Klinik Ng Dan Lee - Wangsa Maju Branch

24/03/2026

ဒေါက်တာမြင့်လွင် - စိတ်ပညာ

အော်တစ်ဇင်(Autism Spectrum Disorder) ဆိုတာဘာလဲ။
အော်တစ်ဇင်၊ အော်တစ်ဇင်နဲ့ ကြားဘူးကြပါလိမ့်
မယ်။ ဒီရောဂါဟာ ကလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တာကို
လည်းသိကြပါလိမ့်မယ်။ အော်တစ်ဇင်ရောဂါအကြောင်း​ကောင်းစွာသိသူတွေရှိသလို တချို့
ကလည်း သိပ်မသိကြပါဘူး။
အော်တစ်ဇင်ရောဂါဆိုတာကို လွယ်လွယ်ရှင်းပြရ
ရင် ကလေးတစ်ယောက်ဟာ စကားပြောတဲ့အရွယ် ရောက်ပေမဲ့ အခြားသူများနဲ့ အပြန်အလှန်စကား
ပြောဆိုတုံ့လှယ်မှုမပြုနိုင်၊ အခြားသူများ ဘာခံစား
နေတယ်၊ ဘာတွေတွေးနေတယ်လို့ အခြားသူတွေရဲ့
အပြုအမူ အရိပ်အကဲကို မသိ၊ နားလည်ခြင်းလည်း
မရှိဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် အဲဒီကလေးဟာ အော်တစ်
ဇင်ရောဂါဖြစ်နေတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အော်တစ်
ဇင်ကလေးတွေအတွက် အခြားသူတွေရဲ့ခြေဟန်
လက်ဟန်တွေ၊ မျက်နှာထားတွေ၊ စကားပြောလိုက် တာတွေကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ဖို့ခက်ပါလိမ့်မယ်။
ဒါပေမဲ့ ရောဂါသည်ကလေးတွေရဲ့ ဒီအာရုံသိမှု
ဆိုင်ရာချို့တဲ့ယိုယွင်းတဲ့လက္ခဏာတွေဟာ တစ်ဦး
နဲ့တစ်ဦး ဒီဂရီအနည်းအများ ပမာဏမတူညီပါဘူး။
လုပ်ငန်းတွေကောင်းစွာလုပ်နိုင်သေးတဲ့ အပျော့စားအော်တစ်ဇင်ကနေ မိမိကိုယ်တိုင်ဘာမှမလုပ်နိုင်
လောက်သည်အထိပြင်းထန်ခိုင်မာတဲ့ Classical Autism အမျိုးအစားအထိ အမျိုးမျိုးကွာခြားကျယ် ပြန့်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ဒီရောဂါကို Autism Spectrum Disorder လို့ခေါ်တာပါ။
ရောဂါပြင်းထန်မှု အပျော့စားကနေ ပြင်းထန်ခိုင်မာတဲ့ Classical Autism အမျိုးအစားအထိ ဒီဂရီအမျိုးမျိုး ခွဲထားတဲ့အမျိုးအစားတွေကတော့
၁။ Asperger’s Syndrome
၂။ Pervasive Developmental Disorder
PDD-NOS
၃။ Childhood Disintegrative Disorder
၄။ Rhett’s Syndrome
၅။ Classical Autism စသဖြင့်ဖြစ်ပါတယ်။
အကယ်၍ သင့်ရဲ့ကလေးဟာ Autism များဖြစ်နေ
မလားလို့ သိချင်ပါက အောက်ပါ လက္ခဏာ အမျိုး
အစား ဒီဂရီများအလိုက် အကြမ်းဖျင်းတိုက်ဆိုင်
ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ Autism Spectrum Disorder
အဖြစ် ရောဂါသတ်မှတ်ခံထားရတဲ့ကလေးအများ
စုဟာ
-အခြားသူတွေအတွက် ဘာမှမထူးခြားတဲ့ အမြင်၊
အကြား၊ အနံ့၊ ထိတွေ့မှု၊ စတဲ့အာရုံတွေကို ဆတ်
ဆတ်ထိမခံနိုင်ဘဲ သည်းမခံတတ်တာပဲ။ ဒါကို
Sensory Sensitive Autism လို့ရည်ညွှန်းပါတယ်။
-ခန္ဓာကိုယ်ကိုရှေ့နောက်၊ ဘယ်ညာ အထပ်ထပ်လှုပ
ရမ်းနေတာ။ မိမိမျက်စေ့ရှေ့မှာ လက်ချောင်းကို
ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ အထပ်ထပ်လုပ်နေ
တတ်တာ။
-သူအနီးပတ်ဝန်းကျင်က တချို့သော အရာဝတ္ထု
များကို အပြင်းအထန် တွယ်တာမှုပြတတ်တာ။
-နေ့စဉ်ပုံမှန်ကိစ္စလေးတွေမှာ ပြောင်းအလဲဖြစ်ရင်
စိတ်ရှုပ်ထွေးတတ်ပြီး နောက်ဆုံးမှ မနှစ်မြို့ရန်
လိုတတ်တာ။
-မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကလူတွေ သို့မဟုတ် အရာဝတ္တု
တွေရဲ့ အသေးအမွှားအပြောင်းအလဲလေးတွေ
ကိုပင် စောင့်ကြည့်သတိပြုနေတတ်တာ။
အကယ်၍များ သင့်ကလေးမှာ အထက်က အော်
တစ်ဇင်လက္ခဏာတွေ တွေ့နေရတာဆိုရာ နားလည်
တတ်ကျွမ်းသူနဲ့ တိုင်ပင် အကြံဉာဏ်ယူဖို့လိုပါလိမ့်
မယ်။
အော်တစ်ဇင်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆေးပညာဆိုင်ရာ အဓိ
ပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ဟာ ပညာရပ်ဆန်လွန်းပါ
တယ်။ ဒါကြောင့် တချို့မိဘတွေဟာ အော်တစ်ဇင်
အကြောင်း ရိုးရိုးလွယ်လွယ်ရှင်းပြတတ်တဲ့ဆရာဝန်
တွေ ပညာရှင်တွေဆီသွားလိုကြပါတယ်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ”အော်တစ်
ဇင်ဆိုတာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အာရုံကြောအပြုအမူဆိုင်ရာ
ဖောက်ပြန်မှုရောဂါ( A complex neurobehavioral
Disorder)ပဲ။ ဒီရောဂါဟာ လူတွေနဲ့ဆက်ဆံနိုင်တဲ့
စွမ်းရည်၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာစွမ်းရည်၊ စကားပြောဆို
ဆက်သွယ်နိုင်တဲ့စွမ်းရည်တွေ ချို့ယွင်းမှုများပါရှိ
တဲ့အပြင် ခေါင်းမာတဲ့၊ အထပ်ထပ်ပြုမူတဲ့ အပြု
အမူတွေလည်း ပါရှိတဲ့ရောဂါဖြစ်တယ်။” အော်တစ်
ဇင်ရောဂါမှာ အဆိုပါစွမ်းရည်တွေ ကြီးမားကျယ်
ပြန့်စွာ ကွဲပြားမှု ချို့ယွင်းမှု အမျိုးမျိုးပါရှိသလို
ဒီချို့ယွင်းမှုတွေကြောင့် ကာယကံရှင်ဟာ မိမိ
ကိုယ်မိမိ စောင့်ရှောက်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့
