Yan Min Aung

29/01/2026

🌕 ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့နဲ့ ဝိသာခါစန်း
ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်ပေသည်။
🙏 ၁။ ဘုရားအလောင်းတော် သုမေဓာရှင်ရသေ့သည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ လေးဆူမြောက်ဖြစ်သော ဂေါတမအမည်ဖြင့် ဘုရားစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားထံမှ နိယတဗျာဒိတ်ကို ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ခံယူခဲ့သည်။
🙏 ၂။ မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားအား ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။
🙏 ၃။ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော်သည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိ၍ ဘုရားဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။
🙏 ၄။ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် မလ္လာမင်းတို့၏ အင်ကြင်းဥယျာဉ်၌ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူခဲ့သည်။
ဤသို့ ထူးခြားချက် (၄) ရပ်နှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အပေါင်းတို့က ကဆုန်လပြည့်နေ့အား ဘုရားနေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤနေ့ဤအခါ၌ သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူရန်အတွက် ဗောဓိပင်အား အမှီပြု၍ တရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ဗောဓိပင်အား ရေသွန်းလောင်းခြင်းစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ရေသွန်းလောင်းကြသည်မှာ ကဆုန်လတွင် ရေရှားပြတ်လပ်၍ ညှိုးလျော်အံ့ဆဲဖြစ်သော ဗောဓိပင်ကို လန်းဆန်းစိုပြေစေရန်အတွက် ဖြစ်ပေသည်။ [wikipedia]
🌕 ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဗုဒ္ဓနေ့ Vesak day (Vesakha ဝိသာခါ)
🙏 မြန်မာက 30.4.2026 ကြာသပတေးနေ့ကို ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ အဖြစ်သတ်မှတ်တယ်။
🙏 လာအိုက 1.5.2026 သောကြာနေ့ကို Vesak Day အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။
🙏 ကမ္ဘောဒီးယားက 1.5.2026 သောကြာနေ့ကို Visak Bochea Day သတ်မှတ်ပါတယ်။
🙏 သီရိလင်္ကာက 1.5.2026/2.5.2026/30.5.2026 နေ့တွေကို Vesak Full Moon Poya Day သတ်မှတ်ပါတယ်။ [officeholidays,com/byday/wesak-day]
သို့သော်
🙏 စင်္ကာပူက 31.5.2026 နေ့ကို Vesak day သတ်မှတ်ပါတယ်။ (ထိုနေ့က တနင်္ဂနွေနေ့မို့ 1.6.2026 ကို အစားထိုးပိတ်ပေးပါမယ်။)
🙏 အင်ဒိုနီးရှားက 31.5.2026 တနင်္ဂနွေနေ့ကို Waisak Day သတ်မှတ်ပါတယ်။
🙏 မလေးရှားက 31.5.2026 တနင်္ဂနွေနေ့ကို သတ်မှတ်ပါတယ်။
🌕 ဘာ့ကြောင့် ဒီနှစ်မှာ တစ်လလောက် ကွဲပြားရတာလဲ
လ တစ်လဟာ 29.18 days ကနေ 29.93 days အထိရှိပြီး ၁၂ လဟာ 354 days ခန့်ကြာတယ်။ နေအခြေပြုနှစ်တစ်နှစ်က 365.24 ခန့်ကြာတယ်။ တစ်နှစ်မှာ ဆယ်ရက်ခန့်ကွာလို့၊ ၃ နှစ်မှာ ၁ လခန့်ကွာတယ်။ အဲလိုအချိန်မှာ ဝါဆို ဒုတိယဝါဆို ဆိုပြီး ကွာတဲ့ တစ်လ ဖြည့်ပေးရတယ်။ (အကြမ်းကိုပဲ ပြောပြတာပါ။ ပြက္ခဒိန်ပညာက ဒီ့ထက် အများကြီး ရှုပ်ထွေးပါတယ်။)
၂၀၂၆ မှာတော့ ပထမဝါဆို ဒုတိယဝါဆို ဆိုပြီး နေနှစ်နဲ့ လနှစ် ကိုက်အောင် ဝါဆိုနှစ်လ လုပ်ထားရတာ တွေ့ကြပါမယ်။
ဒါ့ကြောင့် မြန်မာ ကဆုန်လပြည့်ဟာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဝိသာခါ စန်းယှဉ်လနဲ့ တစ်လကွာနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကွာနေလို့လည်း ဝါဆိုနှစ်လ ဖြည်လျှော့ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
🌕 ဘာ့ကြောင့် ဝိသာခါနေ့ Vesak (Vesakha) နေ့လို့ ခေါ်သလဲ
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလောင်း ဖြစ်တော်မူသော သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ကို သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ် (နီပေါနိုင်ငံ)တွင် ကပိလဝတ်ပြည့်ရှင် သာကီဝင်မင်းမျိုးဖြစ်သော သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးနှင့် မိဖုရားခေါင်ဖြစ်သော သိရီမဟာမာယာ မိဖုရားကြီးတို့မှ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၆၀ဝ ခရစ်တော်မပေါ်မီ (ဘီစီ ၆၂၃) မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်၊ သောကြာနေ့၊ နံနက် ၁ ချက်တီးအချိန် ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် စန်းအယှဉ်တွင် ကပိလဝတ်ပြည်မှ ဒေဝဒဟပြည်သို့အသွား လုမ္ဗိနီအင်ကြင်းတော၌ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ [wikipedia]
ဝိသာခါနက္ခတ် စန်းယှဉ်မွေးတဲ့ အချက်ကို ယူပြီးတော့ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဝိသာခါနက္ခတ် စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်တဲ့ရက်ကို ဝိသာခါနေ့ ဗုဒ္ဓနေ့ဆိုပြီး ကျင်းပကြတာဖြစ်ပါတယ်။
🌕 ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ဝိသာခါနက္ခတ်စန်းယှဉ် လပြည့် ဘယ်တော့လဲ
ပြက္ခဒိန်မှာတော့ လဆန်း လဆုတ်ကို မစုံ ၆ လ စုံ ၆ လ အဖြစ် ၂၉ ရက် ၃၀ ရက် ခွဲထားသော်လည်း
နက္ခတ်ဗေဒင်မှာတော့ တနင်္ဂနွေနဲ့ တနင်္လာတည်နေရာအရ အတိအကျ ရက် ၃၀ ခွဲတာကို တိထီလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပြက္ခဒိန်မှာ လပြည့်လို့ ပြပေမယ့် တိထီမှာတော့ တခါတလေ ဆန်းပဲ ရှိသေးတာ၊ တခါတလေ ပြည့်ကျော်နေတာတွေ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။
ထို အပိုင်း ၃၀ ကို လဆန်း ၁၅၊ လဆုတ် ၁၅ အဖြစ်ပိုင်းခြားပြီး၊ လဆန်း ၁၅ ကို လပြည့် တိထီလို့ခေါ်ပြီး ထိုတိထီအစကို ကြည့်တဲ့စနစ်ရှိသလို၊ ထိုတိထီအဆုံး (အမှန်တကယ် လပြည့်ချိန်) ကို ကြည့်တဲ့ စနစ်လည်း ရှိပါတယ်။
♻️ 30.4.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၁၀ နာရီ ၁၃ မိနစ်ခန့်မှာ လပြည့်တိထီ စတင်ကာ စိတြနက္ခတ် (၁၃ လုံး ၃ ပါဒ် ၃ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ပါမယ်။
♻️ 1.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၁၁ နာရီ ၅၃ မိနစ်ခန့်မှာ သွာတိနက္ခတ် (၁၄ လုံး ၃ ပါဒ် ၂ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်တိထီအဆုံး (တနင်္ဂနွေ တနင်္လာ ထိပ်ဆိုင်) လပြည့်ပါမယ်။
♻️ ဧပြီကုန် မေလအကူး လပြည့်တိထီအစနဲ့ လပြည့်တိထီအဆုံးဟာ ဝိသာခါနက္ခတ်နဲ့ စန်းယှဉ်ခြင်း မရှိတာတွေ့ရပါတယ်။
✅ 30.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၈ မိနစ်မှာ လပြည့် တိထီ စတင်ကာ ဝိသာခါနက္ခတ် (၁၅ လုံး ၃ ပါဒ် ၁၁ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ပါမယ်။
✅ 31.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်ခန့်မှာ အနုရာဓနက္ခတ် (၁၆ လုံး ၃ ပါဒ် ၁၀ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်ပါမယ်။
✅ မေလကုန် လပြည့်တိထီဟာ ဝိသာခါနက္ခတ်နဲ့ စန်းယှဉ်တာ တွေ့ရပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့်လည်း
စင်္ကာပူက၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားတို့က 31.5.2026 နေ့ကို ဝိသာခါနေ့ ဗုဒ္ဓနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်တာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျ။
🌕 ဝိသာခါစန်းယှဉ်တဲ့ လပြည့်တိထီအချိန်အခါ
ဝိသာခါ စန်းယှဉ်တဲ့ လပြည့်တိထီဟာ 30.5.2026 နေ့လည် ၁၂ နာရီ ၅၉ မိနစ်စတင်ပြီး၊ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၂၀ မိနစ်မှာ အနုရာဓနက္ခတ် စန်းပြောင်းယှဉ်မှာမို့၊ အချိန်အားဖြင့် ၁ နာရီ ၂၁ မိနစ်သာ ရှိပါတယ်။ ထိုအချိန်ဟာ မြန်မာအဖို့ နေ့လယ်မို့ နေမင်းကြီးက ခေါင်းပေါ်၊ လပြည့်နားရက်မို့ လမင်းကြီးက အောက်အရပ်မို့ မြန်မာက မမြင်ရပါချေ။
အဲဒီ အခိုက်အတန့်လေးမှာ
မြန်မာနဲ့ ကမ္ဘာ့တဖက်ခြမ်း ဒေသတွေကတော့ ညခင်းဖြစ်တာမို့ လပြည့်လကိုလည်း ဝိသာခါနက္ခတ်စန်းယှဉ်ကာ မြင်ကြရမယ်ခင်ဗျ။
အမှားပါက ခွင့်လွှတ်ကြပါကုန်။
ကြိုးစားလျှက်
ကိုပခန်း (နက္ခတ်ဗေဒင်)
29.1.2026

