Het Maashuis

03/12/2025

December 2025

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: Altijd hetzelfde

Als je autisme hebt, is het een belangrijk houvast: doen of zeggen wat je gewend bent. Óók als de situatie eigenlijk om iets anders vraagt. Dit kan misverstanden veroorzaken. Het is nuttig om dit te herkennen. Hoe, dat lees je hier.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis.

‘Met mijn moeder praat ik altijd over wat mij dwarszit, vertelt een jongere. Ik vraag hem: zit jou dan zoveel dwars? Daar moet hij even over nadenken. Dit is wat ik bedoel. Als je autisme hebt, hou je je vast aan hoe het altijd gaat. Dat kan ver gaan. Dus als hij met zijn moeder praat, begint hij over problemen. Dat is hij zo gewend. Samen kijken we naar wat er niet zo goed gaat, maar ook naar wat er goed gaat. Het blijkt in de praktijk wel mee te vallen met zijn getob. Intussen maakt zijn moeder zich enorme zorgen. Want “hij heeft het nergens anders over.”

Schakelen

Het is niet de bedoeling om problemen kleiner te maken dan ze zijn. Maar: niet alle problemen zijn zo groot als ze lijken. Het is de moeite waard om dit te onderzoeken. Schakelen - variëren in je gedrag, iets moeten veranderen - is voor mensen met autisme een uitdaging. Het gaat minder vanzelf dan je zelf misschien gewend bent. Dit kan óók gelden voor de manier waarop je met mensen praat. De moeder van de jongen hierboven begreep: om hem te helpen, moet ik niet zomaar meegaan in wat hij zegt, maar onderzoeken wat het onderliggende verhaal is.

Hoe gaat het met je?
Vaak wordt deze vraag gesteld zonder dat er een antwoord wordt verwacht. Maar soms juist wél. Dit kan heel verwarrend zijn. Hoe weet je wat je moet doen? Bespreek samen eens wat deze vraag betekent. Houd gesprekken kort, een minuut of vijf. Neem je kind serieus, maar probeer ook positief, opgeruimd of opbouwend af te ronden. Zo kun je voorkomen dat een onderwerp te groot wordt. En zo laat je zien wat relativeren is. Je bekijkt iets van alle kanten en ontdekt zo dat iets zelden alleen maar negatief is.

Noodzaak of gewoonte?

Een meisje van tien sprak thuis steeds over vermoeidheid. Toen haar vader stapje voor stapje de gesprekken hierover begon om te buigen naar andere onderwerpen, verdween het verhaal. Sta als ouder of verzorger eens stil bij: is het een noodzaak om het over een probleem te hebben of is het een gewoonte? Misschien is er een patroon ontstaan toen er eerder iets speelde? Bijvoorbeeld: samen praten in deze setting – vader of moeder kijkt er serieus bij of jullie gaan er apart voor zitten - betekent praten over wat niet goed gaat. Met andere woorden: als er iets niet goed gaat, krijg ik álle aandacht. Wie wil dat nou niet?!

Niet bewust

Als je autisme hebt, is er een grotere kans dat je blijft hangen in een bepaald verhaal. Dat gebeurt meestal niet bewust. Al kan zeker meespelen dat ze het wel prettig vinden om aandacht te krijgen. Of ze vinden het wel goed dat jij iets voor ze oplost, waardoor zij niks hoeven te doen. Misschien uit angst, maar misschien net zo goed omdat ze puber zijn. Lekker makkelijk! Wees er alert op. Het gebeurt vaker dan je denkt. En dat brengt me op een punt dat hiermee samenhangt.

Geef ook aandacht aan wat goed gaat

Ouders, leraren, hulpverleners; we zijn zo gefocust op verbeteren en signaleren, dat we soms vergeten dat niemand “normaal” is en dat iedereen wel ergens mee worstelt. Af en toe een hobbel ervaren in het leven is normaal. Het is goed om te onderzoeken: is hulp écht noodzakelijk? Want dan moet die hulp er komen. Ik bekijk daarbij altijd of het om vastzitten in een verhaal gaat. En ik stel vragen als: wat gaat er goed? Waar ben jij goed in? Wat vind je leuk? Om een compleet beeld te krijgen. En zo buig je het verhaal vanzelf om. Er zijn óók dingen die goed gaan. Altijd.

Hoe fijn is het als je kunt vaststellen dat het wel meevalt? Ik weet zelf hoeveel zorgen je je kunt maken om een kind. Ik zeg vaak: het komt goed. Niet als een zoethoudertje. Ik hoor en ik zie het; 98% van de jongeren die in Het Maashuis kwamen, zijn goed terecht gekomen. Ieder op hun eigen manier. Ik wéét dus dat de kans heel groot is dat het allemaal goed komt.