ဘဲ သူ့ကိုအထူးစောင့်ရှောက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းများ
ကျောင်းများထံ ပို့ဆောင်ရသည့်အထိရှိတတ်ပါ
တယ်။
အော်တစ်ဇင်ရဲ့ နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်း
===========================
အော်တစ်ဇင်ဆိုတဲ့စကားရပ်ပေါ်ပေါက်လာတဲ့
နောက်ခံသမိုင်း အကျဉ်းလေးကိုနားလည်ရင်
မိဘတွေအတွက် အော်တစ်ဇင်ရောဂါအကြောင်း
နားလည်ဖို့ ပိုမိုအထောက်အကူရပါလိမ့်မယ်။
အော်တစ်ဇင်ဆိုတဲ့ စကားရပ်ဟာ ဂရိဘာသာ
စကား “Autos”ကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ။
“Autos”ရဲ့အဓိပ္ပာယ်ကတော့ “Self(မိမိ)” ဆိုတဲ့
အဓိပ္ပာယ်ပါ။ အော်တစ်ဇင်ဆိုတဲ့ စကားရပ်ကို
သုံးစွဲလာကြတာ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀လောက်ရှိပါပြီ။
Autism ဆိုတာ လူတစ်ယောက်ဟာ မိမိကိုယ်မိမိ
လူတွေနဲ့တုံ့လှယ်ဆက်ဆံမှုကနေ ဘေးဖယ်နေ
လိုက်တယ်၊ ဒါကြောင့်သူတစ်ယောက်တည်း သီး
ခြား ထီးတည်းဖြစ်သွားတယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေ
တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
ဆွစ်လူမျိုးစိတ်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန် ယူဂျင်း
ဘလူလား(Eugene Bluer) ဟာ အော်တစ်ဇင်ဆို
တဲ့စကားလိုးကို ၁၉၁၁ခုနှစ်မှာ စတင်သုံးစွဲခဲ့တာ
ပါ။ သူသုံးစွဲတုန်းကတော့ စိတ်ကစဉ့်ကလျားရော
ဂါ(Schizophrenia)ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာ အုပ်စုတစ်
ခုကိုရည်ညွှန်းရန် ရည်ရွယ်တာပါ။ ၁၉၄၀ဆယ်စု
နှစ်များတိုင်အောင် စိတ်ကစဉ့်ကလျားနဲ့အော်တစ်
ဇင်ရောဂါတို့ကို အတူတူသော ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ
အကြောင်းအရာကိစ္စရပ်အဖြစ် သုတေသနလုပ်
လေ့လာနေခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်များ
ရောက်တဲ့အခါမှာတော့ ဆေးပညာရှင်များဟာ
ကလေးများမှာဖြစ်တဲ့ အော်တစ်ဇင်ရောဂါကို သီး
ခြားဖော်ထုတ် နားလည်စပြုလာပါတယ်။
အော်တစ်ဇင်ရောဂါအတွက် အပြုအမူကုထုံး(BehaviorTherapy)ရဲ့အရေးပါပုံ၊ ထိန်းချုပ်
သင်ယူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို အသုံးပြုမှုရဲ့ အရေးပါပုံတိုကို ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များမှာ သိရှိဖော်ထုတ်လာကြပါတယ်။
၁၉၆၀-၇၀ဆယ်စုနှစ်များက အသုံးပြခဲ့ကြတဲ့
Electroshock Therapy ကို နားထားလိုက်ကြပါ
တယ်။ ဒီနေ့ခေတ်သုတေသနနဲ့ကုထုံးများအတွက်
အခြေခံကတော့ အပြုအမူကုထုံး(Behavior therapy)နဲ့ စကားပြောသင်ပေးခြင်း ဘာသာစကားကုထုံး(Language Therapy) များပဲဖြစ်ပါတယ်။
အော်တစ်ဇင်ရောဂါနဲ့ မျိုးရိုးဗီဇရဲ့အခန်းကဏ္ဌ
===============================
အော်တစ်ဇင်ရောဂါဟာ မျိုးရိုးလိုက်/မလိုက်မိဘ
တွေက သိလိုပါတယ်။ မိသားစုထဲမှာ အော်တစ်ဇင်
ရောဂါမွေးချင်းရှိသူ တစ်ယောက်က သူ့မှာ အော်
တစ်ဇင်မျိုးရိုးပါနိုင်သလား။ ကျွန်တော် ကလေး
ယူရင် အော်တစ်ဇင်ကလေးလေးမွေးလာနိုင်သလား
ဆိုပြီး စိုးရိမ်ပါတယ်။ အော်တစ်ဇင်ရောဂါဟာ
မျိုးရိုးလိုက်နိုင်တယ်ဆိုပြီးတွေးဆကြပေမယ့်၊
ဘယ်ဗီဇအမျိုးအစားက သို့မဟုတ် ဘယ်ဗီဇအတွဲ
တွေက အော်တစ်ဇင်ဖြစ်စေတယ်လို့ တိတိကျကျ
ဖော်ထုတ်နိုင်တာတော့ မရှိသေးပါ။
လူကြီးများအတွက်တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးရန် အော်
တစ်ဇင်င်္အဂါရပ်လက္ခဏာစုစာရင်း
================================
၁။ လူတွေရှိနေတဲ့နေရာမှာ စိတ်သက်သာစွာနေဖို့
မနည်းကြိုးစားရုန်းကန်နေရလား။
၂။ အပြောင်းအလဲကိုမနှစ်မမြို့ဘဲ အပြောင်းအလဲ
ကြုံပါက စိတ်မသက်မသာဖြစ်ခြင်းဖြစ်တတ်သ
လား။
၃။ တစ်ခုခုကို အမြဲငေးကြောင်ကြောင်ကြည့်နေ
တတ်သူလို့ ပြောဆိုခံရလား။
၄။ မိမိအနီးအနားက လူတွေရဲ့ မျက်နှာရိပ် မျက်
နှာကဲကို အမြဲနားမလည်ဖြစ်နေတတ်သလား။
၅။ လူတွေက သင်စကားပြောရင် တိုးလွန်းတယ်
သို့မဟုတ် ကျယ်လွန်းတယ်လို့ အပြောခံရလား။
၆။ စာဖတ်ခက်တဲ့ရောဂါ သို့မဟုတ် အတက်ရောဂါ
ရှိသလား။
၇။ လူတွေရဲ့ အပြုအမူလုပ်ဆောင်မှုတွေကိုကြည့်
ပြီး သူတို့ရဲ့ အတွေးတွေကို ခန်းမှန်ကြည့်ရန်
ခက်သလား။
၈။ ဂနာမငြိမ် အလုပ်တွေရှုပ်နေတယ်လို့ခံစားရ
သလား။
၉။ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် ပုံမှန်အလုပ်တွေလုပ်နေရခြင်း
ကပဲ သင့်အတွက်လွယ်ကူတာတွေ့ရလား။
၁၀။ ဆူညံမှု၊ အလင်းရောင်၊ အနံ့စတဲ့ နောက်ခံ
တွေကြားက ဖြတ်ထွက်ရန် အခက်ကြုံရမှု
တွေရှိသလား။
အော်တစ်ဇင်ရှိ/မရှိ စိတ်ပညာရှင်၊ စိတ်ကျန်းမာရေး
ဆရာဝန်၊ ဦးနှောက်နဲ့အာရုံကြောအထူးကုတွေကပေးမယ့် စစ်ဆေးလွှာများစွာရှိပါတယ်။ ဖြစ်ရပ်
အများစုမှာ အထွေထွေအထူးကုသမားတော်က