🌕 ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့နဲ့ ဝိသာခါစန်း

ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်ပေသည်။

🙏 ၁။ ဘုရားအလောင်းတော် သုမေဓာရှင်ရသေ့သည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ လေးဆူမြောက်ဖြစ်သော ဂေါတမအမည်ဖြင့် ဘုရားစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားထံမှ နိယတဗျာဒိတ်ကို ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ခံယူခဲ့သည်။

🙏 ၂။ မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားအား ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။

🙏 ၃။ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော်သည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိ၍ ဘုရားဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။

🙏 ၄။ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် မလ္လာမင်းတို့၏ အင်ကြင်းဥယျာဉ်၌ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူခဲ့သည်။

ဤသို့ ထူးခြားချက် (၄) ရပ်နှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အပေါင်းတို့က ကဆုန်လပြည့်နေ့အား ဘုရားနေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤနေ့ဤအခါ၌ သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူရန်အတွက် ဗောဓိပင်အား အမှီပြု၍ တရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ဗောဓိပင်အား ရေသွန်းလောင်းခြင်းစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ရေသွန်းလောင်းကြသည်မှာ ကဆုန်လတွင် ရေရှားပြတ်လပ်၍ ညှိုးလျော်အံ့ဆဲဖြစ်သော ဗောဓိပင်ကို လန်းဆန်းစိုပြေစေရန်အတွက် ဖြစ်ပေသည်။ [wikipedia]