Heb een fijne decembermaand,

Nicole

05/09/2025

September 2025

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: De kracht van woorden

Als je 18 wordt, ben je volwassen. Iemand met ASS hoort: dan moet ik alles zelf doen en kunnen. Sommige begrippen kunnen grote onrust veroorzaken. Denk ook aan woorden als pubertijd of examen. Hoe ga je hiermee om?

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis.

‘Het is goed om te weten dat er woorden zijn die voor grote verwarring kunnen zorgen. Als je geen autisme hebt, denk je: het klinkt spannend, maar het zal wel goed komen. Je staat er misschien zelfs geen seconde bij stil. Intuïtief, als vanzelf, weet je hoe je ermee om moet gaan.’

Woorden waar we ingewikkeld over doen

Het zijn de woorden en begrippen waar we bewust of onbewust nadruk op leggen, “ingewikkeld” over doen: vakantie, verjaardag, schoolreisje, op kamp, ongesteld worden, nu ben je een puber, straks als je volwassen bent, wat word je al groot, heb je al een vriendje, straks doe je examen… We suggereren dat er iets héél bijzonders te gebeuren staat. Het autistische brein voelt de lading, maar tast vaak in het duister over het waarom van die lading. En dat kan voor kortsluiting zorgen.

Nu moet ik alles weten

Die intuïtie, dat vanzelf weten, is er niet. Dit brein denkt in eerste instantie zwartwit, letterlijk. Bij het woord examen: nu moet ik álles kennen van alle jaren– en alles betekent dan ook echt álles. Bij 18 worden: nu moet ik alles zelf kunnen en alles zelf regelen – en dat betekent dan ook álles, in je eentje. Bij de toekomst wordt het beeld zwart, want de toekomst: wat is dat, waar begint en waar eindigt die?

Het brein slaat alarm

Je merkt het aan een verandering in het gedrag. Die kan groot zijn, denk aan plotselinge somberheid, teruggetrokkenheid, of boosheid, opstandigheid. Het brein zegt als het ware: vlucht, vecht of bevries als er sprake is van “groot alarm”. Het weet zich geen raad, de uitdaging is te groot. Vraag je eens af wat jij zou doen, hoe jij je zou voelen, als je zo’n grote opdracht boven het hoofd hing: over een paar maanden moet je alles weten en alles kunnen.

Het weten trainen

Wat helpt is cognitief trainen wat relativeert en nuanceert. Ik bedoel hiermee: het voelende stuk van het brein is dus in paniek, logisch. Gelukkig kan het wetende deel van het brein hierbij helpen. Je kunt léren dat iets niet zo erg is als het lijkt. Je kunt leren wat begrippen als examen doen en 18 worden concreet inhouden en concreet betekenen. Hier kun je als ouder of verzorger bij helpen. Ga in gesprek.

Samen in gesprek

Doe dit liever meerdere keren kort – te veel en te lang overprikkelt. Begin er tijdig mee. Beter nog: maak er een gewoonte van om te bespreken wat er speelt en wat er zou kunnen gaan spelen. Stel gerichte vragen. Licht toe tot in detail: vertel wat en vooral ook wat niet. En laat het zien, maak het ook visueel; zoek het samen online op. Laten we eens kijken wat je dan allemaal moet kunnen of wat er verandert als je 18 wordt. Op deze manier vragen dingen vanzelf minder ruimte in het hoofd.

Voorbeeldgesprek

Zo’n gesprek verloopt bij mij bijvoorbeeld zo: Over 6 maanden word je 18. Denk je daar wel eens aan? Denk je dan dat je alles moet kunnen? Of dat je het heel druk krijgt? - Bied handvatten. Misschien zegt een kind – blocken is ook een manier om ermee om te gaan: daar heb ik geen last van. Dan zeg ik: ik heb de indruk dat je meer stress hebt, kan dat kloppen? Zou het hiermee te maken kunnen hebben? Nee? Nou, fijn dat je er niet mee zit, dat is ook helemaal niet nodig. Je weet dat je altijd naar me toe kunt komen. We hebben het er nog wel een keer over – zo houd je een lijntje.

Dan moet ik een relatie hebben

Vergeet ook niet dat ze zich een beeld vormen bij een begrip. Bij “volwassen” kan dit bijvoorbeeld ook inhouden: dan moet ik een relatie hebben. Of: dan moet ik gespierd zijn. Ze komen veel tegen, ook op social media. Verdiep je in wat ze bezighoudt en bespreek het. Help met relativeren en nuanceren.