အော်တစ်ဇင်စစ်ဆေးလွှာတွေကို ဖြေဆိုနိုင်ရန်
သက်ဆိုင်ရာပညာရှင်တွေထံ လွှဲပေးပါလိမ့်မယ်။
စစ်ဆေးမှုမှတ်တမ်းတွေကို သမားတော်ထံပြန်ပြ၊
လိုအပ်ပါက သမားတော်ကဘဲ အော်တစ်ဇင်အထူး
ကုဆီ လွှဲပေးနိုင်ပါတယ်။
Borderline Autism
=============
Borderline Autism ဆိုတာက ပြင်းထန်မှုမရှိသော
အော်တစ်ဇင်လက္ခာစုတို့ရှိနေတဲ့ လူနာရဲ့ဖြစ်ရပ်ကို
ခေါ်တာပါ။ Borderline Autism သို့မဟုတ် အပျော့
စားအော်တစ်ဇင်ရှိတယ်လို့ ရောဂါဖော်ခံထားရတဲ့
ကလေးငယ်တစ်ယောက်ဟာ အော်တစ်ဇင်လက္ခ
ဏာတွေရှိပေမဲ့ ဖြစ်တဲ့အကြိမ်ရေနဲ့ ပြင်းထန်မှုအရ
တော့ အပြင်းစားလူနာတွေနဲ့တူမှာမဟုတ်ပါ။ အဲဒီ
ကလေးမျိုးတွေဟာ အလိုက်သင့်ပြုနိုင်စွမ်းမရှိတာ၊
အပြောင်းအလဲအလွယ်တကူမလုပ်နိုင်တာ၊ လူတွေ
နဲ့မပေါင်းတတ်တာ၊ စကားပြောစွမ်းရည်နိမ့်ကျတာ၊
ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေရှိတာ
စတဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိနိုငါပါတယ်။ တခြားသူတွေကို
စာနာမှုပြဖို့၊ မိမိစိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်တတ်ဖို့
သူတို့အတွက် ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။ Autism Spectrum Disorder ရောဂါတွေထဲက ဘယ်ရော
ဂါကိုမဆို ရောဂါဖော်(Diagnosis)ရသကဲ့ပဲ Borderline autism ရောဂါကိုလည်း စစ်ဆေးမှု၊
စိစစ်မှု၊ ရှုမှတ်လေ့လာမှုအဆင့်ဆင့်လုပ်ရပါတယ်။
Echolalia
=======
Echolalia ဆိုတာကတော့ Borderline Autism အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Echolalia autism
ဟာ Borderline autism နဲ့ သဘာဝချင်းတူပေမဲ့
ခြားနားတဲ့ အချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့
သူ့ရဲ့စကားပြောမှု(Speech)ပါ။ ကျွန်တော်တို့စကား
အသုံအနှုန်းတွေရဲ့ အသံနေထား အနိမ့်အမြင့်
အတက်အကျကို စည်းချက်ကျကျ လိုက်တုပြီး
သံယောင်ထပ် အခါခါ ပြောဆိုနေတတ်ပါတယ်။
ဒီအမျိုးအစား အော်တစ်ဇင်ကလေးတွေဟာ စကားစုတစ်စုဖြစ်စေ၊ ဝါကျတစ်ကြောင်းလုံးကိုဖြစ်စေ လိုက်တုပြောတတ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ကို “Gestalt”လို့ခေါ်ပါတယ်။ Gestalt ဆိုတဲ့စကားလုံးဟာ ဂျာမန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး”တစ်ခုလုံး” ဆိုတဲ့
အဓိပ္ပာယ် ရပါတယ်။ ကြားတဲ့စကားလုံးတစ်ခုကို Gestalt နည်းနဲ့လိုက်သင်ယူခြင်းဟာကြက်တူရွေး
နှုတ်တိုက် သင်တာနဲ့တူပါတယ်။ ဒီလို
Echolalia autism ဟာ ကလေးနှစ်နှစ်ခွဲလောက်
မတ်တတ်ပြေးအရွယ်တွေမှာ စတင်တွေ့ရနိုင်တယ်။
ဒီလိုမျိုး Echolalia စကားတွေကိုပဲ သံယောင်လိုက်
ပြောနေရင်လည်း ဒီအမျိုးအစားအော်တစ်ဇင်က
လေးတွေဟာ အခြားလူတွေနဲ့ဆက်သွယ်ပြော
ဆိုတဲ့ အဆင့်တစ်ခုမှာ အီသွားပြီး သင်ယူမှု
အစီအစဉ်တစ် ပြောင်းဖို့လိုကောင်းလိုပါလိမ့်မယ်။
အော်တစ်ဇင်ရောဂါကို ပျောက်ကင်းအောင်ကုသ
နိုင်သလား။
=================================
အခုထိတော့ ကုသလို့မရနိုင်သေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘာသာစကားတွေ နားလည်ဖို့၊ ဘဝမှာ အရေးကြီးတဲ့အရာတွေကို နားလည်ဖို့၊ လူမှုဆက်ဆံရေးအပြုအမူတွေ ဖွံ့ဖြိုးဖို့၊ မိမိရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝ ကိစ္စတွေကို မိမိဖာသာ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ကူညီပေးတဲ့ကုထုံးတွေ ပေးရပါတယ်။ အသက် ၅ နှစ်အောက် အရွယ်တွေမှာ စတင်ပြီး လေ့ကျင့် သင်ကြားပေးတာက စောစောသင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးတာက ကောင်းတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။
အော်တစ်ဇင်ကို ကုသတဲ့အခါ-
-အပြုအမူဆိုင်ရာ ကုထုံး (မိမိလိုလားဖွယ်အပြု
အမူတွေရအောင် ပုံဖော်လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း)
-ပညာရေး ကုထုံး (စာနဲ့ထိတွေ့သင်ကြားခြင်း)
-စကားပြောသင်ကြားခြင်းကုထုံး( စကားပြောတတ် အောင်၊ ပြောစကားနားလည်အောင်သင် ကြားပေး
ခြင်း)
-အလုပ်ပေးကုထုံး (ဟန်ချက် ထိန်းနိုင်အောင်၊ စာရေးနိုင်အောင်စသည့်လုပ်ငန်းများ အလုပ်ခိုင်း
ခြင်း)
-လူမှုဆက်ဆံရေးကုထုံး (အခြားသူမျာနဲ့ပြောဆို
ဆက်ဆံတတ်အောင်လေ့ကျင့်ပေးခြင်း)
-ဆေးဝါးကုထုံး(အာရုံစူးစိုက်မှု၊ ဂဏှာမငြိမ်မှုနဲ့ အအိပ်အနေအခက်အခဲတွေများအတွက်ဆေးဝါးများ ပေး၍ကုသခြင်း)
လူ့အဖွဲ့အစည်းအစည်းအနေနဲ့လည်း အော်တစ်ဇင်
ကလေးတွေရဲ့ ခက်ခဲတဲ့ဘဝကို စာနာနားလည်ပြီး
ပံံပိုးကူညီမှုတွေ ပေးဖို့လည်းလိုပါလိမ့်မယ်။
ဒေါက်တာမြင့်လွင်(စိတ်ပညာ)
ကလေးစိတ်ပညာ စာအုပ်မှ ကောက်နှုတ်
ဖော်ပြသည်။
https://www.facebook.com/share/p/1C5wG5dTn5/