🌕 ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဗုဒ္ဓနေ့ Vesak day (Vesakha ဝိသာခါ)

🙏 မြန်မာက 30.4.2026 ကြာသပတေးနေ့ကို ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ အဖြစ်သတ်မှတ်တယ်။

🙏 လာအိုက 1.5.2026 သောကြာနေ့ကို Vesak Day အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။

🙏 ကမ္ဘောဒီးယားက 1.5.2026 သောကြာနေ့ကို Visak Bochea Day သတ်မှတ်ပါတယ်။

🙏 သီရိလင်္ကာက 1.5.2026/2.5.2026/30.5.2026 နေ့တွေကို Vesak Full Moon Poya Day သတ်မှတ်ပါတယ်။ [officeholidays,com/byday/wesak-day]

သို့သော်

🙏 စင်္ကာပူက 31.5.2026 နေ့ကို Vesak day သတ်မှတ်ပါတယ်။ (ထိုနေ့က တနင်္ဂနွေနေ့မို့ 1.6.2026 ကို အစားထိုးပိတ်ပေးပါမယ်။)

🙏 အင်ဒိုနီးရှားက 31.5.2026 တနင်္ဂနွေနေ့ကို Waisak Day သတ်မှတ်ပါတယ်။

🙏 မလေးရှားက 31.5.2026 တနင်္ဂနွေနေ့ကို သတ်မှတ်ပါတယ်။

🌕 ဘာ့ကြောင့် ဒီနှစ်မှာ တစ်လလောက် ကွဲပြားရတာလဲ

လ တစ်လဟာ 29.18 days ကနေ 29.93 days အထိရှိပြီး ၁၂ လဟာ 354 days ခန့်ကြာတယ်။ နေအခြေပြုနှစ်တစ်နှစ်က 365.24 ခန့်ကြာတယ်။ တစ်နှစ်မှာ ဆယ်ရက်ခန့်ကွာလို့၊ ၃ နှစ်မှာ ၁ လခန့်ကွာတယ်။ အဲလိုအချိန်မှာ ဝါဆို ဒုတိယဝါဆို ဆိုပြီး ကွာတဲ့ တစ်လ ဖြည့်ပေးရတယ်။ (အကြမ်းကိုပဲ ပြောပြတာပါ။ ပြက္ခဒိန်ပညာက ဒီ့ထက် အများကြီး ရှုပ်ထွေးပါတယ်။)

၂၀၂၆ မှာတော့ ပထမဝါဆို ဒုတိယဝါဆို ဆိုပြီး နေနှစ်နဲ့ လနှစ် ကိုက်အောင် ဝါဆိုနှစ်လ လုပ်ထားရတာ တွေ့ကြပါမယ်။

ဒါ့ကြောင့် မြန်မာ ကဆုန်လပြည့်ဟာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဝိသာခါ စန်းယှဉ်လနဲ့ တစ်လကွာနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကွာနေလို့လည်း ဝါဆိုနှစ်လ ဖြည်လျှော့ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

🌕 ဘာ့ကြောင့် ဝိသာခါနေ့ Vesak (Vesakha) နေ့လို့ ခေါ်သလဲ

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလောင်း ဖြစ်တော်မူသော သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ကို သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ် (နီပေါနိုင်ငံ)တွင် ကပိလဝတ်ပြည့်ရှင် သာကီဝင်မင်းမျိုးဖြစ်သော သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးနှင့် မိဖုရားခေါင်ဖြစ်သော သိရီမဟာမာယာ မိဖုရားကြီးတို့မှ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၆၀ဝ ခရစ်တော်မပေါ်မီ (ဘီစီ ၆၂၃) မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်၊ သောကြာနေ့၊ နံနက် ၁ ချက်တီးအချိန် ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် စန်းအယှဉ်တွင် ကပိလဝတ်ပြည်မှ ဒေဝဒဟပြည်သို့အသွား လုမ္ဗိနီအင်ကြင်းတော၌ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ [wikipedia]

ဝိသာခါနက္ခတ် စန်းယှဉ်မွေးတဲ့ အချက်ကို ယူပြီးတော့ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဝိသာခါနက္ခတ် စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်တဲ့ရက်ကို ဝိသာခါနေ့ ဗုဒ္ဓနေ့ဆိုပြီး ကျင်းပကြတာဖြစ်ပါတယ်။

🌕 ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ဝိသာခါနက္ခတ်စန်းယှဉ် လပြည့် ဘယ်တော့လဲ

ပြက္ခဒိန်မှာတော့ လဆန်း လဆုတ်ကို မစုံ ၆ လ စုံ ၆ လ အဖြစ် ၂၉ ရက် ၃၀ ရက် ခွဲထားသော်လည်း

နက္ခတ်ဗေဒင်မှာတော့ တနင်္ဂနွေနဲ့ တနင်္လာတည်နေရာအရ အတိအကျ ရက် ၃၀ ခွဲတာကို တိထီလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပြက္ခဒိန်မှာ လပြည့်လို့ ပြပေမယ့် တိထီမှာတော့ တခါတလေ ဆန်းပဲ ရှိသေးတာ၊ တခါတလေ ပြည့်ကျော်နေတာတွေ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။

ထို အပိုင်း ၃၀ ကို လဆန်း ၁၅၊ လဆုတ် ၁၅ အဖြစ်ပိုင်းခြားပြီး၊ လဆန်း ၁၅ ကို လပြည့် တိထီလို့ခေါ်ပြီး ထိုတိထီအစကို ကြည့်တဲ့စနစ်ရှိသလို၊ ထိုတိထီအဆုံး (အမှန်တကယ် လပြည့်ချိန်) ကို ကြည့်တဲ့ စနစ်လည်း ရှိပါတယ်။

