26/09/2025
ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ဆေသောက်ခြင်း
👉 "ငါဒီဆေးသောက်ရင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ဘေးကင်းရဲ့လား" ဆိုတာ တွေးဖူးကြမှာပါ။
သင်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တိုင်းနီးပါးဟာ အကိုက်ခဲပျောက်ဆေး၊ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး ၊ ပိုးသတ်ဆေး တွေလို ဆေးတစ်မျိုးမျိုး သောက်တိုင်း သတိထားရပါမယ်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ဆေးသောက်သောအခါ လူကြီးအတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် စိတ်ချရတဲ့ဆေးတွေဟာလည်း ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဝမ်းတွင်းကလေးအတွက် မစိတ်ချရနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဆရာဝန်တွေဟာ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတွေကို ဆေးညွှန်းတိုင်းမှာ အကျိုးကျေးဇူးနဲ့ ဆိုးကျိုးခံစားရနိုင်ခြေကို သေချာချိန်ဆကြည့်ရှုရပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာဆို ဒီချိန်ခွင်ဟာ ပိုမိုနူးညံ့ပြီး ရှုပ်ထွေးနိုင်ပါတယ်။
⚖️ အကျိုး နှင့် ဆိုးကျိုး ချိန်ဆခြင်း
လူနာအားလုံးအတွက် ဆရာဝန်တွေ ချိန်ဆကြတဲ့ အချက်တွေကတော့-
၁။ ဒီဆေးက လူနာရဲ့ရောဂါအခြေအနေ အတွက် တကယ် လိုအပ်ရဲ့လား။
၂။ ကောင်းကျိုးထက် ဆိုးကျိုး (သို့) အန္တရာယ်တွေ ပိုဖြစ်နိုင်သလား။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာတော့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်းဟာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ဆေးဟာ မိခင်ကိုသာမက မွေးဖွားမယ့်ကလေးကိုပါ သက်ရောက်မှုရှိနိုင်လို့ပါပဲ။
🤰 ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ဘာကြောင့် အထူးသတိထားရတာလဲ？
- မိခင်ရဲ့ အချင်း ကတစ်ဆင့် အာဟာရ နှင့် အတူ ဆေးဝါးအများအပြားဟာ ကလေးဆီရောက်ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။
- ပထမ သုံးလပတ် (First Trimester) မှာ ကလေးရဲ့အစိတ်အပိုင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးနေချိန်ဖြစ်တာကြောင့် အထူးချို့ယွင်းလွယ်ပါတယ်။
🚫 ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် သောက်သုံးရန် ဆိုးရွားစွာ တားမြစ်ထားသော ဆေးဝါးများ
- Isotretinoin (ဝက်ခြံဆေး)
- Warfarin (သွေးကျဲဆေး)
- Enalapril (သွေးတိုးကျဆေး)
- Tetracycline, Chloramphenicol (ပိုးသတ်ဆေးများ)
- Diclofenac (အကိုက်ခဲပျောက်ဆေး)
- Methotrexate (ကင်ဆာ/လေးဘက်နာဆေး)
- Sodium Valproate (အတက်ရောဂါဆေး)
"သဘာဝဆေးဖက်ဝင်ပစ္စည်း = စိတ်ချရတယ်" လို့ ထင်မှတ်ခြင်း ကလည်း အန္တရယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ သင်္ဘောသီးအစိမ်းလည်း သဘာဝဆေးဖက်ဝင်ပါတယ် ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နဲ့ တော့ မတည့်ပါဘူး
💊 ပါရာစီတမော ဆိုရင်ကော？
- အကြံပြုထားတဲ့ ပမာဏအတိုင်း သောက်သုံးပါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် စိတ်ချရသည်ဟု ယူဆကြပါတယ်။
- အဖျားနှင့် အနည်းငယ်မှ အလယ်အလတ်အဆင့် ကိုက်ခဲမှုများအတွက် အသုံးများပါတယ်။
- အတိုဆုံးအချိန်အတွင်း၊ အနည်းဆုံးပမာဏကိုသာ သုံးစွဲခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
- မကြာသေးမီက လေ့လာမှုအချို့အရ ကြာရှည်စွာ/မြင့်မားသောပမာဏ သုံးစွဲခြင်းဟာ ကလေးကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်စရာတွေနဲ့ ဆက်စပ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပေမယ့် အထောက်အထားက အတိအကျမပြည့်စုံသေးပါဘူး။
- ဆရာဝန်တွေကတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ကိုက်ခဲဖျားနာမှုအတွက် ပထမဆုံးရွေးချယ်စရာအဖြစ် ပါရာစီတမော ကိုပဲ အကြံပြုနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
🏥 ဆရာဝန်များ အကြံပေး မူဝါဒများ
- မလိုအပ်ဘဲ ဆေးသောက်သုံးခြင်းကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်မယ်။
- စိတ်ချရမှုအရှိဆုံး၊ ထိရောက်မှုရှိသည့် အနိမ့်ဆုံးဆေးပမာဏကို သုံးစွဲမယ်။
- စိတ်ချရကြောင်း လေ့လာချက်တွေအပြည့်အစုံရှိပြီးသား ဆေးဝါးတွေကို ရွေးချယ်သုံးစွဲမယ်။
- ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းကို လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် ချိန်ဆမယ်။ - မိခင်အတွက်ရတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးနဲ့ ကလေးအတွက်ရှိတဲ့ ဆိုးကျိုးခံစားရနိုင်ခြေကို ယှဉ်မယ်။
- ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ဆေးဝယ်သောက်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူနိုင်သော ဆေးဝါးများနှင့် သဘာဝဆေးဖက်ဝင်ပစ္စည်းများကို ရှောင်ကြဉ်မယ်။
👉 အဓိကအချက် - ပါရာစီတမောဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် စိတ်ချရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်း (သို့) ဆရာဝန်မညွှန်ဘဲ ကြာရှည်သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
✅ အချုပ် အားဖြင့်
👉 Golden Rule - ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် ဘယ်ဆေးကိုမှ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းမရှိဘဲ စသောက်ခြင်း၊ ရပ်ခြင်း၊ ပမာဏပြောင်းလဲခြင်း မပြုလုပ်ပါနှင့်။
သင့်ကျန်းမာရေး = ကလေးရဲ့ကျန်းမာရေး။ 💕
🔔 အသိပညာဖလှယ်ခြင်း
ဒီဆောင်းပါးလေးက အကျိုးရှိမယ်ထင်ရင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားတဲ့ (သို့) ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ယောက်ဆီကို share လိုက်ပါ။ အသိပညာတစ်ခုဟာ ဘဝနှစ်ခုကို တစ်ချိန်တည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
မိတ်ဆွေတို့ရဲ့
ဒေါက်တာ ဇွဲလင်းသူ