17/03/2026

https://www.youtube.com/watch?v=NAJu2JuR0cE

"Assalamualaikum" (اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ)

12/03/2026

23/09/2025

LONDON, Sept 23 — The European Medicines Agency (EMA) said today that there was no new evidence that would require changes to the region’s current recommendations for the use...

08/09/2025

#ချောင်းဆိုးနေတာတစ်လကျော်ပြီ
#မနက်မနက်သလိပ်တွေလည်း_အများကြီးထွက်တယ်
#ညနေပိုင်းလည်းတငွေ့ငွေ့နဲဲ့_အပူတက်တယ်ထင်တယ်

(TB တီဘီရောဂါ)

HIV/AIDS ခုခံအားကျဆင်းမှုကူးစက်ရောဂါ၊ TB တီဘီရောဂါ၊ Malaria ငှက်ဖျားရောဂါ စတာတွေက ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး (WHO) ကရော ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပါ ဇာတ်လမ်းတွေ၊ ပိုစတာတွေ၊ ဆိုင်းပုတ်တွေ နဲ့ နေရာအနှံ့အပြားမှာ ပညာပေးတွေ အကြီးအကျယ်လုပ်ထားလို့

ပြည်သူလူထုထဲ မှာ ကျန်းမာရေးအသိတော်တော်ရှိနေပြီလို့ ယူဆထားပေမယ့် ကျွန်တော့ကို Chat Box က လာမေးကြတာမှာ TV ရောဂါ၊ TV ရောဂါ ဆိုပြီး ပြောတတ်ကြတော့ သေချာမသိသေးတဲ့လူတွေလည်း သိသွားအောင်၊ သိပြီးသားလူတွေလည်း ပြန်နွှေးပြီးသားဖြစ်အောင် ကြိုးစားရေးသား လိုက်ပါတယ်။ TB - Tuberculosis ပါ TV မဟုတ်ပါဘူး

သိပြီးသားရောဂါကြီးဖြစ်လို့ ပျင်းသွားမှာစိုးလို့ မသိလောက်သေးတဲ့ ဗဟုသုတ တချို့ပါထည့်ရေးလိုက်ပါတယ်။

တစ်ကမ္ဘာလုံးကြောက်နေကြတဲ့
Covid-19 ဟာ တစ်နှစ်သားမှာတင် Vaccine - ကာကွယ်ဆေး ထွက်ပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ရောဂါမဟုတ်တော့ပါဘူး
H1N1 တုန်းကလည်း ၁ နှစ်သာသာမှာ Vaccine ထွက်ပါတယ်၊ Covid-19 လောက်တောင် မမွှေလိုက်ရပါဘူး။

ဒါပေမယ့် Tuberculosis (TB တီဘီရောဂါ) ဖြစ်စေတဲ့ Mycobacterian Tuberculosis ဆိုတဲ့ Bacteria က မှတ်တမ်းတွေအရ လူမှာဖြစ်ခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း ၆,၀၀၀ ကျော်နေတဲ့ ရှေးဟောင်း Bacteria ပါ။ (တချို့ကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၅၀၀,၀၀၀ ထဲက ရှိတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်)

ဆေးပညာတွေတိုးတက်လာပေမယ့် နှစ်ပေါင်း ၆,၀၀၀ ကျော်တဲ့ အထိ သူ့ကို ကမ္ဘာပေါ်ကနေရှင်းမထုတ်ပစ်နိုင်သေးပါဘူး။

Bacteria အနေနဲ့ သူ့ကို အကောင်လိုက်စမိတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်က Robert Koch ပါ။ ဒီအကောင်ကြောင့်ဖြစ်တယ် ဆိုတာ သေချာသိတဲ့ အတွက် TB ရောဂါစမ်းတဲ့ Tuberculin test, ဦးနှောင်အမြှေးရောင်တဲ့ TB မဖြစ်အောင် ငယ်ငယ်ကထိုးရတဲ့ BCG နဲ့ TB ရောဂါကုတဲ့ ဆေးတွေပေါ်ပေါက်လာတာ အဲ့ဒီဆရာကြီးရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကနေ ဆင့်ပွားလာခဲ့တာပါ။

👉👉👉
(TB တီဘီရောဂါ) ဖြစ်စေတာက Mycobacterian Tuberculosis လို့ခေါ်တဲ့ Bacteria ပါ။

***လေကနေပျံ့ပါတယ်၊ လူနာရဲ့ ချောင်းဆိုးတာ၊ နှာစေးရာက အမှုန့်အမွှားတွေကို ရှူမိရင် ကူးပါတယ်
***TB က နွားမှာလည်းဖြစ်တော့ အဲ့ဒီနွားရဲ့ နို့သောက်မိလည်း TB ကူးတတ်သလို၊ နို့ညှစ်တဲ့ လူချောင်းဆိုးထည့်လိုက်တာကနေလည်း အူ TB ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
👉👉👉
လက္ခဏာတွေကတော့အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း
- ချောင်း ရက်ရှည်ဆိုးပါတယ်
- သလိပ်ထွက်တာများပြီး (ချောင်းခြောက်လည်းဆိုးတတ်ပါတယ်)
- Consuming disease လို့ သူကိုခေါ်ပါတယ် လူရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာနေပြီး လူကို တတိတိ နဲ့ ဒုက္ခပေးတော့ လူကပိန်ပိန်လာပါတယ်
- လူရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သူရှိနေမှန်း ကိုယ်ခံအားစနစ်က သိပေမယ့် သူ့ကိုမသတ်နိုင်ပါဘူး