♻️ 30.4.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၁၀ နာရီ ၁၃ မိနစ်ခန့်မှာ လပြည့်တိထီ စတင်ကာ စိတြနက္ခတ် (၁၃ လုံး ၃ ပါဒ် ၃ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ပါမယ်။

♻️ 1.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၁၁ နာရီ ၅၃ မိနစ်ခန့်မှာ သွာတိနက္ခတ် (၁၄ လုံး ၃ ပါဒ် ၂ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်တိထီအဆုံး (တနင်္ဂနွေ တနင်္လာ ထိပ်ဆိုင်) လပြည့်ပါမယ်။

♻️ ဧပြီကုန် မေလအကူး လပြည့်တိထီအစနဲ့ လပြည့်တိထီအဆုံးဟာ ဝိသာခါနက္ခတ်နဲ့ စန်းယှဉ်ခြင်း မရှိတာတွေ့ရပါတယ်။

✅ 30.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၈ မိနစ်မှာ လပြည့် တိထီ စတင်ကာ ဝိသာခါနက္ခတ် (၁၅ လုံး ၃ ပါဒ် ၁၁ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ပါမယ်။

✅ 31.5.2026 မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်ခန့်မှာ အနုရာဓနက္ခတ် (၁၆ လုံး ၃ ပါဒ် ၁၀ ဃဋီ) စန်းယှဉ်ကာ လပြည့်ပါမယ်။

✅ မေလကုန် လပြည့်တိထီဟာ ဝိသာခါနက္ခတ်နဲ့ စန်းယှဉ်တာ တွေ့ရပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့်လည်း

စင်္ကာပူက၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားတို့က 31.5.2026 နေ့ကို ဝိသာခါနေ့ ဗုဒ္ဓနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်တာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျ။

🌕 ဝိသာခါစန်းယှဉ်တဲ့ လပြည့်တိထီအချိန်အခါ

ဝိသာခါ စန်းယှဉ်တဲ့ လပြည့်တိထီဟာ 30.5.2026 နေ့လည် ၁၂ နာရီ ၅၉ မိနစ်စတင်ပြီး၊ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၂၀ မိနစ်မှာ အနုရာဓနက္ခတ် စန်းပြောင်းယှဉ်မှာမို့၊ အချိန်အားဖြင့် ၁ နာရီ ၂၁ မိနစ်သာ ရှိပါတယ်။ ထိုအချိန်ဟာ မြန်မာအဖို့ နေ့လယ်မို့ နေမင်းကြီးက ခေါင်းပေါ်၊ လပြည့်နားရက်မို့ လမင်းကြီးက အောက်အရပ်မို့ မြန်မာက မမြင်ရပါချေ။

အဲဒီ အခိုက်အတန့်လေးမှာ

မြန်မာနဲ့ ကမ္ဘာ့တဖက်ခြမ်း ဒေသတွေကတော့ ညခင်းဖြစ်တာမို့ လပြည့်လကိုလည်း ဝိသာခါနက္ခတ်စန်းယှဉ်ကာ မြင်ကြရမယ်ခင်ဗျ။