Wat mij bezighoudt

Mij houdt het bezig dat de zorg vanaf 18 jaar anders geregeld wordt in de gemeente Apeldoorn. Wat zou het goed zijn als dit bijvoorbeeld 23 jaar zou zijn. Iemand met autisme is gemiddeld wat later toe aan de pubertijd, een fase waarin je mentaal kwetsbaarder kunt zijn. Je hebt meer tijd nodig om te groeien. Ik zie het in de praktijk: tegen je 23ste gaat alles soepeler. Het lijkt alsof het aangeleerde dan pas echt “landt”. Ik hoor vaak: weet je nog dat je me dit uitlegde? Nu begrijp ik het. Mensen met autisme hebben tijd nodig. En als ze die tijd krijgen, zie ik dat ze volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij. Dat gun je iedereen…
Weet dat ik me met Het Maashuis inzet voor de beste zorg. Als ouder of verzorger kun je gelukkig ook iets doen ter voorbereiding op dat 18 worden: ga tijdig in gesprek, zet samen alles op een rij en blijf met elkaar in gesprek. Zodat we allemaal weten: niemand kan alles, niemand hoeft het alleen te doen. Het komt goed.

Nicole

26/03/2025

Maart 2024

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: Heb jij dat ook?

Er is een hoop gaande in de wereld. Al ben je er niet de hele dag mee bezig, het doet toch iets met je. Hoe werkt tobben bij een kind of jongere met autisme? Leer samen hoe je kunt nuanceren en relativeren.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

Ze hebben het er niet over. Je ziet het misschien niet meteen. Maar dat wil zeker niet zeggen dat er niks is. Kinderen en jongeren met autisme weten vaak veel meer dan hun ouders denken. Zie je een verandering in het gedrag, dan kan het zijn dat er iets is waar ze hulp bij nodig hebben. Dat hoeft niet per se, maar signaleer je gedrag dat anders is dan anders, denk aan veel meer praten of juist opvallend stil zijn, plotseling dwangmatig doen, boosheid, teruggetrokken zijn: ga in gesprek. Ontspannen en niet te lang.

Dit wel, dat niet

Bedenk: autisme is een informatieverwerkingsprobleem. Als je geen autisme hebt, filter je zo: dit is niet belangrijk, daar hoef ik niks mee, dit ook niet, dat wel… Je doet dit automatisch, je staat er niet bij stil. Als je wél autisme hebt, is dit filter er niet vanzelf. Gelukkig kun je dit wel trainen. Je kunt er beter mee om leren gaan.

Alles lijkt even belangrijk

Alles komt binnen en alles lijkt even belangrijk. Kun je je voorstellen hoe vol een brein dan is? Hierbij hoort ook zwart-wit denken. Zelf noem ik dit het van A naar Z-denken, de logica van tussenstappen is er niet, er wordt in het brein meteen geschakeld naar een conclusie. ‘Het wordt oorlog en ik moet gaan vechten’. Dit kind hoorde iets op het nieuws en maakte zich zorgen. Automatisch de tussenstappen bedenken, oog hebben voor het grijze gebied: bij autisme gebeurt dit niet. Ideeën kunnen een eigen leven gaan leiden en zo kunnen er niet-realistische ideeën, angsten of obsessies ontstaan.

Blijf bij feiten

In dit geval zei ik tegen het kind: is dat de waarheid, denk je? Het antwoordde: ja, ik denk dat ik moet gaan vechten. Waarop ik zei: oké, dan gaan we samen googelen. Oh, er zijn reservisten, geen doorsnee burgers die gaan vechten. Feiten bieden de meeste houvast als je stress hebt. Samen maakten we de kleinere stappen die je nodig hebt om een goede conclusie te kunnen trekken. Veel kinderen en jongeren zeggen dan: hmmm, dat was ik even vergeten. Ze zijn zich niet bewust van wat ze doen. Dit moet je aanleren door het te oefenen.

Nuanceren en relativeren

Voor kinderen en jongeren met autisme is de conclusie die ze trekken de werkelijkheid. Leer ze actief hoe ze kunnen nuanceren en relativeren. Een goed voorbeeld is de nadruk die op school op bepaalde woorden wordt gelegd, denk aan toets of examen. Ze horen: dit is de test aller testen, dit kan rampzalig uitpakken. Als je ernaast staat, kun je helpen door het gewicht van het woord examen af te halen: het is gewoon het laatste jaar, meer niet. Dat ze moeten leren, weten ze heus wel. Dat woord examen triggert veel. En nu hoor je steeds het woord oorlog. Ga na wat je kind bezighoudt.