ဘာလို့လဲဆိုတော့
TB ပိုးက ဝင်လာတာ နဲ့ ရန်သူဆိုပြီး သွေးဖြူဥတွေက ဖမ်းစားပစ်လိုက်ပါတယ်။
တခြား Bacteria ဆိုရင် အစားခံလိုက်ရတာနဲ့ ပျက်စီးသွားပါတယ် ၊ TB ပိုးက အစားခံရလည်း သွေးဖြူဥက သူ့ကိုမသတ်နိုင်ပါဘူး။
သွေးဖြူဥထဲ ရောက်နေတော့ သူ့ကို သတ်မယ့် တခြားသွေးဖြူဥတွေ ရန်ကလည်းကာကွယ်ပြီးသားဖြစ်သွားပါတယ်။
သူရောက်နေတဲ့ သွေးဖြူဥထဲမှာနေ၊ အာဟာရတွေစား၊ အကောင်တွေပွားပါတယ်။
သွေးဖြူဥကလည်း သတ်လို့ရမယ်ထင်တဲ့ လက်နက်တွေ (Chemical mediators) ထုတ်တိုက်ပါတယ်၊ အဲ့ဒီ Chemical mediators တွေကြောင့် #ငွေ့ငွေ့လေးဖျားတတ်ပါတယ်။

TB ပိုးက မသေတဲ့ အပြင် သွေးဖြူဥ ထဲနေပြီး သွေးဖြူဥ ရောက်သမျှနေရာ အကုန်ရောက်တဲ့ အတွက် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး သူမရောက်တဲ့နေရာမရှိသလို (နေရာတိုင်း TB ဖြစ်ပါတယ်) လူသိများတဲ့ TB တွေက 👉 အဆုတ် TB, အူ TB, အကျိတ် TB, အရိုး TB နဲ့ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်တဲ့ TB တွေပါ။
သားအိမ်မှာလည်း TB ဖြစ်တတ်သလို၊ ဝှေးစေ့ TB, မျက်လုံး TB စတာတွေလည်းရှိပါတယ်။

သူအကြိုက်ဆုံးက တော့ အဆုတ်ပါ။
TB ပိုးက Oxygen အရမ်းကြိုက်ပါတယ်။

သွေးဖြူဥတွေက TB ပိုးကို လုံးဝဥဿုံမသတ်နိုင်ပေမယ့် အနှောက်အယှက်တော့ ပေးတော့ TB ပိုးက အဆုတ်မှာနေရင် သွေးအရောက်နည်းပြီး လေအရောက်များတဲ့ ထိပ်ပိုင်းမှာနေပြီး ဒုက္ခပေးတော့ အဆုတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်တဲ့ အခါ ထိပ်ပိုင်းနားမှာ အနာတွေ့ရင် TB အဖြစ်နိုင်ဆုံးပါပဲ။

အဆုတ်ထိပ်ပိုင်းနားမှာနေရင်းနဲ့ အဆုတ်ကိုဖျက်ဆီးရင်းဖျက်ဆီးရင်းနဲ့ အဆုတ်တင်မက ပဲ သွေးကြောတွေပါပျက်စီး လာတဲ့အခါ #ချောင်းဆိုးသွေးပါဖြစ်လာ ပါတယ်။
👉👉👉
အခု TB ဆေးတွေရှိနေပါပြီ
TB စဖြစ်တဲ့လူက ဆေး (၄) မျိုးစပ်ကို (၆) လသောက်ရပါတယ်။
ဘာလို့အဲ့လောက်တောင်သောက်ရတာလဲဆိုတော့
၁။ TB ပိုးက သွေးတို့/ဆေးတို့ အရောက်နည်းတဲ့ အဆုတ်ရဲ့ထိပ်ပိုင်းနားမှာနေတယ်
(အရင်ခေတ်ကဆို (ကင်ဆာမဟုတ်ပဲ) TB ဖြစ်နေတဲ့အဆုတ်ရဲ့ထိပ်ပိုင်းကို ခွဲစိတ်ဖြတ်တောက်တဲ့ ကုသနည်းတောင်ရှိခဲ့ပါတယ်။)
၂။ သွေးဖြူဥထဲမှာနေတဲ့အတွက် ဆေးက မသတ်နိုင်ပါဘူး
ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဆေးက အချိန်တိုင်းရှိနေမှ သွေးဖြူဥတွေကိုဖျက်ဆီးပြီးထွက်လာတဲ့ TB ပိုးတွေကို ဆေးက သတ်ပစ်တာပါ။
၃။ ဆေး (၄) မျိုးထဲမှာ သွေးထဲရောက်လာတဲ့ TB ပိုးကိုသတ်တဲ့ ဆေးပါသလို၊ Cells တွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့ TB ကိုသတ်တဲ့ဆေးလည်းပါပါတယ်၊
၄။ ခန္ဓာကိုယ်အနှံရောက်နေပြီး ဟိုပုန်းဒီပုန်းလုပ်နေတဲ့ TB ပိုးတိုင်းကို သတ်ပစ်နိုင်ဖို့ အချိန် (၆) လ လိုပါတယ်။

👉👉👉
#ဆေးတွေကပြင်းတယ် မခံနိုင်ဘူး 😢

TB က အခုဆေးပေါ်လာလို့ လူတွေက မကြောက်ကြတာပါ
ဟိုးအရင်က ဆေးမပေါ်ခင်က TB ဖြစ်ရင် ချောင်းတွေဆိုး၊ လူကပိန်လိမ်ခြောက်ကပ်ပြီးအသက်ရှူတွေကြပ် တော့ ပင်လယ်ကမ်းခြေသွားပြီး လေသွားရှူရတာပဲ ကုသမှုဖြစ်ခဲ့ တဲ့အချိန်ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်

ရှေ့ပိုင်းတွေက မှတ်တမ်းတွေ မသေချာပေမယ့်
၁၈ ရာစုမှာ တစ်နှစ်ကို လူ သိန်း (၇၀) သေပြီး သိန်း (၅၀၀) ကူးစက်ခဲ့ပါတယ်။

အခု ဆေးတွေရှိနေပေမယ့်လည်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး ရဲ့ မှတ်တမ်းတွေအရ ၂၀၁၉ တစ်နှစ်ထဲမှာ TB ကြောင့် လူပေါင်း (၁၄ သိန်း သေခဲ့ရပါတယ်)
အဲ့ဒီအထဲမှာ (MDR-TB လို့ခေါ်တဲ့ ဆေးယဉ်ပါး TB ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၀၈,၀၀၀ ပါ ပါတယ်)