အမှားပါက ခွင့်လွှတ်ကြပါကုန်။

ကြိုးစားလျှက်
ကိုပခန်း (နက္ခတ်ဗေဒင်)
29.1.2026

29/01/2026

သူ့မှာ PhD ဘွဲ့မရှိ။ နိုင်ငံတကာအတွေ့အကြုံမရှိ။ အသိအမှတ်ပြုခံရမှုလည်းမရှိ။ ဒါပေမယ့် နှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ သက်တမ်းရှိ စာအုပ်ထဲက ဝါကျတစ်ကြောင်းကို ဖတ်မိခြင်းဖြင့် လူသန်းပေါင်း ၂၀၀ ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သူ။
တရုတ်နိုင်ငံက တူယူယူဆိုတဲ့ သုတေသီအမျိုးသမီးဟာ မဖြစ်နိုင်တဲ့ တာဝန်တစ်ရပ်ကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်။ စစ်ပွဲထက်တောင် လူသေဆုံးမှုပိုများစေတဲ့ ရောဂါကို ကုသရေး။
ငှက်ဖျားရောဂါဟာ မတားဆီးနိုင်တော့ပါ။ တစ်ကမ္ဘာလုံးက သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ဒြပ်ပေါင်း ၂၄၀၀၀၀ ကို စမ်းသပ်ပြီးဖြစ်တယ်။ တစ်ခုမှ အောင်မြင်ခဲ့ခြင်းမရှိ။ ကပ်ပါးပိုးဟာ ခေတ်မီဆေးပညာကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီ။
တူယူယူဟာ အသက် ၃၉ နှစ်။ နိုင်ငံရေး အကြပ်အတည်းတွေကြားက ပြိုကွဲလုနီးနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်နေတယ်။ သူ့မှာ ဒေါက်တာဘွဲ့မရှိ။ နိုင်ငံတကာ ဂျာနယ်တွေမှာ ဘယ်တော့မှ စာတမ်းမဖော်ပြခံရဖူး။ တရုတ်ပြည်ပြင်ပ ဘယ်တော့မှ မထွက်ဖူး။ သူ့ခင်ပွန်းကိုယ်တိုင်ကလည်း အသိပညာရှင်ဖြစ်လို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံထားရသူ။
ဒါပေမယ့် သူ့မှာ အခြားသူတွေ စဉ်းစားမိမယ်မထင်တဲ့ အတွေးတစ်ခု ရှိနေခဲ့တယ်။
ခေတ်မီသိပ္ပံပညာမှာ အဖြေမရှိရင် ရှေးခေတ်‌ဆေးပညာမှာ ရှိကောင်းရှိနိုင်မယ်။
တူယူယူဟာ မေ့လျော့ခံ မင်းဆက်တွေရဲ့ ဆေးကျမ်းတွေကို ဖတ်ရှုရင်း စာကြည့်တိုက်တွေထဲ အချိန်တွေကုန်ဆုံးခဲ့တယ်။ တရုတ်ပြည်တစ်ဝှမ်း ခရီးထွက်ပြီး ဆေးပညာရှင်အိုကြီးတွေကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းကာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လက်ဆင့်ကမ်းလာတဲ့ ဆေးနည်းတွေကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်။
သူ့အဖွဲ့ဟာ ရိုးရာဆေးနည်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။ အပင်တွေဆီက ဓာတ်ပေါင်း ၃၈၀ လောက် ထုတ်ယူခဲ့ကြတယ်။ ကူးစက်ခံထားရတဲ့ ကြွက်တွေမှာ တစ်ခုချင်းစီ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။
အများစုက အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အနည်းငယ်က မျှော်လင့်ချက်ရှိပုံရတယ်။
ရှေးကျမ်းတွေမှာ အမြဲလိုလို ပေါ်လာတဲ့ အပင်တစ်မျိုးရှိတယ်။ ချင်းဟောင်း (qinghao)။ ဒေါနရွှေဝါ (Sweet wormwood) လို့ခေါ်တဲ့ အပင်တစ်မျိုး။ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကျော်ကတည်းက အဖျားရောဂါတွေအတွက် သုံးစွဲလာခဲ့တာ။
သူတို့ အဲဒီအပင်ကို ထုတ်ယူခဲ့ကြတယ်။ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။
တစ်ခါတစ်ရံ အလုပ်ဖြစ်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ မဖြစ်ဘူး။
သူတို့ ကုသမှုကို မရှာတွေ့ခင်မှာပဲ တစ်ခုခုက ပျက်နေပြန်တယ်။
ရှေးစာမူတွေဆီ တူယူယူ ပြန်သွားတယ်။ ကိုးကားချက်တိုင်းကို ထပ်ဖတ်တယ်။ သူ မဖတ်လိုက်မိတဲ့အရာကို ရှာတယ်။
ဒါနဲ့ သူရှာတွေ့သွားတယ်။ ဘီစီ ၃၄၀ က ဂဲဟုံဆိုတဲ့ ဆေးပညာရှင်ရေးသားခဲ့တဲ့ စာမူထဲက ဝါကျတစ်ကြောင်း...
"ချင်းဟောင်း တစ်ဆုပ်ကို ရေနှစ်လီတာထဲ စိမ်ပါ။ ညှစ်ထုတ်ပြီး အရည်ကို အားလုံးသောက်ပါ။"
ရေအေး။ ဆူအောင်မကျိုဘူး။
တူယူယူ သူတို့မှားခဲ့တာကို နားလည်သွားတယ်။ သူ့အဖွဲ့ဟာ ဒြပ်ပေါင်းတွေ ထုတ်ယူဖို့ အပင်ကို အပူပေးနေခဲ့ကြတယ်။ ဓာတ်ခွဲခန်း ပုံမှန်လုပ်ထုံးပေါ့။ ဒါပေမယ့် အပူဟာ အသက်တွေကို ကယ်တင်နိုင်မယ့် မော်လီကျူးကိုယ်တိုင်ကို ဖျက်ဆီးနေခဲ့တာ။
သူမဟာ အရာအားလုံးကို ပြန်လည်ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့တယ်။ အပူအစား ရေအေးကို အသုံးပြုတဲ့ ပျော်ရည်တွေကို သုံးခဲ့တယ်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်။ သူမဟာ ကူးစက်ခံထားရတဲ့ ကြွက်တွေမှာ ပုံစံသစ် ထုတ်ယူထားတဲ့ ဓာတ်ပေါင်းကို စမ်းသပ်ခဲ့တယ်။
၁၀၀% ထိရောက်မှုရှိတယ်။ ကပ်ပါးပိုးအားလုံး သေဆုံးသွားတယ်။
ဒါပေမယ့် လူသားတွေအတွက် ဘေးကင်းမကင်း စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းမရှိ။ ထိုခေတ်က တရုတ်မှာ လက်တွေ့စမ်းသပ်ရေး ဆေးခန်းမရှိ။ ဘေးကင်းရေး စည်းမျဉ်းတွေမရှိ။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေမရှိ။
ဒါနဲ့ တူယူယူက လူတိုင်းကို အသက်ရှုမှားစေနိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချမှတ်ခဲ့တယ်။
သူမ ကိုယ်တိုင်မှာ စမ်းသပ်ခဲ့တာပါပဲ။
"ဒီသုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်အနေနဲ့ ကျွန်မမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်" လို့ နောက်ပိုင်းမှာ သူမပြောခဲ့တယ်။
သူမနဲ့ အဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးဟာ ထုတ်ယူထားတဲ့ဓာတ်ပေါင်းကို အစမ်းသပ်ခံတဲ့ ပထမဆုံး လူသားတွေဖြစ်လာပြီး ထိခိုက်မှုရှိမရှိ အချင်းချင်း စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ အသက်ရှင်တဲ့အခါ ငှက်ဖျားရောဂါသည်တွေမှာ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။
လူနာ ၂၁ ယောက်စလုံး ပြန်လည်သက်သာခဲ့ကြတယ်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်မှာ သူတို့ဟာ အာနိသင်ရှိတဲ့ ဒြပ်ပေါင်းကို သီးသန့်ခွဲထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်။ အာတီမီဆင်နင်း (Artemisinin)။
ဒါဟာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သမျှ အာနိသင်အပြင်းဆုံး ငှက်ဖျားဆေးဝါးဖြစ်ခဲ့တယ်။
ဒါပေမယ့် တူယူယူဟာ ကမ္ဘာက သူ့ကိုသတိထားမိဖို့ နှစ်ပေါင်း ၄၃ နှစ် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရတယ်။
တရုတ်ရဲ့ သီးခြားရပ်တည်မှုကြောင့် သူမရဲ့ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုက လျှို့ဝှက်အဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှာ နာမည်မဖော်ဘဲ ထုတ်ဝေဖို့ သူမအား တွန်းအားပေးခံခဲ့ရတယ်။ ဘယ်လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမှ နာမည်ဖော်ပြခွင့်မရှိပါဘူး။ ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ အနောက်တိုင်းကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်။
အဲဒီအချိန်မှာတောင် အသိအမှတ်ပြုခံရမှုက နှေးကွေးစွာပဲ ရောက်ရှိလာတယ်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က အာတီမီဆင်နင်းကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာမှ ထောက်ခံခဲ့တာ။
ဒါပေမယ့် အဲဒီဆေးဝါးဟာ အသက်တွေကိုကယ်တင်ဖို့ အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့ စောင့်မနေခဲ့ဘူး။
အာဖရိကမှာ ငှက်ဖျားကြောင့် မိနစ် ၆၀ တိုင်း ကလေးတစ်ယောက် သေဆုံးနေခဲ့ရာကနေ သေဆုံးမှုနှုန်းတွေ ထိုးကျသွားတယ်။ ကလေးတွေမှာ သေဆုံးမှုနှုန်း ၃၀% အထိ ကျဆင်းသွားတယ်။ အာဖရိကတစ်ခုတည်းမှာတင် နှစ်စဉ် လူပေါင်း တစ်သိန်းကျော် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။
တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ လူပေါင်း သန်းနှစ်ရာကျော် ကုသမှုခံယူခဲ့ကြတယ်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အသက် ၈၄ နှစ်မှာ တူယူယူ နောက်ဆုံးတော့ ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ရရှိခဲ့တယ်။
တရုတ်ပြည်မှာ သုတေသနပြုလုပ်ပြီး နိုဘယ်ဆုရတဲ့ ပထမဆုံး တရုတ်သိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်လာတယ်။ နိုဘယ်ဆုသတ်မှတ်ထားတဲ့ နယ်ပယ်အားလုံးထဲမှာ ပထမဆုံး နိုဘယ်ဆုရတဲ့ တရုတ်အမျိုးသမီးဖြစ်လာတယ်။
သူမရဲ့ နိုဘယ်ဆုမိန့်ခွန်းမှာ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရတိုင်းကို လက်သင့်မခံခဲ့ဘူး။ သူ့အဖွဲ့ကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။ ရှေးခေတ်ဆေးပညာရှင်တွေကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။ နှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ ကြာ သူ့လျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖော်ပြဖို့ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့တဲ့ အပင်တစ်မျိုးကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။
"ကျွန်မ နာမည်ကျော်ကြားခြင်း မလိုချင်ပါဘူး" လို့ သူမပြောခဲ့တယ်။
ဒါပေမယ့် သူမကမ္ဘာကို ပေးအပ်ခဲ့တဲ့အရာကို ဆုတံဆိပ်တွေနဲ့ တိုင်းတာလို့မရဘူး။
သူမဟာ သန်းပေါင်းများစွာသော မိခင်တွေကို သူတို့ရဲ့ကလေးတွေ ပြန်ရအောင် ပေးအပ်ခဲ့တယ်။ လူသားမျိုးနွယ်ကို နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀၀ ကြာ ခြောက်လှန့်နေတဲ့ ရောဂါတစ်ခုကနေ လွတ်မြောက်ခွင့် ပေးအပ်ခဲ့တယ်။
ဉာဏ်ပညာဟာ သက်တမ်းကုန်မသွားဘူးဆိုတာ သူမသက်သေပြခဲ့တယ်။ ပညာအရည်အချင်းတွေဟာ တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ပေးနိုင်တာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ သက်သေပြခဲ့တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံမှာ အကြီးမားဆုံး တိုးတက်မှုတွေဟာ အခြားသူတွေ ရှာဖွေရပ်တန့်သွားတဲ့ နေရာကို ကြည့်ရဲတဲ့ သတ္တိရှိသူတစ်ဦးဆီကနေ ရောက်လာတတ်တယ်ဆိုတာ သက်သေပြခဲ့တယ်။
သူမသေချာစွာ ဖတ်မိခဲ့လို့ပါပဲ။ သူမဟာ စကားလုံးနှစ်လုံး 'ရေအေး' ကို သတိထားမိခဲ့လို့ပါပဲ။
အမျိုးသမီးတစ်ဦး။ ဝါကျတစ်ကြောင်း။ လူသန်းပေါင်း နှစ်ရာကျော်။
Hello Myanmar

