေးပြားဟာ သွေးတိုးကို တိုက်ရိုက်ကျစေတဲ့ ဆေးမဟုတ်သလို၊ ဆားပါဝင်မှုများရင် သွေးတိုးကို ပိုတက်စေနိုင်ပါတယ်။ လေကြေချင်ရုံသက်သက်ဆိုရင် အငန်ဓာတ်နည်းတဲ့ အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်ပြီး အနည်းငယ်သာ စားသုံးသင့်ပါတယ်။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်




#သွေးတိုးရောဂါ
#ရှောက်သီးဆေးပြား

ရေငတ်ပြေရုံပဲလား…ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုစေမယ့်ဖျော်ရည်များ Functional Beverages အကြောင်း သိကောင်းစရာ။"ဆရာ... အခုတလော လ...
11/03/2026

ရေငတ်ပြေရုံပဲလား…

ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုစေမယ့်ဖျော်ရည်များ Functional Beverages အကြောင်း သိကောင်းစရာ။

"ဆရာ... အခုတလော လူမှုကွန်ရက်မှာ ခေတ်စားနေတဲ့ Functional Beverage ဆိုတာ ဘာလဲ? သောက်သင့်လား၊ တကယ်ရော အကျိုးရှိရဲ့လား?" ဆိုပြီး မေးလာကြတဲ့ လူနာတွေနဲ့ မိတ်ဆွေတွေအတွက် ဒီနေ့ နည်းနည်းလေး ရှင်းပြပေးချင်ပါတယ်။

ဒီတော့ Functional Beverage ဆိုတာ ဘာလဲ…
အရင်က ကျွန်တော်တို့ သောက်နေကျ အချိုရည်တွေက ရေငတ်ပြေဖို့နဲ့ အရသာရှိဖို့လောက်ပဲ အဓိကထားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုခေတ်စားလာတဲ့ Functional Beverage (ကျန်းမာရေးအကျိုးပြု ဖျော်ရည်) ဆိုတာကတော့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို အထောက်အကူပြုဖို့ သီးသန့် ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အဖျော်ယမကာတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဖျော်ရည်တွေက ဘာတွေလဲ၊ မိတ်ဆွေတို့အတွက် ဘယ်လို အကျိုးပြုနိုင်မလဲဆိုတာတွေကို အချက် (၄) ချက်နဲ့ လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။

၁။ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး
"အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာမှ ကိုယ်ခံအားကောင်းမယ်" ဆိုတဲ့အတိုင်း Kombucha ဒါမှမဟုတ် Kefir လိုမျိုး အချဉ်ဖောက်ထားတဲ့ ဖျော်ရည်တွေမှာ Probiotics တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါက အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေရုံတင်မကဘဲ ဝမ်းချုပ်တာကို သက်သာစေပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။

၂။ အသားအရေ နုပျိုမှု
အခုနောက်ပိုင်း Facebook မှာ အတွေ့များတဲ့ Collagen Drinks တွေဟာ ဒီအုပ်စုထဲမှာ ပါပါတယ်။ အသားအရေ ကြည်လင်ဖို့၊ အရေပြား တင်းရင်းဖို့နဲ့ အရိုးအဆစ်တွေ သန်မာဖို့အတွက် ထောက်ကူပြုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Antioxidants ကြွယ်ဝတဲ့ ဗီတာမင်ဖျော်ရည်တွေကလည်း ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

၃။ စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျခြင်းနဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှု ကောင်းစေတယ်။
အလုပ်တွေ အရမ်းများပြီး စိတ်ပင်ပန်းနေချိန်မှာ refreshing (လန်းဆန်းစေတဲ့) vitamin C ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးဖျော်ရည်တွေကလဲ အသုံးဝင်ပါတယ်။ လန်းဆန်းအောင် ကော်ဖီသောက်မယ် ဆိုရင်တော့ ည အိပ်ပျော်ဖို့ ခက်ခဲတဲ့သူ၊ အစာအိမ် အနာ ရှိသူ၊ စိတ်ပူပန်တတ်သူ၊ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်သူ တွေ သတိထား သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။