TB ဆေးရှိရဲ့ သားနဲ့ ဘာလို့ သေကြတာလဲ ဆိုတော့ ရှင်းပါတယ်။

#ဆေးမသောက်လို့ပါ

ဆေးကပြင်းတယ် (၄) မျိုးတောင် ၊ အကြာကြီးသောက်ရမှာ၊ မသောက်ပါဘူး တစ်လဆိုရင် ရောဂါအခြေအနေတိုးတက်လာတဲ့ အတွက်ဆေးသွားမထုတ်တော့ပါဘူး။ Defaulter လို့ခေါ်ပါတယ်။ မိမိတာဝန် မိမိမကျေပြွန်တဲ့ လူတန်းစားပါ။

ရောဂါဖြစ်တာ မရှောင်သာပေမယ့်၊ ဆေးသောက်ရမှာ ကိုယ့်တာဝန်ပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာနဲ့ကိုယ်မသောက်တာ ကိုယ့်ရဲ့အခွင့်အရေးပဲ ဆိုတဲ့ Human Right က ကူးစက်ရောဂါတွေမှာ သုံးလို့မရပါဘူး။

ကိုယ်ဆေးမသောက်ရင် ဆေးယဉ်သွားပါပြီ ၊ သိပ်မကြာခင်ရောဂါ ပြန်ဆိုးတော့မှာပါ။ ရောဂါပြန်ဆိုးလာရင် ဆေး (၄) မျိုးနဲ့မရတော့ပါဘူး ထိုးဆေးပါ ပေါင်းပြီး (၈) လဖြစ်သွားပါတယ်။

ဆေးယဉ်တဲ့ TB ဖြစ်နေတဲ့ လူတွေဆီက ကူးရင် ဆေးယဉ်တဲ့ TB ဖြစ်လို့ ကိုယ်ဆေးမသောက်တာဟာ ကိုယ့်မိသားစု၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဒုက္ခပေးတဲ့ လူ ပါ။

ရန်ကုန်လူဦးရေရဲ့ (၅၅ ရာခိုင်နှုန်း) ဟာTB ကူးဖို့ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။
အခုသုံးနေတဲ့ TB ဆေးတွေ မရတဲ့အခါ သုံးဖို့ Second Line drugs တွေဆိုတာရှိပါတယ်၊ အဲ့ဒီ Second Line drugs ဆိုတာတွေပါ မရတော့ရင် သေမယ့်နေ့စောင့်နေရုံပါပဲ။
ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ပိုဆိုးတဲ့ အချက်က အဲ့ဒီ Second Line drugs ထဲပါတဲ့ Ciprofloxacin , Levofloxacin လိုဆေး မျိုးတွေကို သာမန်ချောင်းဆိုးတာလောက် အတွက်နဲ့ သောက်နေကြပါတယ်၊ သောက်တော့လည်း တစ်ရက်လောက်သောက်ကြတာဆိုတော့ စဉ်းစားသာကြည့်ကြပါတော့
(Photo credit; AboutKidsHealth)
ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ တိုးပြီး
သက်ရှည်ကျန်းမာ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ

ဆေးကုသခြင်း ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း စတဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ခြင်းတွေအတွက် သွားလာရလွယ်ကူတဲ့ မြို့လယ်ခေါင်မှာရှိတဲ့ စျေးနှုန်းသင့်တင့်တဲ့ မေခလာအထူးကုဆေးခန်းမှာ အထွေထွေရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် ပြသလို့ရပါတယ်

#မေခလာအထူးကုဆေးခန်း
ကြိုတင်ရက်ချိန်းယူရန်နှင့် စုံစမ်းရန် ➡️
☎️ 018375222, 018387721, 09886600300
📮 အမှတ် ၃၂၇၊ရွှေဘုံသာလမ်း(အပေါ်ဘလောက်)၊ပန်းပဲတန်းမြို့နယ်၊ရန်ကုန်မြို့။

05/09/2025

#ကျောက်ကပ်ရောဂါ မဖြစ်အောင်
#ကာကွယ်ဖို့အတွက် အဓိကအချက် (၃) ချက်ကို #အလေးထားပြီး လိုက်နာနိုင်ပါတယ်။

၁။ အစားအသောက်ပုံစံကို ပြုပြင်ပါ💛💛

* ဆားလျှော့စားပါ။ အသင့်စား အစားအစာတွေ၊ အဆင်သင့်ထုတ်ထားတဲ့ စည်သွပ်ဘူးတွေနဲ့ အချိုရည်တွေကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ပါ။ အစားအစာကို ကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ်စားတာက ဆားပမာဏကို အကောင်းဆုံး ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။

* သန့်ရှင်းတဲ့ရေကို လုံလုံလောက်လောက် သောက်ပါ။ တစ်နေ့ကို ရေ ၈ ခွက်ကနေ ၁၀ ခွက်လောက် သောက်ပေးတာက ကျောက်ကပ်ကို ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်စေပြီး ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။💛💛

* ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ သစ်သီးဝလံများများ စားသုံးပါ။ ဒါတွေက ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။💛💛

၂။ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ လူနေမှုပုံစံကို ကျင့်သုံးပါ

* ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းပါ။ အဝလွန်ခြင်းကို ရှောင်ပြီး ကျန်းမာတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းထားတာက ဆီးချိုနဲ့ သွေးတိုးဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေပါတယ်။ ဒီရောဂါတွေက ကျောက်ကပ်ပျက်စီးစေတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။💛💛

* ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ လောက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက သွေးပေါင်ချိန်နဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်လို့ ကျောက်ကပ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။💛💛

* ဆေးလိပ်နဲ့ အရက်သေစာကို ရှောင်ပါ။ ဆေးလိပ်သောက်တာက ကျောက်ကပ်ဆီကို သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းစေပြီး၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်တာက သွေးပေါင်ချိန်ကို တက်စေနိုင်ပါတယ်။💛💛

၃။ ဆေးဝါးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတိထားပါ

* ဆရာဝန်ညွှန်ကြားတဲ့ ဆေးတွေကိုပဲ သောက်သုံးပါ။ ဆရာဝန်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်မပါဘဲ ဆေးဝါးတွေ၊ အထူးသဖြင့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးတွေကို လိုအပ်တာထက် ပိုသောက်တာမျိုး ရှောင်ပါ။ အချို့ဆေးဝါးတွေက ကျောက်ကပ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။💛💛

* ဒီအချက်တွေကို လိုက်နာမယ်ဆိုရင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို များစွာ လျှော့ချနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ သင့်အနေနဲ့ ဆီးချို၊ သွေးတိုး ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့နဲ့ ကျောက်ကပ်ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲတိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။💛💛

ကျန်းမာချမ်းသာလို့ပျော်ရွှင်ကြပါစေခင်ဗျာ🙏

သင့်မိတ်ဆွေတွေလည်းသိစေရန်ပြန်လည်မျှဝေခြင်းဖြင့်ကျန်းမာရေး ကုသိုလ်ယူပေးပါ။

ကျန်းမာရေးဗဟုသုတများကိုနေ့စဉ်နှင့်အမျှတင်ဆက်ပေးနေတာကြောင့် page ကိုfollowလုပ်ထားပါ။💛💛