သူ့မှာ PhD ဘွဲ့မရှိ။ နိုင်ငံတကာအတွေ့အကြုံမရှိ။ အသိအမှတ်ပြုခံရမှုလည်းမရှိ။ ဒါပေမယ့် နှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ သက်တမ်းရှိ စာအုပ်ထဲက ဝါကျတစ်ကြောင်းကို ဖတ်မိခြင်းဖြင့် လူသန်းပေါင်း ၂၀၀ ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သူ။

တရုတ်နိုင်ငံက တူယူယူဆိုတဲ့ သုတေသီအမျိုးသမီးဟာ မဖြစ်နိုင်တဲ့ တာဝန်တစ်ရပ်ကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်။ စစ်ပွဲထက်တောင် လူသေဆုံးမှုပိုများစေတဲ့ ရောဂါကို ကုသရေး။

ငှက်ဖျားရောဂါဟာ မတားဆီးနိုင်တော့ပါ။ တစ်ကမ္ဘာလုံးက သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ဒြပ်ပေါင်း ၂၄၀၀၀၀ ကို စမ်းသပ်ပြီးဖြစ်တယ်။ တစ်ခုမှ အောင်မြင်ခဲ့ခြင်းမရှိ။ ကပ်ပါးပိုးဟာ ခေတ်မီဆေးပညာကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီ။