Even peilen: zag jij dat ook?

Wat helpt, is steeds weer even peilen bij een kind. Je keek samen naar een tv-programma en je vraagt: wat viel jou op? Of: Dit klinkt best spannend, hè? Zo kom je er vanzelf achter wat er in je kind omgaat. De logica in een redenering kan heel onlogisch klinken: iemand keek je niet aan en dan noem je het pesten. Eigen aannames, die voelen als de werkelijkheid, kunnen veel stress veroorzaken.

Moet je overal iets mee

Moet je overal iets mee? Dit is een goede vraag. Leer ze na te denken over wat wel en niet belangrijk is om over na te denken. Wissel uit. Wat staat er in dat boek? Wat vind jij daarvan? Ga in gesprek, iedere dag even; niet te lang en niet te zwaar. Ik probeer altijd uit te leggen hoe het bij mij zit. Dan ben je gelijkwaardig. Dat is respectvol. En zo laat ik een ander licht op een onderwerp schijnen. Ik probeer niet in te vullen – wat achterdochtig dat je meteen aan pesten denkt! - maar ik noem wel een paar opties. Dus ik zeg: als iemand mij niet aankijkt, denk ik: die had vast zijn bril niet op. Of hij was diep in gedachten. Zo ontstaat vanzelf een gesprek.

Nabijheid

Het is altijd goed om nabij te zijn. Iemand met autisme verdient iemand die echt naar ze luistert. Hier in het Maashuis is dat ons doel. Hier kun je jezelf zijn. We benaderen iemand met een anders werkend brein niet als iemand met een ziekte of een stoornis, want dat is autisme niet. – Het kan niet vaak genoeg gezegd worden! - Ik zie heel mooie, pure mensen met talenten en vaardigheden waar je blij van wordt. Vergeet dus ook niet naar alle positieve dingen te kijken.

Nicole

03/03/2025

Van 29 maart tot en met 5 april is de NVA-Autismeweek!

Dit jaar is het thema ‘ruimte voor autisme’. Nog te vaak stuit de manier van denken, waarnemen en communiceren van mensen met autisme op onbegrip in de maatschappij. Hierdoor moeten zij zich vaak aanpassen en komen hun unieke kwaliteiten en talenten niet goed tot hun recht en hebben ze een grotere kans om in hun leven met serieuze problemen te maken te krijgen dan mensen die geen autisme hebben.

Dit moet anders. De maatschappij moet ruimte bieden voor mensen met autisme zodat zij zichzelf kunnen zijn. Daarom vraagt de NVA tijdens de Autismeweek 2025 om ruimte voor mensen met autisme.

Er staan in en rondom de Autismeweek weer tal van interessante evenementen en activiteiten op het programma, verspreid over het hele land. Op www.ruimtevoorautisme.nl vind je een overzicht.

Wist je dat meer dan 200.000 mensen in Nederland autisme hebben? Hun manier van denken, waarnemen en communiceren stuit vaak op onbegrip in de maatschappij. Hierdoor moeten mensen met autisme zich vaak aanpassen en komen hun unieke kwaliteiten en talenten niet goed tot hun recht. En als dit niet luk...

19/12/2024

13/11/2024

November 2024

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: 'Eenzaamheid'

De grootste veroorzaker van eenzaamheid is niet alleen-zijn. Het is het gevoel dat je anders bent. Het is goed om regelmatig even samen stil te staan bij de gebruiksaanwijzing van ons, mensen. Je leest hier hoe.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

‘Eenzaamheid staat in de belangstelling. Veel mensen hebben er last van, ook kinderen en jongeren. En juist ook mensen met autisme. Denken dat je afwijkend gedrag vertoont, is misschien wel de grootste veroorzaker van een gevoel van eenzaamheid. Bedenk: je kunt je graag terug willen trekken en je tóch heel alleen voelen. En je kunt je heel alleen voelen, terwijl je voortdurend omringd wordt door mensen.

Ik ben niet eenzaam, want jullie zijn er toch?
Eenzaamheid is een gevoel. Het is een gevoel van heel alleen zijn. Daarvoor hoef je dus niet letterlijk alleen te zijn. Als je ASS hebt, herken je zo’n gevoel niet zomaar. Het is niet eenvoudig om erachter te komen waardoor je je niet prettig voelt. Of om te ontdekken wat je nodig hebt. Daarom is het belangrijk dat je als naaste helpt om te vertalen. Om te leren er woorden aan te geven. Je merkt aan het gedrag dat er iets niet lekker zit. Bedenk dat boosheid, dwars zijn, opvallend stil zijn, niks willen, veel geluid maken allemaal signalen kunnen zijn van iets dat in de weg zit.