#ကျန်းမာရေး #ဗဟုသုတ #စာပေ
#နွယ်မြက်သစ်ပင်ဆေးဖက်ဝင်
#မေတ္တာဖြင့်ပြန်လည်မျှဝေပါသည်
#လေးစားစွာဖြင့်မူရင်းရေးသားသူကို
ေးပါတယ်

04/09/2025

#ကလေးက_G6PD_ရှိတယ်ပြောတယ်
#သွေးနီဥတွေပေါက်ထွက်တတ်တယ်လို့ပြောတယ်
#ပရုတ်လုံးတို့_တောင်ကြီးပဲလှော်တို့_ရှောင်နေရတယ်


(glucose-6-phosphate-dehydrogenase deficiency)

ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေမှာ မွေးကြတဲ့ကလေးတိုင်း Blood Group နဲ့ G6PD Assay ဆိုတာ စစ်ကြတော့ ကျွန်တော်တို့ ငယ်ငယ်က သွေးအားနည်းရောဂါ Anaemia ဖြစ်လာမှ သိရတဲ့ G6PD deficiency ဆိုတဲ့ ရောဂါဟာ #ရောဂါကြီးအဆင့်မရောက်ခင်
#ချို့တဲ့မှုအဆင့်မှာကို ကြိုသိ၊ ကြိုဆင်ခြင်၊ ကြိုကာကွယ် လို့ ရနိုင်လာပါတယ်။

ကလေးမှာ ရောဂါရှိတယ်ဆိုတာ မိဘတွေကို
- အသိပေးထားတယ်
- ရှောင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ဆေးတွေ၊ ပစ္စည်းတွေ ကြိုပြောထားပေးပါတယ်။
__________
ကျွန်တော်ပြောပြချင်တာက
1. အခေါ်အဝေါ်ကိစ္စ
2. ဒီရောဂါက ဘာတွေဖြစ်တတ်လဲနဲ့
3. ဘာလို့ ဆေးတွေ၊ ပစ္စည်းတွေရှောင်ရတာလဲ ဆိုတာကို ကျကျနန သိစေချင်တာပါ။
__________
#ရောဂါနာမည်_အခေါ်အဝေါ်

"ကျွန်တော်/ကျွန်မ ရဲ့ သားလေး မှာ G6PD ရှိတယ် ဆရာ၊ ဆေးပြင်းတွေမပေးပါနဲ့" လို့ပြောတတ်ကြပါတယ်
G6PD ဆိုတာ glucose-6-phosphate-dehydrogenase ဆိုတဲ့ Enzyme (ဓာတ်ကူပစ္စည်းပါ) လူတိုင်းမှာရှိပါတယ်။ ကျွန်တော့ မှာရှိသလို အခုစာဖတ်နေတဲ့ သူမှာလည်း ရှိပါတယ်။

ရောဂါက G6PD deficiency ပါ
👉 အပြည့်အစုံက glucose-6-phosphate-dehydrogenase deficiency ပါ။
ပြောရရင် G6PD ဆိုတဲ့ Enzyme ဓာတ်ကူပစ္စည်း ချို့တဲ့ လို့ဖြစ်ရတဲ့ ရောဂါပါ။

ဆိုတာကို နားလည်အောင်ပြောရရင်

ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှာ စွမ်းအင်ရဖို့ အတွက် စားလိုက်တဲ့ အစာတွေကို ဖြိုခွဲရပါတယ်။
အဲ့လို ဖြိုခွဲရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကို Chemical Reactions တွေလို့ခေါ်ပါတယ်။
အဲ့ဒီ ဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်မြောက်စေဖို့ ကူပေးတဲ့ ပစ္စည်းကို Enzyme ဓာတ်ကူပစ္စည်း လို့ခေါ်ပါတယ်။

Enzyme ကို မြင်သာအောင်ပြောရရင်
ခရီးတစ်ခုသွားဖို့ ကားရှိတယ် + ဓာတ်ဆီရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် မောင်းမယ့်သူမရှိရင် ဘယ်မှမရောက်သလိုပေါ့။
စားလိုက်တဲ့ အစာတွေရှိပေမယ့် ဓာတ်ကူပေးမယ့် Enzyme မရှိရင် စွမ်းအင်ဆိုတာ ထွက်မလာပါဘူး။
__________
Enzyme ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်နားလည်မယ် ထင်ပါတယ်။

G6PD ဆိုတာ Enzyme တစ်မျိုးပါ။ Cells တွေထဲမှာရှိပါတယ်။

#ဘာကို_ဓာတ်ကူပေးတာလဲ ⁉️

ကျွန်တော်တို့ အစာတွေစားပြီး အူလမ်းကြောင်းကနေ အစာတွေခြေဖျက်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို အာဟာရတွေ စုပ်ယူလိုက်တဲ့အခါ
သွေးထဲမှာ အာဟာရဓာတ် Glucose တွေများလာပါတယ်၊ အဲ့ဒီ Glucose ကို ဖြိုခွဲပြီး စွမ်းအင် (Energy) အဖြစ်ပြောင်းပေးဖို့အတွက် ဓာတ်ကူပေးတာပါ။
အဲ့လို Glucose ကနေ Energy အဖြစ်ပြောင်းတဲ့ Reactions တွေ အများကြီးရှိသလို၊ ဓာတ်ကူပေးတဲ့ Enzymes တွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ်။

အဲ့ဒီအများကြီး အထဲကမှ

သွေးနီဥတွေထဲမှာဖြစ်တဲ့ Hexose monophosphate pathway ဆိုတဲ့ Reaction မှာ G6PD က အဓိက ဓာတ်ကူပစ္စည်း (Enzyme) အနေနဲ့ပါဝင်ပါတယ်။
အဲ့ဒီ Pathway က သွေးနီဥအတွက် စွမ်းအင် ၂၀ % ပေးပါတယ်။
နောက် Pathway တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Glycolysis က စွမ်းအင် ၈၀ % ပေးပါတယ်။

စွမ်းအင် ၂၀ % ပဲပေးတာက ဘာလို့ အရေးကြီးရတာလဲ ဆိုတော့ သူ့ဆီကနေ ထွက်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတစ်ခုကြောင့်ပါ
👉 လို့ခေါ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့လို "လေရှူနေရတဲ့သတ္တဝါ" ဟာ Oxygen မရှိမဖြစ်လိုအပ်သလို အဲ့ဒီ Oxygen နဲ့ ဓာတ်ပြုမှုတွေဖြစ်လာပြီး ထွက်လာတဲ့ Free Radical ဆိုတာတွေက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Cells တွေကို ပျက်စီးစေပါတယ်။

