28/04/2026
Буйлнаас цус гарч байвал шүдээ угаахаа болих биш, харин ч илүү сайн цэвэрлэх хэрэгтэй
Хүмүүсийн гаргадаг хамгийн түгээмэл бөгөөд хор хөнөөлтэй алдаануудын нэг бол шүдээ угаах эсвэл утасдах үед буйлнаас цус гарвал "Би буйлаа гэмтээчихлээ, одоо эдгэртэл нь хөндөхгүй байх хэрэгтэй" гэж бодоод тэр хэсгээ угаахаас зайлсхийх явдал юм.
Цус гарахын жинхэнэ шалтгаан юу вэ?
Хэрэв та санамсаргүйгээр сойзоороо хатгаж гэмтээгээгүй л бол, буйлнаас цус гарах нь буйлны үрэвсэл (Gingivitis)-ийн хамгийн анхны бөгөөд сонгодог шинж тэмдэг юм. Шүд болон буйлны уулзвар завсарт бактери бүхий өнгөр (plaque) хуримтлагдах үед таны бие махбод тэрхүү халдвартай тэмцэхийн тулд тухайн хэсэг рүү их хэмжээний цус илгээдэг. Үүний улмаас буйл хавдаж, улайж, маш эмзэг болдог бөгөөд сойз эсвэл утас бага зэрэг хүрэхэд л цус шүүрч гардаг байна.
Угаахаа боливол юу болох вэ?
Та цус гарсан хэсгийг өрөвдөөд угаахгүй орхивол тэнд байгаа бактериуд улам ихээр үржиж, шүлсэнд байгаа эрдэстэй нэгдэн хатуурч шүдний чулуу болон хувирна. Чулуу нь буйлыг байнгын үрэвсэлтэй байлгаж, цаашлаад шүдний тулгуур ясыг хайлуулж (пародонтит), эцэст нь цоо эрүүл шүд суларч унах гол шалтгаан болдог.
Хэрхэн зөв арга хэмжээ авах вэ?
Зоригтойгоор үргэлжлүүл: Цус гарч байсан ч зөөлөн үстэй сойзоор (Soft) тухайн хэсгийг маш нямбай, тойруулах хөдөлгөөнөөр үргэлжлүүлэн угаах хэрэгтэй.
Утас заавал хэрэглэ: Буйлны үрэвслийн гол уурхай нь шүдний завсарт байдаг тул шүдний утас тогтмол хэрэглэж эхэл. Эхний хэдэн өдөр цус их гарч магадгүй ч айх хэрэггүй.
Эдгэрэх хугацаа: Хэрэв та өнгөрийг тууштай сайн цэвэрлэж чадвал ердөө 5-7 хоногийн дотор үрэвсэл намдаж, буйл буцаад цайвар ягаан өнгөтэй, хатуулаг болж, цус гарах нь бүрмөсөн зогсох болно.
Алтан дүрэм: Эрүүл буйлнаас хэзээ ч цус гардаггүй. Хэрэв зөв угаагаад, утасдаад 7-14 хоноход цус гарсан хэвээр байвал шүдний чулуу хэдийнэ үүссэн (үүнийг сойзоор арилгах боломжгүй) гэсэн үг тул яаралтай шүдний эмчид очиж мэргэжлийн цэвэрлэгээ хийлгэх шаардлагатай.