၄။ အားအင် ပြန်လည်ဖြည့်တင်းခြင်း
အားကစားလုပ်သူတွေနဲ့ ချွေးထွက်များသူတွေအတွက် Electrolytes (ဓာတ်ဆား) ကြွယ်ဝတဲ့ ရေတွေက ရိုးရိုးရေထက်စာရင် ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကို ပိုမြန်မြန် ဖြည့်တင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါက ကြွက်သား နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။

အကြံပြုချက်:
"Functional" လို့ နာမည်တပ်ထားတိုင်း အကုန်လုံး သောက်လို့ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခုခု မဝယ်ခင်မှာ အောက်ပါအချက်တွေကို သေချာ စစ်ဆေးဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်…
Added Sugar - တချို့ဖျော်ရည်တွေက ကျန်းမာရေးအတွက်လို့ ပြောပေမဲ့ သကြားဓာတ် အရမ်းများနေတတ်ပါတယ်။ ဒါက ဆီးချိုနဲ့ ဝိတ်တက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
Artificial Colors/Flavors - သဘာဝမဟုတ်တဲ့ ဆိုးဆေးတွေ ပါဝင်မှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ကိုယ်နဲ့ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ - ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ၊ နို့တိုက်မိခင်တွေ၊ ရောဂါအခံ ရှိသူတွေအနေနဲ့ အချို့သော အပင်ထွက်ပစ္စည်း (Adaptogens) တွေ မသောက်သုံးခင် ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

Functional Beverage တွေဟာ အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအသောက်တွေကို အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မိတ်ဆွေတို့ ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းက အထောက်အကူပြု ဖို့အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာညီညီကျော်

#ဖျော်ရည်များ #ကျန်းမာရေးအထောက်ကူပြု #အာဟာရ #အချိုရည်များ

February 26 ရက် စဖွင့်မည့် Child Nutrition Class အပ်ထားသော သင်တန်းသားများ ခင်ဗျာMeeting link နှင့် ဖတ်စရာ စာအုပ် ကို Ema...
25/02/2026

February 26 ရက် စဖွင့်မည့် Child
Nutrition Class အပ်ထားသော သင်တန်းသားများ ခင်ဗျာ

Meeting link နှင့် ဖတ်စရာ စာအုပ် ကို

Email ပို့ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်

Inbox မှာ ရှာမတွေ့ရင်

“Spam Mail” “Junk Mail” တွေ မှာ ရှာကြည့်ပါ

အဲ့ထဲ ရောက်နေတတ်ပါတယ်

24/02/2026

သကြား တကယ်မပါတာလား

ကလေး အာဟာရ  #သင်တန်း (Child Nutrition Class) Batch - 27မေမေတွေ အမေးများတဲ့  #ကလေး  #အာဟာရ အတွက် သင်တန်းလေး စဖွင့်ပါပြီ ....
21/02/2026

ကလေး အာဟာရ #သင်တန်း (Child Nutrition Class) Batch - 27

မေမေတွေ အမေးများတဲ့ #ကလေး #အာဟာရ အတွက် သင်တန်းလေး စဖွင့်ပါပြီ .