တူယူယူဟာ အသက် ၃၉ နှစ်။ နိုင်ငံရေး အကြပ်အတည်းတွေကြားက ပြိုကွဲလုနီးနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်နေတယ်။ သူ့မှာ ဒေါက်တာဘွဲ့မရှိ။ နိုင်ငံတကာ ဂျာနယ်တွေမှာ ဘယ်တော့မှ စာတမ်းမဖော်ပြခံရဖူး။ တရုတ်ပြည်ပြင်ပ ဘယ်တော့မှ မထွက်ဖူး။ သူ့ခင်ပွန်းကိုယ်တိုင်ကလည်း အသိပညာရှင်ဖြစ်လို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံထားရသူ။

ဒါပေမယ့် သူ့မှာ အခြားသူတွေ စဉ်းစားမိမယ်မထင်တဲ့ အတွေးတစ်ခု ရှိနေခဲ့တယ်။

ခေတ်မီသိပ္ပံပညာမှာ အဖြေမရှိရင် ရှေးခေတ်‌ဆေးပညာမှာ ရှိကောင်းရှိနိုင်မယ်။

တူယူယူဟာ မေ့လျော့ခံ မင်းဆက်တွေရဲ့ ဆေးကျမ်းတွေကို ဖတ်ရှုရင်း စာကြည့်တိုက်တွေထဲ အချိန်တွေကုန်ဆုံးခဲ့တယ်။ တရုတ်ပြည်တစ်ဝှမ်း ခရီးထွက်ပြီး ဆေးပညာရှင်အိုကြီးတွေကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းကာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လက်ဆင့်ကမ်းလာတဲ့ ဆေးနည်းတွေကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်။

သူ့အဖွဲ့ဟာ ရိုးရာဆေးနည်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။ အပင်တွေဆီက ဓာတ်ပေါင်း ၃၈၀ လောက် ထုတ်ယူခဲ့ကြတယ်။ ကူးစက်ခံထားရတဲ့ ကြွက်တွေမှာ တစ်ခုချင်းစီ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။

အများစုက အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အနည်းငယ်က မျှော်လင့်ချက်ရှိပုံရတယ်။

ရှေးကျမ်းတွေမှာ အမြဲလိုလို ပေါ်လာတဲ့ အပင်တစ်မျိုးရှိတယ်။ ချင်းဟောင်း (qinghao)။ ဒေါနရွှေဝါ (Sweet wormwood) လို့ခေါ်တဲ့ အပင်တစ်မျိုး။ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကျော်ကတည်းက အဖျားရောဂါတွေအတွက် သုံးစွဲလာခဲ့တာ။

သူတို့ အဲဒီအပင်ကို ထုတ်ယူခဲ့ကြတယ်။ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။

တစ်ခါတစ်ရံ အလုပ်ဖြစ်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ မဖြစ်ဘူး။

သူတို့ ကုသမှုကို မရှာတွေ့ခင်မှာပဲ တစ်ခုခုက ပျက်နေပြန်တယ်။

ရှေးစာမူတွေဆီ တူယူယူ ပြန်သွားတယ်။ ကိုးကားချက်တိုင်းကို ထပ်ဖတ်တယ်။ သူ မဖတ်လိုက်မိတဲ့အရာကို ရှာတယ်။

ဒါနဲ့ သူရှာတွေ့သွားတယ်။ ဘီစီ ၃၄၀ က ဂဲဟုံဆိုတဲ့ ဆေးပညာရှင်ရေးသားခဲ့တဲ့ စာမူထဲက ဝါကျတစ်ကြောင်း...

"ချင်းဟောင်း တစ်ဆုပ်ကို ရေနှစ်လီတာထဲ စိမ်ပါ။ ညှစ်ထုတ်ပြီး အရည်ကို အားလုံးသောက်ပါ။"

ရေအေး။ ဆူအောင်မကျိုဘူး။

တူယူယူ သူတို့မှားခဲ့တာကို နားလည်သွားတယ်။ သူ့အဖွဲ့ဟာ ဒြပ်ပေါင်းတွေ ထုတ်ယူဖို့ အပင်ကို အပူပေးနေခဲ့ကြတယ်။ ဓာတ်ခွဲခန်း ပုံမှန်လုပ်ထုံးပေါ့။ ဒါပေမယ့် အပူဟာ အသက်တွေကို ကယ်တင်နိုင်မယ့် မော်လီကျူးကိုယ်တိုင်ကို ဖျက်ဆီးနေခဲ့တာ။

သူမဟာ အရာအားလုံးကို ပြန်လည်ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့တယ်။ အပူအစား ရေအေးကို အသုံးပြုတဲ့ ပျော်ရည်တွေကို သုံးခဲ့တယ်။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်။ သူမဟာ ကူးစက်ခံထားရတဲ့ ကြွက်တွေမှာ ပုံစံသစ် ထုတ်ယူထားတဲ့ ဓာတ်ပေါင်းကို စမ်းသပ်ခဲ့တယ်။

၁၀၀% ထိရောက်မှုရှိတယ်။ ကပ်ပါးပိုးအားလုံး သေဆုံးသွားတယ်။

ဒါပေမယ့် လူသားတွေအတွက် ဘေးကင်းမကင်း စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းမရှိ။ ထိုခေတ်က တရုတ်မှာ လက်တွေ့စမ်းသပ်ရေး ဆေးခန်းမရှိ။ ဘေးကင်းရေး စည်းမျဉ်းတွေမရှိ။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေမရှိ။

ဒါနဲ့ တူယူယူက လူတိုင်းကို အသက်ရှုမှားစေနိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချမှတ်ခဲ့တယ်။

သူမ ကိုယ်တိုင်မှာ စမ်းသပ်ခဲ့တာပါပဲ။

"ဒီသုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်အနေနဲ့ ကျွန်မမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်" လို့ နောက်ပိုင်းမှာ သူမပြောခဲ့တယ်။