Invullen
Vaak gaat het om iets veel eenvoudigers dan je aanvankelijk denkt. Ouders stuurden hun kind naar zijn kamer om huiswerk te maken. Ze dachten dat dit rustiger voor hem zou zijn. Maar de jongen wilde beneden zijn huiswerk maken. Hij wilde altijd zo dicht mogelijk bij een van de ouders zijn. De ouders maakten zich zorgen. Toen bleek: het kind vond het lastig om op afstand te zijn, omdat hij dan meer moeite moest doen om een vraag te stellen. Wij, volwassenen, vullen het meestal – eigenlijk altijd! - anders in dan het kind het zelf bedenkt.

Apart zitten is apart zijn
Nog zo’n voorbeeld, van school: ‘Jij mag op de gang werken, daar is het lekker stil.’ Je denkt dat je een kind helpt, maar het kind voelt dat het gescheiden wordt van de anderen. Dit kan dus juist averechts werken. Ik denk dat het belangrijk is om te snappen dat heel vaak geldt: je wil wel bij de anderen zíjn, maar je wil niks met die anderen moeten dóen. Weten dat je je af mag sluiten voor de groep om je heen, geeft vaak al meer rust. Dat je je terug mag trekken, zonder het gevoel te hebben apart te zijn. Letterlijk en figuurlijk. Apart gezet worden, wordt meteen opgevat als: ik ben dus niet goed genoeg.

Gedoe
Het is goed om af en toe te peilen wat er omgaat in een kind. Als ik merk dat dit opspeelt, het gevoel raar of verkeerd te zijn, dan vraag ik: wil je graag hetzelfde zijn als de anderen? En wat betekent dat dan? Vervolgens leg ik uit dat niet-ASS-ers óók veel na kunnen denken, dat die zich net zo rot kunnen voelen. Iedereen heeft z’n eigen gedoe, zeg ik dan. Dat hoort bij mens-zijn. Die kennis probeer ik in te trainen. Als je ASS hebt, moet je alles, ook het duiden van gedrag van anderen, “wetenschappelijk” leren. Zoals je leert dat een en een twee is: feitelijk.

Heb jij dat ook?!
Ik zeg: dat woord autisme doen we nu even weg. En dan vraag ik bijvoorbeeld: wie ben jij? Wat heb jij nodig? Wat vind jij leuk? Of: wat vind jij moeilijk? Dan kan ik zeggen: dat herken ik wel, dat heb ik ook. Vaak reageren ze dan heel verbaasd. Want ze zien het niet aan me. Als je ASS hebt, trek je conclusies uit wat je letterlijk waarneemt. Wat ze niet zien, dat bedenken ze ook niet. Ik moet het dus zeggen. En blijven herhalen. Weet je nog? Je ziet het niet, maar het kan er wel zijn.

Ja, ik ook
Ik geloof dat dit het allerbelangrijkste is. Herkenning vinden: hé, wij hebben hetzelfde. Begrijpen dat iedereen op zijn eigen manier tobt. Dat niemand helemaal hetzelfde is. Jij vindt rood mooi, maar ik houd meer van blauw. Jij komt tot rust door te gamen, ik door piano te spelen. Maar we houden allebei van spaghetti met rode saus. Er zijn verschillen en er zijn overeenkomsten. Iedereen is anders. Maar ook: iedereen voelt zich wel eens niet goed genoeg.

Welk woord raakt de goede snaar.
Praat met elkaar. Stel vragen. Houd het kort, verweef kleine gesprekken in het dagelijks leven; teveel vragen en uitleggen leidt tot kortsluiting in het brein van iemand met ASS. Vertel af en toe over je eigen gedoe. Leg zo nu en dan eens uit hoe het zit met mensen. Dat ze soms iets zeggen om bij de groep te horen. Dat ze heel vrolijk kunnen doen, maar het niet per se zijn. Dat ze zich ook hartstikke eenzaam kunnen voelen, ook al lijken ze super populair.


Ik heb het al vaker verteld, maar ik herhaal het graag: woorden zijn belangrijk. Het juiste woord gebruiken kan zorgen voor een wereld van verschil. In Het Maashuis doen we niet aan sport, wel aan bewegen. Bij sport wordt meteen aan competitie gedacht. Aan de beste zijn of juist de slechtste. En daar houden we ons hier niet mee bezig. Wel met af en toe actief bewegen. En dat kan zó helpen als je niet zo lekker in je vel zit.’

