01/05/2026
ХҮНИЙ ДОТОР ЭРХТНИЙ НЭГ БОЛОХ ХОДООД ГЭХ ЭРХТНИЙ БҮТЭЦ, ҮҮРЭГ ЮУ ВЭ?
Ходоод нь оймс хэлбэртэй, аюулхайд байрладаг хамгийн өргөн хөндийтэй эрхтэн юм. Ходоодны ¾ нь хэвлийн гол шугамын зүүн талд / зүүн хавирганы нуман доор /, ¼ нь хэвлийн дээд хэсэгт байдаг. Ходоодны хана салст бүрхүүл, салстын доорх суурь, булчинлаг бүрхүүл, гялтан бүрхүүл гэсэн 4 бүрхүүлээс бүтдэг. Үүргийн хувьд шүүрлийн болон хөдөлгөөний гэсэн 2 үндсэн үүрэгтэй. Ходоодны булчирхайн эсүүд хоногт 2-3л шүүс ялгаруулдаг ба үүний бүрэлдэхүүнд байдаг ферментүүд нь өөр өөрийн гэсэн үүргийг гүйцэтгэдэг. Харин хөдөлгөөн нь хоол тэжээлийг нөөцлөх, хоолыг ходоодны шүүстэй холих, жижиглэх, боловсорч байгаа хоолны бөөнийг /химус/ дээд гэдэс рүү шилжүүлэх үүргийг гүйцэтгэдэг.
Ходоод ямар үед өвддөг вэ?
Хоол ундны дэглэм алдагдах буюу удаан хугацаагаар өлөн явах, хоол хоорондын зай хэт хол, нэг дор их хэмжээтэйгээр идэх, хэт орой хооллох, яаран бүрэн зажлахгүй залгих, байнгын шарсан хуурсан түлэнхий хоол идэх, халуун ногоо амтлагч ихээр хэрэглэх, байнга нэг төрлийн хоол идэх, хэт их давсны хэрэглээ, архи тамхи зэрэг хорт зуршил, амьдралын буруу хэв маяг, мөн эмийг их хэмжээний усаар даруулж уухгүй байх, замбараагүй эмийн хэрэглээ, хоолны өмнө хойно буруу уух, дур мэдэн эм уух, эмийн харилцан нөлөөлөл зэрэг эмийн бодисын зөв хэрэглээг гажуудуулах бас сэтгэлийн янз бүрийн хямрал, цочролт байдалд орох гэх мэт хүчин зүйлс ходоодны ханын салст бүрхүүлийг гэмтээснээр өвчин үүсэх нөхцөл бүрддэг. Үүнээс гадна хорт туяаны нөлөө, удамшил, дархлалын тогтолцоо алдагдах, химийн бодис, вирус болон бактерийн халдвар, цөсний хүчил болон нойр булчирхайн шүүс, ходоодны хүчлийн хэт ихсэлт нь бас нөлөөлдөг.
Сүүлийн үед ихээр тохиолдож буй ходоодны шарх өвчин нь юунаас болдог вэ?
Шархлаа өвчний 91% -д хелико пилори бактери илэрдэг. Мөн дээр дурьдсан нөлөөлөлүүд нь удаан хугацаагаар үргэлжилбэл шарх үүсдэг.
Ходоодны шарх өвчнийг хэрхэн оношлож, эмчилдэг вэ?
Ходоодны уян дуран, рентген болон хэт авиан шинжилгээгээр оношлоно. Шарх нь ямар шалтгаанаар үүсгэгдсэн, өвчний явц, эмгэг бүтэц, үе шат зэргээсээ хамааран эмчилгээ өөр өөр байдаг. Өвчинг үүсгэж байгаа шалтгааныг олж мэдэх нь маш чухал юм. Үүнийг хелико пилори бактерийг илрүүлэх, ходоодны шүүрлийн мөн эдийн шинжилгээгээр оношлодог.
Хүн ходоодоо хэдий хугацаанд дурандуулах болон үзүүлэх шаардлагатай вэ?
Хелико бактеритай бол 3 жилд 1 удаа, шарх оношлогдсон бол байрлалаасаа хамааран 1-1,5 сарын дараа давтан, 40 наснаас дээш бол урьдчилан сэргийлэх зорилгоор жилд 1 удаа гэх мэт дурандах заалт гэж бий. Хэрэв заалт гарвал тухай бүрт нь дурандуулах ёстой. Шаардлагатай тохиолдолд өдөр бүр дурандсан ч болно. Үзүүлэхийн хувьд бол урьдчилан сэргийлэх зорилгоор мөн зовиур илэрвэл эмчид хандаж болно.
Хүний ходоодонд шимэгчлэн амьдардаг Хелико бактери гэж юу вэ?
Хелико пилори бактери нь урт зууван хэлбэртэй, нэг талын төгсгөлдөө 4-6 ширхэг шилбүүртэй ба түүнийхээ тусламжтайгаар хөдөлдөг, ходоодны салст бүрхүүлд амьдарч, ходоод 12 хуруу гэдэсний архаг өвчин үүсгэдэг нян бөгөөд хүний биед байх ёсгүй юм.
Хелико пилори бактери нь хүний биед хэрхэн ордог вэ?
Хелико пилори бактер нь хүний шүлс, ходоодны шүүсэнд амьдрах чадвартай байдаг учир шууд хавьтлын замаар буюу үнсэлцэх мөн өтгөнөөр, бохирлогдсон багаж буюу ходоодны дуран, шүдний багаж, тоног төхөөрөмж, аяга, таваг, халбага, сэрээ, амны алчуур гэх мэт замуудаар халдвартай хүнээс дамждаг.
