07/01/2026
Reddersgedrag; wanneer goede intentie onbewust macht wordt
Reddersgedrag ziet er aan de buitenkant vaak warm, betrokken en verantwoordelijk uit. Iemand ziet dat het niet goed gaat met een ander, voelt spanning, ongemak of zorg, en stapt naar voren. Neemt over. Lost op. Draagt. Houdt bij elkaar.
In families, relaties en organisaties wordt dit gedrag vaak gewaardeerd. De redder is degene die het ziet, die het regelt, die er is. En toch… in de praktijk zie ik hoe juist dit gedrag — hoe goed bedoeld ook — diepe dynamieken in stand kan houden. Dynamieken van afhankelijkheid, macht en bevroren ontwikkeling. Niet omdat de redder ‘fout’ is. Maar omdat redden zelden neutraal is.
De onbewuste laag onder redden
Vanuit lichaamsgerichte en systemische therapie kijken we niet alleen naar gedrag, maar naar wat het lichaam en het zenuwstelsel proberen te reguleren.
Reddersgedrag ontstaat vaak op een moment — soms vroeg in het leven — waarop een kind voelt:
· Dit is te veel
· Iemand moet het doen
· Als ik het niet draag, valt het uit elkaar
Het lichaam mobiliseert kracht, alertheid en verantwoordelijkheid. Dat wordt een vaardigheid. Later zelfs een identiteit.
Maar onder die vaardigheid ligt vaak iets anders:
· een onverdraaglijke machteloosheid
· angst voor verlies of chaos
· een diep gevoel van alleen staan
Reddersgedrag is dan geen vrije keuze, maar een regulerende beweging: Als ik zorg, blijft het veilig.
Wat redden systemisch doet
Systemisch gezien gebeurt er iets subtiels maar ingrijpends.
Door te redden:
· neem je een plek in die niet van jou is
· schuif je de ander onbewust een plek onder jou toe
· ontneem je de ander zijn eigen draagkracht, tempo en leerweg
In families zie je dit bijvoorbeeld wanneer een kind:
· emotioneel voor een ouder zorgt
· conflicten dempt
· verantwoordelijkheid draagt voor het welzijn van het geheel
Lees gehele blog op mijn website, link in bio.