Nicole

19/09/2024

Spreekbeurtpakket

Het NVA heeft een spreekbeurtpakket online gezet. Het pakket kan gebruikt worden wanneer een kind een spreekbeurt of werkstuk wilt maken over autisme. In het pakket vind je veel informatie en weetjes over autisme.

Via onderstaande link kom je op de site van de NVA en kan je het pakket downloaden!

https://www.autisme.nl/2024/09/06/spreekbeurtpakket-over-autisme/ #:~:text=Met%20ons%20spreekbeurtpakket%20maken%20we,te%20weten%20over%20dit%20onderwerp.

03/07/2024

Juli 2024

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: ‘Regen is lekker rustig’

Het zijn weer gedoe-weken voor mensen met autisme. Álles is anders. Dit veroorzaakt stress. En dat kan leiden tot ander gedrag. Vakantie en de rommelige periode ervoor vragen om extra aandacht. Nicole licht toe hoe je hiermee om kunt gaan.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

‘Doe mij maar regen, dan hoef ik niet naar buiten’, hoorde ik een kind pas zeggen. Logisch, dacht ik. Dan is de wereld veel kleiner en overzichtelijker. Een ander kind zat huilend bij het ontbijt. Zijn moeder vertelde me: de batterij van zijn iPad was leeg. Toen ze doorvroeg, begreep ze waar het ‘m werkelijk in zat: vandaag was er een andere juf. En morgen studiedag. En de dag daarna met de klas zwemmen. Dit kind wist niet goed wat hem te wachten stond. En dat maakt onrustig. Daar kan het hoofd van dichtklappen. Wat zich uit in ander gedrag: heel boos of juist heel stil. Het brein van iemand met autisme is sneller overspannen.

Gedoe-weken
De laatste weken voor de zomervakantie zijn onrustig. Er gebeuren opeens “vreemde” dingen en iedereen om je heen gedraagt zich anders dan je gewend bent. Kortom: gedoe-weken, zoals ik ze noem. Bespreek samen wat er allemaal anders gaat. Leg het zo duidelijk mogelijk uit. Maak het zichtbaar op de kalender: wanneer er wat gaat gebeuren. En ook wat er níet gaat gebeuren. Bepaal: wat moet en wat mag. Die dag zwemmen met de klas: misschien blijft je kind liever thuis. Maak keuzes.

Leg het rustig uit
Het komt voor dat een school dwarsligt bij zulke beslissingen. De overgrote meerderheid van de mensen is hartstikke welwillend, werkt mee als ze snappen hoe het zit. Bij een gebroken been krijg je alle hulp. Helaas is nog niet iedere school bijgespijkerd op het gebied van autisme. Leg het dan zelf uit. Sta maar achter je kind.

Verandering is ingewikkeld
Van de week zei iemand tegen me: heerlijk hè, drie weken naar Frankrijk, ik heb er zo’n zin in! Ik dacht: dat geldt niet voor iedereen. En vaak roepen we ook iets omdat je dat nu eenmaal hoort te zeggen. We zijn ons er meestal niet eens van bewust: fijn, nu heb je vakantie! Een kind met autisme is daar vaak helemaal niet blij om. Het heeft veel liever dat alles hetzelfde is. Dat is véél minder verwarrend. Het brein kan al die veranderingen moeilijker plaatsen. Het gevolg: stress, een brein dat blokkeert. Het wil helemaal niet zeggen dat het zon, Frankrijk of zwemmen in de zee niet leuk vindt. Daar heeft het niets mee te maken.

Bespreek het
Een verandering in de dagelijkse structuur vraagt een week of twee om eraan te wennen. Ga je bijvoorbeeld meteen met de caravan weg? Houd hier rekening mee. Bereid je kind tijdig voor. Vertel precies wanneer, hoe, waarom en waarheen. Stel vragen, wissel uit. Leer je kind spelenderwijs dat ieder mens grenzen en wensen heeft. En dat dit normaal is. Het brengt me op een ander punt, namelijk: nogal wat kinderen en jongeren met autisme lopen rond met het idee dat anders-zijn betekent dat ze lastig zijn, een probleemgeval. Verdrietig. Het maakt dat ze veel verbloemen omdat ze proberen te voldoen aan verwachtingen van anderen. Heb je de indruk dat dit speelt bij je kind? Stel het gerust. Niemand is hetzelfde, ook al kan dat zo lijken.