Free Radicals ဆိုတာတွေက ကျွန်တော်တို့လေ ရှူနေသမျှ ထွက်နေပါတယ် အဲ့ဒါတွေကို လူကို အန္တရာယ်မဖြစ်အောင် ပြန်လုပ်ပေးနေတဲ့ ပစ္စည်းတွေထဲမှာ အပေါ်ကပြောတဲ့ ပါဝင်ပါတယ်။

ဆိုလိုတာက
✳️ Free Radicals တွေကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မပျက်စီးရအောင် လုပ်ပေးနေတာ 👉 NADPH ပါ။
✳️ NADPH တွေကိုထုတ်ပေးနေတာ 👉 Hexose monophosphate pathway ပါ
✳️ Hexose monophosphate pathway ရဲ့ အဓိက ပဲ့ကိုင်ရှင်က G6PD ပါ။

နားလည်ကြမလားတော့ မသိပါဘူး 😁😁😁

ပြောင်းပြန် ပြန်ပြောရရင်

😰 G6PD ချို့တဲ့ရင် 👉 Hexose monophosphate pathway ကနေ NADPH မထုတ်ပေးနိုင်တော့ပါဘူး
😰 NADPH မထုတ်ပေးနိုင်ရင် 👉 Free Radicals တွေကို ဖျက်မပေးနိုင်တော့ပါဘူး
😰 ဖျက်မပစ်နိုင်တဲ့ Free Radicals စုပုံလာရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ Cells တွေ ပျက်စီးကုန်ပါတယ်။

အဲ့ဒီဖြစ်ရပ်က သွေးနီဥမှာဖြစ်ရင် Free Radicals တွေကြောင့် သွေးနီဥတွေ ပျက်စီးကုန်တဲ့အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါဖြစ်ရတာပါ။

တိတိကျကျပြောရရင် Haemolytic Anaemia (သွေးနီဥတွေပေါက်ကွဲပျက်ဆီးလို့ဖြစ်ရတဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါပါ)

အဲ့ဒါကြောင့် G6PD ဆိုတဲ့ Enzyme ချို့တဲ့ တဲ့ G6PD deficiency မှာ ရတဲ့ရောဂါက Haemolytic Anaemia (သွေးနီဥတွေပေါက်ကွဲပျက်ဆီးလို့ဖြစ်ရတဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါပါ)။
___________
နောက်တစ်ဆင့်သွားပါမယ်။

G6PD deficiency ဖြစ်တိုင်း Haemolytic Anaemia ဖြစ်လား ဆိုတော့ မဖြစ်ပါဘူး။

#ဘာလို့လဲ ⁉️
- deficiency ချို့တဲ့တာ ပါ၊
- လုံးဝ မရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။

အဲ့ဒါကြောင့် G6PD deficiency ရောဂါသည်တွေက ဘာလက္ခဏာမှ မပြသလို ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး။
လူကောင်း တွေနဲ့ အတူတူပါပဲ။

မြင်သာအောင် ဥပမာပြရရင်
နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ရှိတဲ့သူဟာ ပုံမှန်အတိုင်း နေရင် ဘာလက္ခဏာမှ မပြပါဘူး
ဒါပေမယ့် ပင်ပင်ပန်းပန်းလှုပ်ရှားတဲ့အခါ၊ အလေးအပင်တွေ မတဲ့အခါ မှာမှ
👉 ရင်ပတ်တွေအောင့်လာတယ်
👉 မောလာတယ် လေ။

အဲ့လိုပါပဲ

G6PD deficiency ရောဂါသည်တွေက ပုံမှန်အတိုင်း နေရင် ဘာလက္ခဏာမှ မပြပါဘူး
ဒါပေမယ့် ရှောင်ရမယ်လို့ပြောထားတဲ့
- ပိုးသတ်ဆေးတွေ
- ငှက်ဖျားဆေးတွေ
- ပရုတ်လုံးတွေ
- တောင်ကြီးပဲလှော်တွေ နဲ့ ထိတွေ့မိတဲ့အခါ

အဲ့ဒီပစ္စည်းတွေက ခန္ဓာကိုယ်ကို ဝန်ပိစေပြီး Free Radicals တွေ ပိုများလာတဲ့အခါ G6PD ချို့တဲ့နေလို့ NADPH တွေအလုံအလောက် မထုတ်ပေးနိုင်တော့ သွေးနီဥတွေပေါက်ထွက် ကုန်ရတာပါ။
_________

အပေါ်က ပြောထားတာတွေ နားလည်ရင်

👉 G6PD Deficiency ဆိုတဲ့ရောဂါပါ (G6PD ရောဂါ မဟုတ်ပါဘူး)
👉 ရောဂါ ဆိုပေမယ့် ဘာလက္ခဏာမှ မပြသလို၊ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး (အဲ့ဒါကြောင့် အများကြီးကြောက်နေဖို့ မလိုပါဘူး)
👉 ဒါပေမယ့် ဓာတ်တိုးပစ္စည်းတွေ နဲ့တွေ့နဲ့အခါ သွေးနီဥတွေပေါက်ထွက်ကုန်တဲ့အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါဖြစ်ပြီး၊ ဂရုမစိုက်ရင် အသက်အန္တရာယ်အထိပေးနိုင်တဲ့အတွက်
👉 ရှောင်ရမယ် ဆိုတဲ့ ဆေးတွေ ၊ ပစ္စည်းတွေကို သေသေချာချာ ရှောင်သင့်တယ် ဆိုတာ နားလည်ကြမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။
__________
ဆေးကျောင်းက စာတွေထဲမှာ ခက်တယ်လို့ပြောလို့ရတဲ့ Biochemistry ဇီဝဓာတုဗေဒ ထဲက ဓာတ်ပြုမှုတွေအကြောင်းဖြစ်တဲ့အတွက် နားလည်ရခက်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကိုယ့်မှာ၊ ကိုယ့်သားသမီးမှာ
- ဘာရောဂါဖြစ်နေတာလဲ ⁉️
- ရောဂါရှိနေရက်နဲ့ဘာလို့ ဘာလက္ခဏာမှ မပြတာလဲ ⁉️
- ဘာလို့ ဒါကြီးတွေ ရှောင်နေရတာလဲ ⁉️

ဆိုတာကို နားလည်စေချင်လို့ပါ။

ကျန်းမာရေးဗဟုသုတတိုးပြီး
သက်ရှည်ကျန်းမာ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ




အမှတ် (၂၁) ၊ ဘုရင့်နောင်လမ်း၊ မြယမုံအိမ်ယာ၊ (၂၆) ရပ်ကွက်၊ တောင်ဒဂုံမြို့နယ်။
☎️ 09687000017, 09687000018, 09977788835

30/08/2025

KUALA LUMPUR, Aug 30 — A 34-year-old businesswoman scored a major win after a botched buttocks enhancement procedure by an unlicensed beautician left her in pain and needing...

16/08/2025

NEW YORK, Aug 16 — The Pan American Health Organization (Paho) reported yesterday an increase in measles cases in the Americas, particularly North America, amid rising deaths...