သူမနဲ့ အဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးဟာ ထုတ်ယူထားတဲ့ဓာတ်ပေါင်းကို အစမ်းသပ်ခံတဲ့ ပထမဆုံး လူသားတွေဖြစ်လာပြီး ထိခိုက်မှုရှိမရှိ အချင်းချင်း စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ အသက်ရှင်တဲ့အခါ ငှက်ဖျားရောဂါသည်တွေမှာ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတယ်။

လူနာ ၂၁ ယောက်စလုံး ပြန်လည်သက်သာခဲ့ကြတယ်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်မှာ သူတို့ဟာ အာနိသင်ရှိတဲ့ ဒြပ်ပေါင်းကို သီးသန့်ခွဲထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်။ အာတီမီဆင်နင်း (Artemisinin)။

ဒါဟာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သမျှ အာနိသင်အပြင်းဆုံး ငှက်ဖျားဆေးဝါးဖြစ်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် တူယူယူဟာ ကမ္ဘာက သူ့ကိုသတိထားမိဖို့ နှစ်ပေါင်း ၄၃ နှစ် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရတယ်။

တရုတ်ရဲ့ သီးခြားရပ်တည်မှုကြောင့် သူမရဲ့ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုက လျှို့ဝှက်အဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှာ နာမည်မဖော်ဘဲ ထုတ်ဝေဖို့ သူမအား တွန်းအားပေးခံခဲ့ရတယ်။ ဘယ်လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမှ နာမည်ဖော်ပြခွင့်မရှိပါဘူး။ ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ အနောက်တိုင်းကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်။

အဲဒီအချိန်မှာတောင် အသိအမှတ်ပြုခံရမှုက နှေးကွေးစွာပဲ ရောက်ရှိလာတယ်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က အာတီမီဆင်နင်းကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာမှ ထောက်ခံခဲ့တာ။

ဒါပေမယ့် အဲဒီဆေးဝါးဟာ အသက်တွေကိုကယ်တင်ဖို့ အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့ စောင့်မနေခဲ့ဘူး။

အာဖရိကမှာ ငှက်ဖျားကြောင့် မိနစ် ၆၀ တိုင်း ကလေးတစ်ယောက် သေဆုံးနေခဲ့ရာကနေ သေဆုံးမှုနှုန်းတွေ ထိုးကျသွားတယ်။ ကလေးတွေမှာ သေဆုံးမှုနှုန်း ၃၀% အထိ ကျဆင်းသွားတယ်။ အာဖရိကတစ်ခုတည်းမှာတင် နှစ်စဉ် လူပေါင်း တစ်သိန်းကျော် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။

တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ လူပေါင်း သန်းနှစ်ရာကျော် ကုသမှုခံယူခဲ့ကြတယ်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အသက် ၈၄ နှစ်မှာ တူယူယူ နောက်ဆုံးတော့ ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ရရှိခဲ့တယ်။

တရုတ်ပြည်မှာ သုတေသနပြုလုပ်ပြီး နိုဘယ်ဆုရတဲ့ ပထမဆုံး တရုတ်သိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်လာတယ်။ နိုဘယ်ဆုသတ်မှတ်ထားတဲ့ နယ်ပယ်အားလုံးထဲမှာ ပထမဆုံး နိုဘယ်ဆုရတဲ့ တရုတ်အမျိုးသမီးဖြစ်လာတယ်။

သူမရဲ့ နိုဘယ်ဆုမိန့်ခွန်းမှာ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရတိုင်းကို လက်သင့်မခံခဲ့ဘူး။ သူ့အဖွဲ့ကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။ ရှေးခေတ်ဆေးပညာရှင်တွေကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။ နှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ ကြာ သူ့လျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖော်ပြဖို့ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့တဲ့ အပင်တစ်မျိုးကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့တယ်။

"ကျွန်မ နာမည်ကျော်ကြားခြင်း မလိုချင်ပါဘူး" လို့ သူမပြောခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် သူမကမ္ဘာကို ပေးအပ်ခဲ့တဲ့အရာကို ဆုတံဆိပ်တွေနဲ့ တိုင်းတာလို့မရဘူး။

သူမဟာ သန်းပေါင်းများစွာသော မိခင်တွေကို သူတို့ရဲ့ကလေးတွေ ပြန်ရအောင် ပေးအပ်ခဲ့တယ်။ လူသားမျိုးနွယ်ကို နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀၀ ကြာ ခြောက်လှန့်နေတဲ့ ရောဂါတစ်ခုကနေ လွတ်မြောက်ခွင့် ပေးအပ်ခဲ့တယ်။

ဉာဏ်ပညာဟာ သက်တမ်းကုန်မသွားဘူးဆိုတာ သူမသက်သေပြခဲ့တယ်။ ပညာအရည်အချင်းတွေဟာ တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ပေးနိုင်တာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ သက်သေပြခဲ့တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံမှာ အကြီးမားဆုံး တိုးတက်မှုတွေဟာ အခြားသူတွေ ရှာဖွေရပ်တန့်သွားတဲ့ နေရာကို ကြည့်ရဲတဲ့ သတ္တိရှိသူတစ်ဦးဆီကနေ ရောက်လာတတ်တယ်ဆိုတာ သက်သေပြခဲ့တယ်။

သူမသေချာစွာ ဖတ်မိခဲ့လို့ပါပဲ။ သူမဟာ စကားလုံးနှစ်လုံး 'ရေအေး' ကို သတိထားမိခဲ့လို့ပါပဲ။

အမျိုးသမီးတစ်ဦး။ ဝါကျတစ်ကြောင်း။ လူသန်းပေါင်း နှစ်ရာကျော်။

Hello Myanmar

29/01/2026

The evolution of mobile phones. 1990-2000.