သင်ကြားပေးမည့် ခေါင်းစဉ်များ
1. ကလေး အတွက် တနေ့တာ လိုအပ်တဲ့ ကယ်လိုရီ ပမာဏ တွက်နည်း
2. ကလေး တစ်ယောက်မှာ ရှိသင့် ရှိထိုက်တဲ့ အလေးချိန် နှင့် အရပ် ရှိ၊ မရှိ တွက်နည်း
3. ကလေး အနေနဲ့ အရပ် ပေါ်မူတည်ပြီး ဝလား၊ ပိန်လား တွက်နည်း
4. ကလေးတစ်ယောက် အနေနဲ့ အခြေခံ လိုအပ်သည့် အာဟာရဓါတ်များ အကြောင်း
5. ကိုယ်အလေးချိန်ပြည့်အောင်၊ အရပ်ရှည်အောင် ကျွေးနည်း
6. အတွက် နည်းလမ်းများ
7. ကလေး နှင့် အစားအစာ ဓါတ်မတည့်ခြင်း
8. အစားရွေးတဲ့၊ အစားသိပ်မစား တဲ့ ကလေးတွေ အတွက် အဆင်ပြေအောင် ကျွေးရမည့် နည်းလမ်းများ
9. ကလေး အစားအစာ အတွက် ဈေးဝယ်ထွက်ရာ တွင် သတိထားရမည့် အချက်များ
10. Nutrition Label (အာဟာရတန်ဖိုး ပြဇယား ဖတ်နည်း)
11. ကလေးအတွက် စားချင်စဖွယ် ဟင်းချက်နည်း များ (private group မှာ ချက်ပြုတ်နည်း တင်ပေးမှာ ဖြစ်ပါသည်)

စတာတွေ သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တက်ရောက်သင့်သူများ

1. မိဘများ
2. ဆရာ၊ ဆရာမ များ
3. ကျန်းမာရေး နယ်ပယ် တွင် လုပ်ကိုင်နေကြသော ဝန်ထမ်းများ
4. အစားအစာ ထုတ်လုပ်သူများ

သင်ကြားပုံ - zoom meeting and Facebook private group

သင်တန်းရက် - Febraury 26, 27, 28 .(3 ရက် ဆက်တိုက်) (မတတ်လိုက်ရပါ က Facebook private group မှာ ပြန်ကြည့်လို့ရပါသည်)

သင်တန်း အချိန် - ည 6:00 - 8:00

သင်တန်းကြေး - 50000 ကျပ်

အသေးစိတ် သိရှိလိုပါက messenger တွင် ဆက်သွယ် စုံစမ်း မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

#ကလေး #အာဟာရ #သင်တန်း

အဖြေ တိုက်ရန် (၅)ကလေးတွေ ကို ဘယ်အရွယ်မှာ စပြီး စားတော်ပဲပြုတ် ကျွေးလို့ရလဲ?(A) ၈ လ(B) ၁ နှစ်(C) ၂ နှစ်အဖြေ-  (B) ၁ နှစ် ...
20/02/2026

အဖြေ တိုက်ရန် (၅)

ကလေးတွေ ကို ဘယ်အရွယ်မှာ စပြီး စားတော်ပဲပြုတ် ကျွေးလို့ရလဲ?

(A) ၈ လ
(B) ၁ နှစ်
(C) ၂ နှစ်

အဖြေ- (B) ၁ နှစ် - ၁ နှစ်လောက်မှ ကလေး က အစာအမာ (solid food) ကို စစားဖို့ အဆင်သင့် ဖြစ်တာ မို့လို့။ ၁ နှစ် က အဆင်အပြေဆုံးလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

စားတော်ပဲ ပြုတ် က ပြုတ်တဲ့ သူပေါ်မူတည်ပြီး ပဲနူး တဲ့ ပုံစံ သိပ်မတူကြပါဘူး။

သိပ်မနူးတဲ့ ပဲပြုတ် ဆိုရင် အစေ့လိုက်ဖြစ်နေတတ်တော့ ကလေး တွေ သီးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချေကျွေးသင့်ပါတယ်။

ဆား ထပ်ထည့်ပြီး ကျွေးတာမျိုး မလုပ်သင့်ပါ။

ကလေး ငယ်သေးလို့ပါ။

လေးစားစွာဖြင့်
ဒေါက်တာ ညီညီကျော်

#ကလေး #ကလေးကျန်းမာရေး #ပဲပြုတ် #စားတော်ပဲပြုတ်

Address

Thiri Mingalar Street, Mayangone
Yangon
+95

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr. Nutrition posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Dr. Nutrition:

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram

Category