Toneelstukjes
Ik ken heel veel mensen zónder autisme die vakantie best lastig vinden. Ik leg uit dat het nu eenmaal de gewoonte is om te zeggen dat je het fantastisch vindt. Mensen voeren toneelstukjes op. Dit is er één van. We leven in een wereld waarin we veel camoufleren voor de buitenwereld. Thuis mag je hopelijk vinden wat je vindt. Je mag zijn wie je bent. Ook als ouder of verzorger. Flap je het er zelf per ongeluk uit: hoera, vakantie! Helemaal niet erg. Leg uit aan je kind hoe fijn je het vindt om thuis te zijn, om samen weg te kunnen of om even niks voor je werk te hoeven doen.

Het is oké
Elkaar vertellen wat je bezighoudt, uitleggen waarom je doet wat je doet of zegt wat je zegt, zorgt er niet alleen voor dat je elkáár beter begrijpt. Je kind leert ook dat iederéén zo z’n dingen heeft, positief en negatief. Laat het gesprek dus niet alleen draaien om wat het kind wil of nodig heeft. Leg ook dingen van jezelf en anderen uit. Je kind leert: iedereen is anders en ik ben oké zoals ik ben. En jij ook.
Je snapt: hier in Het Maashuis zien de dagen er nu net zo uit als in iedere andere maand. Daar gedijt iedereen bij. Ik vind het zelf ook wel lekker overzichtelijk. Hoe je vakantie er ook uitziet: ik wens iedereen een fijne tijd. Met goede en minder goede dagen. Want dat is normaal.

Nicole

14/05/2024

De examens zijn begonnen!

Ook bij ons zijn er een aantal jongeren die dit jaar hun examen moeten maken. Een spannende periode!
Wij wensen hen en alle anderen erg veel succes!

Zet hem op!💪

30/04/2024

De Kap nodigt u graag uit op dinsdag 21 mei voor de voorstelling Roos Radeloos in Apeldoorn. De theatervoorstelling “Roos Radeloos” geeft met humor en een serieuze ondertoon een inkijk in de leefwereld van kinderen en jongeren die opgroeien met een zorgsituatie thuis. Ook wel Jonge mantelzorgers genoemd. De voorstelling draagt bij aan de (h)erkenning van jonge mantelzorgers en geeft je vernieuwende inzichten.

De voorstelling is bedoeld voor iedereen die zelf jonge mantelzorger is of privé of beroepsmatig te maken heeft met jonge mantelzorgers. Denk aan ouders, leerkrachten, pedagogisch medewerkers, beleidsmakers, zorg professionals, sportcoaches en maatschappelijk werkers.

De locatie van de voorstelling is bij het KSG Apeldoorn - Jonkheer Meester G.W. Molleruslaan 42.
Inloop vanaf 15.30 uur, start voorstelling 15:50. Na afloop van de voorstelling kunnen bezoekers tijdens de napraat (tot 17.30 uur) in gesprek gaan met elkaar, de acteurs en met de medewerkers van Stichting de Kap.

Week van de jonge mantelzorger
De voorstelling wordt geprogrammeerd in aanloop naar de week van de Jonge mantelzorger. Van 1 t/m 7 juni is de landelijke “Week van de jonge mantelzorger”! In deze week wordt in heel Nederland aandacht gevraagd voor jonge mantelzorgers, o.a. met regionale campagnes, activiteiten voor jonge mantelzorgers en bijeenkomsten voor professionals.

Kaartjes zijn verkrijgbaar via onderstaande link:

Roos Radeloos is een 14-jarige puber. Net als haar leeftijdsgenoten gaat ze naar school, heeft ze een smartphone en is ze wel eens onzeker of rebels. Maar Roos heeft een...

24/04/2024

April 2024

Eerste hulp bij ASS

Positieve kanten

Het is niet gek dat het vooral gaat over de hobbels die je tegenkomt bij autisme. Maar vergeet daarbij niet dat er óók positieve kanten aan zitten. Richt je net zo goed op wat wél goed gaat.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

‘Ik zeg altijd: focus op het goede, met oog voor de uitdagingen. Het is niet het eerste waar de meeste mensen aan denken bij ASS: de positieve kanten. Maar ze zijn er. Het kan zó behulpzaam zijn om juist eens te gaan letten op wat goed gaat.

Maak een compliment

Het hoeft allemaal niet groots en fantastisch, hè. Het gaat niet om beter zijn dan anderen. Het gaat er niet om een prijs te winnen of beroemd te worden. Als je krijgt wat je nodig hebt en je hebt waar je blij van wordt, dan is het goed. Ieder mens heeft behoefte aan complimenten, aan gezien worden in positieve zin. Het is niet gek dat er vooral aandacht is voor wat níet goed gaat, maar er is méér. Het is belangrijk om daar actief mee aan de slag te gaan. Kijk eens naar je kind door een andere bril. Benoem wat goed gaat. Ook dingen die we gewoon vinden.

Wat is een goede eigenschap?

Vaak herkennen we onze eigen talenten of goede eigenschappen niet. Omdat we het zelf zo normaal vinden. Anderen wijzen je er meestal op dat je ergens goed in bent. Mensen met ASS weten vaak niet wat er met een begrip als “talent” bedoeld wordt. Ze denken dat je goed bent in iets als je negens voor wiskunde haalt of op de universiteit zit. De basale dingen zoals ergens op tijd zijn, vinden ze “normaal” en dat is dus geen goede eigenschap. Ze zullen een compliment dan ook minder snel herkennen als je er niet wat uitleg bij geeft. In Het Maashuis vergroten we in gesprekken heel concrete voorbeelden uit om inzicht te geven in wat kwaliteiten zijn van mensen. Want: wat is goed? Hoe weet je dat iets goed is? Waarom noemen we het goed? Wat heb je eraan? Help je kind door zo helder mogelijk te benoemen wat positieve eigenschappen zijn. Samen kun je vertalen wat bij hen hoort. Zo kun je tot mooie gesprekken komen.

Positieve kenmerken

In de vakliteratuur bestaan lijstjes met positieve kenmerken die uit wetenschappelijke onderzoeken naar voren komen, eigenschappen en vaardigheden die meer dan gemiddeld voorkomen bij mensen met autisme. Denk aan: een groot doorzettingsvermogen, het vermogen goed te kunnen focussen op een taak, serieuzer zijn in het werk, maar ook betrouwbaarder en consequenter, gericht zijn op de inhoud en minder op status of uiterlijk.

Scherpe waarnemers

Mensen met autisme zijn vaak betere getuigendeskundigen: hun waarneming is scherper en minder gekleurd door meningen, door wat je wíl zien of door wat anderen willen dat je ziet. Ze hebben vaak een goed oog voor detail. En ze zijn meer waarheidsgestuurd: informatie moet kloppen en wordt goed onderzocht. Ze slaan informatie beter en zuiverder op, waardoor ze die nauwkeuriger kunnen reproduceren. Het geheugen functioneert ook beter als het gaat om het herkennen van patronen. Ze zien sneller wat afwijkt, wat niet klopt, denk aan fouten in data. Ze zijn vaak visueel heel sterk. Een deel van de mensen met autisme is heel creatief; ze zijn goed in het uitdrukken in beelden. Hetzelfde geldt voor het talige en het verbale, vooral bij vrouwen met autisme. Ze zijn bijvoorbeeld relatief goed in het schrijven van teksten of het controleren ervan.

Ik ben fout

Samengevat: het autistische brein is volgens de wetenschap meer gefocust, maakt minder fouten en heeft meer oog voor detail. Dit zijn nuttige eigenschappen waar we als maatschappij oog voor moeten hebben. Gelukkig gebeurt dat ook steeds meer. Doordat ze het gevoel hebben anders te zijn, denken kinderen en jongeren met autisme heel vaak dat ze iets fout doen. Ze eisen veel van zichzelf en vinden het lastig om dit te relativeren. Help je kind ook hierbij. Leg uit en bespreek dat anders- zijn op bepaalde vlakken, niet hetzelfde is als fout zijn. Het gaat niet om “fout”: het kan altijd anders. Het is juist heel nuttig dat we allemaal verschillend zijn. Iedereen is weer goed in andere dingen. Samen kunnen we heel veel.

Puur

Er is nog een positieve kant die heel vaak benoemd wordt: mensen met autisme zijn opvallend eerlijk. Ze spelen minder politieke spelletjes, ze manipuleren niet bewust. Ze zijn transparant in hun bedoeling. Het wordt ook wel omschreven als echt, puur, authentiek of zuiver.

Iedereen is anders, dus wat voor de een geldt, hoeft zeker niet voor de ander te gelden. Maar die uitspraak over authentiek zijn klopt. Ik herken het iedere dag in de kinderen en de jongeren bij Het Maashuis. Het is iets om te koesteren. Ja, er zijn hobbels en valkuilen. Die nemen we serieus. Maar we hebben daarnaast ook oog voor wat goed is: véél.

Nicole